1
00:00:00,600 --> 00:00:07,937
Dünyanın bir yerinde şu anda biri odada tek başına
duruyor ve aylardır çıkmayan bir tonu çıkarmaya çalışıyor.

2
00:00:07,937 --> 00:00:15,217
Videolar izledi, belki ders bile aldı, zamanı elverdiğince
çalışıyor ve artık başkalarına doğuştan verilmiş bir

3
00:00:15,217 --> 00:00:18,038
yeteneğin kendisinde eksik olduğuna inanıyor.

4
00:00:18,038 --> 00:00:21,254
Ses aygıtı büyük olasılıkla tamamen sağlam.

5
00:00:21,254 --> 00:00:28,046
Eksik olan, başka türden bir bilgi: insanın, kendi
üzerinde ancak çarpık biçimde algılayabildiği bir

6
00:00:28,046 --> 00:00:31,030
beceriyi nasıl edindiğine dair bilgi.

7
00:00:31,030 --> 00:00:34,350
Bu bilgi var ve sanıldığından daha eski.

8
00:00:34,350 --> 00:00:42,361
On dokuzuncu yüzyılın sonundan bu yana deneysel psikoloji,
öğrenilenin hangi koşullarda bellekte kaldığını ve

9
00:00:42,361 --> 00:00:49,908
hangi koşullarda dağıldığını, hangi çalışma biçimlerinin
gerçekten bir beceri kurduğunu ve hangilerinin yalnızca

10
00:00:49,908 --> 00:00:56,746
ilerleme görüntüsü yarattığını, ve öğrencinin yanında
oturan bir öğretmenin etkisinden sayılara dökülebilecek

11
00:00:56,746 --> 00:00:58,185
olanı araştırıyor.

12
00:00:58,185 --> 00:01:04,292
Bu bulgular tıp eğitimini, pilot eğitimini ve yabancı
dil öğretimini dönüştürdü.

13
00:01:04,292 --> 00:01:07,984
Şan pedagojisine bugüne kadar büyük ölçüde ulaşmadılar.

14
00:01:08,134 --> 00:01:11,338
Orada esas olarak yüz yıl önceki gibi öğretiliyor.

15
00:01:11,338 --> 00:01:18,339
Haftada bir ders, bir şarkı üzerinden, aradaki altı
günde uygulaması tamamen öğrenciye bırakılan sözlü

16
00:01:18,339 --> 00:01:19,976
talimatlarla.

17
00:01:19,976 --> 00:01:23,587
Önümüzdeki yarım saatte bu bulgulardan altısına bakacağız.

18
00:01:23,587 --> 00:01:30,460
Her biri, alan yazınında okunabilecek bir araştırmaya
dayanıyor ve her birinde üç şeyi netleştireceğiz:

19
00:01:30,460 --> 00:01:36,903
tam olarak neyin ölçüldüğünü, bunun bir şarkı sesinin
geliştirilmesi için ne anlama geldiğini, ve bunun

20
00:01:36,903 --> 00:01:40,165
bir öğrencinin günlük çalışmasına nasıl yansıdığını.

21
00:01:40,165 --> 00:01:47,630
Sonunda bu altı bulgu, yaygın uygulamadan neredeyse
her özelliğiyle ayrılan bir öğrenme modeline birleşiyor.

22
00:01:47,630 --> 00:01:51,520
Bu süre boyunca nasıl şarkı söyleneceğinden konuşmayacağız.

23
00:01:51,520 --> 00:01:58,787
Her alıştırmadan mantıksal olarak önce gelen ve şan
derslerinde neredeyse hiç sorulmayan soruyu konuşacağız.

24
00:01:58,787 --> 00:02:00,332
İnsan nasıl öğrenir.

25
00:02:01,332 --> 00:02:02,248
Birinci bulgu.

26
00:02:02,248 --> 00:02:03,746
Çalışmadan önce anlamak.

27
00:02:05,524 --> 00:02:08,032
Göteborg, bin dokuz yüz yetmiş altı.

28
00:02:08,032 --> 00:02:15,114
Eğitimciler Ference Marton ve Roger Säljö bir grup
öğrenciye bilimsel bir metin veriyor, okutuyor ve

29
00:02:15,114 --> 00:02:22,347
ardından ayrıntılı olarak soruyorlar, önce içeriğe
dair, sonra da, ki o zamanlar alışılmadık bir şeydi,

30
00:02:22,347 --> 00:02:24,320
nasıl okuduklarına dair.

31
00:02:24,320 --> 00:02:28,477
Görüşmeler, temelden farklı iki tutumu ortaya çıkarıyor.

32
00:02:28,477 --> 00:02:35,303
Öğrencilerin bir kısmı metni akılda tutulması gereken
bir şey olarak ele almış, sonradan aktarabilmek için

33
00:02:35,303 --> 00:02:39,391
ifadelere, sıralamalara ve ayrıntılara yoğunlaşmıştı.

34
00:02:39,391 --> 00:02:46,275
Diğer kısım onu bir savunma olarak okumuş, yazarın
niyetini ve düşüncesinin yapısını kavramaya çalışmıştı.

35
00:02:46,275 --> 00:02:53,555
Marton ve Säljö bu iki tutum için yüzeysel ve derin
öğrenme yaklaşımı kavramlarını ortaya attı.

36
00:02:53,555 --> 00:03:00,265
Bu kavramlar o günden beri öğretme ve öğrenme araştırmalarının
yerleşik sözlüğüne ait.

37
00:03:00,265 --> 00:03:03,632
Belirleyici olan, sınavda ortaya çıkan şey.

38
00:03:03,632 --> 00:03:06,546
Her iki grup da metni aktarabiliyor.

39
00:03:06,546 --> 00:03:13,605
Ancak okuduğunu, metnin kendisinin ele almadığı bir
soruya uygulayabilenler, yalnızca derin yaklaşıma

40
00:03:13,605 --> 00:03:14,731
sahip olanlar.

41
00:03:14,881 --> 00:03:18,503
Anlamak, sonuç olarak, aktarımın ön koşulu.

42
00:03:18,503 --> 00:03:25,121
Bir şarkı sesini geliştirmek için bu, hepsinin içinde
en çok sonuç doğuran ayrım ve uygulamada neredeyse

43
00:03:25,121 --> 00:03:26,363
hiç yapılmıyor.

44
00:03:26,363 --> 00:03:31,971
Bir şarkıyı kabul edilebilir duyulana kadar tekrarlayan,
yüzeysel yaklaşımla öğrenir.

45
00:03:31,971 --> 00:03:40,237
Sonunda o tek şarkıyı bilir ve bir sonrakinde baştan
başlar, çünkü ilkinde onu ilerleten şey ne adlandırılabilir

46
00:03:40,237 --> 00:03:43,604
ne de yalıtılabilir, bu yüzden de aktarılamaz.

47
00:03:43,604 --> 00:03:50,617
Buna karşılık fonasyonun nasıl oluştuğunu, hangi subglottik
basıncın gerektiğini, ses yolunun hangi noktasında

48
00:03:50,617 --> 00:03:58,070
tınının güçlendiğini ve sesin neden belirli bir perdede
titreşim biçimini değiştirdiğini önce kavrayan, söyleyeceği

49
00:03:58,070 --> 00:04:01,007
her şarkı için geçerli bir model edinir.

50
00:04:01,007 --> 00:04:04,003
Aynı gün başlayan iki öğrenci düşünelim.

51
00:04:04,003 --> 00:04:11,433
Birincisi gönlüne yakın bir şarkı seçiyor ve onu her
gün söylüyor, dört hafta sonra güzel duyulana kadar.

52
00:04:11,433 --> 00:04:15,300
İkincisi ilk dört gününde tek bir cümle bile söylemiyor.

53
00:04:15,450 --> 00:04:22,393
Bunun yerine, eli gırtlağında, ses kıvrımlarının ne
zaman tam kapanmayıp hava kaçırdığını, ne zaman fazla

54
00:04:22,393 --> 00:04:29,579
basınç altında birbirine bastırıldığını hissetmeyi
öğreniyor ve her iki durumu tınıdan tanımayı öğreniyor.

55
00:04:29,579 --> 00:04:36,801
Dört hafta sonra birincinin şarkısı, ikincinin o ana
kadar ortaya koyduğu her şeyden daha iyi duyuluyor.

56
00:04:36,801 --> 00:04:43,917
Dört ay sonra ikincisi onu yakalıyor ve bir yıl sonra,
birincinin yanına yaklaşmaya cesaret edemediği bir

57
00:04:43,917 --> 00:04:45,520
repertuvar söylüyor.

58
00:04:45,520 --> 00:04:47,818
Fark, aktarılabilen şeyde.

59
00:04:48,980 --> 00:04:54,750
Uygulama için bundan, başta gecikme gibi hissettiren
ve sonradan tek gerçek kısayol olduğu ortaya çıkan

60
00:04:54,750 --> 00:05:01,402
bir ilke doğuyor: her öğrenme bölümü, çalışılacak
fizyolojik sürecin anlaşılmasıyla başlar ve ancak

61
00:05:01,402 --> 00:05:03,690
ondan sonra alıştırmanın kendisiyle.

62
00:05:04,691 --> 00:05:05,736
İkinci bulgu.

63
00:05:05,736 --> 00:05:07,338
Dağıtılmış, yığılmış değil.

64
00:05:08,588 --> 00:05:11,247
Berlin, bin sekiz yüz seksen beş.

65
00:05:11,247 --> 00:05:16,193
Psikolog Hermann Ebbinghaus, yıllara yayılan bir öz
deneyin sonuçlarını yayımlıyor.

66
00:05:16,193 --> 00:05:24,355
Anlam ve ön bilgi etkisini tamamen dışlamak için anlamsız
hece dizileri ezberledi ve sonra tam ölçülmüş aralıklarla,

67
00:05:24,355 --> 00:05:29,440
dizileri yeniden hatasız bilmek için ne kadar zamana
ihtiyaç duyduğunu ölçtü.

68
00:05:29,440 --> 00:05:33,329
Kazanılan zamandan, bellekte ne kaldığını hesapladı.

69
00:05:33,329 --> 00:05:41,120
Sonuç, unutmanın ilk niceliksel betimlemesi ve ondan
çizdiği eğri o günden beri defalarca doğrulandı, en

70
00:05:41,120 --> 00:05:45,857
son iki bin on beşte Amsterdam Üniversitesi’nde özenli
bir tekrarlamayla.

71
00:05:45,857 --> 00:05:47,494
Önce dik düşüyor.

72
00:05:47,494 --> 00:05:54,541
Yirmi dakika sonra önemli bir kısmı çoktan kaybolmuş,
bir gün sonra yaklaşık üçte biri kalıyor, bir ay sonra

73
00:05:54,541 --> 00:05:56,132
yaklaşık beşte biri.

74
00:05:56,132 --> 00:06:00,555
Düşüşün kendisinden daha önemli olan ise ikinci bir
gözlem.

75
00:06:00,555 --> 00:06:05,397
Konu, kaybolmadan önce tekrarlanırsa, eğrinin seyri
değişiyor.

76
00:06:05,397 --> 00:06:13,361
Her tekrardan sonra daha yatık düşüyor ve artan aralıklarla
üç ila dört tekrardan sonra öğrenilen, aylarca kalıcı

77
00:06:13,361 --> 00:06:15,322
olan bir düzeyde sabitleniyor.

78
00:06:15,472 --> 00:06:22,171
Öğrenme araştırmaları buna aralıklı tekrar etkisi
diyor ve bu, ortaya koyduğu en sağlam bulgulardan

79
00:06:22,171 --> 00:06:23,344
biri.

80
00:06:23,344 --> 00:06:30,484
Sese uyarlandığında bu bulgu, neredeyse her öğrencinin
bildiği ve neredeyse hiç kimsenin doğru yorumlamadığı

81
00:06:30,484 --> 00:06:32,434
bir deneyimi açıklıyor.

82
00:06:32,434 --> 00:06:39,435
Pazartesi günkü bir şan dersi salı günü bellekten
yaklaşık üçte iki oranında silinmiş oluyor, perşembe

83
00:06:39,435 --> 00:06:42,024
günü ise neredeyse tamamen.

84
00:06:42,024 --> 00:06:49,547
Ertesi pazartesi geri gelen biri neredeyse baştan
başlıyor, bir önceki haftayla aynı düzeltmeyi alıyor

85
00:06:49,547 --> 00:06:51,811
ve bunu durgunluk olarak yorumluyor.

86
00:06:51,811 --> 00:06:58,742
Bu, haftalık ritimdeki öngörülen çözülmeden başka
bir şey değil ve eğri onu bütünüyle anlatıyor.

87
00:06:58,742 --> 00:07:03,862
Sonuç, sezgiye ve enstrüman öğretiminin bütün geleneğine
ters düşüyor.

88
00:07:03,862 --> 00:07:11,257
Her gün on beş dakika, haftada bir saatin getirdiğinin
kat kat fazlasını getiriyor, toplam süre neredeyse

89
00:07:11,257 --> 00:07:18,908
aynı olmasına rağmen, çünkü iki çalışma arasındaki
aralık o zaman tam da eğrinin neredeyse yatay seyrettiği

90
00:07:18,908 --> 00:07:20,255
aralık oluyor.

91
00:07:20,255 --> 00:07:23,228
İki fizyolojik durum bu etkiyi güçlendiriyor.

92
00:07:23,378 --> 00:07:30,890
Ses kıvrımları, hassas bir mukozayla kaplı kas dokusu
ve yaklaşık yirmi dakikalık sürekli fonasyondan sonra

93
00:07:30,890 --> 00:07:37,670
yoruluyor, öyle ki uzun bir çalışma saatinin ikinci
yarısı değişmiş bir enstrümanla geçiyor.

94
00:07:37,670 --> 00:07:45,054
Ve rolünü dördüncü bölümde daha yakından ele alacağımız
dikkat, çeyrek saatlik yoğun dinlemeden sonra ölçülebilir

95
00:07:45,054 --> 00:07:53,669
şekilde azalıyor, öyle ki çalışma tekrara dönüşüyor
ve tekrar, hata dahil, var olanı pekiştiriyor.

96
00:07:53,669 --> 00:07:56,490
İki öğrenciyi bir yıl boyunca izleyelim.

97
00:07:56,490 --> 00:08:04,443
Biri haftada iki saat çalışıyor ve yaklaşık yüz saate
ulaşıyor, her birinin ardından altı gün çözülme geliyor.

98
00:08:04,443 --> 00:08:12,198
Diğeri her gün çeyrek saat çalışıyor ve yaklaşık doksan
saate ulaşıyor, her biri bir önceki günün üzerine

99
00:08:12,198 --> 00:08:13,301
biniyor.

100
00:08:13,301 --> 00:08:20,266
Yılın sonunda ikincisi, her bir günde daha az çabayla,
kat kat fazla kalıcı beceri kurmuş oluyor.

101
00:08:21,555 --> 00:08:27,778
Uygulamada bu şu demek: her gün, kısa, ve her birim
yeni bir şey eklenmeden önce bir önceki günün kısa

102
00:08:27,778 --> 00:08:29,706
bir tazelenmesiyle başlar.

103
00:08:29,706 --> 00:08:35,302
Ses için bir öğrenme modelinin ders saatiyle değil,
günle ölçülmesi gerekmesinin nedeni bu.

104
00:08:36,302 --> 00:08:37,416
Üçüncü bulgu.

105
00:08:37,416 --> 00:08:39,367
Tekrar etmek yerine test etmek.

106
00:08:40,617 --> 00:08:41,070
St.

107
00:08:41,070 --> 00:08:42,602
Louis, iki bin altı.

108
00:08:42,602 --> 00:08:50,497
Bellek araştırmacıları Henry Roediger ve Jeffrey Karpicke,
Psychological Science dergisinde, öğrenmeye dair yüzyıllık

109
00:08:50,497 --> 00:08:53,504
bir varsayımı sorgulayan iki deney yayımlıyor.

110
00:08:53,504 --> 00:08:57,243
Öğrenciler kısa bir bilgi metnini iki yolla öğreniyor.

111
00:08:57,243 --> 00:09:00,215
Bir grup onu arka arkaya dört kez okuyor.

112
00:09:00,215 --> 00:09:07,402
Diğeri bir kez okuyor ve ardından üç kez, metni bir
daha görmeden, içeriğini bellekten yazıyla aktarmaya

113
00:09:07,402 --> 00:09:08,354
çalışıyor.

114
00:09:08,354 --> 00:09:15,575
Öğrenmenin hemen ardından dört kez okuyan grup daha
iyi sonuç veriyor ve kendi bilgisini de daha yüksek

115
00:09:15,575 --> 00:09:16,910
değerlendiriyor.

116
00:09:16,910 --> 00:09:19,870
Bir hafta sonra durum tersine dönüyor.

117
00:09:19,870 --> 00:09:27,080
Kendini sınayan grup içeriğin yaklaşık yüzde altmışını
hatırlıyor, tekrar tekrar okuyan grup yaklaşık yüzde

118
00:09:27,080 --> 00:09:27,904
kırkını.

119
00:09:27,904 --> 00:09:34,836
Hatırlama edimi, konuyu yeniden almaktan daha güçlü
pekiştirdi, üstelik yazarların kendilerini de şaşırtan

120
00:09:34,836 --> 00:09:36,043
bir ölçüde.

121
00:09:36,043 --> 00:09:43,427
Araştırmalar buna test etkisi ya da hatırlama alıştırması
diyor ve o günden beri yüzlerce çalışmada doğrulandı,

122
00:09:43,427 --> 00:09:48,605
öğrencilerde olduğu gibi yetişkinlerde de, bilgilerde
olduğu gibi becerilerde de.

123
00:09:48,755 --> 00:09:54,258
Ses eğitimi için bundan, alışılmış çalışma gününün
tersine çevrilmesi doğuyor.

124
00:09:54,258 --> 00:10:01,781
Alışılagelen anlayışa göre insan ısınır, çalışır ve
sonunda vakit kalırsa kontrol için kendini kaydeder.

125
00:10:01,781 --> 00:10:08,492
Roediger ve Karpicke’ye göre kayıt başa aittir, üstelik
günün en etkili alıştırması olarak, çünkü kendi sesi

126
00:10:08,492 --> 00:10:12,137
hakkında zaten bilinenin hatırlanmasını zorunlu kılar.

127
00:10:12,137 --> 00:10:19,080
Üç saniyelik kısa bir ton, kaydedilip dinlenir, ve
sonra ne duyulduğu sorusu: tonun altında hava tıslıyor

128
00:10:19,080 --> 00:10:24,514
mu, sıkışık mı duyuluyor, tını fazla geride mi oturuyor,
yoksa geçiş kaydı mı.

129
00:10:24,514 --> 00:10:31,352
Bu soruyu yanıtlayan, ilk alıştırma daha başlamadan
öğrenmiş olur ve aynı zamanda o gün hangi alıştırmanın

130
00:10:31,352 --> 00:10:32,780
doğru olduğunu bilir.

131
00:10:32,780 --> 00:10:38,434
İkisi de her gün çeyrek saat çalışan iki öğrenciyi
bir hafta boyunca izleyelim.

132
00:10:38,434 --> 00:10:44,564
Birincisi en aşina olduğu alıştırmayla başlıyor ve
onu yirmi kez tekrarlıyor.

133
00:10:44,564 --> 00:10:52,065
İkincisi önce bir ton kaydediyor, dinliyor ve o gün
tonun altında hava tısladığını fark ediyor.

134
00:10:52,065 --> 00:10:56,975
Tam da bu bulguya yönelik alıştırmayı seçiyor ve onu
on kez tekrarlıyor.

135
00:10:57,125 --> 00:11:04,288
Haftanın sonunda birincisi, doğruluğunu değerlendiremediği
bir şeyin yedi kere yirmi tekrarını pekiştirmiş oluyor.

136
00:11:04,288 --> 00:11:11,452
İkincisi yedi tanı koymuş, yedi hedefli alıştırma
yapmış oluyor ve yedinci gün ilk günün kaydını bugünkünün

137
00:11:11,452 --> 00:11:12,984
yanına koyabiliyor.

138
00:11:12,984 --> 00:11:16,676
Yarısı kadar tekrarlamış ve iki katı öğrenmiş oluyor.

139
00:11:18,000 --> 00:11:21,007
Uygulamada her çalışma günü kısa bir testle başlar
ve biter.

140
00:11:21,007 --> 00:11:27,915
Kayıtlar saklanır ve haftada bir kez, yedi gün önceki
kayıt bugünküyle karşılaştırılarak dinlenir.

141
00:11:27,915 --> 00:11:34,138
Yanıltmayan tek ölçüt budur: bir hafta önceki kendi
sesin, ne bir şarkının kaydı, ne de hayran olunan

142
00:11:34,138 --> 00:11:34,916
bir ses.

143
00:11:35,917 --> 00:11:37,066
Dördüncü bulgu.

144
00:11:37,066 --> 00:11:38,424
Talimat yerine imge.

145
00:11:39,993 --> 00:11:42,454
London, Ontario, bin dokuz yüz yetmiş bir.

146
00:11:42,454 --> 00:11:49,316
Psikolog Allan Paivio, Imagery and Verbal Processes
adlı kitabında on yıldan fazla deneysel çalışmanın

147
00:11:49,316 --> 00:11:53,298
sonuçlarını toplar ve ikili kodlama kuramını ortaya
koyar.

148
00:11:53,298 --> 00:12:00,914
Buna göre insan belleği bilgiyi büyük ölçüde birbirinden
bağımsız iki sistemde işler, biri sözel, diğeri imgesel,

149
00:12:00,914 --> 00:12:08,008
ve her iki sistemde temsil edilen içerikler, yalnızca
dilde var olanlara göre belirgin şekilde daha güvenilir

150
00:12:08,008 --> 00:12:10,272
hatırlanır ve geri çağrılır.

151
00:12:10,272 --> 00:12:16,019
Somut, imgesel kavramlar kalır, gözde canlandırılamayan
soyut kavramlar silinir.

152
00:12:16,019 --> 00:12:23,624
Sonraki bilişsel psikoloji araştırmaları, özellikle
Alan Baddeley’den bu yana çalışma belleğine dair çalışmalar,

153
00:12:23,624 --> 00:12:28,895
bu bulgunun neden tam da hareket edinimi için bu kadar
sonuç doğurduğunu açıkladı.

154
00:12:28,895 --> 00:12:34,351
Bir eylemin yönetildiği çalışma belleği, aynı anda
yalnızca yaklaşık dört birim alır.

155
00:12:34,351 --> 00:12:39,192
Bir imge doğrudan harekete gider, motor sistem tarafından
anında çevrilir.

156
00:12:39,342 --> 00:12:46,772
Bir kelimenin önce çözülmesi ve bir beden duyumuna
aktarılması gerekir ve bu dolambaç, tam da uygulama

157
00:12:46,772 --> 00:12:49,152
için gereken kapasiteyi kullanır.

158
00:12:49,152 --> 00:12:57,477
Şarkı söylerken dört birimin üçü sürekli dolu, çünkü
söyleyen aynı anda duyuyor, hissediyor ve yönetiyor.

159
00:12:57,477 --> 00:13:00,159
Geriye tek bir boş birim kalıyor.

160
00:13:00,159 --> 00:13:08,564
Daha çok destek, yutak geniş, ton öne gibi bir talimat,
o tek yer için üç talimat içeriyor ve her birinin

161
00:13:08,564 --> 00:13:11,432
önce bir harekete çevrilmesi gerekiyor.

162
00:13:11,432 --> 00:13:15,426
Sonuç, daha önce ders almış olan herkese tanıdık.

163
00:13:15,426 --> 00:13:22,879
Tekniği düşünür düşünmez tını katılaşıyor, düşünmeyi
bırakır bırakmaz asıl hata geri dönüyor.

164
00:13:22,879 --> 00:13:26,049
Bir imge ise çeviriye ihtiyaç duymuyor.

165
00:13:26,049 --> 00:13:33,374
Suyun altına yavaşça bastırılan bir balon tasavvuru,
zihin süreci düşünmeden önce hava basıncının uygun

166
00:13:33,374 --> 00:13:34,698
ayarını üretiyor.

167
00:13:34,698 --> 00:13:37,531
Bunu kendi üzerinde gözlemleyebilirsin.

168
00:13:37,531 --> 00:13:44,369
Rahat bir ton söylerken daha çok destek sözlerini
düşünen biri çoğu durumda karın duvarını geriyor ve

169
00:13:44,369 --> 00:13:45,473
ton daralıyor.

170
00:13:45,623 --> 00:13:52,682
Aynı tonu su altındaki balon tasavvuruyla söyleyen
biri, aynı bedenle ve aynı alıştırmayla başka bir

171
00:13:52,682 --> 00:13:53,669
tını duyuyor.

172
00:13:53,669 --> 00:13:56,711
Her iki tasavvur da aynı süreci anlatıyor.

173
00:13:56,711 --> 00:14:00,159
Fark, çalışma belleğinde kapladıkları kapasitede.

174
00:14:01,495 --> 00:14:07,602
Uygulamada her alıştırma tek bir imge alır, asla iki
değil, ve bir imge, tını duyulur şekilde değiştiğinde

175
00:14:07,602 --> 00:14:08,740
doğru sayılır.

176
00:14:08,740 --> 00:14:15,915
Bir öğrencinin yıllar boyunca videolardan ve derslerden
biriktirdiği talimatlar, böyle imgelerle değiştirilir.

177
00:14:15,915 --> 00:14:22,626
Deneyimli öğretmenlerin neredeyse yalnızca imgelerle
konuşmasının, yeni başlayanların ise neredeyse yalnızca

178
00:14:22,626 --> 00:14:25,643
talimatlarla düşünmesinin açıklaması da burada.

179
00:14:26,644 --> 00:14:27,758
Beşinci bulgu.

180
00:14:27,758 --> 00:14:28,594
Geri bildirim.

181
00:14:29,844 --> 00:14:32,781
Chicago, bin dokuz yüz seksen dört.

182
00:14:32,781 --> 00:14:40,293
Yirminci yüzyılın pedagojisini öğrenme hedefleri taksonomisiyle
biçimlendiren Benjamin Bloom, Educational Researcher

183
00:14:40,293 --> 00:14:45,308
dergisinde, danışmanlığını yaptığı birkaç doktora
tezinin sonuçlarını yayımlıyor.

184
00:14:45,308 --> 00:14:50,916
Üç öğrenme koşulu karşılaştırılıyor: yaklaşık otuz
öğrencili geleneksel sınıf öğretimi.

185
00:14:50,916 --> 00:14:58,300
Aynı öğretimin, düzenli öğrenme hedefi kontrolleri
ve ardından gelen düzeltmeyle tamamlanmış hali, yani

186
00:14:58,300 --> 00:14:59,473
tam öğrenme.

187
00:14:59,473 --> 00:15:07,472
Ve son olarak, bir eğitmen eşliğinde, tek tek ya da
çok küçük gruplarda, günlük ve anında geri bildirimle.

188
00:15:07,472 --> 00:15:14,717
Birinci ve üçüncü koşul arasındaki fark iki standart
sapma, ampirik eğitim araştırmalarında neredeyse hiç

189
00:15:14,717 --> 00:15:16,946
gözlenmeyen bir etki büyüklüğü.

190
00:15:16,946 --> 00:15:24,342
Bu, eğitmen eşliğindeki ortalama öğrencinin, geleneksel
öğretim görenlerin yüzde doksan sekizinden daha iyi

191
00:15:24,342 --> 00:15:26,315
sonuç verdiği anlamına geliyor.

192
00:15:26,465 --> 00:15:33,814
Bloom bu bulguya iki sigma problemi diyor ve kelimeyi
bilinçli seçiyor: problem, çünkü artık neyin işe yaradığı

193
00:15:33,814 --> 00:15:39,468
kesin ve bunu herkese sağlamayı neredeyse hiçbir toplumun
karşılayamayacağı da kesin.

194
00:15:39,468 --> 00:15:45,633
Şarkı söylemede bu bulgu, başka her alandan daha ağır
basıyor ve nedeni anatomik.

195
00:15:45,633 --> 00:15:50,172
İnsan kendi sesini önemli ölçüde kemik iletimiyle
duyar.

196
00:15:50,172 --> 00:15:57,963
Kafatası, gırtlağın titreşimini doğrudan iç kulağa
aktarır, üstelik tınıyı odaya ulaştığından daha dolgun

197
00:15:57,963 --> 00:16:01,852
ve daha koyu gösteren bir alçak frekans vurgusuyla.

198
00:16:01,852 --> 00:16:09,340
Kendi kaydının bu kadar yabancı gelmesinin nedeni
bu, ve bir öğrencinin çalışırken, odadaki her dinleyicinin

199
00:16:09,340 --> 00:16:13,230
anında fark ettiği hataları duymamasının nedeni de
bu.

200
00:16:13,230 --> 00:16:15,993
Piyanoda çalan, çaldığını duyar.

201
00:16:15,993 --> 00:16:21,612
Seste ise söyleyen, kendi kafasının dışında var olmayan
bir sürümü duyar.

202
00:16:21,612 --> 00:16:29,112
Dışarıdan algılayan ve duyduğunu anında adlandıran
bir dinleyici, bu yüzden belirli hataların fark edilebilmesinin

203
00:16:29,112 --> 00:16:31,074
tek kaynağıdır.
Bloom’un

204
00:16:31,074 --> 00:16:34,128
problemi kırk yıl boyunca çözümsüz kaldı.

205
00:16:34,278 --> 00:16:40,931
İki bin yirmi beş yılında Harvard Üniversitesi’nde
Gregory Kestin önderliğindeki bir ekip, Scientific

206
00:16:40,931 --> 00:16:44,042
Reports dergisinde kontrollü bir çalışma yayımladı.

207
00:16:44,042 --> 00:16:50,381
Fizik öğrencileri iki yolla öğrendi: bir kısmı modern
ölçütlere göre etkinleştirici bir derste, diğerleri

208
00:16:50,381 --> 00:16:56,813
Bloom’un ilkelerine göre kurulmuş, küçük adımlarla
açıklayan, soran ve düzelten bir sistemle, gün be

209
00:16:56,813 --> 00:16:57,533
gün.

210
00:16:57,533 --> 00:17:04,116
İkinci grup iki katından fazla öğrenme kazanımı elde
etti ve bunun için daha az zamana ihtiyaç duydu.

211
00:17:04,116 --> 00:17:11,686
Demek ki belirleyici olan, geri bildirimi veren kişiden
çok, onun zamanlaması ve niteliği: günlük, anında,

212
00:17:11,686 --> 00:17:13,903
ve o anda çalışılan şeye yönelik.

213
00:17:13,903 --> 00:17:19,604
Dört hafta boyunca bir videoya bakarak tek başına
çalışan ve sonunda kayıtlarında bir düzelme görmediği

214
00:17:19,604 --> 00:17:22,843
için kendini yeteneksiz sanan birini düşünelim.

215
00:17:22,843 --> 00:17:29,345
Bir öğretmen bu kayıtların ikisini dinliyor ve otuz
saniye sonra ses kıvrımı kapanmasının tam olmadığını,

216
00:17:29,345 --> 00:17:35,579
bu yüzden hava kaçtığını ve bu yüzden onun daha yüksek
sesle söylemek için basıncı artırdığını söylüyor.

217
00:17:35,729 --> 00:17:40,013
Bu insan dört hafta boyunca hatayı her gün çalıştı,
onu duyamadan.

218
00:17:40,013 --> 00:17:44,134
Geri bildirim onu yarım dakikada buldu ve onu ilk
gün de bulabilirdi.

219
00:17:45,423 --> 00:17:51,879
Uygulamada ses için bir öğrenme modeli, her gün gerçekleşen
bir geri bildirime ve aynı zamanda, öğrencinin bu

220
00:17:51,879 --> 00:17:58,694
geri bildirimi adım adım kendi kendine vermeyi öğrendiği
bir yönteme ihtiyaç duyar, ta ki sesinin durumlarını

221
00:17:58,694 --> 00:18:01,318
dışarıdan yardım olmadan tanıyana kadar.

222
00:18:01,318 --> 00:18:02,909
İkincisi hedeftir.

223
00:18:02,909 --> 00:18:05,300
Birincisi oraya giden yoldur.

224
00:18:06,300 --> 00:18:07,531
Altıncı bulgu.

225
00:18:07,531 --> 00:18:08,993
Kendi dilinde öğrenmek.

226
00:18:10,643 --> 00:18:12,199
Paris, iki bin on altı.

227
00:18:12,199 --> 00:18:19,037
UNESCO, Küresel Eğitim İzleme Raporu kapsamında, birkaç
düzine ülkeden derlemelerin bir değerlendirmesini,

228
00:18:19,037 --> 00:18:24,413
soruyu daha başlığında taşıyan bir adla yayımlıyor:
anlamıyorsan nasıl öğreneceksin.

229
00:18:24,413 --> 00:18:31,774
Dünya genelinde, tahmine göre, tüm öğrencilerin yaklaşık
yüzde kırkı tam olarak bilmediği bir dilde ders alıyor

230
00:18:31,774 --> 00:18:35,582
ve bütün dünya bölgelerinde aynı örüntü görülüyor.

231
00:18:35,582 --> 00:18:43,174
Bu öğrenciler geride kalıyor, üstelik yetenekten,
çalışkanlıktan ve toplumsal kökenden bağımsız olarak.

232
00:18:43,174 --> 00:18:47,911
Bilişsel psikolojideki açıklama, çalışma belleğinin
yüklenmesinde.

233
00:18:47,911 --> 00:18:55,806
Yabancı bir dilde öğrenen biri, sınırlı işleme kapasitesinin
bir kısmını söylenenleri çözmeye harcıyor ve tam da

234
00:18:55,806 --> 00:19:00,566
bu kısım, ne demek istendiğini anlamaya sıra geldiğinde
eksik kalıyor.

235
00:19:00,566 --> 00:19:07,114
Bir şarkı sesini geliştirmek için bu, dördüncü bölümde
gördüğümüz nedenle daha da keskin biçimde geçerli.

236
00:19:07,264 --> 00:19:13,487
Söyleyenin çalışma belleğinde zaten tek bir birim
boş ve bir talimatı imgeye çevirebilmek için önce

237
00:19:13,487 --> 00:19:17,887
tercüme etmek zorunda olan biri, o birimi çoktan harcamış
oluyor.

238
00:19:17,887 --> 00:19:24,063
Buna ikinci, fonetik bir durum ekleniyor, ki şan pedagojisinde
nadiren dikkate alınır.

239
00:19:24,063 --> 00:19:31,436
Her dil, konuşanlarının ses aygıtını ilk yaşlardan
itibaren belirli bir yöne biçimlendirir ve başka alanları

240
00:19:31,436 --> 00:19:33,317
gelişmemiş bırakır.

241
00:19:33,317 --> 00:19:40,514
Ünlüyle başlayan kelimelerin gırtlak kapanmasıyla
başladığı diller, sert ses başlangıçları üretir.

242
00:19:40,514 --> 00:19:46,180
Kısa, kapalı heceli diller, uzun ve açık ünlüleri
alışılmadık kılar.

243
00:19:46,180 --> 00:19:50,847
İkili ünlülü diller, tutulurken tınısı kayan tonlar
üretir.

244
00:19:50,847 --> 00:19:58,429
Başka bir dilde verilen ders, o başka dilin hatalarını
düzeltir, kendi hataların ise fark edilmeden kalır.

245
00:19:58,429 --> 00:20:05,662
İki yıl boyunca, iyi bildiği ama ana dili olmayan
bir dildeki eğitim videolarıyla çalışan birini düşünelim.

246
00:20:05,662 --> 00:20:13,255
Her talimatı içinden tercüme ediyor, sonra bir harekete
aktarıyor ve sonucun neden katı duyulduğuna şaşırıyor.

247
00:20:13,405 --> 00:20:20,429
Aynı içeriği ilk kez kendi dilinde, kendi yaşantı
dünyasından imgelerle duyduğunda, hareket ilk seferde

248
00:20:20,429 --> 00:20:21,230
oluyor.

249
00:20:21,230 --> 00:20:28,545
Tercüme üzerinden giden dolambaç, bunca zaman, bedeninin
uygulama için ihtiyaç duyacağı kapasiteyi harcıyormuş.

250
00:20:29,951 --> 00:20:36,650
Uygulamada insan, düşündüğü dilde, bildiği imgelerle
ve bu dilin ses aygıtına hangi özellikleri verdiğini

251
00:20:36,650 --> 00:20:38,704
bilen bir öğretmenle öğrenir.

252
00:20:38,704 --> 00:20:42,025
Sonradan dünyanın her dilinde şarkı söylenebilir.

253
00:20:42,025 --> 00:20:44,509
Ama öğrenmek kendi dilinde olmalı.

254
00:20:45,510 --> 00:20:46,578
Sonuç.

255
00:20:48,205 --> 00:20:51,363
Altı on yıldan ve dört ülkeden altı bulgu.

256
00:20:51,363 --> 00:20:57,539
Hiçbiri şarkı söyleme düşünülerek elde edilmedi, yine
de bir araya geldiklerinde, şan öğretiminin yaygın

257
00:20:57,539 --> 00:21:03,066
uygulamasından neredeyse her özelliğiyle ayrılan bir
öğrenme modelini anlatıyorlar.

258
00:21:03,066 --> 00:21:10,113
Bu model haftalık ders saatiyle değil, günle ölçülüyor,
çünkü unutma eğrisi bir günlük aralıkta neredeyse

259
00:21:10,113 --> 00:21:14,386
yatay seyrediyor ve yedi günde neredeyse her şeyi
alıyor.

260
00:21:14,386 --> 00:21:21,422
Her gün anlamakla başlıyor: bedende ne olması gerektiğinin
kısa bir anlatımıyla, çünkü Marton ve Säljö’ye göre

261
00:21:21,422 --> 00:21:24,429
yalnızca anlaşılan yeni görevlere aktarılıyor.

262
00:21:24,429 --> 00:21:31,499
Kısa bir test, bir kayıt ve bir tanıyla sürüyor, çünkü
Roediger ve Karpicke’ye göre hatırlama, tekrardan

263
00:21:31,499 --> 00:21:36,387
daha sağlam pekiştiriyor ve o gün hangi alıştırmanın
uygun olduğunu belirliyor.

264
00:21:36,387 --> 00:21:43,597
Alıştırmanın kendisi kısa, tek bir yöne odaklı ve
tek bir imgeyle donatılmış, çünkü Paivio’ya göre her

265
00:21:43,597 --> 00:21:48,321
ek tasavvur, bedenin uygulama için ihtiyaç duyduğu
kapasiteyi harcardı.

266
00:21:48,471 --> 00:21:56,099
Gün, başta dışarıdan gelen ve çalışma ilerledikçe
öğrencinin kendisinden gelen bir geri bildirimle kapanıyor,

267
00:21:56,099 --> 00:22:02,821
ta ki sesinin durumlarını dışarıdan yardım olmadan
tanıyana kadar, Bloom’un bulgusunun ve onun Harvard’daki

268
00:22:02,821 --> 00:22:04,899
devamının işaret ettiği gibi.

269
00:22:04,899 --> 00:22:12,399
Ve her şey, Küresel Eğitim İzleme Raporu’nun saydığı
nedenlerle, öğrencinin düşündüğü dilde gerçekleşiyor.

270
00:22:12,399 --> 00:22:17,925
İçeriklerin sırası da bu mantığı izliyor, üstelik
fizyolojik nedenlerle.

271
00:22:17,925 --> 00:22:25,088
Başta fonasyonun mekaniği, hava basıncının ayarlanması
ve ses kıvrımlarının kapanması var, çünkü sonraki

272
00:22:25,088 --> 00:22:32,995
her şey bunları önvarsayıyor ve bu noktadaki her hata,
rezonans üzerinde çalışılır çalışılmaz güçleniyor.

273
00:22:32,995 --> 00:22:40,228
Sonra rezonans geliyor: kendi başına hafif olan birincil
tonun dolgunluğunu kazandığı ses yolunun biçimlenmesi.

274
00:22:40,228 --> 00:22:47,333
Sonra register’lar arasındaki geçiş, ki ancak hava
yönetimi ve rezonans noktası güvence altındaysa kayarak

275
00:22:47,333 --> 00:22:47,914
akıyor.

276
00:22:48,064 --> 00:22:55,785
Sonra yorum, ünlü biçimlendirmesi, dinamik, kişisel
tını, çünkü yorum seçenekleri önvarsayıyor ve seçenekler

277
00:22:55,785 --> 00:22:58,583
ancak araçlar bilindiğinde doğuyor.

278
00:22:58,583 --> 00:23:05,467
Ve sonda enstrümanın bakımı ve sonrası için çalışma
planı, çünkü kurulan şeyin kalıcı olması isteniyor.

279
00:23:05,467 --> 00:23:10,610
Beş bölüm, her biri yaklaşık beş gün, ve her gün yaklaşık
çeyrek saat.

280
00:23:10,610 --> 00:23:13,896
Aktarılabilen bir temel için yirmi beş gün.

281
00:23:13,896 --> 00:23:20,943
Bu süre, unutma eğrisinin seyrinden, dokunun yorulma
sınırından ve fizyolojik yapı taşlarının sayısından

282
00:23:20,943 --> 00:23:21,895
doğuyor.

283
00:23:21,895 --> 00:23:25,343
Daha kısa öğrenen, bunlardan birini atlıyor.

284
00:23:25,343 --> 00:23:29,801
Daha uzun öğrenen, yeni bir şey eklenmeden tekrarlıyor.

285
00:23:29,801 --> 00:23:37,441
Deneyimli bir şan öğretmeninin bütün bunları sezgisel
olarak yaptığı öne sürülebilir ve bu itiraz haklı.

286
00:23:37,441 --> 00:23:41,307
Bloom’un eğitmenlerinin bu kadar etkili olmasının
nedeni de bu.

287
00:23:41,307 --> 00:23:49,457
Ama haftada bir kez hazır bulunan deneyimli bir öğretmen,
unutma eğrisine karşı, aradaki altı günlük denetlenmemiş

288
00:23:49,457 --> 00:23:56,099
çalışmaya karşı ve dersin zaman darlığının onu zorladığı
sözlü talimatlara karşı çalışıyor.

289
00:23:56,249 --> 00:24:02,426
Burada anlatılan model, böyle bir öğretmene, derste
oluşanın şimdiye kadar kaybolduğu o altı günü geri

290
00:24:02,426 --> 00:24:03,075
veriyor.

291
00:24:04,075 --> 00:24:05,514
Bunun senin için anlamı.

292
00:24:06,764 --> 00:24:11,617
Bu yarım saatten geriye bir şey kalacaksa, soruların
sırası kalsın.

293
00:24:11,617 --> 00:24:18,444
Neyin çalışılacağı sorusundan önce, insanın nasıl
öğrendiği sorusu gelir, ve buna on yıllardır herkesin

294
00:24:18,444 --> 00:24:20,650
okuyabileceği yanıtlar var.

295
00:24:20,650 --> 00:24:22,252
Haftalık yerine günlük.

296
00:24:22,252 --> 00:24:23,692
Çalışmadan önce anlamak.

297
00:24:23,692 --> 00:24:25,422
Tekrar yerine hatırlama.

298
00:24:25,422 --> 00:24:27,813
Üç talimat yerine tek imge.

299
00:24:27,813 --> 00:24:29,404
Her gün geri bildirim.

300
00:24:29,404 --> 00:24:31,134
Ve her şey kendi dilinde.

301
00:24:31,134 --> 00:24:38,657
Bu altı ölçüte, her ders, her eğitim videosu ve şimdiye
kadar alınan her öğüt vurulabilir, ve çoğunun en az

302
00:24:38,657 --> 00:24:40,340
üçünü ıskaladığı görülecek.

303
00:24:41,119 --> 00:24:48,096
Bu nedenle, bu altı bulgu üzerine, tam da burada anlatılan
modelde bir program kurduk: beş bölümde yirmi beş

304
00:24:48,096 --> 00:24:54,238
gün, her gün bir açıklama, bir öz tanı ve tek imgeli
bir alıştırma, öğrencinin kendi dilinde.

305
00:24:54,238 --> 00:25:00,786
Kursu, her gün açıklayan, gösteren ve başta insanın
kendine veremediği geri bildirimi veren Profesör Doktor

306
00:25:00,786 --> 00:25:02,968
Fatıma Akyüzlüer yönetiyor.

307
00:25:02,968 --> 00:25:04,850
Erişimi açıklamada bulabilirsin.

308
00:25:05,896 --> 00:25:12,467
Kursa katılmadan öğrenen biri, altı bulguyu yanında
götürsün, kendi çalışma planını onlara vursun ve onlardan

309
00:25:12,467 --> 00:25:15,404
en uzak duran o tek noktayı değiştirsin.

310
00:25:15,404 --> 00:25:17,738
Çoğu insanda bu, ilkidir.

311
00:25:17,738 --> 00:25:19,282
Haftalık yerine günlük.

312
00:25:19,282 --> 00:25:22,300
Bu tek değişiklik, beklenenden çoğunu yapar.