In deze nieuwe aflevering van de VMCE‑podcastserie Onder de Eczeemhuid spreken dermatoloog Jill de Wit (Erasmus MC / KinderHaven), kinderarts-allergoloog Laura Sonneveld (Erasmus MC / KinderHaven) en Annelies Herikhuisen (vestigingsmanager VMCE) over constitutioneel eczeem bij baby’s en jonge kinderen. Ze laten zien hoe groot de impact van eczeem kan zijn op het dagelijks leven van gezinnen, waarom een vroege diagnose essentieel is en hoe gepersonaliseerde behandeling helpt om klachten te verminderen.
De diagnose
Hoewel veel ouders eczeem vooral associëren met een rode huid, benadrukt Jill de Wit dat de kern van de diagnose vaak in andere signalen ligt. Jeuk, onrustige nachten en de verdeling van huidafwijkingen over het lichaam passend bij de leeftijd zijn voor haar belangrijke aanwijzingen dat er mogelijk meer speelt dan enkel een droge plek. Laura Sonneveld ziet in haar praktijk veel kinderen met het atopie syndroom, die naast eczeem ook allergieën hebben. Ouders koppelen jeuk vaak direct aan voeding. Maar belangrijk om te realiseren is dat voedselallergie niet de oorzaak is van het eczeem, terwijl eczeem wel de kans op het ontstaan van voedselallergieën verhoogt. Vroege introductie van voedselallergenen is bij kinderen met eczeem dus extra belangrijk, naast een goede behandeling van het eczeem.
De diagnose van eczeem ontstaat door ervaring en herkenning. Baby’s hebben eczeem vaak van top tot teen, terwijl oudere kinderen het vooral in de plooien kunnen hebben. De aandoening verloopt recidiverend en chronisch, en omdat er geen objectieve test bestaat, is het essentieel dat zorgverleners goed luisteren naar het verhaal van ouders en de klachten in samenhang met het klinisch beeld beoordelen.
Gepersonaliseerd behandelen
De behandeling van eczeem bij jonge kinderen vraagt om maatwerk. Jill en Laura werken met het stepped‑caremodel, waarbij de intensiteit van de behandeling wordt opgebouwd op basis van de ernst en locatie van het eczeem en de leeftijd van het kind. Bij het behandelen van eczeem bestaat de basis uit vette zalven, duidelijke uitleg en het stimuleren van therapietrouw. Wanneer dat onvoldoende is, kunnen ontstekingsremmende middelen worden ingezet, variërend van medicinale zalven tot tabletten of injecties. Voor sommige kinderen bieden verbandpakken extra bescherming, vooral ’s nachts, wanneer krabben de huid verder kan beschadigen.
Een belangrijk onderdeel van de behandeling is de samenwerking tussen dermatologen en allergologen. Rustig eczeem vergroot de kans op succesvolle introductie van voedselallergenen bij baby’s. Zo kan de kans op het ontwikkelen van voedselallergieën worden verkleind.
Verwijzen en multidisciplinair samenwerken
De huisarts speelt een belangrijke rol wanneer het eczeem een grote invloed heeft op het gezinsfunctioneren of wanneer de zorgvraag breder is dan alleen de huid. Overleg met de kinderarts is nodig wanneer er meer klachten zijn dan het eczeem, wanneer er terugkerende infecties zijn, wanneer er zorgen zijn over de groei, er voedingsproblemen spelen of wanneer er verdenking is op een onderliggende aandoening. Een duidelijke en gerichte vraagstelling, inclusief een overzicht van eerdere behandelingen en het effect daarvan, helpt om vertraging in het zorgproces te voorkomen. Ook inzicht in de gezinssituatie en de algehele ontwikkeling van het kind draagt bij aan het bepalen van de juiste vervolgstappen.
De rol van de VMCE
De VMCE zet zich in om het zorgsysteem rondom eczeem te versterken en patiënten te ondersteunen in hun eigen zelfmanagement. Dit doen zij onder andere door projecten. Het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project is opgezet om miscommunicatie te verminderen en kennis te bundelen. Maar ook via digitale tools zoals eczeemwijzer.nl vinden zorgverleners en ouders betrouwbare informatie, praktische handvatten en duidelijke uitleg. Zo worden patiënten en hun gezinnen beter in hun kracht gezet en kunnen zij met meer vertrouwen omgaan met eczeem. Daarnaast zet de patiëntenvereniging zich actief in voor onderzoek en het vertegenwoordigen van het patiënten perspectief, een essentieel onderdeel van goede eczeemzorg. De VMCE faciliteert bovendien lotgenotencontact, zodat ouders en patiënten ervaringen kunnen uitwisselen, tips kunnen delen en zich gesteund voelen door anderen die hetzelfde doormaken.
Tot slot delen Jill, Laura en Annelies tips voor zorgverleners en patiënten.
Meer informatie over het NCEP, eczeemzorg en hulpmiddelen zoals de zalfsmeerwijzer vind je op
www.vmce.nl en
www.eczeemwijzer.nl.
Deze podcast is financieel mogelijk gemaakt door Abbvie, Fagron en Dermacura. Deze partijen hebben geen invloed gehad op de inhoud van deze aflevering.