Hoi
Maarten!
Zeg,
ik
zat
gisteren
een
documentaire
te
kijken
en
toen
moest
ik
ineens
aan
onze
geschiedenisserie
denken.
Oh?
Wat
voor
documentaire?
Het
ging
over
de
periode
rond
4
en
5
mei.
Echt
heel
indrukwekkend.
Dus
ik
dacht,
we
moeten
het
over
de
bevrijding
hebben.
Ja,
Dodenherdenking
en
Bevrijdingsdag.
Dat
is
een
goed
onderwerp.
Het
sluit
perfect
aan
op
waar
we
gebleven
waren.
Echt
hè.
Ik
probeer
me
soms
voor
te
stellen
hoe
die
tijd
was.
Die
vijf
jaar
bezetting
moet
vreselijk
zijn
geweest.
Mijn
oma
vertelde
er
soms
over,
maar
nooit
heel
veel.
Dat
kan
ik
me
voorstellen.
De
angst
was
constant,
je
wist
nooit
wie
je
kon
vertrouwen.
Precies.
En
dan
die
laatste
winter…
de
hongerwinter.
Dat
klinkt
zo
intens.
Dat
was
het
ook,
vooral
in
het
westen
van
het
land.
En
wat
het
extra
moeilijk
maakte:
het
was
niet
alsof
de
bevrijding
in
één
dag
gebeurde.
Oh
wacht,
nee,
dat
is
waar.
Het
zuiden
was
al
eerder
vrij,
toch?
Ja
precies.
De
geallieerden
kwamen
Nederland
binnen
via
het
zuiden.
Vooral
de
Canadezen
hebben
een
grote
rol
gespeeld
in
de
bevrijding
van
de
rest
van
het
land.
Oh,
vandaar
dat
je
op
5
mei
in
sommige
plaatsen
nog
steeds
Canadese
vlaggen
ziet
wapperen!
Wat
leuk.
Klopt.
Hoewel
Limburg
en
Brabant
dus
al
in
de
herfst
van
1944
bevrijd
waren,
bleef
de
rest
van
Nederland
nog
maandenlang
bezet.
Wauw,
dat
is
zo'n
bizarre
gedachte.
Dat
je
weet
dat
de
vrijheid
dichtbij
is,
maar
je
er
nog
op
moet
wachten.
In
de
kou
en
met
enorme
honger.
Echt
niet
te
doen.
Inderdaad.
Het
verzet
deed
natuurlijk
wat
het
kon,
maar
het
was
extreem
gevaarlijk.
Je
kon
niet
zomaar
de
straat
op,
tenzij
je
een
heel
duidelijke
en
officiële
reden
had.
En
dan
eindelijk,
die
dag
in
mei
1945.
De
capitulatie.
De
uiteindelijke
overwinning.
De
vreugde
moet
onbeschrijfelijk
zijn
geweest.
Echt
pure
euforie.
Dat
denk
ik
ook.
Je
kent
die
iconische
foto's
wel
van
feestende
mensen
op
straat.
Pure
opluchting,
hoewel
er
natuurlijk
ook
enorm
veel
verdriet
was
om
iedereen
die
het
niet
had
overleefd.
Ja,
dat
is
het
dubbele
gevoel
natuurlijk.
Dat
zie
je
ook
terug
op
4
en
5
mei.
Eerst
herdenken,
dan
vieren.
Die
twee
minuten
stilte
op
de
Dam
vind
ik
altijd
zo
intens.
Dat
is
waar.
Het
is
heel
belangrijk
om
stil
te
staan
bij
de
slachtoffers.
Het
contrast
met
de
viering
van
de
vrijheid
de
dag
erna
maakt
het
juist
zo
krachtig.
Zeker.
Ik
ga
eigenlijk,
mits
het
weer
een
beetje
meezit,
bijna
altijd
wel
naar
een
Bevrijdingsfestival.
Die
sfeer
is
zo
bijzonder.
Dat
is
een
mooie
traditie.
En
dan
te
bedenken
dat
na
al
die
vreugde
het
echte
werk
pas
begon:
de
wederopbouw.
Het
land
lag
in
puin.
Ja,
mijn
stadje
Rotterdam
is
daar
het
bekendste
voorbeeld
van.
Je
ziet
het
nog
steeds
aan
de
moderne
architectuur.
Klopt.
Dat
heeft
jaren
geduurd.
De
wederopbouw
kon
pas
echt
goed
op
gang
komen,
mits
er
genoeg
materiaal
en
financiële
hulp
beschikbaar
was.
Oh
ja,
de
Marshallhulp,
die
Amerikaanse
steun.
Dat
heeft
vast
enorm
geholpen.
Absoluut.
Dat
heeft
een
cruciale
rol
gespeeld
om
Nederland
weer
op
te
bouwen
tot
wat
het
nu
is.
Dat
woord
'wederopbouw'
vind
ik
eigenlijk
wel
mooi.
Het
klinkt
zo
hoopvol.
'We
gaan
het
gewoon
wéér
opbouwen'.
Heel
krachtig.
Eigenlijk
wel,
ja.
Het
is
ook
een
heel
duidelijk
woord,
net
als
het
verschil
tussen
'bezetting'
en
'bevrijding'.
Het
ene
is
het
einde
van
het
andere.
En
'hongerwinter'...
brr,
klinkt
zo
kil.
Ik
kan
me
er
bijna
niks
bij
voorstellen,
dat
er
gewoon
echt
geen
eten
was.
Nou
ja,
het
was
een
hele
specifieke
periode
in
de
Randstad
waar
de
voedseltoevoer
was
afgesneden.
Echt
een
dieptepunt.
Poeh,
best
een
zwaar,
maar
belangrijk
onderwerp.
We
hebben
het
dus
gehad
over
de
laatste
fase
van
de
oorlog:
de
hongerwinter,
de
bevrijding
door
de
geallieerden
en
de
enorme
vreugde
daarna.
Ja,
en
hoe
het
land
daarna
weer
moest
beginnen
met
de
wederopbouw.
En
de
manier
waarop
we
dat
nu
herdenken
en
vieren.
Nou,
ik
ga
er
even
een
kopje
thee
bij
pakken
om
bij
te
komen.
Tot
de
volgende
keer!
Ja,
is
goed.
Tot
horens,
doei!