1
00:00:00,640 --> 00:00:01,980
Michael, dit is echt een van de grootste

2
00:00:01,980 --> 00:00:03,740
valkuilen van ieder mens, als dan.

3
00:00:04,020 --> 00:00:06,160
Als ik maar eenmaal die baan heb, of

4
00:00:06,160 --> 00:00:07,720
als ik maar eenmaal die partner heb, of

5
00:00:07,720 --> 00:00:09,840
als ik maar eenmaal dat miljoen heb verdiend

6
00:00:09,840 --> 00:00:11,880
of gewonnen, of als ik maar eenmaal met

7
00:00:11,880 --> 00:00:13,920
pensioen ben, is het gewoon kansloos.

8
00:00:13,980 --> 00:00:16,040
Je houdt jezelf een worst voor je neus

9
00:00:16,040 --> 00:00:17,360
en die gaat niet komen.

10
00:00:17,640 --> 00:00:20,000
In deze aflevering van Rust in Je Hoofd

11
00:00:20,000 --> 00:00:22,780
spreek ik met psycholoog en ondernemer Albert Sonneveld.

12
00:00:23,200 --> 00:00:25,020
Al meer dan dertig jaar helpt hij mensen

13
00:00:25,020 --> 00:00:27,480
bij het herstellen van balans, het versterken van

14
00:00:27,480 --> 00:00:30,740
vitaliteit en het doorbreken van hardnekkige patronen.

15
00:00:31,220 --> 00:00:33,660
Hij is oprichter van Sonneveld Opleiders en schreef

16
00:00:33,660 --> 00:00:36,880
meerdere boeken over stress, veerkracht en gedragsverandering.

17
00:00:37,500 --> 00:00:40,820
Tegenwoordig begeleidt hij vooral ondernemers en CEO's bij

18
00:00:40,820 --> 00:00:43,620
levensvragen die verder gaan dan alleen maar cijfers.

19
00:00:44,080 --> 00:00:48,480
Een gesprek over innerlijk leiderschap, duurzame keuzes, meditatie

20
00:00:48,480 --> 00:00:51,180
en het leven van je mooiste leven.

21
00:00:52,220 --> 00:00:53,260
Wat fijn dat je er bent.

22
00:00:53,260 --> 00:00:56,120
Ja, heel fijn om hier te zijn, Michael.

23
00:00:56,540 --> 00:00:57,000
Eindelijk.

24
00:00:58,100 --> 00:01:00,020
Het is heel bijzonder dat ik jouw naam

25
00:01:00,020 --> 00:01:02,980
al, ik denk, misschien wel twintig jaar voorbij

26
00:01:02,980 --> 00:01:04,200
zie horen komen.

27
00:01:04,720 --> 00:01:07,340
Mensen die over je praten en dat ik

28
00:01:07,340 --> 00:01:08,320
je nog nooit ontmoet heb.

29
00:01:09,380 --> 00:01:11,340
Dus dankjewel dat je er bent, superleuk.

30
00:01:12,060 --> 00:01:14,880
Je was ook bij mijn Try Out theatervoorstelling.

31
00:01:16,320 --> 00:01:18,600
Vind ik ook heel fijn dat je daar

32
00:01:18,600 --> 00:01:20,760
was en dat je mij daar feedback op

33
00:01:20,760 --> 00:01:21,180
wil geven.

34
00:01:21,180 --> 00:01:23,440
Want dat is eigenlijk wat jij doet.

35
00:01:23,820 --> 00:01:25,940
Jij helpt andere mensen, je bent coach.

36
00:01:26,660 --> 00:01:29,040
En niet zomaar, kijk als je kijkt wat

37
00:01:29,040 --> 00:01:29,740
je allemaal hebt gedaan.

38
00:01:30,240 --> 00:01:31,880
Je doet het 30 of 35 jaar nu

39
00:01:31,880 --> 00:01:32,260
zo'n beetje.

40
00:01:32,680 --> 00:01:35,120
Ja, 35 jaar ongeveer.

41
00:01:35,340 --> 00:01:36,560
Ik ben een beetje de tel kwijt.

42
00:01:36,660 --> 00:01:38,580
De coach der coaches zou je kunnen zeggen.

43
00:01:39,900 --> 00:01:41,100
En dat is ook iets waar we over

44
00:01:41,100 --> 00:01:41,940
gaan praten natuurlijk.

45
00:01:42,440 --> 00:01:45,680
Maar je begeleidt ook mensen op alle niveaus,

46
00:01:45,760 --> 00:01:48,220
maar ook CEO's van grote bedrijven.

47
00:01:48,800 --> 00:01:52,820
Mensen die impact maken, die veel aan hun

48
00:01:52,820 --> 00:01:53,400
hoofd hebben.

49
00:01:53,660 --> 00:01:56,140
Die help je om beter te performen, maar

50
00:01:56,140 --> 00:01:58,040
ook om beter zelf in zich te krijgen.

51
00:01:58,680 --> 00:02:00,200
Dus ik vind het ook heel mooi dat

52
00:02:00,200 --> 00:02:02,100
jij mij dan weer wil helpen zoals ik

53
00:02:02,100 --> 00:02:03,320
andere mensen weer help.

54
00:02:03,580 --> 00:02:04,800
Daar zijn we voor op de wereld.

55
00:02:06,740 --> 00:02:08,340
Ik wil graag een beetje helemaal naar het

56
00:02:08,340 --> 00:02:10,960
begin hoe dit ooit heeft kunnen ontstaan bij

57
00:02:10,960 --> 00:02:11,100
jou.

58
00:02:11,220 --> 00:02:14,120
Wat was voor jou jouw drijvende kracht om

59
00:02:14,120 --> 00:02:15,680
te zeggen, nou dit is wat ik ga

60
00:02:15,680 --> 00:02:15,820
doen.

61
00:02:15,920 --> 00:02:18,040
Ik ga mensen coachen, mensen helpen.

62
00:02:18,040 --> 00:02:19,160
Waar is dat begonnen?

63
00:02:19,520 --> 00:02:20,680
Op het schoolplein.

64
00:02:22,120 --> 00:02:24,160
Niet te geloven, maar volgens mij.

65
00:02:24,200 --> 00:02:25,140
Ik weet niet meer of het nou de

66
00:02:25,140 --> 00:02:26,800
lagere of de middelbare school was.

67
00:02:27,000 --> 00:02:29,820
Maar er kwamen altijd al klasgenoten naar me

68
00:02:29,820 --> 00:02:30,000
toe.

69
00:02:30,140 --> 00:02:32,120
Zeg Albert, hoe zou je dit oplossen?

70
00:02:32,240 --> 00:02:33,500
Of hoe kijk jij daarnaar?

71
00:02:34,320 --> 00:02:36,320
Ik was al heel snel klasseoudste.

72
00:02:36,460 --> 00:02:37,440
Dat had je dan, dan mocht je met

73
00:02:37,440 --> 00:02:38,560
het klasseboek lopen en zo.

74
00:02:39,400 --> 00:02:42,480
Het was een soort natuurlijke rol die ik,

75
00:02:43,120 --> 00:02:45,060
ik weet niet of ik hem heb aangemeten.

76
00:02:45,060 --> 00:02:48,100
Dat is altijd weer de vraag in de

77
00:02:48,100 --> 00:02:49,080
psychologie natuurlijk.

78
00:02:49,260 --> 00:02:50,520
Is het nature of nurture?

79
00:02:52,340 --> 00:02:54,720
In mijn geval denk ik echt nature.

80
00:02:55,160 --> 00:02:58,380
Dat ik altijd een bepaald gevoel uitstraal naar

81
00:02:58,380 --> 00:02:58,680
mensen.

82
00:02:58,860 --> 00:03:01,940
Dat ik rust geef of dat ik iets

83
00:03:01,940 --> 00:03:03,700
wijs over mij heb.

84
00:03:03,900 --> 00:03:05,000
Dat is een beetje raar om dat zo

85
00:03:05,000 --> 00:03:05,340
te zeggen.

86
00:03:05,520 --> 00:03:06,140
Maar het is wel zo.

87
00:03:06,260 --> 00:03:07,620
Het is denk ik, zelfs iemand die nu

88
00:03:07,620 --> 00:03:08,720
kijkt en jou voor het eerst ziet.

89
00:03:08,860 --> 00:03:11,340
Die denkt, je woont overigens een wijze man

90
00:03:11,340 --> 00:03:12,480
zonder dat je iets verteld hebt.

91
00:03:12,920 --> 00:03:14,200
En je straalt rust uit.

92
00:03:14,200 --> 00:03:16,140
Dat is wat je bent, wie je bent.

93
00:03:16,860 --> 00:03:19,100
En daar heb ik uiteindelijk toen mijn beroep

94
00:03:19,100 --> 00:03:19,680
van gemaakt.

95
00:03:19,880 --> 00:03:21,500
Ik heb psychologie gestudeerd.

96
00:03:23,120 --> 00:03:27,280
En ik heb altijd een soort gevoel gehad.

97
00:03:27,460 --> 00:03:29,540
Ik vind het heerlijk om mensen te helpen.

98
00:03:29,920 --> 00:03:33,020
Maar ik ben ook mega nieuwsgierig altijd naar

99
00:03:33,020 --> 00:03:34,600
mijn eigen persoonlijke ontwikkeling.

100
00:03:35,680 --> 00:03:38,140
En via de ander leer ik mezelf nog

101
00:03:38,140 --> 00:03:38,700
beter kennen.

102
00:03:39,140 --> 00:03:41,020
En dat is eigenlijk al die jaren zo

103
00:03:41,020 --> 00:03:41,420
gebleven.

104
00:03:41,960 --> 00:03:42,940
Ken je jezelf inmiddels?

105
00:03:45,300 --> 00:03:46,180
Steeds beter.

106
00:03:47,160 --> 00:03:49,980
Maar dat blijft eindeloos doorgaan.

107
00:03:50,400 --> 00:03:52,260
En dat vind ik ook het boeiende aan

108
00:03:52,260 --> 00:03:52,700
het leven.

109
00:03:52,920 --> 00:03:55,760
Dat er altijd weer een nieuw moment komt.

110
00:03:55,940 --> 00:03:57,800
Ik kom overal mijn gurus tegen.

111
00:03:58,280 --> 00:04:00,380
In positieve of in negatieve zin.

112
00:04:00,720 --> 00:04:03,900
Er zijn altijd nog wel momentjes, situaties of

113
00:04:03,900 --> 00:04:05,300
mensen waar ik me dan aan stoor.

114
00:04:05,740 --> 00:04:07,040
En dan denk ik, ik ben nog aan

115
00:04:07,040 --> 00:04:07,780
het projecteren.

116
00:04:07,880 --> 00:04:08,420
Fantastisch.

117
00:04:08,420 --> 00:04:11,280
Er is nog iets wat nog aanhaakt in

118
00:04:11,280 --> 00:04:14,100
mij waar ik nog dieper naar mag kijken.

119
00:04:14,300 --> 00:04:15,440
Of dieper mag doorvoelen.

120
00:04:16,220 --> 00:04:17,519
Meer contact mee mag maken.

121
00:04:17,680 --> 00:04:20,260
En uiteindelijk mag uitdrukken op de manier die

122
00:04:20,260 --> 00:04:21,280
nu bij me past.

123
00:04:22,220 --> 00:04:24,420
Hoeveel mensen zou je gecoacht hebben in de

124
00:04:24,420 --> 00:04:26,260
afgelopen 30, 35 jaar?

125
00:04:26,760 --> 00:04:28,060
Orde grote, hoeveel?

126
00:04:29,240 --> 00:04:29,760
Duizenden.

127
00:04:30,680 --> 00:04:32,420
Om het even in perspectief te plaatsen.

128
00:04:33,120 --> 00:04:35,120
Dus je hebt heel veel ervaring in een

129
00:04:35,120 --> 00:04:36,700
op een gesprekken met mensen.

130
00:04:36,700 --> 00:04:39,460
Wat zijn de meest voorkomende problemen waar wij

131
00:04:39,460 --> 00:04:41,080
mensen tegenaan lopen?

132
00:04:43,200 --> 00:04:45,380
Het grootste probleem is angst.

133
00:04:45,980 --> 00:04:46,640
Altijd weer.

134
00:04:46,960 --> 00:04:48,780
We hebben allemaal angsten.

135
00:04:49,420 --> 00:04:51,500
Angst om niet goed genoeg te zijn.

136
00:04:51,740 --> 00:04:52,720
De angst voor tekort.

137
00:04:52,920 --> 00:04:55,160
De angst om controle te verliezen.

138
00:04:55,840 --> 00:04:57,220
De angst om er niet bij te horen.

139
00:04:57,540 --> 00:04:59,280
Een hele reeks van angsten.

140
00:05:00,980 --> 00:05:03,240
En om die te kunnen transformeren.

141
00:05:04,180 --> 00:05:07,160
Alle Walt Disney films gaan daarover.

142
00:05:07,160 --> 00:05:09,840
Het monster in de bek kijken.

143
00:05:10,120 --> 00:05:13,220
Het begint altijd met een eenvoudig verhaal.

144
00:05:14,100 --> 00:05:16,080
We zijn allemaal gewone mensen.

145
00:05:16,940 --> 00:05:18,040
In de meeste gevallen.

146
00:05:19,120 --> 00:05:21,600
Ja, en vroeg of laat wordt in het

147
00:05:21,600 --> 00:05:23,880
pad van de held of de heldin gevraagd

148
00:05:23,880 --> 00:05:26,380
om die heks te vermoorden.

149
00:05:26,760 --> 00:05:29,180
Of Roodkapje en de Wolf.

150
00:05:29,560 --> 00:05:31,500
En Aladdin.

151
00:05:32,580 --> 00:05:33,800
Nou noemen ze allemaal maar op.

152
00:05:33,860 --> 00:05:36,260
We hebben allemaal onze draken te verslaan.

153
00:05:37,560 --> 00:05:39,640
En dat is het bijzondere en het mooie

154
00:05:39,640 --> 00:05:40,220
van het leven.

155
00:05:40,420 --> 00:05:42,300
In al die coachings kom ik dat weer

156
00:05:42,300 --> 00:05:42,640
tegen.

157
00:05:44,400 --> 00:05:46,720
Er is een bepaald patroon wat zich altijd

158
00:05:46,720 --> 00:05:47,520
weer herhaalt.

159
00:05:47,620 --> 00:05:49,680
Wat meestal in de jeugd ontstaat.

160
00:05:51,080 --> 00:05:53,200
Vaak, en dat heb je in vorige podcast

161
00:05:53,200 --> 00:05:54,200
vaak ook al benoemd.

162
00:05:54,360 --> 00:05:56,280
Er zijn vaak trauma's.

163
00:05:56,400 --> 00:05:59,480
Ik noem dat altijd de emotionele indrukken die

164
00:05:59,480 --> 00:06:00,560
niet zijn uitgedrukt.

165
00:06:00,820 --> 00:06:03,340
En dan krijg je een soort emotionele hypotheek

166
00:06:03,340 --> 00:06:03,980
op je lichaam.

167
00:06:04,060 --> 00:06:05,900
Waar je onvoldoende rente van afgelost hebt.

168
00:06:05,900 --> 00:06:07,940
En dat blijft je achtervolgen.

169
00:06:08,540 --> 00:06:12,080
Totdat je uiteindelijk op een punt komt.

170
00:06:12,840 --> 00:06:15,220
Dat je voelt, ik kan er niet meer

171
00:06:15,220 --> 00:06:15,580
omheen.

172
00:06:15,760 --> 00:06:17,240
Ik moet dit nu aanpakken.

173
00:06:17,320 --> 00:06:19,000
Ik kan dit niet blijven herhalen.

174
00:06:20,380 --> 00:06:22,540
En op dat punt komen ze vaak bij

175
00:06:22,540 --> 00:06:22,840
mij.

176
00:06:23,640 --> 00:06:25,720
Ik ben mezelf kwijtgeraakt.

177
00:06:25,880 --> 00:06:27,300
Dat is vaak de essentie.

178
00:06:27,460 --> 00:06:28,100
Het hoor je wel eens.

179
00:06:28,220 --> 00:06:30,480
Dat mensen zeggen, het voelt alsof ik mezelf

180
00:06:30,480 --> 00:06:31,200
ben kwijtgeraakt.

181
00:06:31,320 --> 00:06:32,740
Wat bedoelen mensen daarmee dan?

182
00:06:34,400 --> 00:06:38,700
Diep van binnen herinner je je nog hoe

183
00:06:38,700 --> 00:06:39,520
je was als kind.

184
00:06:39,780 --> 00:06:42,860
Blij, spontaan, nieuwsgierig, speels.

185
00:06:44,140 --> 00:06:47,860
En door opvoeding en door alles wat we

186
00:06:47,860 --> 00:06:49,420
dan in ons leven meemaken.

187
00:06:49,740 --> 00:06:50,980
De een meer, de ander minder.

188
00:06:51,400 --> 00:06:54,260
Maar ja, raak je iets van dat kind

189
00:06:54,260 --> 00:06:54,660
kwijt.

190
00:06:55,020 --> 00:06:56,500
En soms wel heel veel van dat kind.

191
00:06:57,520 --> 00:07:00,300
Vaak begint dat al ergens rond een dertigers

192
00:07:00,300 --> 00:07:00,760
dilemma.

193
00:07:00,760 --> 00:07:03,560
Denkt van, nou heb ik mijn studie afgerond.

194
00:07:03,680 --> 00:07:04,420
Nu heb ik een huis.

195
00:07:04,580 --> 00:07:06,260
Ik heb mijn baan.

196
00:07:06,580 --> 00:07:07,720
Ik heb misschien mijn gezinnetje.

197
00:07:08,800 --> 00:07:10,060
Maar is dit het nu?

198
00:07:10,520 --> 00:07:11,400
Wie ben ik echt?

199
00:07:11,500 --> 00:07:13,400
Ik heb al die tijd geloofd wat mijn

200
00:07:13,400 --> 00:07:14,300
ouders vertelden.

201
00:07:14,400 --> 00:07:15,720
Wat mijn leraren vertelden.

202
00:07:16,020 --> 00:07:17,180
Wat mijn peergroup vertelde.

203
00:07:17,280 --> 00:07:19,560
Wat mijn rolmodellen voorspiegelde.

204
00:07:20,600 --> 00:07:22,220
Maar ben ik dat wel echt?

205
00:07:24,000 --> 00:07:26,740
En dan komt er zo'n realisatie moment.

206
00:07:27,000 --> 00:07:28,380
Meestal in de vorm van een crisis.

207
00:07:29,260 --> 00:07:31,940
Dat mensen toch weer terug verlangen naar dat

208
00:07:31,940 --> 00:07:33,300
oorspronkelijke kind.

209
00:07:33,580 --> 00:07:34,940
En dat kun je van alles noemen.

210
00:07:35,060 --> 00:07:37,300
Je kunt het je blauwdruk noemen of je...

211
00:07:37,300 --> 00:07:38,200
Je legende.

212
00:07:38,320 --> 00:07:39,140
Je legende.

213
00:07:39,320 --> 00:07:40,980
Dat de alchemist beschrijft.

214
00:07:41,320 --> 00:07:42,460
En die wil je weer leven.

215
00:07:44,400 --> 00:07:45,680
Terug naar de kern van jezelf.

216
00:07:46,220 --> 00:07:48,720
Ja, het zijn allemaal een beetje wollige teksten.

217
00:07:49,180 --> 00:07:51,660
Maar iedereen die luistert en kijkt, die snapt

218
00:07:51,660 --> 00:07:53,600
wat hiermee bedoeld wordt.

219
00:07:53,600 --> 00:07:57,240
En hoe eerder dat je bereid bent.

220
00:07:57,460 --> 00:08:00,240
Of liever gezegd de moed hebt om dat

221
00:08:00,240 --> 00:08:01,200
weer aan te kijken.

222
00:08:01,420 --> 00:08:04,800
Want ja, doordat je bent gaan leven heb

223
00:08:04,800 --> 00:08:06,680
je natuurlijk ook allerlei dingen opgebouwd.

224
00:08:06,980 --> 00:08:09,840
Zekerheden in relaties.

225
00:08:10,260 --> 00:08:11,620
Een huis en een hypotheek.

226
00:08:11,860 --> 00:08:13,940
En allerlei verplichtingen en verantwoordelijkheden.

227
00:08:14,740 --> 00:08:17,320
En meestal zijn die opgebouwd vanuit toch een

228
00:08:17,320 --> 00:08:18,080
bepaalde angst.

229
00:08:18,120 --> 00:08:19,640
Of een bepaalde behoefte.

230
00:08:20,620 --> 00:08:23,380
Ja, als je er dan achterkomt dat dat

231
00:08:23,380 --> 00:08:25,420
niet helemaal in lijn is met wie je

232
00:08:25,420 --> 00:08:26,240
werkelijk bent.

233
00:08:26,880 --> 00:08:29,060
Ja, dan is het uur van de waarheid

234
00:08:29,060 --> 00:08:29,320
daar.

235
00:08:29,820 --> 00:08:32,640
Is dit wat je zou kunnen zeggen zelfrealisatie?

236
00:08:33,240 --> 00:08:36,200
Dat je gaat realiseren wie je bent of

237
00:08:36,200 --> 00:08:38,059
je jezelf beter gaat begrijpen.

238
00:08:38,360 --> 00:08:39,960
En dat je dan ineens ontdekt, hé, er

239
00:08:39,960 --> 00:08:41,140
zijn heel veel problemen.

240
00:08:41,620 --> 00:08:41,780
Ja.

241
00:08:42,380 --> 00:08:43,760
Is het dan niet beter om gewoon niks

242
00:08:43,760 --> 00:08:45,300
aan die zelfrealisatie te doen?

243
00:08:45,660 --> 00:08:46,880
Niks aan zelfbewustzijn.

244
00:08:47,760 --> 00:08:48,640
Gewoon doorgaan.

245
00:08:48,640 --> 00:08:50,920
Wat anderen van je verwachten en verlangen.

246
00:08:51,140 --> 00:08:51,920
Dat leven leven.

247
00:08:52,520 --> 00:08:53,500
En dan zou je zeggen, ja, dan is

248
00:08:53,500 --> 00:08:54,220
er ook geen probleem.

249
00:08:54,340 --> 00:08:55,740
Want het probleem is er misschien wel.

250
00:08:55,820 --> 00:08:57,540
Maar als ik het niet ervaar als een

251
00:08:57,540 --> 00:08:58,820
probleem, heb ik er geen last van.

252
00:08:59,400 --> 00:09:00,600
Ja, dat zou je hopen.

253
00:09:00,680 --> 00:09:02,220
Maar het leven is een beetje anders.

254
00:09:02,480 --> 00:09:03,100
Complexer dan dat.

255
00:09:03,100 --> 00:09:04,860
Ja, complexer dan dat, Michael.

256
00:09:05,120 --> 00:09:06,400
En dat weet je natuurlijk ook.

257
00:09:06,640 --> 00:09:11,740
Want ja, de term burn-out is ook

258
00:09:11,740 --> 00:09:13,100
al vaak gevallen in jouw podcast.

259
00:09:13,320 --> 00:09:15,200
Maar toen ik aan een Engelse professor vroeg,

260
00:09:15,280 --> 00:09:17,180
what's the reason why people get burned out?

261
00:09:17,640 --> 00:09:19,580
Toen zei hij, there are only two reasons.

262
00:09:19,720 --> 00:09:21,080
Reason one, they are living a lie.

263
00:09:21,800 --> 00:09:23,820
And reason two, they are compulsive helpers.

264
00:09:24,040 --> 00:09:26,440
En wat hij daarmee bedoelt is, ja, je

265
00:09:26,440 --> 00:09:28,340
leeft een leugen in die zin dat je

266
00:09:28,340 --> 00:09:29,820
niet volledig jezelf bent.

267
00:09:32,380 --> 00:09:34,620
En compulsive helper betekent dat je te veel

268
00:09:34,620 --> 00:09:36,620
bezig bent om je te voegen naar de

269
00:09:36,620 --> 00:09:39,140
wensen van de omgeving, maar onvoldoende kunt zorgen

270
00:09:39,140 --> 00:09:39,800
voor jezelf.

271
00:09:40,020 --> 00:09:41,220
Ja, wat heel veel voorkomt.

272
00:09:41,360 --> 00:09:42,720
En dat komt ontzettend veel voor.

273
00:09:42,720 --> 00:09:45,740
Dus als je de signalen van het leven,

274
00:09:45,800 --> 00:09:47,820
want het leven wil jou weer terug hebben

275
00:09:47,820 --> 00:09:49,460
in jouw oorspronkelijke blauwdruk.

276
00:09:50,060 --> 00:09:52,980
Als je daar niet naar kan of durft

277
00:09:52,980 --> 00:09:54,540
te luisteren, ja, dan kun je dat nog

278
00:09:54,540 --> 00:09:56,700
heel lang volhouden met of te verdoven.

279
00:09:57,160 --> 00:09:58,880
Dat is één manier wat veel mensen doen.

280
00:09:59,020 --> 00:10:01,860
Sex, drugs, rock'n'roll, Netflixen, noem maar

281
00:10:01,860 --> 00:10:02,100
op.

282
00:10:02,400 --> 00:10:05,700
Of, ja, je probeert afleiding te zoeken door

283
00:10:05,700 --> 00:10:07,100
eindloos te blijven scrollen.

284
00:10:08,300 --> 00:10:10,500
Maar hoe dan ook, die lampjes die blijven

285
00:10:10,500 --> 00:10:11,660
branden op jouw dashboard.

286
00:10:12,080 --> 00:10:13,580
En dan kun je zeggen, wow, ik plak

287
00:10:13,580 --> 00:10:14,580
er een sticker overheen.

288
00:10:14,880 --> 00:10:16,140
Aan mijn lijf geen Polonaise.

289
00:10:17,180 --> 00:10:19,820
Maar de signalen worden steeds nadrukkelijker totdat je

290
00:10:19,820 --> 00:10:21,300
met pech langs de weg staat.

291
00:10:22,260 --> 00:10:24,880
Ja, en dan you have to face reality.

292
00:10:25,240 --> 00:10:26,660
Gaan te veel mensen dan te lang door,

293
00:10:26,740 --> 00:10:29,000
negeren ze die signalen, waardoor je uiteindelijk in

294
00:10:29,000 --> 00:10:30,400
zo'n situatie komt van burn-out.

295
00:10:30,640 --> 00:10:33,380
Of dat stadium daarvoor, want je komt niet

296
00:10:33,380 --> 00:10:34,720
overnight in een burn-out terecht.

297
00:10:35,120 --> 00:10:37,340
Er gaat een hele periode aan vooraf.

298
00:10:37,340 --> 00:10:39,980
Als je dat maar blijft ontkennen en maar

299
00:10:39,980 --> 00:10:42,000
blijft acteren alsof er niks aan de hand

300
00:10:42,000 --> 00:10:43,420
is, dan gaat het dus een keer fout.

301
00:10:43,520 --> 00:10:44,000
Wat je zegt.

302
00:10:44,440 --> 00:10:45,980
Ik gebruik die metaphor ook vaak.

303
00:10:46,100 --> 00:10:48,420
Dan kom je langs de weg te staan

304
00:10:48,420 --> 00:10:49,100
met pech.

305
00:10:50,080 --> 00:10:52,700
En dan moet er iets gebeuren.

306
00:10:53,260 --> 00:10:54,940
Daar ben je ook gespecialiseerd in, want je

307
00:10:54,940 --> 00:10:56,340
hebt verschillende boeken geschreven.

308
00:10:58,140 --> 00:11:00,020
Als je nou echt naar dat uiterste gaat

309
00:11:00,020 --> 00:11:01,660
van het gaat niet meer goed met mij.

310
00:11:02,060 --> 00:11:03,300
En er zijn misschien mensen die dit zien

311
00:11:03,300 --> 00:11:04,640
en denken, dat ben ik.

312
00:11:04,960 --> 00:11:05,800
Met mij gaat het niet goed.

313
00:11:05,900 --> 00:11:06,700
Ik ben even unhappy.

314
00:11:06,700 --> 00:11:08,280
Mijn relatie gaat niet goed.

315
00:11:08,360 --> 00:11:09,600
Het gaat niet goed op mijn werk of

316
00:11:09,600 --> 00:11:10,140
met mijn studie.

317
00:11:10,220 --> 00:11:11,240
Mijn vrienden vinden me niet leuk.

318
00:11:11,340 --> 00:11:12,280
Of ik heb geen vrienden.

319
00:11:12,800 --> 00:11:14,220
Ik kom nooit aan een relatie.

320
00:11:15,860 --> 00:11:17,700
De vraagstukken waar we allemaal mee te maken

321
00:11:17,700 --> 00:11:17,940
hebben.

322
00:11:18,900 --> 00:11:20,120
Dan kom je in zo'n periode dat

323
00:11:20,120 --> 00:11:21,980
je denkt, het zal wel aan mij liggen

324
00:11:21,980 --> 00:11:22,360
allemaal.

325
00:11:24,680 --> 00:11:26,860
En wat de reden ook is, uiteindelijk komt

326
00:11:26,860 --> 00:11:29,100
er iemand in het stadium waarvan de dokter

327
00:11:29,100 --> 00:11:30,100
zegt, u heeft een burn-out.

328
00:11:30,500 --> 00:11:30,860
Bijvoorbeeld.

329
00:11:32,280 --> 00:11:34,440
Ik heb groot respect voor doktoren overigens.

330
00:11:35,960 --> 00:11:37,540
Maar dan zegt die dokter dat en dan

331
00:11:37,540 --> 00:11:38,900
vraag ik aan zo'n iemand, hoe komt

332
00:11:38,900 --> 00:11:39,880
het dat jij een burn-out hebt?

333
00:11:39,960 --> 00:11:42,280
En dan zeggen ze heel vaak, dat zegt

334
00:11:42,280 --> 00:11:42,860
de dokter.

335
00:11:43,860 --> 00:11:45,060
Maar wat vind je er zelf van?

336
00:11:45,380 --> 00:11:46,680
Dat zien mensen als een rare vraag.

337
00:11:46,980 --> 00:11:48,800
Wie bepaalt of jij die burn-out hebt?

338
00:11:49,380 --> 00:11:51,580
Ik heb niet zo'n goed gevoel bij

339
00:11:51,580 --> 00:11:52,040
dat woord.

340
00:11:52,440 --> 00:11:53,780
Het gaat gewoon even niet goed met je

341
00:11:53,780 --> 00:11:54,360
op dit moment.

342
00:11:54,520 --> 00:11:56,060
En wat kunnen we doen om de auto

343
00:11:56,060 --> 00:11:57,660
weer op de weg te krijgen dat die

344
00:11:57,660 --> 00:11:58,440
door kan?

345
00:11:58,800 --> 00:12:00,420
Wat doe jij in dat soort gevallen met

346
00:12:00,420 --> 00:12:00,700
mensen?

347
00:12:01,000 --> 00:12:02,160
Als ze met dat soort problemen komen?

348
00:12:02,160 --> 00:12:04,960
Nou ja, precies wat jij ook zegt.

349
00:12:05,100 --> 00:12:06,760
Ik geloof niet zo in diagnoses.

350
00:12:06,980 --> 00:12:09,700
Soms is dat even tijdelijk een soort opluchting

351
00:12:09,700 --> 00:12:10,360
voor mensen ook.

352
00:12:10,460 --> 00:12:12,260
Dan zeggen ze, oh heerlijk, nou weet ik

353
00:12:12,260 --> 00:12:12,800
wat ik heb.

354
00:12:14,060 --> 00:12:16,540
Maar wat ik altijd zeg is, daar waar

355
00:12:16,540 --> 00:12:18,720
mensen mee komen, is nooit waar ze in

356
00:12:18,720 --> 00:12:19,940
werkelijkheid last van hebben.

357
00:12:20,600 --> 00:12:22,360
Want je kunt zeggen, ik heb last van

358
00:12:22,360 --> 00:12:22,740
stress.

359
00:12:22,960 --> 00:12:24,380
Maar je hebt helemaal geen last van stress.

360
00:12:24,980 --> 00:12:29,320
Je hebt last van de gevolgen die eronder

361
00:12:29,320 --> 00:12:29,620
zitten.

362
00:12:29,620 --> 00:12:33,200
De echte oorzaak is vaak misschien omdat je

363
00:12:33,200 --> 00:12:34,560
het moeilijk vindt om te begrenzen.

364
00:12:34,940 --> 00:12:37,660
Of misschien vind je het moeilijk om prioriteiten

365
00:12:37,660 --> 00:12:38,120
te stellen.

366
00:12:38,540 --> 00:12:40,220
Of misschien vind je het moeilijk om hulp

367
00:12:40,220 --> 00:12:40,760
te vragen.

368
00:12:41,100 --> 00:12:43,440
Of misschien vind je het moeilijk om rust

369
00:12:43,440 --> 00:12:44,460
te nemen voor jezelf.

370
00:12:45,700 --> 00:12:47,540
En dat zij de werkelijke oorzaak.

371
00:12:47,880 --> 00:12:50,160
Als je het moeilijk vindt om te confronteren

372
00:12:50,160 --> 00:12:53,260
en je blijft maar doorgaan om over je

373
00:12:53,260 --> 00:12:54,220
grenzen heen te gaan.

374
00:12:55,120 --> 00:12:58,360
Uiteindelijk krijg je te veel spanningsklachten die het

375
00:12:58,360 --> 00:13:00,880
gevolg zijn van een diepe liggende overtuiging die

376
00:13:00,880 --> 00:13:01,500
eronder zit.

377
00:13:01,720 --> 00:13:02,820
En daar zul je naartoe moeten.

378
00:13:03,380 --> 00:13:05,680
Hoe komen mensen daarachter als ze niet naar

379
00:13:05,680 --> 00:13:06,240
jou toe komen?

380
00:13:07,180 --> 00:13:08,060
Jij helpt ze.

381
00:13:08,420 --> 00:13:09,440
Dit is wat wij doen.

382
00:13:09,500 --> 00:13:10,220
Wij helpen mensen.

383
00:13:11,100 --> 00:13:12,700
En een huisarts helpt natuurlijk ook.

384
00:13:13,720 --> 00:13:16,020
Maar te vaak merk ik toch dat mensen

385
00:13:16,020 --> 00:13:19,020
niet naar die diepe liggende oorzaak gaan.

386
00:13:22,040 --> 00:13:24,000
Je kunt ze pas helpen op het moment

387
00:13:24,000 --> 00:13:25,580
dat ze geholpen willen worden.

388
00:13:26,060 --> 00:13:27,220
Je kunt ze niet dwingen met een mes

389
00:13:27,220 --> 00:13:28,640
op de keel en zeggen van nou volgens

390
00:13:28,640 --> 00:13:30,620
mij is het nu echt tijd.

391
00:13:31,340 --> 00:13:32,940
Vaak doet de omgeving dat wel.

392
00:13:33,280 --> 00:13:35,080
Dus als je een liefdevolle partner hebt en

393
00:13:35,080 --> 00:13:37,340
ze zegt van ja lieverd ik ben het

394
00:13:37,340 --> 00:13:37,900
nu wel beu.

395
00:13:38,080 --> 00:13:39,300
Want je bent er nooit.

396
00:13:39,760 --> 00:13:43,540
Of de kinderen missen je.

397
00:13:43,860 --> 00:13:46,580
Of de collega's op het werk vinden jou

398
00:13:46,580 --> 00:13:47,120
afwezig.

399
00:13:47,740 --> 00:13:48,700
Enzovoorts enzovoorts.

400
00:13:49,400 --> 00:13:50,620
Op een gegeven moment gaat er wel een

401
00:13:50,620 --> 00:13:51,940
lampje branden als het goed is.

402
00:13:52,240 --> 00:13:55,400
Of nogmaals herinnert jouw lichaam er wel aan.

403
00:13:55,720 --> 00:13:56,680
En jouw psyche er aan.

404
00:13:56,700 --> 00:13:57,840
Dus dan krijg je fysieke klachten.

405
00:13:57,960 --> 00:14:01,200
Je krijgt fysieke, mentale, emotionele klachten.

406
00:14:02,180 --> 00:14:04,460
Er is een hele reeks van stress gerelateerde

407
00:14:04,460 --> 00:14:04,840
klachten.

408
00:14:05,420 --> 00:14:07,260
En op een gegeven moment na die derde

409
00:14:07,260 --> 00:14:09,500
paracetamol in de week denk je zoiets van

410
00:14:09,500 --> 00:14:09,780
nou.

411
00:14:11,040 --> 00:14:13,260
Nou wordt het misschien toch wel tijd dat

412
00:14:13,260 --> 00:14:15,280
ik mezelf echt in de spiegel ga aankijken.

413
00:14:15,280 --> 00:14:16,680
Nou dat is de eerste stap.

414
00:14:16,840 --> 00:14:17,460
Bewust worden.

415
00:14:18,620 --> 00:14:20,460
Nou daar werk je aan mee met jouw

416
00:14:20,460 --> 00:14:21,000
podcast.

417
00:14:21,620 --> 00:14:23,080
Er zijn heel veel boeken over.

418
00:14:23,580 --> 00:14:25,040
Ik doe dat in mijn eigen podcast.

419
00:14:26,780 --> 00:14:29,760
Gelukkig is er heel veel informatie op dit

420
00:14:29,760 --> 00:14:31,420
moment om bewust te worden.

421
00:14:32,260 --> 00:14:33,180
Dat gebeurt.

422
00:14:33,900 --> 00:14:35,080
Maar dan ben je er nog niet.

423
00:14:35,180 --> 00:14:37,200
Die tweede stap wordt dan dat je eigen

424
00:14:37,200 --> 00:14:38,440
verantwoordelijkheid gaat nemen.

425
00:14:39,780 --> 00:14:40,920
Bewust worden is één.

426
00:14:41,380 --> 00:14:43,200
Maar je mag niemand meer de schuld geven

427
00:14:43,200 --> 00:14:43,520
daarna.

428
00:14:44,160 --> 00:14:45,420
Niet je schoonmoeder.

429
00:14:45,920 --> 00:14:47,300
Niet de maatschappij.

430
00:14:47,860 --> 00:14:48,980
Niet de wereld.

431
00:14:49,140 --> 00:14:49,660
Niet de natuur.

432
00:14:49,980 --> 00:14:50,340
Whatever.

433
00:14:50,880 --> 00:14:52,140
Niet je baas of je collega.

434
00:14:53,060 --> 00:14:54,080
Jij bent degene.

435
00:14:54,520 --> 00:14:56,580
Volgens mij leer je dat ook aan de

436
00:14:56,580 --> 00:14:57,520
mensen die jou volgen.

437
00:14:58,180 --> 00:15:00,500
Je bent honderd procent verantwoordelijk voor de keuzes

438
00:15:00,500 --> 00:15:01,200
die jij maakt.

439
00:15:01,680 --> 00:15:02,880
Dat is de derde stap.

440
00:15:04,200 --> 00:15:06,220
Als mensen tegen mij zeggen ik wil weer

441
00:15:06,220 --> 00:15:07,000
de oude worden.

442
00:15:07,220 --> 00:15:09,080
Dan zeg ik oh nee alstublieft niet.

443
00:15:09,320 --> 00:15:10,840
Want de oude is ziek geworden.

444
00:15:10,840 --> 00:15:13,780
De bedoeling is dat je beter wordt dan

445
00:15:13,780 --> 00:15:14,260
de oude.

446
00:15:14,860 --> 00:15:18,100
Beter worden betekent een nieuwe versie, een 2

447
00:15:18,100 --> 00:15:21,160
.0 versie van jezelf creëren door betere keuzes

448
00:15:21,160 --> 00:15:21,600
te maken.

449
00:15:22,660 --> 00:15:24,240
En dan de vierde stap wordt.

450
00:15:25,260 --> 00:15:27,180
Daar zul je ook acties aan moeten verbinden.

451
00:15:28,160 --> 00:15:30,340
Wat ik ooit geleerd heb is action is

452
00:15:30,340 --> 00:15:31,720
the language of the universe.

453
00:15:32,000 --> 00:15:35,120
Dus er kan pas echt iets veranderen als

454
00:15:35,120 --> 00:15:36,780
je ook ander gedrag gaat vertonen.

455
00:15:36,780 --> 00:15:40,600
Dus bewust worden, eigen verantwoordelijkheid nemen, betere keuzes

456
00:15:40,600 --> 00:15:44,540
maken en als laatste dan acties, stappen zetten

457
00:15:44,540 --> 00:15:48,440
in een richting die weer gaat richting jouw

458
00:15:48,440 --> 00:15:49,520
oorspronkelijke zelf.

459
00:15:50,960 --> 00:15:53,220
En dan zul je merken als je dan

460
00:15:53,220 --> 00:15:55,020
weer meer tijd neemt voor jezelf en je

461
00:15:55,020 --> 00:15:58,120
kunt beter begrenzen en beter prioriteiten stellen.

462
00:15:58,820 --> 00:16:01,540
Hey, je durft hulp te vragen.

463
00:16:02,900 --> 00:16:05,340
Dan kan het zenuwstelsel weer ontspannen.

464
00:16:05,340 --> 00:16:07,760
Dan ga je je hormonale balans weer herstellen.

465
00:16:08,000 --> 00:16:10,920
En dan denk je dan achteraf is het

466
00:16:10,920 --> 00:16:12,740
een blessing in disguise dat je denkt.

467
00:16:12,940 --> 00:16:14,700
Oh wow, dit had ik veel eerder moeten

468
00:16:14,700 --> 00:16:15,040
doen.

469
00:16:16,420 --> 00:16:18,760
Maar ja, dat weten we niet allemaal van

470
00:16:18,760 --> 00:16:20,520
tevoren en daarom ontstaan die problemen.

471
00:16:20,620 --> 00:16:21,940
En ik zeg ook ja, dat is onderdeel

472
00:16:21,940 --> 00:16:24,440
van het leven en waarschijnlijk moeten we dat

473
00:16:24,440 --> 00:16:24,880
ervaren.

474
00:16:24,980 --> 00:16:27,540
Moeten we dat leren en overkomt ons dat.

475
00:16:27,980 --> 00:16:29,680
Ja, misschien heb je gewoon pech.

476
00:16:29,840 --> 00:16:30,660
Dat kan ook natuurlijk.

477
00:16:32,800 --> 00:16:34,260
Maar uiteindelijk moet je het oplossen.

478
00:16:34,260 --> 00:16:35,040
Daar gaat het om.

479
00:16:35,140 --> 00:16:37,380
Je wilt niet in die situatie blijven verkeren

480
00:16:37,380 --> 00:16:37,740
natuurlijk.

481
00:16:38,540 --> 00:16:39,880
Het heeft vaak te maken met dingen die

482
00:16:39,880 --> 00:16:40,700
vroeger gebeurd zijn.

483
00:16:41,060 --> 00:16:42,180
We noemen dat trauma.

484
00:16:42,380 --> 00:16:42,940
Klinkt zwaar.

485
00:16:43,580 --> 00:16:45,720
Maar allemaal dingen die gebeuren in onze opvoeding

486
00:16:45,720 --> 00:16:46,420
met ouders.

487
00:16:46,860 --> 00:16:47,560
Dan ga je naar school.

488
00:16:48,160 --> 00:16:49,220
Je wordt misschien gepest.

489
00:16:49,400 --> 00:16:51,640
Je ziet, je merkt dat je niet gezien

490
00:16:51,640 --> 00:16:51,900
wordt.

491
00:16:52,120 --> 00:16:54,780
Niet gezien worden en afwijzing zijn hele belangrijke

492
00:16:54,780 --> 00:16:57,880
oorzaken die later in het leven grote gevolgen

493
00:16:57,880 --> 00:16:58,300
kunnen hebben.

494
00:17:01,040 --> 00:17:02,980
Ik sprak van de week ook met iemand

495
00:17:02,980 --> 00:17:05,280
die blijkt heel erg last te hebben van

496
00:17:05,280 --> 00:17:06,619
lichamelijke spanning.

497
00:17:07,119 --> 00:17:09,540
Het is echt fysiek dat er altijd spierspanning

498
00:17:09,540 --> 00:17:10,200
is op het lichaam.

499
00:17:10,440 --> 00:17:11,980
Dat kunnen ze meten in het ziekenhuis.

500
00:17:12,760 --> 00:17:14,540
Waarop een dokter dan zegt dit is wel

501
00:17:14,540 --> 00:17:15,420
een vreemd verschijnsel.

502
00:17:15,520 --> 00:17:16,880
Want je staat heel erg onder spanning.

503
00:17:17,579 --> 00:17:18,660
Hoe komt dat nou?

504
00:17:19,099 --> 00:17:21,480
Waar ik direct ga zoeken van oké, dat

505
00:17:21,480 --> 00:17:24,400
sympathisch zenuwstelsel kan niet meer tot rust komen.

506
00:17:24,400 --> 00:17:27,640
Dus de default stand van het parasympathisch zenuwstelsel,

507
00:17:27,640 --> 00:17:29,280
wat eigenlijk voor de rust en het herstel

508
00:17:29,280 --> 00:17:32,840
moet zorgen, dat zit altijd in een staat

509
00:17:32,840 --> 00:17:34,600
van ik moet gas blijven geven.

510
00:17:35,100 --> 00:17:36,040
Ik kan niet remmen.

511
00:17:36,140 --> 00:17:37,380
Ik kan geen gas terugnemen.

512
00:17:39,020 --> 00:17:41,440
Wat kan zo iemand doen om toch weer

513
00:17:41,440 --> 00:17:43,120
uiteindelijk tot rust te komen?

514
00:17:43,860 --> 00:17:46,740
Of om dat level, die fabrieksinstelling, de default

515
00:17:46,740 --> 00:17:48,860
stand van het zenuwstelsel, ik probeer het simpel

516
00:17:48,860 --> 00:17:51,380
uit te leggen, om dat weer tot een

517
00:17:51,380 --> 00:17:52,500
normaal niveau te brengen.

518
00:17:52,500 --> 00:17:55,600
En dat het lichaam weer weet van boven

519
00:17:55,600 --> 00:17:58,300
deze grens ga je te ver over je

520
00:17:58,300 --> 00:17:59,800
grens en ben je te veel druk aan

521
00:17:59,800 --> 00:18:01,020
het geven, te veel gas aan het geven.

522
00:18:01,480 --> 00:18:02,960
En hieronder is het goed, want dan kan

523
00:18:02,960 --> 00:18:03,840
je weer tot rust komen.

524
00:18:04,160 --> 00:18:06,360
Wat zou je zo iemand kunnen adviseren?

525
00:18:08,020 --> 00:18:09,960
Het eerste is op het moment dat je

526
00:18:09,960 --> 00:18:12,140
dat zelf realiseert, stop.

527
00:18:12,680 --> 00:18:16,720
Dus een groot stop teken, stop woord, stop.

528
00:18:19,240 --> 00:18:22,120
En neem echt in eerste instantie de tijd

529
00:18:22,120 --> 00:18:24,220
om je te realiseren, laat het stof even

530
00:18:24,220 --> 00:18:25,980
naar beneden dalen.

531
00:18:26,260 --> 00:18:28,740
En wat ik al zei, realiseer dat je

532
00:18:28,740 --> 00:18:33,520
blijkbaar in een moment terecht bent gekomen waarin

533
00:18:33,520 --> 00:18:35,320
je zelf te lang geweld aan hebt gedaan.

534
00:18:36,240 --> 00:18:38,620
Want zoals we hier zitten, zijn we het

535
00:18:38,620 --> 00:18:40,420
resultaat van alle keuzes die we tot nu

536
00:18:40,420 --> 00:18:41,580
toe gemaakt hebben in ons leven.

537
00:18:42,300 --> 00:18:44,420
Nou, en blijkbaar zijn die keuzes niet volledig

538
00:18:44,420 --> 00:18:47,760
handig geweest en daardoor heb je nu spanningsklachten.

539
00:18:48,080 --> 00:18:52,460
Iedere fysiotherapeut weet dat, misschien wel 80%

540
00:18:52,460 --> 00:18:54,460
van alle klachten die hij behandelt op de

541
00:18:54,460 --> 00:18:56,780
fysiobank is stress gerelateerd.

542
00:18:57,060 --> 00:18:58,560
Het is niet zo dat ons lief hier

543
00:18:58,560 --> 00:19:00,660
op een wolk zit en zegt Ach, daar

544
00:19:00,660 --> 00:19:02,820
hebben we meneer Platschik, dat is dan een

545
00:19:02,820 --> 00:19:05,660
mooi stressgevalletje en mevrouw Jansen is een mooi

546
00:19:05,660 --> 00:19:06,680
migrainegevalletje.

547
00:19:07,020 --> 00:19:11,060
In veel gevallen, los van wat we dan

548
00:19:11,060 --> 00:19:15,500
noemen genetische predispositie, dat er echt aandoeningen in

549
00:19:15,500 --> 00:19:17,780
de familie zijn, maar in veel gevallen is

550
00:19:17,780 --> 00:19:18,900
dat stress gerelateerd.

551
00:19:19,920 --> 00:19:22,900
Dan stop je en je stelt jezelf de

552
00:19:22,900 --> 00:19:26,400
vraag Wat heeft mijn lichaam nu nodig?

553
00:19:28,500 --> 00:19:29,900
Maar dan moet je dat wel kunnen voelen

554
00:19:29,900 --> 00:19:30,320
natuurlijk.

555
00:19:32,880 --> 00:19:35,960
Ja, het mooie is de intelligentie van het

556
00:19:35,960 --> 00:19:38,560
lichaam en het onderbewuste kan dat aangeven.

557
00:19:39,080 --> 00:19:40,920
Op het moment dat je bereid bent, maar

558
00:19:40,920 --> 00:19:42,020
daarvoor moet je eerst stoppen.

559
00:19:42,020 --> 00:19:45,040
Je zit op de snelweg en je moet

560
00:19:45,040 --> 00:19:47,080
bereid zijn om te zeggen Oké, ik pak

561
00:19:47,080 --> 00:19:48,740
nu de eerste afslag of ik pak een

562
00:19:48,740 --> 00:19:50,540
parkeerplaats en ik stop.

563
00:19:51,180 --> 00:19:52,780
Even pauze nemen voor jezelf.

564
00:19:52,780 --> 00:19:56,900
Even pauze nemen en even drie dagen, een

565
00:19:56,900 --> 00:19:57,640
week, een maand.

566
00:19:58,480 --> 00:20:00,040
Wat jij maar nodig hebt.

567
00:20:01,360 --> 00:20:03,440
En die heerlijke, eerlijke vraag stellen.

568
00:20:03,560 --> 00:20:07,580
Misschien gewoon een blanco A4'tje met verticaal een

569
00:20:07,580 --> 00:20:10,040
streep door het midden en zeggen Oké, maar

570
00:20:10,040 --> 00:20:12,620
als ik nu een inventarisatie maak van mijn

571
00:20:12,620 --> 00:20:13,140
leven nu.

572
00:20:13,740 --> 00:20:16,140
Wat kost mij nu energie op dit moment?

573
00:20:16,720 --> 00:20:17,300
Heel eerlijk.

574
00:20:18,120 --> 00:20:19,680
En aan de andere kant van de lijn.

575
00:20:20,300 --> 00:20:21,160
Wat geeft mij energie?

576
00:20:22,380 --> 00:20:24,180
En ja, wat kost mij energie?

577
00:20:24,440 --> 00:20:25,960
Ja, ik merk dat ik toch te veel

578
00:20:25,960 --> 00:20:27,520
projecten op mijn nek genomen heb.

579
00:20:27,600 --> 00:20:29,520
Ik merk dat ik het lastig vind om

580
00:20:29,520 --> 00:20:31,040
hulp te vragen in het gezin.

581
00:20:31,660 --> 00:20:33,400
Ik baal er eigenlijk van dat ik altijd

582
00:20:33,400 --> 00:20:34,440
de boodschappen moet doen.

583
00:20:34,440 --> 00:20:37,240
En ik baal er van dat ik die

584
00:20:37,240 --> 00:20:40,200
bestuursfunctie nog heb bij de lokale sportvereniging.

585
00:20:42,620 --> 00:20:44,220
Ik kom niet meer aan mezelf toe.

586
00:20:44,720 --> 00:20:46,780
Nou, dan heb je dat lijstje ingevuld.

587
00:20:47,100 --> 00:20:48,040
Wat kost mij energie?

588
00:20:49,120 --> 00:20:50,180
Aan de andere kant.

589
00:20:50,400 --> 00:20:51,380
Wat geeft mij energie?

590
00:20:51,600 --> 00:20:52,760
Nou, wandelen in de natuur.

591
00:20:53,000 --> 00:20:54,240
Ik vind het eigenlijk heerlijk om een keer

592
00:20:54,240 --> 00:20:55,100
Sudoku te doen.

593
00:20:55,220 --> 00:20:56,600
Want dat heb ik ook al tien jaar

594
00:20:56,600 --> 00:20:57,260
niet meer gedaan.

595
00:20:57,420 --> 00:20:58,860
Ik vind het heerlijk om muziek te luisteren.

596
00:20:58,980 --> 00:21:00,240
Ik vind het heerlijk om muziek te maken.

597
00:21:01,060 --> 00:21:02,500
Ik vind het heerlijk om te gaan sporten.

598
00:21:02,500 --> 00:21:05,060
En het is te simpel voor woorden.

599
00:21:06,020 --> 00:21:07,000
Maar doe het maar eens.

600
00:21:08,620 --> 00:21:09,960
Dat wat te veel is ga je minder

601
00:21:09,960 --> 00:21:10,260
doen.

602
00:21:10,800 --> 00:21:14,040
En dat wat je te weinig hebt gedaan,

603
00:21:14,160 --> 00:21:14,860
ga dat meer doen.

604
00:21:16,880 --> 00:21:18,420
En dat is wat ik bedoel.

605
00:21:18,980 --> 00:21:19,940
Kom in beweging.

606
00:21:20,140 --> 00:21:22,040
Ga niet denken van oh, als dan.

607
00:21:22,780 --> 00:21:24,620
Michael, dit is echt een van de grootste

608
00:21:24,620 --> 00:21:25,780
valkuilen van ieder mens.

609
00:21:25,960 --> 00:21:26,400
Als dan.

610
00:21:26,620 --> 00:21:29,840
Als ik maar eenmaal die baan heb.

611
00:21:29,940 --> 00:21:31,380
Of als ik maar eenmaal die partner heb.

612
00:21:31,380 --> 00:21:33,160
Of als ik maar eenmaal dat miljoen heb

613
00:21:33,160 --> 00:21:34,380
verdiend of gewonnen.

614
00:21:34,880 --> 00:21:36,600
Of als ik maar eenmaal met pensioen ben.

615
00:21:37,200 --> 00:21:38,240
Het is gewoon kansloos.

616
00:21:38,300 --> 00:21:40,380
Je houdt jezelf een worst voor je neus.

617
00:21:41,280 --> 00:21:42,380
En die gaat niet komen.

618
00:21:43,180 --> 00:21:46,420
Dat wat je wil dat gerealiseerd wordt in

619
00:21:46,420 --> 00:21:46,900
je leven.

620
00:21:48,040 --> 00:21:49,480
Daarvoor zul je iets moeten doen.

621
00:21:50,160 --> 00:21:51,420
Je hebt het over keuzes maken.

622
00:21:51,560 --> 00:21:53,240
Maar niet alles is natuurlijk een bewuste keuze.

623
00:21:53,960 --> 00:21:55,580
Want bijvoorbeeld die sportvereniging.

624
00:21:55,960 --> 00:21:59,100
Of teveel dingen die je in je agenda

625
00:21:59,100 --> 00:21:59,540
hebt gezet.

626
00:21:59,620 --> 00:22:00,340
Waar je voor hebt gekozen.

627
00:22:01,000 --> 00:22:02,140
Dat kun je bepalen.

628
00:22:03,060 --> 00:22:06,080
Maar heel veel van wat de oorzaak van

629
00:22:06,080 --> 00:22:07,240
zo'n situatie kan zijn.

630
00:22:07,320 --> 00:22:08,580
Heeft te maken met vroeger bijvoorbeeld.

631
00:22:08,780 --> 00:22:10,740
Hoe ging het thuis vroeger toen ik kind

632
00:22:10,740 --> 00:22:10,980
was.

633
00:22:11,840 --> 00:22:13,860
Het was niet mijn keuze hoe mijn vader

634
00:22:13,860 --> 00:22:14,940
of mijn moeder met me omging.

635
00:22:15,140 --> 00:22:17,640
Of wat er allemaal speelde in het gezin.

636
00:22:17,780 --> 00:22:18,960
Dat het gebeurde.

637
00:22:19,740 --> 00:22:21,620
En misschien heb ik wel toen ik klein

638
00:22:21,620 --> 00:22:23,460
was mijn moeder in bescherming moeten nemen.

639
00:22:23,580 --> 00:22:24,840
Of moest ik heel loyaal zijn.

640
00:22:25,000 --> 00:22:26,520
Of kiezen voor een van mijn ouders in

641
00:22:26,520 --> 00:22:28,440
situaties met scheidingen.

642
00:22:29,200 --> 00:22:30,160
Gebroken gezinnen.

643
00:22:30,500 --> 00:22:32,620
Waardoor dat misschien niet een bewuste keuze is

644
00:22:32,620 --> 00:22:33,040
geweest.

645
00:22:33,260 --> 00:22:34,900
Maar wel heel veel invloed heeft gehad.

646
00:22:35,020 --> 00:22:37,100
Op uiteindelijk wie ik ben geworden.

647
00:22:37,200 --> 00:22:37,740
En hoe ik me voel.

648
00:22:37,840 --> 00:22:39,640
Dus waar die spanning en die stress vandaan

649
00:22:39,640 --> 00:22:39,860
komt.

650
00:22:41,040 --> 00:22:42,620
Dan kan ik niet zomaar zeggen.

651
00:22:45,320 --> 00:22:46,660
Hoe verander ik dat.

652
00:22:47,920 --> 00:22:48,700
Nou ja.

653
00:22:49,120 --> 00:22:51,700
Ik zie als mensen een te hoge spanning

654
00:22:51,700 --> 00:22:51,980
hebben.

655
00:22:52,080 --> 00:22:54,780
Zie ik een aantal factoren die een rol

656
00:22:54,780 --> 00:22:55,180
spelen.

657
00:22:56,420 --> 00:22:58,040
Ten eerste je karakter.

658
00:22:58,040 --> 00:22:59,780
En dan heb je weer natuurlijk.

659
00:22:59,820 --> 00:23:01,040
Is dat nou nature of nurture?

660
00:23:01,700 --> 00:23:02,480
Dat vind ik ook interessant.

661
00:23:02,600 --> 00:23:03,120
Hoe zie jij dat?

662
00:23:04,000 --> 00:23:04,920
Want wat is karakter?

663
00:23:05,220 --> 00:23:06,320
Ja wat is karakter?

664
00:23:06,940 --> 00:23:08,200
Hoe ben je gevormd?

665
00:23:08,520 --> 00:23:10,260
Voor een deel zit het waarschijnlijk in je

666
00:23:10,260 --> 00:23:10,720
DNA.

667
00:23:10,960 --> 00:23:12,800
Want dan lijken sommige dingen echt op je

668
00:23:12,800 --> 00:23:13,760
vader of op je moeder.

669
00:23:13,880 --> 00:23:14,720
Of op je opa.

670
00:23:14,860 --> 00:23:16,280
Je bent sprekend je opa.

671
00:23:16,740 --> 00:23:17,200
Ja goed.

672
00:23:17,700 --> 00:23:18,940
Daar kun je niks aan veranderen.

673
00:23:19,640 --> 00:23:21,440
Bepaalde dingen heb je misschien aangeleerd.

674
00:23:21,540 --> 00:23:22,960
Omdat dat veiliger voor je was.

675
00:23:23,060 --> 00:23:24,180
Om je zo te gedragen.

676
00:23:26,900 --> 00:23:29,360
Maar laten we toch maar even karakter noemen.

677
00:23:29,740 --> 00:23:31,260
Misschien ben je perfectionist.

678
00:23:31,340 --> 00:23:32,560
Dus je houdt van mooie spullen.

679
00:23:33,620 --> 00:23:34,780
Maar dat is je blauwdruk.

680
00:23:34,860 --> 00:23:35,740
Dat zit in je eigenlijk.

681
00:23:35,980 --> 00:23:37,940
Dat zit voor het grootste deel zit het

682
00:23:37,940 --> 00:23:38,300
in je.

683
00:23:38,460 --> 00:23:41,720
En dat is in gedrag redelijk lastig te

684
00:23:41,720 --> 00:23:42,180
veranderen.

685
00:23:43,580 --> 00:23:45,420
Want aan de ene kant is het een

686
00:23:45,420 --> 00:23:46,060
kwaliteit.

687
00:23:46,440 --> 00:23:50,160
Dus bijvoorbeeld in mijn karakter zit dat ik

688
00:23:50,160 --> 00:23:51,100
een doorzetter ben.

689
00:23:52,460 --> 00:23:53,740
Nou dat is fantastisch.

690
00:23:53,860 --> 00:23:55,760
Daarmee heb ik denk ik veel gerealiseerd in

691
00:23:55,760 --> 00:23:56,180
mijn leven.

692
00:23:56,300 --> 00:23:56,800
Jij ook.

693
00:23:57,860 --> 00:24:00,020
Maar als ik onder stress kom te staan.

694
00:24:00,280 --> 00:24:01,460
Dan word ik een drammer.

695
00:24:02,200 --> 00:24:03,460
Nou dat is niet leuk voor mezelf.

696
00:24:03,540 --> 00:24:05,020
En helemaal niet voor mijn omgeving.

697
00:24:06,680 --> 00:24:08,860
Maar dat zit wel voor een deel in

698
00:24:08,860 --> 00:24:09,020
me.

699
00:24:09,320 --> 00:24:10,200
En als ik nu maar zie.

700
00:24:11,380 --> 00:24:13,320
Ik ben aan de ene kant een doorzetter.

701
00:24:13,640 --> 00:24:15,300
Maar het zou ook wel eens fijn zijn.

702
00:24:15,700 --> 00:24:19,040
Om niet teveel van mezelf te eisen.

703
00:24:19,040 --> 00:24:23,000
En wat meer in die laissez-faire modus

704
00:24:23,000 --> 00:24:23,500
te komen.

705
00:24:23,660 --> 00:24:25,680
Ja dan heb ik weer een keuze.

706
00:24:25,840 --> 00:24:27,300
En dan kom ik in een goede balans

707
00:24:27,300 --> 00:24:27,440
te rijden.

708
00:24:27,460 --> 00:24:28,980
Als je je daarvan bewust bent natuurlijk.

709
00:24:29,580 --> 00:24:31,200
Alles staat of valt mij bewust voor.

710
00:24:31,240 --> 00:24:34,240
En zijn eigenschappen zoals zelfdiscipline.

711
00:24:36,120 --> 00:24:37,500
Dat is een goede misschien zelfdiscipline.

712
00:24:37,720 --> 00:24:38,880
Zie je dat als karakter?

713
00:24:39,280 --> 00:24:41,720
Of is dat een skill die je kan

714
00:24:41,720 --> 00:24:42,000
leren?

715
00:24:42,300 --> 00:24:42,860
Een vaardigheid?

716
00:24:44,200 --> 00:24:45,800
Ja je kunt hem zeker trainen.

717
00:24:45,980 --> 00:24:47,380
Dat geloof ik absoluut.

718
00:24:47,380 --> 00:24:50,040
En dat is ook een beetje het verschil

719
00:24:50,040 --> 00:24:51,580
tussen wilskracht en discipline.

720
00:24:52,940 --> 00:24:55,060
Wilskracht is een spier die je tijdelijk even

721
00:24:55,060 --> 00:24:55,780
kunt inzetten.

722
00:24:56,040 --> 00:24:57,700
Om een doel te halen.

723
00:24:58,140 --> 00:25:00,120
Dus je kunt zeggen ik wil zoveel kilo

724
00:25:00,120 --> 00:25:00,680
afvallen.

725
00:25:01,060 --> 00:25:03,940
Of ik wil van dit evenement of dit

726
00:25:03,940 --> 00:25:05,300
project een succes maken.

727
00:25:05,540 --> 00:25:08,000
Dan geef ik gewoon volle gasdruk op.

728
00:25:08,320 --> 00:25:11,560
Dat is iets wat je echt wel tijdelijk

729
00:25:11,560 --> 00:25:12,260
kunt inzetten.

730
00:25:12,480 --> 00:25:14,040
Dat zit voor een deel ook wel in

731
00:25:14,040 --> 00:25:14,180
je.

732
00:25:14,360 --> 00:25:14,860
Wilskracht.

733
00:25:14,860 --> 00:25:17,460
Als er niet te veel angst voor zit.

734
00:25:17,780 --> 00:25:18,660
Dat is nog een ander ding.

735
00:25:20,080 --> 00:25:22,440
Maar discipline is iets veel meer van de

736
00:25:22,440 --> 00:25:23,100
lange adem.

737
00:25:23,640 --> 00:25:25,440
Dat is niet iets van nou ik ga

738
00:25:25,440 --> 00:25:27,120
nu drie maanden gezond eten.

739
00:25:28,460 --> 00:25:30,140
Om drie kilo af te vallen.

740
00:25:30,680 --> 00:25:31,960
En daarna laat ik het weer los.

741
00:25:32,100 --> 00:25:35,400
Nee discipline is veel meer vanuit een gevoel

742
00:25:35,400 --> 00:25:36,600
wat veel dieper zit.

743
00:25:36,960 --> 00:25:38,540
Voor mij komt het echt vanuit je hart.

744
00:25:38,640 --> 00:25:40,200
Omdat je voelt dit doet me goed.

745
00:25:40,660 --> 00:25:44,640
Ik mediteer iedere ochtend een half uur.

746
00:25:46,400 --> 00:25:48,560
Dan zeg ik dat moet je wel heel

747
00:25:48,560 --> 00:25:49,720
gedisciplineerd voor zijn.

748
00:25:51,460 --> 00:25:52,620
Wat ze eigenlijk bedoelen.

749
00:25:52,740 --> 00:25:54,620
Dan heb je veel wilskracht nodig om dan

750
00:25:54,620 --> 00:25:55,480
uit je bed te komen.

751
00:25:56,620 --> 00:25:59,300
Maar dat half uurtje mediteren iedere ochtend.

752
00:25:59,360 --> 00:26:01,160
Dat doet mij zo goed.

753
00:26:03,580 --> 00:26:07,980
Dat het helend ondersteunend is aan mijn welzijn.

754
00:26:08,700 --> 00:26:10,220
En kost het daardoor ook geen moeite.

755
00:26:12,100 --> 00:26:15,300
En is het een onderdeel van mijn leven

756
00:26:15,300 --> 00:26:15,580
geworden.

757
00:26:15,580 --> 00:26:17,620
Als je het omdraait en je kijkt naar

758
00:26:17,620 --> 00:26:19,000
mensen die heel snel opgeven.

759
00:26:20,420 --> 00:26:22,140
Is dat onderdeel van het karakter?

760
00:26:23,120 --> 00:26:24,320
Zit dat dan in iemand?

761
00:26:24,800 --> 00:26:27,000
Mensen zeggen dan ja ik kan er niks

762
00:26:27,000 --> 00:26:27,260
aan doen.

763
00:26:27,380 --> 00:26:28,960
Ik geef snel op maar zo ben ik

764
00:26:28,960 --> 00:26:29,500
nu eenmaal.

765
00:26:30,460 --> 00:26:31,860
Of zeg jij dan met jouw ervaring van

766
00:26:31,860 --> 00:26:33,840
een beetje misschien wel.

767
00:26:34,220 --> 00:26:36,400
Maar je kunt aan jezelf discipline werken.

768
00:26:38,520 --> 00:26:40,560
Alles wat we doen heeft een belang.

769
00:26:41,160 --> 00:26:44,220
En als je opgeeft snel opgeeft is er

770
00:26:44,220 --> 00:26:45,100
meestal een belang.

771
00:26:45,100 --> 00:26:46,620
Net als uitstelgedrag.

772
00:26:48,760 --> 00:26:52,140
Meestal als je dan doorfantaseert en denkt van.

773
00:26:52,320 --> 00:26:53,980
Oh maar stel je nou eens voor dat

774
00:26:53,980 --> 00:26:56,520
ik echt zelf een podcast ga beginnen.

775
00:26:56,780 --> 00:26:58,940
Of stel je eens voor dat ik een

776
00:26:58,940 --> 00:27:00,140
eigen bedrijf ga beginnen.

777
00:27:00,960 --> 00:27:03,340
En dan zie je vaak dat mensen voortijdig

778
00:27:03,340 --> 00:27:03,920
afhaken.

779
00:27:04,560 --> 00:27:07,280
En dat is niet omdat ze over onvoldoende

780
00:27:07,280 --> 00:27:08,820
wilskracht of discipline beschikken.

781
00:27:08,900 --> 00:27:10,860
Maar de angst is veel groter.

782
00:27:10,860 --> 00:27:13,520
Ja maar als ik het dadelijk heb waargemaakt.

783
00:27:13,840 --> 00:27:16,180
Dan is er ook het risico dat ik

784
00:27:16,180 --> 00:27:16,940
word afgeschoten.

785
00:27:17,100 --> 00:27:18,900
Of dat mijn kop boven het maaiveld wordt

786
00:27:18,900 --> 00:27:19,400
afgehakt.

787
00:27:20,660 --> 00:27:24,540
Dus ik zou niet zozeer kijken naar gebrek

788
00:27:24,540 --> 00:27:26,320
aan discipline of wilskracht.

789
00:27:26,420 --> 00:27:28,520
Maar veel meer hoe groot is de angst

790
00:27:28,520 --> 00:27:29,380
nog die ervoor zit.

791
00:27:29,560 --> 00:27:31,540
Die uiteindelijk zorgt dat je weer terug gaat

792
00:27:31,540 --> 00:27:32,160
naar je oude dief.

793
00:27:32,160 --> 00:27:34,920
Dus onderliggend zeg je toch er is een

794
00:27:34,920 --> 00:27:35,780
bepaalde angst.

795
00:27:35,920 --> 00:27:37,280
Ja het is er allebei.

796
00:27:37,280 --> 00:27:40,960
En op het moment dat je niet gerealiseerd

797
00:27:40,960 --> 00:27:43,780
krijgt wat wel in jouw leven de bedoeling

798
00:27:43,780 --> 00:27:44,100
is.

799
00:27:44,820 --> 00:27:46,460
Kijk dan welke angst zit eronder.

800
00:27:47,000 --> 00:27:48,720
Ga ik terug want je begon over het

801
00:27:48,720 --> 00:27:49,100
karakter.

802
00:27:49,380 --> 00:27:49,840
Ja het karakter.

803
00:27:50,640 --> 00:27:51,800
Dus dat weten we allemaal.

804
00:27:52,220 --> 00:27:54,680
Wanneer ben je nou gevoelig voor meer spanning.

805
00:27:54,840 --> 00:27:57,180
Nou als je inderdaad moeilijk kunt begrenzen.

806
00:27:57,740 --> 00:27:59,720
Het woord pleaser is natuurlijk ook al een

807
00:27:59,720 --> 00:28:00,580
aantal keer gevallen.

808
00:28:01,080 --> 00:28:03,060
Het lastig vindt om prioriteiten te stellen.

809
00:28:03,060 --> 00:28:06,640
Als je het lastig vindt om hulp te

810
00:28:06,640 --> 00:28:07,140
vragen.

811
00:28:07,460 --> 00:28:09,100
Maar al dit soort eigenschappen.

812
00:28:09,360 --> 00:28:10,940
Heb je je die aangeleerd.

813
00:28:11,160 --> 00:28:14,660
Is dat onderdeel van jou geworden of zijn

814
00:28:14,660 --> 00:28:17,080
dat onbewust bewuste keuzes geweest.

815
00:28:20,900 --> 00:28:23,080
Het zenuwstelsel heeft maar één functie.

816
00:28:23,360 --> 00:28:25,560
Namelijk die wil ons veilig houden.

817
00:28:27,420 --> 00:28:30,320
Evolutionair gezien is het leven eigenlijk heel simpel.

818
00:28:31,380 --> 00:28:32,480
Instandhouding van de soort.

819
00:28:32,660 --> 00:28:33,900
Nou daar heb jij ook weer voor gezorgd.

820
00:28:33,980 --> 00:28:34,680
Redelijk recent.

821
00:28:35,440 --> 00:28:36,220
Goed gedaan.

822
00:28:36,360 --> 00:28:36,800
Ik heb mijn best gedaan.

823
00:28:37,120 --> 00:28:38,080
En dat op mijn leeftijd.

824
00:28:38,360 --> 00:28:43,380
Ja en hoe blijf je veilig.

825
00:28:43,560 --> 00:28:46,040
Nou heeft het ons systeem.

826
00:28:46,240 --> 00:28:50,580
Heeft vier overlevingsmechanismen strategieën ontwikkeld.

827
00:28:51,060 --> 00:28:52,520
Om veilig te blijven.

828
00:28:52,980 --> 00:28:54,280
Nou die kennen we allemaal wel.

829
00:28:54,700 --> 00:28:55,460
Dat is fight.

830
00:28:56,240 --> 00:28:58,100
Als we bedreigd worden te vechten.

831
00:28:58,500 --> 00:28:58,860
Flight.

832
00:28:58,860 --> 00:29:00,780
Als het gevaarlijk wordt kunnen we ook nog

833
00:29:00,780 --> 00:29:01,180
vluchten.

834
00:29:01,720 --> 00:29:02,020
Freeze.

835
00:29:02,280 --> 00:29:02,860
Nou bevriezen.

836
00:29:03,700 --> 00:29:04,860
Dan heb je ook nog een kans om

837
00:29:04,860 --> 00:29:05,460
te overleven.

838
00:29:06,060 --> 00:29:07,780
En de vierde die niet zoveel mensen kennen.

839
00:29:08,800 --> 00:29:09,100
Flock.

840
00:29:09,780 --> 00:29:10,320
En wat is dat.

841
00:29:11,060 --> 00:29:12,960
Jij leert weer iets nieuws Michael.

842
00:29:13,420 --> 00:29:13,700
Flock.

843
00:29:13,800 --> 00:29:15,680
F-L-O-C-K.

844
00:29:16,140 --> 00:29:19,480
En flokken is wat bijvoorbeeld een kurde schaap

845
00:29:19,480 --> 00:29:19,720
doet.

846
00:29:19,820 --> 00:29:21,360
Als ik bij mijn vriend in Frankrijk ben.

847
00:29:21,900 --> 00:29:23,320
En als ze zich bedreigd voelen.

848
00:29:23,680 --> 00:29:25,700
Dan gaan ze allemaal op een kluitje staan.

849
00:29:25,700 --> 00:29:30,060
En als je in Afrika kijkt in het

850
00:29:30,060 --> 00:29:30,560
landschap.

851
00:29:30,720 --> 00:29:31,820
En je ziet een kurde olifant.

852
00:29:31,900 --> 00:29:33,160
En er lopen een paar kleintjes bij.

853
00:29:33,620 --> 00:29:35,600
En ze nemen een leeuw waar.

854
00:29:35,680 --> 00:29:40,120
En ze groeperen allemaal om die kleine olifantjes

855
00:29:40,120 --> 00:29:40,300
heen.

856
00:29:40,340 --> 00:29:41,160
Om ze te beschermen.

857
00:29:41,660 --> 00:29:43,420
Nou vroeger in de prehistorie.

858
00:29:43,540 --> 00:29:45,600
Gingen bij mannen vechten.

859
00:29:45,860 --> 00:29:46,880
En oren voeren.

860
00:29:47,100 --> 00:29:47,540
En jagen.

861
00:29:48,320 --> 00:29:49,880
En de vrouwen die bleven met de kinderen

862
00:29:49,880 --> 00:29:50,820
achter in het dorp.

863
00:29:51,200 --> 00:29:53,620
En als zij bedreigd werden.

864
00:29:54,800 --> 00:29:57,640
De manier om zichzelf te beschermen is flokken.

865
00:29:58,740 --> 00:30:00,700
Ik heb dat ook wel gezien bij vrouwenafdelingen.

866
00:30:00,940 --> 00:30:02,560
Op het moment dat ze zich bedreigd voelen.

867
00:30:02,640 --> 00:30:03,840
Door de mannelijke manager.

868
00:30:04,180 --> 00:30:05,140
Gaan ze ook flokken.

869
00:30:05,220 --> 00:30:05,360
En zeggen.

870
00:30:05,440 --> 00:30:06,800
O vind jij toch zo'n eikel.

871
00:30:06,960 --> 00:30:07,400
Ja nou.

872
00:30:07,920 --> 00:30:08,280
Enzovoort.

873
00:30:08,380 --> 00:30:09,620
En je zoekt gelijk gestemd op.

874
00:30:09,660 --> 00:30:09,760
Ja.

875
00:30:09,820 --> 00:30:12,460
En je gaat proberen jouw visie te onderbouwen.

876
00:30:12,820 --> 00:30:12,920
Steun zoeken.

877
00:30:13,020 --> 00:30:14,000
En in het sport zie je het ook

878
00:30:14,000 --> 00:30:14,360
natuurlijk.

879
00:30:14,760 --> 00:30:16,080
De verdediging trekt zich terug.

880
00:30:16,180 --> 00:30:17,000
Om het doel te verdedigen.

881
00:30:17,460 --> 00:30:18,600
Dus onze strategie.

882
00:30:18,700 --> 00:30:19,000
Vechten.

883
00:30:19,180 --> 00:30:19,540
Vluchten.

884
00:30:20,380 --> 00:30:20,740
Bevriezen.

885
00:30:21,080 --> 00:30:22,120
Of steun zoeken.

886
00:30:22,120 --> 00:30:25,180
Nou dat is een oergegeven.

887
00:30:25,620 --> 00:30:26,880
En van daaruit.

888
00:30:27,520 --> 00:30:29,280
Ja ga je ook gedrag ontwikkelen.

889
00:30:29,360 --> 00:30:31,080
Op het moment dat je je onveilig voelt.

890
00:30:31,180 --> 00:30:33,320
En we hebben allemaal zo onze eigen favoriete

891
00:30:33,320 --> 00:30:33,960
strategie.

892
00:30:34,240 --> 00:30:35,700
De een die heeft al heel snel de

893
00:30:35,700 --> 00:30:35,960
neiging.

894
00:30:36,060 --> 00:30:36,980
Om er bovenop te slaan.

895
00:30:37,060 --> 00:30:38,080
Als je zich bedreigd voelt.

896
00:30:38,760 --> 00:30:40,220
En de ander die trekt zich helemaal terug.

897
00:30:40,720 --> 00:30:43,260
Nou of in prachtige spirituele teksten.

898
00:30:43,640 --> 00:30:46,520
Of juist in de meest mooie fantasieën.

899
00:30:46,860 --> 00:30:49,040
De ander die gaat juist steeds meer procedures

900
00:30:49,040 --> 00:30:49,280
ontwikkelen.

901
00:30:49,280 --> 00:30:52,040
En kadertjes maken voor zichzelf.

902
00:30:52,660 --> 00:30:54,100
En de ander die zal heel snel steun

903
00:30:54,100 --> 00:30:55,080
zoeken bij andere mensen.

904
00:30:55,740 --> 00:30:58,500
Dus dat is ingegeven door.

905
00:30:59,700 --> 00:31:00,140
Mogelijk.

906
00:31:01,640 --> 00:31:02,080
Gefantaseerd.

907
00:31:02,200 --> 00:31:02,880
In veel gevallen.

908
00:31:03,060 --> 00:31:03,500
Gevaar.

909
00:31:03,740 --> 00:31:04,620
Wat er dan dreigt.

910
00:31:06,020 --> 00:31:06,840
Dus dat is karakter.

911
00:31:07,480 --> 00:31:10,160
Dus ons karakter bepaalt voor een groot deel.

912
00:31:10,260 --> 00:31:12,120
Of we gevoeliger zijn voor spanning of niet.

913
00:31:12,540 --> 00:31:13,480
En of we het gevoel hebben.

914
00:31:13,560 --> 00:31:14,660
Of we daar een keuze in hebben.

915
00:31:16,020 --> 00:31:19,420
En een andere reden waarom we spanning stapelen.

916
00:31:19,760 --> 00:31:21,840
Ik noem dat slepende omstandigheden.

917
00:31:22,280 --> 00:31:23,880
En als je in een keer de mantelzorg

918
00:31:23,880 --> 00:31:25,180
hebt voor een van je ouders.

919
00:31:25,420 --> 00:31:26,540
Of je hebt een kind wat aan de

920
00:31:26,540 --> 00:31:27,120
drugs is.

921
00:31:27,540 --> 00:31:31,060
Of je krijgt nieuwe buren naast je.

922
00:31:31,340 --> 00:31:34,760
Die ieder weekend een houseparty organiseren.

923
00:31:34,840 --> 00:31:35,860
Een mietplantage hebben.

924
00:31:36,040 --> 00:31:36,320
Enzovoorts.

925
00:31:36,420 --> 00:31:36,860
Enzovoorts.

926
00:31:36,980 --> 00:31:37,780
En een hondenkennel.

927
00:31:38,920 --> 00:31:41,040
Ja dat zijn slepende omstandigheden.

928
00:31:41,200 --> 00:31:43,100
Je hebt niet zomaar je huis verkocht.

929
00:31:43,400 --> 00:31:44,260
In die situatie.

930
00:31:46,530 --> 00:31:48,530
Ja en dan heb je ook nog.

931
00:31:49,070 --> 00:31:51,890
Ja wat ik dan noem overwerkte ervaringen.

932
00:31:52,650 --> 00:31:55,670
Die ook nog bijdragen tot die verhoogde spanning.

933
00:31:56,570 --> 00:31:57,270
Dat is de derde.

934
00:31:57,950 --> 00:31:59,950
En de vierde is alledaagse stress.

935
00:32:00,810 --> 00:32:02,670
En jij weet dat als geen ander.

936
00:32:02,870 --> 00:32:04,530
Als je van je mooie eiland afkomt.

937
00:32:04,650 --> 00:32:06,450
En je komt vanuit de rust.

938
00:32:06,670 --> 00:32:07,550
En vanuit de ruimte.

939
00:32:07,670 --> 00:32:08,970
En zeker als je ook gezeild hebt.

940
00:32:09,970 --> 00:32:11,990
En je komt dan weer terug in Nederland.

941
00:32:12,110 --> 00:32:14,010
In een van de dichtst bevolkte landen ter

942
00:32:14,010 --> 00:32:14,430
wereld.

943
00:32:14,430 --> 00:32:15,850
En de luisteraars in België.

944
00:32:15,990 --> 00:32:16,890
Is het niet veel anders.

945
00:32:18,270 --> 00:32:18,790
Ja.

946
00:32:19,390 --> 00:32:21,150
Er ligt weer hondenpoep op de straat.

947
00:32:21,710 --> 00:32:23,310
Je staat weer in de file.

948
00:32:23,770 --> 00:32:26,730
Dus die alledaagse stress geeft spanning.

949
00:32:27,270 --> 00:32:29,610
De slepende omstandigheden geven spanning.

950
00:32:29,910 --> 00:32:32,410
Onverwerkte ervaringen geven spanning.

951
00:32:32,830 --> 00:32:33,930
En je karakter geven spanning.

952
00:32:34,070 --> 00:32:35,230
En die vier bij elkaar.

953
00:32:35,990 --> 00:32:37,650
Kunnen ervoor zorgen dat.

954
00:32:38,230 --> 00:32:39,830
Ja dat je buffer.

955
00:32:40,470 --> 00:32:41,810
Die je nodig hebt van.

956
00:32:41,810 --> 00:32:44,630
Als er een keer iets extra spannend gebeurt.

957
00:32:44,850 --> 00:32:46,050
Om die kunnen op te vangen.

958
00:32:46,250 --> 00:32:47,710
Ja die is bij heel veel mensen heel

959
00:32:47,710 --> 00:32:48,290
dun geworden.

960
00:32:49,310 --> 00:32:50,630
En dus veel mensen.

961
00:32:50,810 --> 00:32:52,530
Ja die zitten tot aan het randje.

962
00:32:54,790 --> 00:32:57,550
Dan ga ik naar mijn favoriete onderwerp.

963
00:32:58,570 --> 00:33:00,070
Kan meditatie dan helpen?

964
00:33:00,430 --> 00:33:01,130
Waarbij ik direct zeg.

965
00:33:01,570 --> 00:33:04,470
Meditatie is niet de oplossing in het medicijn

966
00:33:04,470 --> 00:33:04,950
voor alles.

967
00:33:05,250 --> 00:33:07,790
Want al dit soort onverwerkte zaken.

968
00:33:07,790 --> 00:33:08,490
Moet je verwerken.

969
00:33:08,570 --> 00:33:09,990
Je kan mediteren tot je een ons weegt.

970
00:33:09,990 --> 00:33:12,090
Maar dan zeg ik dan is het uitstel.

971
00:33:13,350 --> 00:33:14,830
Mediteren is denk ik heel goed.

972
00:33:14,950 --> 00:33:16,350
Maar ik hoor graag jouw visie.

973
00:33:16,650 --> 00:33:17,890
En je zegt je doet het elke dag.

974
00:33:19,310 --> 00:33:21,750
Parallel daaraan moet je natuurlijk wel aan de

975
00:33:21,750 --> 00:33:21,950
gang.

976
00:33:22,050 --> 00:33:23,030
Met dit soort vraagstukken.

977
00:33:23,130 --> 00:33:24,810
En kijken van waar zit het probleem.

978
00:33:25,850 --> 00:33:29,110
Wat is de lek in het systeem die

979
00:33:29,110 --> 00:33:29,750
we moeten dichten.

980
00:33:30,910 --> 00:33:32,590
Zeker dus ja.

981
00:33:33,070 --> 00:33:34,750
Meditatie kan absoluut helpen.

982
00:33:36,530 --> 00:33:37,610
Ja ik doe het zelf.

983
00:33:37,850 --> 00:33:38,570
Wat ik al zei.

984
00:33:38,570 --> 00:33:39,470
Wanneer ben je daarmee begonnen?

985
00:33:40,650 --> 00:33:42,730
Hoe kwam je in aanraking met meditatie?

986
00:33:43,850 --> 00:33:46,470
Volgens mij heb ik heel lang geleden een

987
00:33:46,470 --> 00:33:47,050
keer toen.

988
00:33:48,310 --> 00:33:49,550
Ja ik denk in mijn.

989
00:33:50,110 --> 00:33:52,170
Ergens tussen mijn twintigste en mijn dertigste.

990
00:33:52,590 --> 00:33:53,150
Was ik al.

991
00:33:53,270 --> 00:33:54,850
Deed ik al een soort van yoga les.

992
00:33:54,950 --> 00:33:56,370
Dat was toen nog hatha yoga.

993
00:33:57,530 --> 00:33:59,650
Ja en dat was een eindontspanning.

994
00:33:59,810 --> 00:34:00,410
Een savasana.

995
00:34:00,910 --> 00:34:02,230
En daar lag ik in.

996
00:34:03,050 --> 00:34:04,990
Ja ik dacht dan wow dit is toch

997
00:34:04,990 --> 00:34:05,530
wel heel lekker.

998
00:34:05,530 --> 00:34:09,170
En daar had ik mijn eerste stapjes in

999
00:34:09,170 --> 00:34:10,610
het meditatiepad gezet.

1000
00:34:10,929 --> 00:34:12,710
En daarna kwamen natuurlijk alle gurus.

1001
00:34:13,989 --> 00:34:15,170
Zoals Eckhart Tolle.

1002
00:34:15,469 --> 00:34:17,510
Waarin je al veel meer in die mindfulness

1003
00:34:17,510 --> 00:34:18,290
gedachte komt.

1004
00:34:18,350 --> 00:34:19,210
De kracht van het nu.

1005
00:34:20,510 --> 00:34:21,610
Ja en ik heb ze allemaal wel een

1006
00:34:21,610 --> 00:34:23,050
beetje gevolgd door die jaren heen.

1007
00:34:23,150 --> 00:34:23,949
Deepak Chopra.

1008
00:34:24,590 --> 00:34:26,469
Daarna ben ik ook nog in verschillende ashrams

1009
00:34:26,469 --> 00:34:26,929
geweest.

1010
00:34:27,030 --> 00:34:28,870
Dus ik heb heel veel verschillende vormen van

1011
00:34:28,870 --> 00:34:29,929
meditatie gevolgd.

1012
00:34:31,010 --> 00:34:32,630
Wat trok je zo aan in meditatie?

1013
00:34:37,949 --> 00:34:42,590
Intuïtief voelde ik altijd al oké.

1014
00:34:43,750 --> 00:34:45,889
Wat is nou het echte probleem?

1015
00:34:47,250 --> 00:34:47,969
Bij jezelf?

1016
00:34:48,090 --> 00:34:49,409
Bij mezelf vooral.

1017
00:34:49,530 --> 00:34:50,290
Was er een probleem?

1018
00:34:51,389 --> 00:34:55,090
Ja dat probleem dat werd gecreëerd op het

1019
00:34:55,090 --> 00:34:56,810
moment dat ik meeging in mijn gedachten.

1020
00:34:57,390 --> 00:35:00,130
Dus op het moment ergens realiseerde ik mezelf.

1021
00:35:01,030 --> 00:35:03,330
Als ik geen gedachten zou hebben, zou ik

1022
00:35:03,330 --> 00:35:04,150
dan een probleem hebben?

1023
00:35:05,310 --> 00:35:06,390
Dat is een mooie vraag.

1024
00:35:06,550 --> 00:35:08,870
Als ik geen gedachten zou hebben, zou ik

1025
00:35:08,870 --> 00:35:09,730
dan een probleem hebben?

1026
00:35:12,200 --> 00:35:13,480
En het antwoord is nee.

1027
00:35:16,160 --> 00:35:18,260
Als je geen gedachten zou hebben, zou je

1028
00:35:18,260 --> 00:35:19,880
nog steeds een probleem hebben stel je dan?

1029
00:35:20,080 --> 00:35:20,300
Nee.

1030
00:35:21,020 --> 00:35:23,220
Als je geen gedachten zou hebben, zou je

1031
00:35:23,220 --> 00:35:24,040
dan een probleem hebben?

1032
00:35:24,560 --> 00:35:25,820
Nee, dan zou je geen probleem hebben.

1033
00:35:25,880 --> 00:35:27,400
Dus dan bedoelen we hetzelfde.

1034
00:35:27,600 --> 00:35:29,860
Dus als die gedachten weg zijn, bestaat het

1035
00:35:29,860 --> 00:35:30,500
probleem ook niet.

1036
00:35:30,540 --> 00:35:32,060
Want het probleem is een gedachte.

1037
00:35:32,280 --> 00:35:33,500
Maar wat is het probleem?

1038
00:35:33,500 --> 00:35:34,860
Dat is het probleem.

1039
00:35:35,100 --> 00:35:37,300
Het probleem is, er komen altijd gedachten.

1040
00:35:38,280 --> 00:35:39,200
Die blijven komen.

1041
00:35:40,540 --> 00:35:42,420
En dat weet je, jij mediteert ook al

1042
00:35:42,420 --> 00:35:42,860
heel lang.

1043
00:35:43,640 --> 00:35:46,680
En de kunst is dus om die gedachten

1044
00:35:46,680 --> 00:35:47,320
te laten.

1045
00:35:47,700 --> 00:35:49,140
En er niet mee te gaan.

1046
00:35:51,660 --> 00:35:57,480
Ik ben zo mateloos gefascineerd door die gedachten.

1047
00:35:57,700 --> 00:36:00,040
Maar om daar geen verhaal van te maken

1048
00:36:00,040 --> 00:36:01,380
en die gedachten te laten.

1049
00:36:01,380 --> 00:36:04,380
En in al die metaforen, stel je voor

1050
00:36:04,380 --> 00:36:06,160
dat het een golf is in de oceaan.

1051
00:36:06,320 --> 00:36:08,520
De golf en de oceaan zijn hetzelfde.

1052
00:36:08,720 --> 00:36:10,380
En stel je voor dat het wolken zijn

1053
00:36:10,380 --> 00:36:10,900
in de lucht.

1054
00:36:11,020 --> 00:36:12,460
Waar ga je dan je aandacht op richten?

1055
00:36:12,580 --> 00:36:13,200
Op die wolken?

1056
00:36:13,460 --> 00:36:15,420
Of op de blauwe oneindige lucht?

1057
00:36:18,860 --> 00:36:24,460
Ik kan zo voelen dat de stilte voorbij

1058
00:36:24,460 --> 00:36:26,200
de woorden.

1059
00:36:26,420 --> 00:36:27,740
De stilte voorbij de gedachten.

1060
00:36:29,920 --> 00:36:34,960
De oneindige vrijheid die ligt voorbij de gedachten.

1061
00:36:35,860 --> 00:36:36,860
Die is fantastisch.

1062
00:36:38,100 --> 00:36:39,220
Hoe ervaar je dat?

1063
00:36:39,600 --> 00:36:40,700
Hoe kan je dat leren?

1064
00:36:41,000 --> 00:36:43,300
Iemand die nu kijkt, die denkt ja, ik

1065
00:36:43,300 --> 00:36:44,420
luister wel eens naar die gast op die

1066
00:36:44,420 --> 00:36:44,660
app.

1067
00:36:45,040 --> 00:36:47,480
Maar het lukt mij niet.

1068
00:36:50,660 --> 00:36:54,020
Het boeiende is, dan ga je alweer in

1069
00:36:54,020 --> 00:36:54,880
de do-modus.

1070
00:36:54,880 --> 00:36:57,140
En in het Taoïsme zeggen ze doen door

1071
00:36:57,140 --> 00:36:57,760
niet te doen.

1072
00:36:58,500 --> 00:37:01,980
En in het Zen-boeddhisme hebben ze het

1073
00:37:01,980 --> 00:37:05,560
vooral over enquiries.

1074
00:37:06,460 --> 00:37:08,300
Ja, dan krijg je de koans.

1075
00:37:08,460 --> 00:37:11,020
Dus dan krijg je een moeilijke zin.

1076
00:37:11,160 --> 00:37:12,980
Wat is het geluid van één klappende hand?

1077
00:37:18,700 --> 00:37:22,960
Eigenlijk zijn ze allemaal bedoeld om je mind

1078
00:37:22,960 --> 00:37:28,540
op een bepaalde manier, je gedachten tot stilstand

1079
00:37:28,540 --> 00:37:31,520
te brengen, zonder dat je het doet.

1080
00:37:32,420 --> 00:37:35,280
Want het doen is nog steeds vanuit je

1081
00:37:35,280 --> 00:37:35,700
gedachten.

1082
00:37:36,780 --> 00:37:42,920
En het allerbelangrijkste instrument wat je daarvoor nodig

1083
00:37:42,920 --> 00:37:45,980
hebt, is intuïtie en nieuwsgierigheid.

1084
00:37:46,960 --> 00:37:48,660
Want dat had je als kind ook.

1085
00:37:50,160 --> 00:37:53,340
Ergens is het misgegaan met ons, zelfs met

1086
00:37:53,340 --> 00:37:55,120
jou en ook met mij.

1087
00:37:55,220 --> 00:37:55,580
Natuurlijk.

1088
00:37:56,060 --> 00:37:57,920
Is dat wij als kind, en jij gaat

1089
00:37:57,920 --> 00:38:01,020
er straks ook weer met jullie dochter aan

1090
00:38:01,020 --> 00:38:04,260
bijdragen, is op het moment dat er taal

1091
00:38:04,260 --> 00:38:08,600
in ons leven komt als kind, dan raken

1092
00:38:08,600 --> 00:38:10,120
we de magie van het leven kwijt.

1093
00:38:10,660 --> 00:38:13,380
Want wanneer je nu naar je dochter kijkt,

1094
00:38:13,800 --> 00:38:15,360
dan zie je blis.

1095
00:38:15,360 --> 00:38:18,200
En als je in die ogen kijkt, dan

1096
00:38:18,200 --> 00:38:19,940
zie je dat ze nog in die wereld

1097
00:38:19,940 --> 00:38:24,340
is van geen associatie, geen identificatie, want er

1098
00:38:24,340 --> 00:38:26,500
is nog niks mee om mee te identificeren.

1099
00:38:27,660 --> 00:38:29,500
En pas op het moment dat jij ze

1100
00:38:29,500 --> 00:38:31,640
gaat leren, en dat ga je naar harteleus

1101
00:38:31,640 --> 00:38:36,420
doen, papa, papa, mama, mama, ja, dan wordt

1102
00:38:36,420 --> 00:38:39,740
er een etiket geplakt op een fenomeen wat

1103
00:38:39,740 --> 00:38:44,680
ik nu tegenover me zie zitten, waarvan jij

1104
00:38:44,680 --> 00:38:46,080
de naam hebt gekregen, Michael.

1105
00:38:48,040 --> 00:38:51,080
En op het moment dat we gaan identificeren,

1106
00:38:52,060 --> 00:38:54,360
daar gaat het mis, in feite.

1107
00:38:54,780 --> 00:38:56,320
Maar daar kunnen we niks aan doen, want

1108
00:38:56,320 --> 00:38:57,200
dat gebeurt.

1109
00:38:57,420 --> 00:38:59,960
Dat gebeurt, dat is opvoeding.

1110
00:39:00,760 --> 00:39:02,540
En waar we naar verlangen, en dat is

1111
00:39:02,540 --> 00:39:05,700
ook mijn weg van meditatie, is om weer

1112
00:39:05,700 --> 00:39:08,000
los te komen van die identificaties.

1113
00:39:08,880 --> 00:39:11,300
Zelfs als ik naar een boom kijk, en

1114
00:39:11,300 --> 00:39:13,980
als ik boom zeg, dan heb je daar

1115
00:39:13,980 --> 00:39:18,620
een beeld bij meteen, kijk ik naar iets

1116
00:39:18,620 --> 00:39:20,080
wat daar langs de weg of in het

1117
00:39:20,080 --> 00:39:23,520
bos staat, en ik haal het etiket, boom,

1118
00:39:23,600 --> 00:39:24,460
haal ik er van af.

1119
00:39:24,720 --> 00:39:26,060
En wat blijft er dan over?

1120
00:39:27,740 --> 00:39:30,300
En dat is een heel boeiend experiment.

1121
00:39:31,540 --> 00:39:34,020
Alles wat je denkt dat je bent, dat

1122
00:39:34,020 --> 00:39:36,060
ben je niet, je bent meer dan dat.

1123
00:39:36,500 --> 00:39:37,420
Wat zijn we dan?

1124
00:39:39,600 --> 00:39:40,320
Oneindig bewustzijn.

1125
00:39:41,080 --> 00:39:42,200
Kan je dat uitleggen?

1126
00:39:43,160 --> 00:39:43,520
Nee.

1127
00:39:44,500 --> 00:39:48,780
Ja, daar probeer je weer woorden aan te

1128
00:39:48,780 --> 00:39:49,120
geven.

1129
00:39:49,460 --> 00:39:51,120
En mensen die luisteren zeggen, die balen weer.

1130
00:39:51,220 --> 00:39:52,660
Ze zeggen van, nou heb je een keer

1131
00:39:52,660 --> 00:39:54,540
een specialist uitgenodigd die daar iets over kan

1132
00:39:54,540 --> 00:39:55,520
vertellen, en dat vertelt hij nog niet.

1133
00:39:58,660 --> 00:40:02,800
Maar in de shamanenwereld hebben ze het over,

1134
00:40:02,800 --> 00:40:07,000
hij heeft duizend naamen, maar hij is nog

1135
00:40:07,000 --> 00:40:07,620
steeds onnaambaar.

1136
00:40:10,320 --> 00:40:13,180
En ja, dat is de mystiek van het

1137
00:40:13,180 --> 00:40:18,620
leven, is dat je gaat in meditatie steeds

1138
00:40:18,620 --> 00:40:23,880
meer ontdekken, vanuit een soort intuïtieve nieuwsgierigheid voelen,

1139
00:40:24,360 --> 00:40:27,080
dat er iets is wat ons doet leven.

1140
00:40:28,100 --> 00:40:29,580
En dat herken jij.

1141
00:40:30,920 --> 00:40:33,380
Dat er iets is wat ons doet ademen.

1142
00:40:35,180 --> 00:40:36,920
Ga dat maar eens uitleggen.

1143
00:40:37,400 --> 00:40:40,560
Maar ergens voel je dat dat zo is.

1144
00:40:41,700 --> 00:40:45,020
En ergens snakken we, smachten we.

1145
00:40:46,720 --> 00:40:48,320
Voelt iedereen dat, denk je Albert?

1146
00:40:50,520 --> 00:40:52,640
Gisteravond in het theater deed ik die meditatie,

1147
00:40:53,880 --> 00:40:58,580
waarin ik de vraag stel, is het leven

1148
00:40:58,580 --> 00:41:03,020
in jou, in ons, in jou, of word

1149
00:41:03,020 --> 00:41:04,840
jij geleefd door het leven?

1150
00:41:05,060 --> 00:41:06,680
Niet door mensen om jou heen, niet door

1151
00:41:06,680 --> 00:41:10,260
verwachtingen, maar stroomt het leven door ons heen?

1152
00:41:11,480 --> 00:41:12,500
Of leven wij?

1153
00:41:13,500 --> 00:41:16,100
Tegen sommige mensen, wie ik dit vertel, die

1154
00:41:16,100 --> 00:41:16,740
zitten te kijken.

1155
00:41:17,300 --> 00:41:18,940
Ja, die zien vuur branden en denken, waar

1156
00:41:18,940 --> 00:41:19,820
heeft die gast het over?

1157
00:41:19,880 --> 00:41:20,460
Laat nu maar.

1158
00:41:20,980 --> 00:41:24,200
Andere mensen zeggen van, oh, wauw, fantastisch.

1159
00:41:24,840 --> 00:41:26,860
Die gaan er helemaal in op en vergeten

1160
00:41:26,860 --> 00:41:28,680
daardoor ook weer een beetje de werkelijkheid.

1161
00:41:29,700 --> 00:41:30,800
Maar het is wel zo, als ik het

1162
00:41:30,800 --> 00:41:32,640
zie, wat jij ook zegt, ja, er is

1163
00:41:32,640 --> 00:41:34,120
iets dat ons doet leven.

1164
00:41:34,860 --> 00:41:36,280
Dat kunnen we niet ontkennen.

1165
00:41:37,080 --> 00:41:37,580
Dat is.

1166
00:41:38,480 --> 00:41:42,720
En elke titelbenaming die mensen daar aangegeven hebben,

1167
00:41:42,880 --> 00:41:46,100
is een identificatie, maar het leven is, dat

1168
00:41:46,100 --> 00:41:46,880
kunnen we niet ontkennen.

1169
00:41:47,320 --> 00:41:49,180
Nee, jij bestaat, dat kun je niet ontkennen.

1170
00:41:49,180 --> 00:41:51,820
Nou ja, er bestaat iets.

1171
00:41:54,200 --> 00:41:56,360
En is dat dan dat lichaam?

1172
00:41:57,020 --> 00:41:59,180
Wat lijkt op wie ik ben, waar een

1173
00:41:59,180 --> 00:42:00,440
naam op is geplakt?

1174
00:42:00,560 --> 00:42:02,000
Blijven luisteren, luisterhuis, ja.

1175
00:42:02,400 --> 00:42:06,240
Of is het dat oneindige bewustzijn?

1176
00:42:06,400 --> 00:42:06,500
Ja.

1177
00:42:07,600 --> 00:42:11,380
De software, het verhaaltje dat zich afspeelt in

1178
00:42:11,380 --> 00:42:11,940
het poppetje.

1179
00:42:12,240 --> 00:42:12,380
Ja.

1180
00:42:13,260 --> 00:42:15,180
Ik kan hier dus echt duizend jaar over

1181
00:42:15,180 --> 00:42:15,820
filosoferen.

1182
00:42:15,900 --> 00:42:17,020
Ja, ik zie jouw oogjes beginnen te blinken,

1183
00:42:17,320 --> 00:42:17,420
Michael.

1184
00:42:17,680 --> 00:42:18,100
Ik vind het zo machtig.

1185
00:42:18,100 --> 00:42:20,560
Ja, ik heb ieder woord van Alan Watts

1186
00:42:20,560 --> 00:42:22,260
denk ik wel duizend keer geluisterd.

1187
00:42:22,380 --> 00:42:24,280
Want ik vind het zo machtig.

1188
00:42:25,020 --> 00:42:29,710
En hetzelfde, je hebt vier dochters.

1189
00:42:29,950 --> 00:42:30,150
Ja.

1190
00:42:32,700 --> 00:42:34,780
Ik heb nu één kleine dochter.

1191
00:42:36,140 --> 00:42:38,640
En zware bevalling is voor mij nu wel

1192
00:42:38,640 --> 00:42:41,620
een definitie die een andere betekenis heeft gekregen.

1193
00:42:41,860 --> 00:42:42,260
Ja.

1194
00:42:42,900 --> 00:42:47,440
Nee, het was spannend en emotioneel.

1195
00:42:48,380 --> 00:42:50,440
Maar op het moment dat zij geboren werd,

1196
00:42:51,420 --> 00:42:54,120
op dat moment dacht ik al, en daarna

1197
00:42:54,120 --> 00:42:55,660
heb ik het daar met Cindy best vaak

1198
00:42:55,660 --> 00:42:58,060
over gehad, maar waar was ze hiervoor?

1199
00:42:58,380 --> 00:42:59,180
Hm, mooi.

1200
00:42:59,300 --> 00:43:00,400
Waar was ze nou hiervoor?

1201
00:43:00,640 --> 00:43:00,740
Ja.

1202
00:43:01,420 --> 00:43:03,400
En nu is ze er, ze was er

1203
00:43:03,400 --> 00:43:03,680
al.

1204
00:43:03,900 --> 00:43:04,060
Ja.

1205
00:43:04,380 --> 00:43:08,040
Maar zelfs voor die zwangerschap, waar komt ze

1206
00:43:08,040 --> 00:43:08,720
nou vandaan?

1207
00:43:08,800 --> 00:43:08,960
Ja.

1208
00:43:09,820 --> 00:43:11,760
En een paar maanden geleden overleed mijn moeder.

1209
00:43:11,860 --> 00:43:14,280
Dus ik heb die twee belangrijke momenten uit

1210
00:43:14,280 --> 00:43:16,220
hun mensenleven kort naar elkaar meegemaakt.

1211
00:43:16,220 --> 00:43:19,940
En toen zij vertrok en haar lichaam achterbleef,

1212
00:43:20,240 --> 00:43:22,520
was toch de vraag, maar waar is mama

1213
00:43:22,520 --> 00:43:22,760
nou?

1214
00:43:24,720 --> 00:43:29,340
En dat is dat stukje bewustzijn in mijn

1215
00:43:29,340 --> 00:43:31,080
optiek, zoals ik het zie, mijn perceptie, dat

1216
00:43:31,080 --> 00:43:33,660
in het lichaam komt, in dit leven, en

1217
00:43:33,660 --> 00:43:35,600
misschien wel of niet doorgaat.

1218
00:43:36,120 --> 00:43:38,380
Is dat het bewustzijn wat jij bedoelt, of

1219
00:43:38,380 --> 00:43:40,000
is het nog iets veel groters?

1220
00:43:40,740 --> 00:43:42,260
Maar dat is voor mij het.

1221
00:43:44,240 --> 00:43:48,960
Zelfs het lichaam en dat wat dan vertrekt

1222
00:43:48,960 --> 00:43:52,080
of erin komt, is voor mij allebei hetzelfde.

1223
00:43:53,240 --> 00:43:53,380
Ja.

1224
00:43:53,860 --> 00:43:56,100
Uiteindelijk is alles energie en bewustzijn.

1225
00:43:59,880 --> 00:44:04,160
En het zijn mooie filosofische gedachten en woorden,

1226
00:44:06,740 --> 00:44:08,540
maar de grote vraag is, wat levert het

1227
00:44:08,540 --> 00:44:08,780
op?

1228
00:44:09,020 --> 00:44:09,180
Ja.

1229
00:44:09,180 --> 00:44:12,460
En wat doen we hier op deze planeet?

1230
00:44:12,840 --> 00:44:13,820
Dat is een goede vraag.

1231
00:44:14,580 --> 00:44:16,460
Nu je er toch bent, Albert, kun je

1232
00:44:16,460 --> 00:44:17,860
daar een kort antwoord op geven?

1233
00:44:17,920 --> 00:44:18,680
Nou ja, kort.

1234
00:44:20,120 --> 00:44:21,180
De zin van het leven.

1235
00:44:21,500 --> 00:44:23,280
Mensen zeggen wel eens, waarom zijn we hier?

1236
00:44:24,220 --> 00:44:25,500
Welke bedoeling heeft het?

1237
00:44:27,140 --> 00:44:29,160
Misschien heeft het zelfs wel geen bedoeling.

1238
00:44:29,440 --> 00:44:30,940
We hoeven daar denk ik ook niet een

1239
00:44:30,940 --> 00:44:32,040
sluitend antwoord op te hebben.

1240
00:44:32,360 --> 00:44:34,120
Maar dat we hier zijn, kun je wel

1241
00:44:34,120 --> 00:44:34,960
een reden geven?

1242
00:44:35,480 --> 00:44:37,320
Of wat kun je dan het beste met

1243
00:44:37,320 --> 00:44:37,900
dit leven doen?

1244
00:44:37,900 --> 00:44:39,480
Ja, als je hier dan toch bent.

1245
00:44:40,940 --> 00:44:42,480
En dat zijn we nu eenmaal.

1246
00:44:42,480 --> 00:44:44,120
Dat zijn we, iedereen.

1247
00:44:44,740 --> 00:44:46,340
En je bent hier en dat kun je

1248
00:44:46,340 --> 00:44:46,920
niet ontkennen.

1249
00:44:48,680 --> 00:44:52,820
Het allermooiste wat mij zin en betekenis geeft

1250
00:44:52,820 --> 00:44:55,360
aan mijn leven is leren en groeien en

1251
00:44:55,360 --> 00:44:55,900
ontwikkelen.

1252
00:44:56,920 --> 00:44:58,440
Want ga maar naar, wat zijn nou de

1253
00:44:58,440 --> 00:45:00,920
dagen dat je echt de dag afsluit met

1254
00:45:00,920 --> 00:45:01,800
een gouden randje?

1255
00:45:02,600 --> 00:45:04,800
Of de dankbaarheidsoefening die je altijd doet.

1256
00:45:04,800 --> 00:45:07,600
Maar 9 van de 10 keer zijn dat

1257
00:45:07,600 --> 00:45:09,700
toch dagen dat je weer iets geleerd hebt,

1258
00:45:09,900 --> 00:45:10,020
toch?

1259
00:45:10,240 --> 00:45:13,040
Dat je denkt, ik heb een nieuwe vaardigheid

1260
00:45:13,040 --> 00:45:13,640
ontwikkeld.

1261
00:45:13,800 --> 00:45:15,380
Of ik heb meer over mezelf geleerd.

1262
00:45:16,060 --> 00:45:18,560
Of ik heb een ingewikkeld softwareprogramma onder de

1263
00:45:18,560 --> 00:45:19,320
knie gekregen.

1264
00:45:19,940 --> 00:45:22,600
Of ik heb eindelijk een keer mijn vuist

1265
00:45:22,600 --> 00:45:23,940
op tafel durven te slaan.

1266
00:45:25,860 --> 00:45:29,180
Ja, dat leren, groeien, ontwikkelen.

1267
00:45:30,400 --> 00:45:32,940
En natuurlijk zijn er nog meer intrinsieke waardes.

1268
00:45:32,940 --> 00:45:38,960
Maar voor mij zelf, raken en geraakt worden.

1269
00:45:39,760 --> 00:45:43,120
De verbinding ervaren met alles wat leeft.

1270
00:45:44,060 --> 00:45:44,940
Goh, man.

1271
00:45:45,380 --> 00:45:48,060
En het mooie is, dat kan je op

1272
00:45:48,060 --> 00:45:49,160
deze planeet ervaren.

1273
00:45:50,600 --> 00:45:52,660
Nergens beter dan, misschien wel in het hele

1274
00:45:52,660 --> 00:45:53,800
universum, dan hier.

1275
00:45:54,620 --> 00:45:57,600
Want ja, deze wereld zit vol met polariteiten,

1276
00:45:57,700 --> 00:45:58,600
met dualiteiten.

1277
00:45:58,600 --> 00:46:03,420
Alle kleuren, smaken, geuren rondom het thema liefde

1278
00:46:03,420 --> 00:46:04,860
kan je hier ervaren.

1279
00:46:06,300 --> 00:46:07,040
Nou, succes.

1280
00:46:08,560 --> 00:46:11,260
Van het begin van je leven tot het

1281
00:46:11,260 --> 00:46:13,780
eind van je leven kun je daarin ontwikkelen,

1282
00:46:13,960 --> 00:46:15,040
groeien, ontdekken.

1283
00:46:16,380 --> 00:46:18,800
En ja, voor mij is dat zo'n

1284
00:46:18,800 --> 00:46:21,920
feest om dat iedere keer weer opnieuw aan

1285
00:46:21,920 --> 00:46:22,320
te kijken.

1286
00:46:24,470 --> 00:46:25,910
Mag ik zeggen, dit is zelfontwikkeling.

1287
00:46:28,890 --> 00:46:31,170
Dit is iets waartoe je in staat kan

1288
00:46:31,170 --> 00:46:33,630
worden gesteld als er rust is op andere

1289
00:46:33,630 --> 00:46:33,990
gebieden.

1290
00:46:35,470 --> 00:46:38,570
Als je kijkt naar de samenleving, er is

1291
00:46:38,570 --> 00:46:40,010
veel polariteit.

1292
00:46:40,350 --> 00:46:42,290
Mensen staan lijnrecht tegenover elkaar.

1293
00:46:42,410 --> 00:46:43,370
Er is heel veel boosheid.

1294
00:46:43,690 --> 00:46:44,810
Er is heel veel agressie.

1295
00:46:45,350 --> 00:46:47,120
Er is heel veel onveiligheid.

1296
00:46:49,230 --> 00:46:51,890
Er zijn mensen die allerlei problemen hebben.

1297
00:46:52,010 --> 00:46:54,770
Emotioneel, financieel, gezondheid.

1298
00:46:55,690 --> 00:46:57,370
Als ik naar de wereld kijk en dan

1299
00:46:57,370 --> 00:46:58,330
chargeer ik het een beetje.

1300
00:46:58,450 --> 00:46:59,310
Dan denk ik van, nou, het gaat niet

1301
00:46:59,310 --> 00:47:00,790
echt lekker met de samenleving.

1302
00:47:01,290 --> 00:47:02,610
Wat gaat er nou eigenlijk niet goed?

1303
00:47:02,730 --> 00:47:04,330
Wat kunnen we doen om dat te veranderen

1304
00:47:04,330 --> 00:47:04,790
en te verbeteren?

1305
00:47:06,330 --> 00:47:08,950
Voordat je in die situatie komt waar jij

1306
00:47:08,950 --> 00:47:09,190
zit.

1307
00:47:09,230 --> 00:47:11,930
Dat je lekker kan gaan nadenken over het

1308
00:47:11,930 --> 00:47:14,190
eeuwige bewustzijn.

1309
00:47:14,370 --> 00:47:15,930
En wat ik allemaal ben en achter mijn

1310
00:47:15,930 --> 00:47:16,350
gedachten.

1311
00:47:16,710 --> 00:47:18,470
Ja, ik heb wel andere problemen met m

1312
00:47:18,470 --> 00:47:18,950
'n zonneveld.

1313
00:47:19,070 --> 00:47:19,750
Ja, zeker.

1314
00:47:20,390 --> 00:47:21,590
Hoe ga ik daarmee om?

1315
00:47:21,590 --> 00:47:23,310
Ik snap ook heel goed dat heel veel

1316
00:47:23,310 --> 00:47:23,910
mensen denken van.

1317
00:47:23,970 --> 00:47:25,470
Ja, mooi die twee mannetjes daar.

1318
00:47:26,170 --> 00:47:28,610
Maar in het dagelijks leven zijn er.

1319
00:47:28,710 --> 00:47:30,150
En dan gaan we terug naar die eerste

1320
00:47:30,150 --> 00:47:30,450
case.

1321
00:47:30,530 --> 00:47:32,610
Zijn er wel andere problemen die we moeten

1322
00:47:32,610 --> 00:47:33,090
oplossen?

1323
00:47:34,470 --> 00:47:35,930
Waarom ik ook vaak zeg tegen mensen.

1324
00:47:36,030 --> 00:47:37,550
Blijf maar weg van de vraag.

1325
00:47:37,650 --> 00:47:38,790
Wat is mijn zielsmissie?

1326
00:47:39,290 --> 00:47:41,650
Los eerst vandaag de dagelijkse shit op.

1327
00:47:43,670 --> 00:47:45,770
En die is niet altijd op te lossen.

1328
00:47:45,890 --> 00:47:46,570
Dat is het ding.

1329
00:47:47,150 --> 00:47:48,590
Ik noemde al de slepende omstandigheden.

1330
00:47:49,970 --> 00:47:52,230
Als je een zieke ouder hebt waar je

1331
00:47:52,230 --> 00:47:53,170
voor te zorgen hebt.

1332
00:47:53,370 --> 00:47:54,570
Of je hebt een gehandicapt kind.

1333
00:47:55,050 --> 00:47:58,010
Of je zit in de schuldsanering.

1334
00:47:58,250 --> 00:48:00,510
Of je bent verdrietig door een relatie.

1335
00:48:00,950 --> 00:48:02,910
Echt de dingen die we allemaal meemaken.

1336
00:48:02,950 --> 00:48:05,410
Je hebt een break-up meegemaakt.

1337
00:48:08,470 --> 00:48:11,950
Je kunt de situatie niet veranderen.

1338
00:48:12,210 --> 00:48:13,850
Want een zieke moeder is een zieke moeder.

1339
00:48:15,970 --> 00:48:17,490
Je bedrijf is failliet.

1340
00:48:18,690 --> 00:48:20,350
Daar heb je mee te dealen.

1341
00:48:21,330 --> 00:48:23,070
Het enige waar je invloed op hebt.

1342
00:48:23,530 --> 00:48:24,610
En daar kom je ook weer om de

1343
00:48:24,610 --> 00:48:24,990
hoek kijken.

1344
00:48:25,090 --> 00:48:25,610
En ik ook.

1345
00:48:25,790 --> 00:48:28,290
Is hoe je met die situatie omgaat.

1346
00:48:29,090 --> 00:48:30,310
In jouw metafoor.

1347
00:48:31,770 --> 00:48:33,490
Je kunt de wind niet veranderen.

1348
00:48:33,530 --> 00:48:34,790
Maar de stand van de zeilen wel.

1349
00:48:36,750 --> 00:48:38,070
Hoe moeilijk ook.

1350
00:48:39,490 --> 00:48:41,430
Je hebt altijd invloed.

1351
00:48:41,690 --> 00:48:42,490
Iedere dag.

1352
00:48:42,670 --> 00:48:43,630
Deze dag ook.

1353
00:48:44,590 --> 00:48:46,290
Maakt niet uit wanneer die online komt.

1354
00:48:47,450 --> 00:48:49,270
Deze dag ook is nieuw.

1355
00:48:49,390 --> 00:48:50,730
Die is nog nooit geweest.

1356
00:48:50,970 --> 00:48:52,730
En die zal ik nooit meer terugkomen.

1357
00:48:54,230 --> 00:48:56,070
In mijn leven is er alleen maar hier

1358
00:48:56,070 --> 00:48:56,430
en nu.

1359
00:48:56,810 --> 00:48:59,010
En alles wat er nog in het verleden

1360
00:48:59,010 --> 00:48:59,490
is gebeurd.

1361
00:48:59,630 --> 00:49:00,270
Zijn verhalen.

1362
00:49:00,490 --> 00:49:02,250
Herinneringen die we onszelf nog vertellen.

1363
00:49:02,390 --> 00:49:03,750
Soms is er ook nog een belang bij

1364
00:49:03,750 --> 00:49:04,510
om dat te vertellen.

1365
00:49:05,010 --> 00:49:06,670
Wil je dat belang nog in stand houden.

1366
00:49:07,330 --> 00:49:09,690
Soms blijf je fantaseren over de toekomst.

1367
00:49:10,070 --> 00:49:11,030
Die bestaat ook niet.

1368
00:49:11,410 --> 00:49:12,730
Want er is alleen maar nu.

1369
00:49:13,210 --> 00:49:14,890
Er is misschien een belang om te gaan

1370
00:49:14,890 --> 00:49:16,350
fantaseren over de toekomst.

1371
00:49:16,490 --> 00:49:18,090
Maar het enige waar je invloed op hebt.

1372
00:49:18,210 --> 00:49:18,910
Is nu.

1373
00:49:19,610 --> 00:49:20,930
Wat kan ik nu.

1374
00:49:21,350 --> 00:49:22,170
Vandaag doen.

1375
00:49:22,630 --> 00:49:23,970
Om mijn gevoel.

1376
00:49:24,110 --> 00:49:24,770
Mijn emotie.

1377
00:49:24,850 --> 00:49:25,390
Mijn gedachte.

1378
00:49:25,510 --> 00:49:26,110
Mijn gedrag.

1379
00:49:26,210 --> 00:49:28,010
Ten opzichte van de situatie die ik niet

1380
00:49:28,010 --> 00:49:28,790
kan veranderen.

1381
00:49:29,910 --> 00:49:31,130
Hoe kan ik mijn gevoel.

1382
00:49:31,230 --> 00:49:31,690
Mijn gedachte.

1383
00:49:31,810 --> 00:49:32,390
Mijn emoties.

1384
00:49:32,570 --> 00:49:33,350
Wel veranderen.

1385
00:49:33,410 --> 00:49:34,330
Waar heb ik invloed op.

1386
00:49:34,510 --> 00:49:36,050
Waar wil ik naar kijken.

1387
00:49:36,990 --> 00:49:38,730
Waar wil ik mijn focus op houden.

1388
00:49:39,750 --> 00:49:41,070
En daar heb je invloed op.

1389
00:49:42,450 --> 00:49:43,950
Je kunt kijken naar.

1390
00:49:44,370 --> 00:49:46,310
Het bekende verhaal van.

1391
00:49:46,470 --> 00:49:47,690
Is het glas half vol.

1392
00:49:47,830 --> 00:49:48,690
Of is het half leeg.

1393
00:49:48,830 --> 00:49:49,770
Je hebt altijd gelijk.

1394
00:49:50,950 --> 00:49:51,310
Maar.

1395
00:49:51,810 --> 00:49:53,870
Door anders te kijken naar het verleden.

1396
00:49:53,990 --> 00:49:55,790
Kun je het verleden anders ervaren.

1397
00:49:56,050 --> 00:49:57,450
Je kan het verleden niet veranderen.

1398
00:49:57,810 --> 00:49:58,170
Maar.

1399
00:49:58,490 --> 00:49:58,830
Wat je zegt.

1400
00:49:58,930 --> 00:50:00,010
De invloed heb je op nu.

1401
00:50:00,130 --> 00:50:00,650
Dit moment.

1402
00:50:01,070 --> 00:50:01,690
En in dit moment.

1403
00:50:01,870 --> 00:50:02,750
Kan je wel veranderen.

1404
00:50:02,750 --> 00:50:04,130
Hoe je omgaat met dat verleden.

1405
00:50:04,430 --> 00:50:04,630
Absoluut.

1406
00:50:04,670 --> 00:50:05,830
Net zoals dat mens tegen me zegt.

1407
00:50:05,910 --> 00:50:06,950
Maar als je dan altijd in het nu

1408
00:50:06,950 --> 00:50:07,370
moet zijn.

1409
00:50:07,730 --> 00:50:08,870
Dan kan ik toch geen doelen stellen.

1410
00:50:09,010 --> 00:50:09,290
Of dan.

1411
00:50:09,290 --> 00:50:10,570
Dan heeft morgen geen zin.

1412
00:50:10,690 --> 00:50:11,010
Ik zeg nee.

1413
00:50:11,350 --> 00:50:12,650
Maar de keuze die je nu maakt.

1414
00:50:13,010 --> 00:50:14,290
Heeft invloed op jouw morgen.

1415
00:50:15,110 --> 00:50:16,890
Dus jouw toekomst wordt nu bepaald.

1416
00:50:17,210 --> 00:50:18,370
Met elke keuze die je maakt.

1417
00:50:18,830 --> 00:50:20,310
Dus als je heel erg nu in het

1418
00:50:20,310 --> 00:50:20,790
nu bent.

1419
00:50:21,250 --> 00:50:22,830
Heb je invloed op zowel je verleden.

1420
00:50:23,190 --> 00:50:24,590
Als je toekomst en dit moment.

1421
00:50:24,910 --> 00:50:25,610
Dat is hoe ik het zie.

1422
00:50:26,450 --> 00:50:27,730
Ik leg het altijd uit.

1423
00:50:27,790 --> 00:50:29,430
Aan de hand van een golf metafoor.

1424
00:50:29,510 --> 00:50:31,090
Ik praat altijd heel graag in metaforen.

1425
00:50:31,270 --> 00:50:32,530
Daardoor wordt het altijd weer een beetje.

1426
00:50:35,190 --> 00:50:36,650
Nog makkelijker om te snappen.

1427
00:50:37,790 --> 00:50:39,330
Of je nou wel of geen golf hebt.

1428
00:50:39,510 --> 00:50:40,310
Maar iedereen snapt.

1429
00:50:40,730 --> 00:50:42,170
Je staat dan met zo'n club.

1430
00:50:42,350 --> 00:50:43,230
Op hol 1.

1431
00:50:43,450 --> 00:50:44,890
En uiteindelijk wil je die bal.

1432
00:50:45,050 --> 00:50:46,710
In zo min mogelijk slagen.

1433
00:50:47,110 --> 00:50:48,850
Bij dat gaatje krijgen.

1434
00:50:49,050 --> 00:50:49,610
Bij die vlag.

1435
00:50:52,330 --> 00:50:53,570
Dat weet je dus.

1436
00:50:54,150 --> 00:50:55,910
Die vlag die ligt in de toekomst.

1437
00:50:58,180 --> 00:50:58,880
Die ligt daar.

1438
00:50:59,300 --> 00:51:00,220
En je wil daar naartoe.

1439
00:51:02,160 --> 00:51:03,820
En ergens heb je dat ook in je

1440
00:51:03,820 --> 00:51:04,460
achterhoofd.

1441
00:51:04,520 --> 00:51:06,160
Ik wil in zo min mogelijk slagen daar

1442
00:51:06,160 --> 00:51:06,400
naartoe.

1443
00:51:06,560 --> 00:51:07,280
Dat is mijn doel.

1444
00:51:08,220 --> 00:51:09,960
Maar ja, dan komt het spelletje golf.

1445
00:51:10,860 --> 00:51:12,800
Het enige wat je op dat moment kan

1446
00:51:12,800 --> 00:51:13,220
doen.

1447
00:51:13,700 --> 00:51:14,800
Is met die club.

1448
00:51:15,700 --> 00:51:16,940
Volledig in het hier en nu.

1449
00:51:17,080 --> 00:51:19,060
Ik begeleid ook een topgolfer op dit moment.

1450
00:51:19,200 --> 00:51:19,720
Een professional.

1451
00:51:21,280 --> 00:51:23,260
En het enige wat ik met hem te

1452
00:51:23,260 --> 00:51:23,740
doen heb.

1453
00:51:23,820 --> 00:51:25,620
Is hem weer volledig in het hier en

1454
00:51:25,620 --> 00:51:26,060
nu brengen.

1455
00:51:26,140 --> 00:51:27,680
Met al zijn zintuigen open.

1456
00:51:27,800 --> 00:51:28,960
Ruiken, proeven, voelen.

1457
00:51:30,440 --> 00:51:31,280
Lichaamsspanning, houding.

1458
00:51:32,160 --> 00:51:33,380
De grip op zijn club.

1459
00:51:33,580 --> 00:51:35,160
Alles wat daarmee te maken heeft.

1460
00:51:36,860 --> 00:51:37,600
In het nu.

1461
00:51:37,600 --> 00:51:40,020
En dan slaat hij.

1462
00:51:41,560 --> 00:51:42,000
Indrukwekkend.

1463
00:51:43,400 --> 00:51:44,720
Onder invloed van de wind.

1464
00:51:44,820 --> 00:51:45,360
Het terrein.

1465
00:51:46,180 --> 00:51:48,360
Komt die bal ergens anders terecht dan dat

1466
00:51:48,360 --> 00:51:49,000
jouw doel was.

1467
00:51:49,840 --> 00:51:51,780
Dan zit er niks anders op op dat

1468
00:51:51,780 --> 00:51:52,180
moment.

1469
00:51:52,440 --> 00:51:53,900
En dit is het metafoor voor het leven.

1470
00:51:54,500 --> 00:51:56,780
Dan loop je naar die plek waar die

1471
00:51:56,780 --> 00:51:57,260
bal ligt.

1472
00:51:57,580 --> 00:51:59,140
Nog niet bij het vlaggetje.

1473
00:52:01,220 --> 00:52:02,860
En dan alleen al de manier waarop je

1474
00:52:02,860 --> 00:52:03,960
daar naartoe loopt naar die bal.

1475
00:52:04,020 --> 00:52:05,100
Is ook al heel bepalend.

1476
00:52:05,100 --> 00:52:07,180
Je kunt toch een lul zeggen.

1477
00:52:07,320 --> 00:52:08,660
Wat heb ik weer maar verkeerd geslagen.

1478
00:52:08,800 --> 00:52:09,560
Een sukkel dat ik ben.

1479
00:52:09,820 --> 00:52:11,020
Of je zegt oké.

1480
00:52:11,020 --> 00:52:12,020
Dit is wat het is.

1481
00:52:12,880 --> 00:52:14,560
Dan sta je daar bij dat balletje.

1482
00:52:14,940 --> 00:52:16,320
Je hebt nog steeds die vlag in de

1483
00:52:16,320 --> 00:52:16,820
toekomst.

1484
00:52:17,740 --> 00:52:20,260
En het spelletje begint weer volledig opnieuw.

1485
00:52:21,700 --> 00:52:24,440
Je moet jezelf weer helemaal centeren.

1486
00:52:25,300 --> 00:52:26,640
Weer in het hier en nu zijn.

1487
00:52:27,340 --> 00:52:29,500
Weer met al je zintuigen aanwezig zijn.

1488
00:52:30,180 --> 00:52:30,880
En knal.

1489
00:52:31,100 --> 00:52:32,440
En dan zie je wel weer.

1490
00:52:32,980 --> 00:52:34,680
Waar die bal dan weer terecht komt.

1491
00:52:34,680 --> 00:52:37,240
Om uiteindelijk wel bij dat vlaggetje uit te

1492
00:52:37,240 --> 00:52:37,540
komen.

1493
00:52:38,920 --> 00:52:40,540
Dus het is er allebei.

1494
00:52:40,660 --> 00:52:41,520
De toekomst is er.

1495
00:52:42,180 --> 00:52:45,400
Maar de enige manier om invloed te hebben

1496
00:52:45,400 --> 00:52:46,300
op die toekomst.

1497
00:52:46,520 --> 00:52:47,440
Is nu.

1498
00:52:48,140 --> 00:52:49,940
Ik vind het echt een waanzinnig mooie uitleg.

1499
00:52:50,540 --> 00:52:51,440
Je mag hem gebruiken.

1500
00:52:51,680 --> 00:52:52,640
Ik wilde net vragen.

1501
00:52:52,940 --> 00:52:53,220
Copyright.

1502
00:52:53,320 --> 00:52:55,060
Ik zou je naam erbij vermelden.

1503
00:52:55,180 --> 00:52:57,180
Maar dit maakt het tastbaar.

1504
00:52:57,320 --> 00:52:59,580
Ik merk vaak dat als ik lesgeef.

1505
00:52:59,640 --> 00:53:01,540
Dan mis ik soms de praktische voorbeelden.

1506
00:53:01,640 --> 00:53:03,040
Om dingen simpel te maken.

1507
00:53:03,040 --> 00:53:04,660
Maar dit is voor iedereen begrijpelijk.

1508
00:53:05,020 --> 00:53:05,680
Hopelijk wel.

1509
00:53:05,880 --> 00:53:08,660
Dus vanaf vandaag gaat iedereen denken in golftermen.

1510
00:53:10,000 --> 00:53:11,260
Ik weet nog wel de eerste keer dat

1511
00:53:11,260 --> 00:53:11,820
ik ging golfen.

1512
00:53:11,920 --> 00:53:12,900
Ik kende het hele spelletje niet.

1513
00:53:12,980 --> 00:53:14,280
Ik was al mijn ballen kwijt.

1514
00:53:15,360 --> 00:53:16,260
Hopelijk niet alle.

1515
00:53:16,540 --> 00:53:19,540
Maar ik wou niet alle speelballen.

1516
00:53:20,040 --> 00:53:22,920
Maar als je zo naar het leven kijkt.

1517
00:53:23,780 --> 00:53:24,940
Dan realiseer je ook.

1518
00:53:25,000 --> 00:53:27,280
Ik moet wel voorzichtiger zijn met wat ik

1519
00:53:27,280 --> 00:53:27,740
heb.

1520
00:53:28,260 --> 00:53:29,660
En weer niet uit angst gaan leven.

1521
00:53:29,880 --> 00:53:31,140
Ik sla maar niet.

1522
00:53:31,140 --> 00:53:33,040
Want dan kan ik ze ook niet verliezen.

1523
00:53:34,380 --> 00:53:36,020
Want ik wil wel het spel spelen.

1524
00:53:36,240 --> 00:53:36,920
En het genoegen hebben.

1525
00:53:37,100 --> 00:53:39,040
Dat ik uiteindelijk bij het vlaggetje aankom.

1526
00:53:39,820 --> 00:53:40,660
Mooie metafoor.

1527
00:53:42,720 --> 00:53:44,080
Leerzaam gesprekken op deze manier.

1528
00:53:44,180 --> 00:53:44,600
Dank je wel.

1529
00:53:46,320 --> 00:53:48,340
Ook met jou zijn er duizend dingen om

1530
00:53:48,340 --> 00:53:49,080
te bespreken.

1531
00:53:49,760 --> 00:53:52,040
Maar als ik kijk wat voor ons de

1532
00:53:52,040 --> 00:53:52,700
aanleiding was.

1533
00:53:52,780 --> 00:53:53,960
Om te beginnen met deze podcast.

1534
00:53:54,200 --> 00:53:57,420
Was tweeledig veel onrust bij mensen.

1535
00:53:58,000 --> 00:53:58,720
Mensen die zeggen.

1536
00:53:58,840 --> 00:54:00,300
Wat kan ik doen om meer rust te

1537
00:54:00,300 --> 00:54:00,520
krijgen.

1538
00:54:00,520 --> 00:54:02,320
Ga lekker mediteren.

1539
00:54:02,400 --> 00:54:03,160
Ik weet dat het helpt.

1540
00:54:04,180 --> 00:54:04,620
Ademhalingsoefeningen.

1541
00:54:04,660 --> 00:54:05,680
Momentjes voor jezelf.

1542
00:54:06,020 --> 00:54:07,100
Ga lekker buiten wandelen.

1543
00:54:07,280 --> 00:54:07,940
Ga golfen.

1544
00:54:09,940 --> 00:54:11,660
Je hoeft niet niet na te denken.

1545
00:54:11,900 --> 00:54:13,300
Maar weet wel hoe je denkt.

1546
00:54:13,520 --> 00:54:14,660
En wat je gedachten zijn.

1547
00:54:16,140 --> 00:54:17,220
En aan de andere kant.

1548
00:54:17,400 --> 00:54:18,320
Gewoon wat meer bewustwording.

1549
00:54:18,600 --> 00:54:19,860
Hoe voel ik me eigenlijk?

1550
00:54:20,000 --> 00:54:20,960
Waarom ben ik boos?

1551
00:54:21,660 --> 00:54:22,980
Waarom ben ik geïrriteerd?

1552
00:54:23,520 --> 00:54:25,460
En als we dat vergroten naar de samenleving.

1553
00:54:25,900 --> 00:54:27,580
Wat eigenlijk niks anders is dan heel veel

1554
00:54:27,580 --> 00:54:28,840
individuen bij elkaar.

1555
00:54:28,840 --> 00:54:30,840
Als de meerderheid boos is.

1556
00:54:30,880 --> 00:54:32,100
Hebben we een boze samenleving.

1557
00:54:32,480 --> 00:54:34,840
Als de meerderheid gaat leven vanuit een liefdevol

1558
00:54:34,840 --> 00:54:35,440
bewustzijn.

1559
00:54:35,880 --> 00:54:37,940
Meer vanuit verbinding en verdraagzaamheid.

1560
00:54:38,340 --> 00:54:39,820
Krijg je een heel andere samenleving.

1561
00:54:40,360 --> 00:54:41,380
Wat kunnen wij doen?

1562
00:54:42,600 --> 00:54:44,920
Om te zorgen dat we een mooiere wereld

1563
00:54:44,920 --> 00:54:45,800
creëren met elkaar.

1564
00:54:46,100 --> 00:54:46,820
Zo makkelijk.

1565
00:54:47,600 --> 00:54:48,700
Het is zo makkelijk.

1566
00:54:49,200 --> 00:54:49,880
Dan weet je al.

1567
00:54:49,940 --> 00:54:50,760
Het begint bij jezelf.

1568
00:54:55,760 --> 00:54:57,640
Voor mij is dit zo simpel.

1569
00:54:57,640 --> 00:54:59,360
Wil dat wat je graag wil hebben.

1570
00:54:59,660 --> 00:55:00,560
Beginnen te geven.

1571
00:55:01,320 --> 00:55:01,600
Punt.

1572
00:55:02,820 --> 00:55:05,280
Dus wil je meer blijheid in de wereld.

1573
00:55:05,740 --> 00:55:06,980
Ga meer blijheid geven.

1574
00:55:07,380 --> 00:55:08,880
En dat werkt direct.

1575
00:55:09,020 --> 00:55:10,120
We hebben spiegelneuronen.

1576
00:55:10,280 --> 00:55:11,700
We zijn al eenmaal sociale dieren.

1577
00:55:13,000 --> 00:55:13,960
En vandaag.

1578
00:55:14,080 --> 00:55:16,100
Nadat je deze podcast hebt geluisterd.

1579
00:55:16,180 --> 00:55:17,320
Of als je nu buiten loopt en je

1580
00:55:17,320 --> 00:55:17,840
luistert.

1581
00:55:18,320 --> 00:55:19,900
Maak een glimlach van oor tot oor.

1582
00:55:20,260 --> 00:55:22,220
En kijk wat er gebeurt in jouw omgeving.

1583
00:55:22,540 --> 00:55:25,340
Bij de kassiër in de supermarkt.

1584
00:55:26,220 --> 00:55:27,240
Die gaat glimlachen.

1585
00:55:27,920 --> 00:55:30,180
Dus wil je meer vriendelijkheid in de wereld.

1586
00:55:30,280 --> 00:55:31,360
Ga vriendelijker doen.

1587
00:55:32,460 --> 00:55:33,500
Wil je meer verbinding.

1588
00:55:34,300 --> 00:55:35,520
Maak meer contact.

1589
00:55:35,700 --> 00:55:36,640
Maar dan echt contact.

1590
00:55:37,100 --> 00:55:39,120
En echt contact betekent voor mij.

1591
00:55:39,720 --> 00:55:40,200
Aankijken.

1592
00:55:41,200 --> 00:55:41,680
Aanraken.

1593
00:55:42,140 --> 00:55:42,720
En glimlachen.

1594
00:55:43,400 --> 00:55:44,620
Dan heb je echt contact.

1595
00:55:44,860 --> 00:55:47,040
Niet gewoon een oppervlakkig appje of wat dan

1596
00:55:47,040 --> 00:55:47,260
ook.

1597
00:55:47,400 --> 00:55:51,160
Maar een medemens zien zonder oordeel.

1598
00:55:51,920 --> 00:55:53,460
En dat kun je alleen maar doen op

1599
00:55:53,460 --> 00:55:55,140
het moment dat je stopt met oordelen over

1600
00:55:55,140 --> 00:55:55,620
jezelf.

1601
00:55:57,040 --> 00:55:59,940
En dat is misschien wel de allermoeilijkste oefening.

1602
00:56:00,580 --> 00:56:02,460
We hebben zo de neiging om onszelf te

1603
00:56:02,460 --> 00:56:03,060
vergelijken.

1604
00:56:04,220 --> 00:56:05,820
Op het moment dat je stopt met oordelen

1605
00:56:05,820 --> 00:56:06,500
over jezelf.

1606
00:56:07,300 --> 00:56:09,760
En je gaat geven wat je het liefste

1607
00:56:09,760 --> 00:56:10,460
wil ontvangen.

1608
00:56:12,500 --> 00:56:14,060
Dan wil je meer rust.

1609
00:56:14,140 --> 00:56:15,120
Ga meer rust geven.

1610
00:56:16,300 --> 00:56:18,360
En als ouder, en dat ga je ook

1611
00:56:18,360 --> 00:56:18,680
merken.

1612
00:56:18,800 --> 00:56:20,680
Ik heb dat ook in mijn opgroeiende gezin

1613
00:56:20,680 --> 00:56:21,140
gemerkt.

1614
00:56:21,320 --> 00:56:23,880
Van ja, ik wou dat de kinderen rustiger

1615
00:56:23,880 --> 00:56:24,200
waren.

1616
00:56:24,200 --> 00:56:25,880
Ja, ga zelf rustiger doen.

1617
00:56:27,100 --> 00:56:29,420
En dan zul je merken, die kinderen ontspannen.

1618
00:56:29,520 --> 00:56:30,200
Die volgen jou.

1619
00:56:32,580 --> 00:56:34,700
Je kunt die kinderen niet de schuld geven.

1620
00:56:35,560 --> 00:56:36,540
Jij bent het.

1621
00:56:37,600 --> 00:56:41,020
En als je zegt, ja, als ik bij

1622
00:56:41,020 --> 00:56:41,820
bedrijven ben.

1623
00:56:42,560 --> 00:56:46,320
Ik coach ondernemers en CEO's van bedrijven.

1624
00:56:47,020 --> 00:56:48,420
En dat is al 30 jaar zo.

1625
00:56:48,840 --> 00:56:50,660
Wat mankeert er in dit bedrijf?

1626
00:56:50,780 --> 00:56:52,460
Ja, de communicatie.

1627
00:56:53,480 --> 00:56:55,820
Er is niets mis met die communicatie.

1628
00:56:55,900 --> 00:56:58,640
Die communicatie is het gevolg van het gebrek

1629
00:56:58,640 --> 00:56:59,440
aan verbinding.

1630
00:57:00,280 --> 00:57:02,880
Wat kun je nu doen om die verbinding

1631
00:57:02,880 --> 00:57:04,760
ten eerste met jezelf te herstellen.

1632
00:57:05,360 --> 00:57:07,400
En vervolgens met de mensen om je heen.

1633
00:57:08,120 --> 00:57:08,820
Kijk ze aan.

1634
00:57:09,720 --> 00:57:11,240
Niet toe, dagen later.

1635
00:57:11,620 --> 00:57:13,440
Maar raak ze aan, desnoods in gedachten.

1636
00:57:14,000 --> 00:57:14,540
En glimlach.

1637
00:57:15,220 --> 00:57:16,860
En ervaar wat er gebeurt.

1638
00:57:17,520 --> 00:57:18,800
En dan zie je vaak in een hele

1639
00:57:18,800 --> 00:57:20,940
korte tijd, als mensen dat echt gaan doen.

1640
00:57:20,940 --> 00:57:22,280
Niet gaan denken, maar gaan doen.

1641
00:57:23,120 --> 00:57:26,420
Ja, dan ontstaat er precies datgene wat jij

1642
00:57:26,420 --> 00:57:27,920
zo graag wil hebben in jouw wereld.

1643
00:57:28,040 --> 00:57:31,040
Want ik geloof niet zozeer in de wereld.

1644
00:57:31,760 --> 00:57:34,180
Ik geloof in acht miljard werelden.

1645
00:57:35,200 --> 00:57:36,580
Wij zijn onze eigen wereld.

1646
00:57:36,980 --> 00:57:38,600
We creëren onze eigen wereld.

1647
00:57:39,220 --> 00:57:41,600
En als jij meer liefde wil hebben in

1648
00:57:41,600 --> 00:57:42,200
jouw wereld.

1649
00:57:42,940 --> 00:57:43,660
Ga hem geven.

1650
00:57:44,500 --> 00:57:45,740
Hoeft niet per se aan mensen.

1651
00:57:45,860 --> 00:57:47,600
Als je daar een vervullende ervaring mee hebt.

1652
00:57:48,160 --> 00:57:49,300
Doe het dan naar dieren.

1653
00:57:49,460 --> 00:57:50,160
Of naar planten.

1654
00:57:50,320 --> 00:57:51,160
Of naar de natuur.

1655
00:57:51,580 --> 00:57:53,300
Of naar je buren.

1656
00:57:54,040 --> 00:57:55,300
Het maakt me niet uit.

1657
00:57:55,520 --> 00:57:58,260
Maar stop met denken en ga het doen.

1658
00:58:00,020 --> 00:58:01,700
En zo creëer je.

1659
00:58:03,680 --> 00:58:06,920
Ik heb fantastische filmpjes gezien op YouTube.

1660
00:58:07,140 --> 00:58:08,740
Van een man die ergens op een eiland

1661
00:58:08,740 --> 00:58:08,980
was.

1662
00:58:09,100 --> 00:58:12,000
En die is gewoon bomen gaan planten.

1663
00:58:12,900 --> 00:58:14,720
En dat is hij dertig jaar geleden gaan

1664
00:58:14,720 --> 00:58:14,880
doen.

1665
00:58:14,960 --> 00:58:16,260
En nu staat er een prachtig bos.

1666
00:58:17,080 --> 00:58:18,440
Iedere dag één boom.

1667
00:58:20,320 --> 00:58:22,240
Wat kun jij voor jouw park doen?

1668
00:58:22,500 --> 00:58:23,400
Of voor jouw buurt doen?

1669
00:58:24,180 --> 00:58:26,260
Als jij je stoort aan de rotzooi in

1670
00:58:26,260 --> 00:58:26,760
de wereld.

1671
00:58:28,100 --> 00:58:30,520
Koop bij de bouwmarkt zo'n prikker.

1672
00:58:31,160 --> 00:58:32,940
En ga papiertjes prikken.

1673
00:58:33,120 --> 00:58:34,760
Al is het maar als je toch je

1674
00:58:34,760 --> 00:58:36,440
ochtend of avondwandeling maakt.

1675
00:58:36,460 --> 00:58:38,120
Ik ga toch niet jouw rommel opruimen?

1676
00:58:38,440 --> 00:58:39,780
Ja, dat kun je doen.

1677
00:58:39,900 --> 00:58:41,800
Maar het is niet Andermans rommel.

1678
00:58:41,960 --> 00:58:43,260
Jij stoort je eraan.

1679
00:58:44,160 --> 00:58:45,300
Ja, maar lekker makkelijk.

1680
00:58:45,300 --> 00:58:47,160
Dus dan moet ik steeds de rommel opruimen.

1681
00:58:47,460 --> 00:58:50,120
En jij gooit het elke dag opnieuw op

1682
00:58:50,120 --> 00:58:50,460
straat.

1683
00:58:50,800 --> 00:58:52,400
Ja, dat blijft.

1684
00:58:52,880 --> 00:58:55,580
Er zullen nog steeds onbewuste mensen zijn.

1685
00:58:56,320 --> 00:58:57,380
Mijn ervaring is.

1686
00:58:57,480 --> 00:58:59,860
En dat is een olievlek die dan ontstaat

1687
00:58:59,860 --> 00:59:01,260
op het moment dat jij dat gaat doen.

1688
00:59:02,040 --> 00:59:04,160
Dat is ook de tipping point of de

1689
00:59:04,160 --> 00:59:05,860
broken window theorie.

1690
00:59:08,260 --> 00:59:09,380
Super fascinerend.

1691
00:59:09,840 --> 00:59:12,120
Als er een leegstaand pand is.

1692
00:59:13,440 --> 00:59:15,260
En alle ramen zijn nog intact.

1693
00:59:15,500 --> 00:59:16,640
Dan is er niks aan de hand.

1694
00:59:16,780 --> 00:59:18,880
Maar op het moment dat je daar iemand

1695
00:59:18,880 --> 00:59:20,980
het lef heeft om daar een ruit door

1696
00:59:20,980 --> 00:59:21,400
te gooien.

1697
00:59:21,520 --> 00:59:23,100
Dan zie je binnen no time liggen alle

1698
00:59:23,100 --> 00:59:23,800
ruiten eruit.

1699
00:59:24,080 --> 00:59:27,700
Want dan is de actie van één persoon

1700
00:59:27,700 --> 00:59:29,640
wordt de uitnodiging van heel veel mensen.

1701
00:59:29,740 --> 00:59:30,900
En omgekeerd zie je dat ook zo?

1702
00:59:30,920 --> 00:59:32,360
En omgekeerd is dat ook zo.

1703
00:59:33,100 --> 00:59:34,280
Op het moment dat je een daad van

1704
00:59:34,280 --> 00:59:34,860
liefde doet.

1705
00:59:35,920 --> 00:59:37,920
Dat werkt super besmettelijk.

1706
00:59:38,300 --> 00:59:39,760
In de goede zin van het woord.

1707
00:59:41,240 --> 00:59:45,500
En alleen al deze podcast van jou is

1708
00:59:45,500 --> 00:59:46,320
een daad van liefde.

1709
00:59:47,000 --> 00:59:48,060
Draagt eraan bij.

1710
00:59:48,200 --> 00:59:49,000
Draagt eraan bij.

1711
00:59:50,940 --> 00:59:52,820
Maar zeg jij dan ook van stel dat

1712
00:59:52,820 --> 00:59:53,020
we.

1713
00:59:53,500 --> 00:59:54,700
Dit is een beetje de filosofie van de

1714
00:59:54,700 --> 00:59:54,990
Maritie.

1715
00:59:55,860 --> 00:59:59,920
Als één procent van een groep gaat mediteren.

1716
01:00:00,460 --> 01:00:03,380
Heeft dat zoveel effect op de groep eromheen.

1717
01:00:03,560 --> 01:00:06,760
Dat er minder criminaliteit is, minder agressie, minder

1718
01:00:06,760 --> 01:00:08,300
boosheid, minder pijn.

1719
01:00:08,620 --> 01:00:09,200
Aantoonbaar.

1720
01:00:09,200 --> 01:00:10,060
Het is aantoonbaar.

1721
01:00:10,200 --> 01:00:11,400
Het is wetenschappelijk aangetoond.

1722
01:00:14,660 --> 01:00:17,360
Rupert Sheldrake had het over de morphogenetische velden.

1723
01:00:17,900 --> 01:00:19,520
Je kunt het noemen wat je wil.

1724
01:00:19,820 --> 01:00:21,180
Maar hou het klein.

1725
01:00:21,980 --> 01:00:22,680
En ga het doen.

1726
01:00:23,180 --> 01:00:26,120
Het betekent dus dat wij, jij en ik.

1727
01:00:26,980 --> 01:00:29,640
En het hele team en iedereen voor zichzelf

1728
01:00:29,640 --> 01:00:30,480
dat moet gaan doen.

1729
01:00:31,300 --> 01:00:32,600
Zo niet en niks, maar op het moment

1730
01:00:32,600 --> 01:00:33,020
dat je dat wil.

1731
01:00:33,040 --> 01:00:34,880
Maar dat wij dat uit onze vrije wil,

1732
01:00:34,960 --> 01:00:36,000
dat wij daarvoor kiezen.

1733
01:00:36,880 --> 01:00:38,380
Al die mensen zeggen ik wil de wereld

1734
01:00:38,380 --> 01:00:39,000
verbeteren.

1735
01:00:39,260 --> 01:00:41,260
Ik verbeter mijn wereld en als wij dat

1736
01:00:41,260 --> 01:00:41,880
allemaal doen.

1737
01:00:42,540 --> 01:00:44,360
Dan gaan we zien dat er iets verandert.

1738
01:00:44,760 --> 01:00:46,280
Dat moet ontstaan zeg jij.

1739
01:00:46,360 --> 01:00:47,380
Dat is wetenschap.

1740
01:00:47,440 --> 01:00:48,180
Het kan niet anders.

1741
01:00:48,660 --> 01:00:52,140
Als jij begint met te zorgen voor jezelf.

1742
01:00:52,420 --> 01:00:53,800
In de goede zin van het woord.

1743
01:00:55,180 --> 01:00:56,980
En dan ben je geen egoïst.

1744
01:00:57,100 --> 01:00:59,560
Want een egoïst verrijkt zichzelf ten koste van

1745
01:00:59,560 --> 01:00:59,880
anderen.

1746
01:01:00,460 --> 01:01:02,540
Maar iemand die egocentrisch is, die zorgt voor

1747
01:01:02,540 --> 01:01:03,080
zichzelf.

1748
01:01:03,820 --> 01:01:05,540
Die zorgt dat zijn plek schoon is.

1749
01:01:05,540 --> 01:01:08,680
Ik noem het altijd een heilige plek.

1750
01:01:09,080 --> 01:01:14,420
Waar jij jouw sacred space, jouw veilige plek

1751
01:01:14,420 --> 01:01:15,540
creëert voor jezelf.

1752
01:01:15,760 --> 01:01:17,860
En of je nou driehoogachter woont of je

1753
01:01:17,860 --> 01:01:18,600
hebt een grote villa.

1754
01:01:18,720 --> 01:01:19,480
Dat maakt niet uit.

1755
01:01:20,340 --> 01:01:23,300
En vanuit die plek zorg je voor jezelf.

1756
01:01:24,040 --> 01:01:25,720
Door je lichaam te verzorgen.

1757
01:01:25,860 --> 01:01:27,000
Door je gezondheid te zorgen.

1758
01:01:27,240 --> 01:01:29,080
Door je mind schoon te houden.

1759
01:01:29,660 --> 01:01:33,620
De oude yogidisciplines die je dan integreert in

1760
01:01:33,620 --> 01:01:34,100
je leven.

1761
01:01:35,020 --> 01:01:36,340
In je dagelijks leven.

1762
01:01:37,100 --> 01:01:40,960
En vervolgens doe je dat naar jouw directe

1763
01:01:40,960 --> 01:01:41,460
omgeving.

1764
01:01:41,620 --> 01:01:42,680
Doe je dat naar je peergroup.

1765
01:01:42,800 --> 01:01:44,420
Naar je familie, naar je gezin, naar je

1766
01:01:44,420 --> 01:01:44,900
vrienden.

1767
01:01:45,880 --> 01:01:46,480
Naar je buurt.

1768
01:01:49,020 --> 01:01:52,600
En ik heb met mijn opleidingsinstituut door de

1769
01:01:52,600 --> 01:01:53,300
jaren heen.

1770
01:01:53,840 --> 01:01:55,440
Samen met een team van docenten.

1771
01:01:55,840 --> 01:01:58,180
Meer dan 30.000 coaches opgeleid.

1772
01:01:58,860 --> 01:02:03,160
En ik zeg dat niet om te imponeren.

1773
01:02:03,160 --> 01:02:06,200
Maar dat is een legacy die je opbouwt

1774
01:02:06,200 --> 01:02:08,260
vanuit een droom die ik had.

1775
01:02:08,560 --> 01:02:13,080
Dat ik een brug wilde slaan tussen dat

1776
01:02:13,080 --> 01:02:16,620
wat er regulier als bewustzijn is.

1777
01:02:16,900 --> 01:02:19,340
En welke alternatieven dat er nog meer zijn.

1778
01:02:20,560 --> 01:02:22,980
Jij hebt meer dan 500.000 boeken verkocht.

1779
01:02:24,280 --> 01:02:26,660
En sommigen staan weg te stoffen in de

1780
01:02:26,660 --> 01:02:26,940
kast.

1781
01:02:27,220 --> 01:02:29,880
En voor anderen is dat levensveranderend geworden.

1782
01:02:30,740 --> 01:02:32,840
En dat is vanuit een behoefte of een

1783
01:02:32,840 --> 01:02:35,280
verlangen om dat te delen.

1784
01:02:37,080 --> 01:02:40,240
En diep in ons, in ieder mens, is

1785
01:02:40,240 --> 01:02:41,620
dat verlangen erom te delen.

1786
01:02:42,220 --> 01:02:46,220
Als je ergens gepassioneerd over bent, dan ontstaat

1787
01:02:46,220 --> 01:02:47,000
dat als een vonk.

1788
01:02:47,340 --> 01:02:48,520
Dan heb je zoiets van.

1789
01:02:48,800 --> 01:02:50,740
En dat maakt niet uit of dat nou

1790
01:02:50,740 --> 01:02:53,360
een documentaire is waar je enthousiast over bent.

1791
01:02:53,440 --> 01:02:54,480
Of een boek wat je hebt gelezen.

1792
01:02:54,600 --> 01:02:55,960
Of een inzicht wat je hebt gekregen.

1793
01:02:56,460 --> 01:02:58,780
En als je dat zuurstof gaat geven, dan

1794
01:02:58,780 --> 01:02:59,500
wordt het een vlam.

1795
01:03:01,040 --> 01:03:03,420
En uiteindelijk als je voelt van ja, maar

1796
01:03:03,420 --> 01:03:04,800
hier ga ik heel erg op aan, dan

1797
01:03:04,800 --> 01:03:05,600
wordt het een vuur.

1798
01:03:05,860 --> 01:03:07,860
Maar als je dat eenmaal voelt, dat dat

1799
01:03:07,860 --> 01:03:09,880
echt een passie of een enthousiasme van je

1800
01:03:09,880 --> 01:03:10,120
is.

1801
01:03:11,020 --> 01:03:12,880
Oh man, dan wil je dat van de

1802
01:03:12,880 --> 01:03:13,640
toren blazen.

1803
01:03:13,840 --> 01:03:16,200
Dan wil je andere mensen daarmee verwarmen.

1804
01:03:16,340 --> 01:03:18,000
En dat is dan de volgende stap van

1805
01:03:18,000 --> 01:03:18,800
die vonk.

1806
01:03:19,460 --> 01:03:23,260
En gelukkig tegenwoordig, door middel van podcasts, social

1807
01:03:23,260 --> 01:03:24,500
media, wat dan ook.

1808
01:03:25,920 --> 01:03:29,740
Je kan jouw boodschap, jouw enthousiasme, hopelijk, dat

1809
01:03:29,740 --> 01:03:32,160
wat je graag wil ontvangen.

1810
01:03:32,280 --> 01:03:35,180
Dat kan je delen op ontelbaar veel manieren

1811
01:03:35,180 --> 01:03:35,820
tegenwoordig.

1812
01:03:35,900 --> 01:03:38,120
Met heel veel creativiteit en heel veel liefde.

1813
01:03:38,740 --> 01:03:40,840
Ja, je kan nog een hoop bagger spuien,

1814
01:03:40,960 --> 01:03:41,540
dat kan ook.

1815
01:03:42,620 --> 01:03:44,100
Maar word je er nou echt blij van?

1816
01:03:44,460 --> 01:03:45,760
En wordt de wereld er nou blij van?

1817
01:03:45,820 --> 01:03:46,420
Ik denk het niet.

1818
01:03:47,320 --> 01:03:49,920
Laten wij een lichtje zijn in elkaars leven.

1819
01:03:50,680 --> 01:03:53,300
Ja, ik zie jou wel als een soort

1820
01:03:53,300 --> 01:03:54,400
nachtcafé.

1821
01:03:56,200 --> 01:03:57,800
Het is donker in de stad.

1822
01:03:58,660 --> 01:03:59,740
En bij jou brandt nog licht.

1823
01:03:59,940 --> 01:04:01,780
En iedereen denkt, oh dat brandt nog licht,

1824
01:04:01,840 --> 01:04:02,420
daar gaan we naartoe.

1825
01:04:02,600 --> 01:04:03,560
Maar ik denk dat dat zo is.

1826
01:04:03,580 --> 01:04:05,680
We kunnen allemaal toch een lichtje zijn in

1827
01:04:05,680 --> 01:04:06,660
het leven van iemand anders.

1828
01:04:07,520 --> 01:04:09,300
Ik zie mezelf als een landingsbaan.

1829
01:04:11,160 --> 01:04:13,100
En als je nog een beetje bescheiden bent

1830
01:04:13,100 --> 01:04:13,820
over jezelf.

1831
01:04:14,880 --> 01:04:16,600
Ik zat gisteren bij jou in de zaal

1832
01:04:16,600 --> 01:04:17,900
en ik dacht, wat voor dikke zegt hij.

1833
01:04:17,980 --> 01:04:19,540
Hij heeft 1200 man in de zaal en

1834
01:04:19,540 --> 01:04:20,900
dat koopt hij vier keer uit.

1835
01:04:21,060 --> 01:04:22,360
En hij heeft zoveel boeken verkocht.

1836
01:04:23,100 --> 01:04:25,040
En het is echt indrukwekkend wat je doet.

1837
01:04:25,180 --> 01:04:26,680
Dus ik heb echt dik respect voor het

1838
01:04:26,680 --> 01:04:27,460
werk wat je doet.

1839
01:04:28,980 --> 01:04:31,000
Maar jij bent ook begonnen als een soort

1840
01:04:31,000 --> 01:04:33,040
landingsbaan waarin je in het begin dacht, ik

1841
01:04:33,040 --> 01:04:34,500
heb mijn radiowerk gehaald.

1842
01:04:35,320 --> 01:04:37,020
Ik geloof het wel en ik ga met

1843
01:04:37,020 --> 01:04:37,760
mijn boot zeilen.

1844
01:04:38,000 --> 01:04:39,200
Ik geloof de wereld wel.

1845
01:04:39,260 --> 01:04:40,580
Maar ergens was er een vonk.

1846
01:04:40,580 --> 01:04:43,160
En je bent op die landingsbaan je vaccinen

1847
01:04:43,160 --> 01:04:43,980
lichtjes gaan plaatsen.

1848
01:04:44,620 --> 01:04:47,100
Er kwam af en toe een zweefvliegtuig en

1849
01:04:47,100 --> 01:04:48,640
je denkt, die Michael is een beetje de

1850
01:04:48,640 --> 01:04:49,120
weg kwijt.

1851
01:04:49,460 --> 01:04:51,040
Na zijn radiocarrière.

1852
01:04:52,020 --> 01:04:54,320
Maar je bent dat gaan voelen en je

1853
01:04:54,320 --> 01:04:56,940
bent steeds meer lampen gaan branden op die

1854
01:04:56,940 --> 01:04:57,580
landingsbaan.

1855
01:04:58,580 --> 01:05:01,860
En nu komen er dikke Boeing 777's komen

1856
01:05:01,860 --> 01:05:02,420
te landen.

1857
01:05:03,100 --> 01:05:06,180
Omdat jij die landingsbaan hebt verlicht.

1858
01:05:07,060 --> 01:05:09,620
En daarmee nodig je andere mensen uit om

1859
01:05:09,620 --> 01:05:10,340
hetzelfde te doen.

1860
01:05:10,340 --> 01:05:11,440
En het is mooi om te zien dat

1861
01:05:11,440 --> 01:05:12,200
het je raakt ook.

1862
01:05:12,280 --> 01:05:15,700
Want dat is waar mijn leven om draait.

1863
01:05:15,800 --> 01:05:16,860
Raken en geraakt worden.

1864
01:05:17,360 --> 01:05:19,480
Jezus, wat heb jij een mooie metafoor.

1865
01:05:19,640 --> 01:05:21,500
Wat een fantastisch verhaal.

1866
01:05:21,660 --> 01:05:22,680
Mag ik je heel erg bedanken.

1867
01:05:22,940 --> 01:05:23,800
Ja, heel graag gedaan.

1868
01:05:23,860 --> 01:05:24,220
Dankjewel.

1869
01:05:24,460 --> 01:05:25,500
Ja, alsjeblieft.

1870
01:05:25,600 --> 01:05:27,340
En zo gaan wij verder op reis.

1871
01:05:28,980 --> 01:05:29,700
Ja, prachtig.

1872
01:05:29,820 --> 01:05:30,180
Dankjewel.

1873
01:05:30,680 --> 01:05:31,040
Alsjeblieft.