Als het tegen zit, dan heb je gewoon
mensen die gaan zoeken naar dat argument.
Van hoe komt het nou dat mijn dag
zo vervelend is?
Hoe komt het nou dat het niet meer
zo is zoals vroeger?
Dat vind ik ook zo'n mooie.
Nou, dat komt omdat jij je niet meer
zo voelt.
En je reactie is dat je op zoek
gaat naar het argument.
En dat is dan vaak een andere regel,
het nieuwe ICT-systeem.
Die manager die veranderd is, de overheid die
van wat besloten.
Dat is een armzalig gedrag.
Want dat betekent dat je nooit in controle
bent over je gedachten.
Niet over rust in je hoofd.
Je hebt geen rust in je hoofd als
je dit doet.
En je kunt het ook niet oplossen.
En ik zeg niet dat je nooit mag
mopperen, want soms is dat ventiel met elkaar
best goed.
Maar je zult toch moeten bedenken van wat
gaan wij hier aan doen?
Hoe doe je dat?
Vandaag ga ik in gesprek met Reek Laassens.
Hij is voormalig officier bij het Korps Commando
Troepen.
Maar hij is vooral bekend als hoofdinstructeur uit
het televisieprogramma Kamp van Koningsbrugge.
Zijn eerste boek Groeipijn werd een mega-bestseller.
En het vervolg daarop is Je bent wat
je doet.
Hoe vind je rust in je hoofd als
de lat hoog ligt in een oorlogssituatie?
Maar ook gewoon in het dagelijks leven, in
je bedrijf en in je werk?
Reek is een absolute expert op het gebied
van leiderschap en alles wat daarbij nodig is.
Dus daar kunnen we vandaag veel van leren.
En daarom ben ik blij dat hij er
is vandaag in de Rust in Je Hoofd
podcast.
Reek Laassens.
Een uurlang mentale commando training met Reek Laassens.
Dat hoop ik van je te krijgen.
Ik wil graag naar zelfontwikkeling kijken op het
gebied van zelfdiscipline, doorzettingsvermogen, eigenaarschap, waar je het
vaak over hebt, leiderschap.
Wat we hard nodig hebben in deze wereld.
Maar eerst, mijn eerste vraag is altijd, hoe
is het met de rust in jouw hoofd?
Ja, de vraag stel je op een mooi
moment.
Het gaat goed.
Ik heb een overzichtelijke week.
Vandaag een mooie dag.
Ik heb vanochtend gesport.
Als ik dan op mijn horloge kijk, die
vertelt me wel eens hoeveel stress ik vandaag
heb.
Dan heeft die nog niet echt uitgeslagen.
Dat was gisteren wat anders.
Maar nu zit ik lekker in mijn vel.
Wat zijn de dingen waar je wel stress
van krijgt?
Waar ik stress van krijg is dat ik
bijna te laat kom.
Daar kan ik niet zo goed tegen.
Dus ik rijd altijd heel op tijd weg.
En als dan het verkeer tegen zit en
mijn tijdklokje loopt een beetje in, dan merk
ik gewoon dat ik een waarde die ik
zelf best belangrijk vind, dat die onder druk
komt te staan.
Daar krijg ik een beetje stress van.
En waar ik ook stress van krijg is
als ik dingen die ik voorgenomen heb niet
kan doen, omdat de dag het overneemt.
Maar is het dan stress of is het
meer van vervelend?
Ja, kijk wat is stress?
Heb ik er dan last van?
Ik heb er wel last van, ja.
Het kan mijn humeur wel beïnvloeden.
Dat kan ik overigens prima wegpoetsen.
Dat hoef je niet altijd te zien, maar
van binnen gebeurt er dan wel wat.
En dan ben ik dus niet rustig in
mijn hoofd.
Heb je ook weleens dat je als je
nachts wakker ligt niet kan slapen, dat dingen
in je hoofd door blijven gaan?
Nee, ik maal niet.
Ik ben ook niet iemand die heel lang...
Vroeger wel gehad?
Ja, misschien toch wel in moeilijke tijden.
Als er een keer een relatie niet lekker
loopt, dan kan ik wel eens een keer
een nacht niet lekker slapen.
Als het met de kinderen iets is wat
me echt zorgen maakt, dan kan ik dat
nog weleens hebben, maar ik zou niet meer
weten wanneer de laatste keer is geweest.
Dus ik slaap goed.
Je hebt twee boeken geschreven.
Eentje die heeft Guy Ga verkocht.
Dat staat ook overal nog in alle boekhandels.
En dit is de nieuwe.
Ik had een stukje van het voorwoord wat
ik graag even zou willen delen.
Ik vind het wel mooi wat je schrijft.
Jij zegt, ik geloof dat het ontzettend ontbreekt
aan kansen, maar soms wel aan het besef
dat wie we zijn wordt bepaald door wat
we doen.
En daarom heet dit boek ook Je bent
wat je doet, de titel van dit boek.
Dus je zegt, de situatie waarin je je
bevindt als een gegeven, maar hoe wij daarmee
omgaan, dat is je karakter.
En wie verandering wil, moet moeite doen.
Je bent niet wat je zelf belooft of
wat je had willen doen.
Niet wat je hoopt, wat je hoopt te
worden.
En ook niet wat je leest.
Je bent gewoon wat je elke dag doet.
Ik zeg, je bent wat je denkt.
Jij zegt, ja, je bent wat je doet.
En dat is ook zo natuurlijk.
Als we zouden doen wat we weten, dan
zou de wereld er anders uitzien.
En dat zei je ook van, ja, we
weten het allemaal wel natuurlijk.
Maar het verschil tussen weten en doen, dat
maakt het verschil.
En dat is wat je eigenaarschap noemt.
Kan je dat uitleggen?
Wat is eigenaarschap?
Ik geloof dat eigenaarschap een soort belofte is
aan jezelf om dat wat je eigenlijk hoopt,
zoals je toekomst eruit ziet of je dromen,
dat je bereid bent om energie te leveren
om die te verwezenlijken.
En dat hoeft niet altijd professioneel te zijn,
maar dat je gewoon de verantwoordelijkheid neemt over
je dag, over je gesprek met iemand.
Dat je daar actief bent.
En dat is niet altijd mooi, sterker nog.
Als je dat echt neemt, dan kom je
erachter dat je eigenlijk dat doel eigenlijk nooit
gaat bereiken, maar dat je wel op weg
bent naar dat doel.
En dat is heel lastig, want dat betekent
dus dat je op die weg daar naartoe,
dat je van allerlei dingen tegenkomt die je
eigenlijk niet had verwacht, ook niet had kunnen
bedenken.
En die challenge je eigenlijk de hele tijd
om af te haken of door te zetten.
En sommige mensen gaan er dan slim omheen.
Anderen die gaan er lomp doorheen.
En dat vind ik eigenlijk niet zo boeiend
hoe je dat doet, maar dat je wel
in wat bij jou past, in de volledige
omvang de verantwoordelijkheid neemt voor je handelen.
Daar gaat het eigenlijk om.
Dat je verantwoordelijkheid neemt voor je leven, voor
de dingen die je doet of soms niet
doet.
Dat je wegloopt.
Ja, dat kan ook.
Dus dat je zegt van ik doe dit
nu niet omdat de tijd is niet rijp,
of ik heb daar de energie niet voor.
Maar dat je dat dan vervolgens wel vertelt.
Dat je dus, als dat past bij de
situatie, dat je uitlegt waarom je dat niet
doet.
En dat is niet met een staag tussen
de benen, maar met opgeheven hoofd.
Want je neemt dat besluit en dat kun
je uitleggen.
Want als je het niet uit kunt leggen,
dan is er dus iets wat afbreuk doet
aan eigenaarschap.
Ik heb wel eens gezegd dat, ik spreek
veel van leidinggevenden.
En dat leiderschap, je kunt daar boeken over
lezen.
Honderden boeken.
YouTube staat er vol mee.
Maar het gaat eigenlijk maar om één echt
ding.
Een leider wil gevolgd worden.
En wanneer volgen mensen nou leiders?
Niet als je de perfecte leiderschapsstijl beheerst, of
goed kunt communiceren.
Het gaat ook niet over besluiten, maar het
gaat over, voelt iemand dat je er vol
in gaat?
Dat je jouw skin in de game zet?
Voelt iemand dat jij, het vuur wat je
voelt, dat je dat over weet te dragen
op de mensen?
En de hoeksteen onder al die leiderschaps, ja,
wat zijn het, technieken, is voor mij eigenaarschap.
De mensen gaan niet met je lopen omdat
je toevallig iets heel goed kunt, maar om
wie je bent.
En dat heeft toch te maken met een
heel rijtje aan woorden.
En dat rijtje aan woorden, dat is eindeloos
als het gaat over leiderschap.
Dat heeft dan alles te maken met integer
zijn en daadkrachtig en eerlijk en open.
Nou, je kunt hier wel een boekje over
volschrijven.
En iemand die geen eigenaarschap neemt, daar is
één defect.
Bij diegene is er één, en vaak ook
meerdere woorden, waarbij je kunt zeggen, ik ben
niet.
Ik ben hier niet helemaal eerlijk.
Ik ben hier niet helemaal zuid.
Ik ben niet eerlijk naar mezelf.
Er is een dubbele agenda.
Ik neem geen verantwoordelijkheid.
Er is iets wat ik probeer te verbergen,
wat mij niet mag zien.
En de omgeving heeft dat niet meteen door,
maar ze voelen dat.
Ik geloof echt dat als je twee afdelingen
naast elkaar zet, eentje die goed rijdt en
eentje die niet goed rijdt, en je zou
die managers, zou je fileren of je zou
er onderzoek naar doen, dan kom je erachter
dat het gedrag zit in dat rijtje woorden.
Bij sommige van die leiders klopt dat.
En daar is de sfeer goed.
Mensen hebben veel van elkaar over.
Ze zijn loyaal.
Dat wil niet zeggen dat de cijfers beter
zijn.
Maar de veerkracht in zo'n eenheid of
in zo'n team of afdeling, die is
gewoon sterker dan waar iemand voor zichzelf gaat.
Of zo kletst, maar uiteindelijk zich zo gedraagt.
Worden leiders, echte leiders, worden die geboren?
Is het een aangeboren talent?
Of zeg je, leiderschap kun je leren?
Ja, dat is een ondertitel van mijn eerste
boek.
Geboren leiders bestaan niet.
Dat is net zoiets als Je bent wat
je doet.
Het zijn teksten die proberen iets los te
maken.
Los te maken in iemand die het leest.
Want bij iemand die dat leest, geboren leiders
bestaan niet, gaat er iets draaien.
Nou, daar ben ik het niet mee eens.
Dat vind ik heerlijk.
Ik vind het ook mooi als je het
er wel mee eens bent.
Maar in mijn geval was het zo dat
ik in elk geval niet geboren ben als
leider.
Niet dat het misschien niet in me zat.
De potentie was er wel.
Maar wanneer komt die potentie eruit?
En daar heb je toch een omgeving voor
nodig.
Of je moet dat ergens op kunnen botvieren.
En dat was allerminst vanzelfsprekend.
Ik zat helemaal niet in een milieu waarin
ik leiding zou gaan geven.
Dus ik durf te stellen dat ik niet
zo geboren ben.
Bij mijn ouders was de baas een vies
woord.
Want die baas vroeg heel veel van je
en betaalde altijd te slecht.
Dat was de baas.
En ik ben ook de enige die in
die familie is ontsproten tot iemand die leiding
ging geven.
Dan start je toch anders dan als je
wel begrijpt hoe dat werkt.
Ik heb dat echt niet begrepen.
Uiteindelijk ben je een grote leider.
Want je was officier bij de Special Forces.
Is dat het hoogste wat je kan bereiken
bij Defensie?
Je zit hoog in de lijn dan, toch?
Officier, dat zijn de...
Je hebt de manschappen.
Dat zijn mensen die het werk doen.
Onder-officieren die managen eigenlijk de operatie, zou
je kunnen zeggen.
En de officieren zijn meer van het conceptuele.
Dat is een laag daarboven.
Er zijn heel veel rangen binnen.
Dat begint bij luitenant en uiteindelijk bij generaal.
Ik ben ergens op een middenrang geëindigd.
Ik ben er redelijk vroeg uit gegaan.
Ik ben ook lang in die lage rangen
blijven hangen.
Omdat daar, vond ik in ieder geval, het
leuke werk zat.
Dat vond ik het leukste.
Met de mensen aan het werk.
Even kijken, ben je dan hoog?
Is dat het hoogste?
Nee, allesbehalve.
Ik had ook majoor oversticht.
Je hebt veel bereikt binnen Defensie.
Zeker.
Bij die special forces.
Ja, zo'n speciaal onderdeel.
Dat heeft wel een bepaald aanzien.
Het is gewoon ander werk.
Ik wil dat ook niet belangrijker maken dan
het is.
Maar wat je daarvoor moet kunnen.
Wat je op de mat moet leggen.
Met name over leidinggeven in jezelf.
Ja, dat gaat wel ver.
Omdat de situaties namelijk altijd onvoorzien en moeilijk
zijn.
We kunnen zien wat jullie daar doen.
Een beetje op televisie.
In de programma's die we zien.
Er zijn heel veel van dat soort programma's.
Kamp voor Koningsbrugge doe je al een tijdje.
Dan zie ik die mensen en dan denk
ik.
Wat bezielt je om daar aan mee te
doen?
Wat bezielt die mensen om aan zo'n
programma mee te doen met jullie?
Ja, dat vraag ik me ook regelmatig af.
Want het is namelijk echt heel pittig.
En het is denk ik een soort gedachte
die ze hebben.
Een soort ijdele gedachte.
Ik wil laten zien aan mijn omgeving.
Of aan een kijker.
Of aan jezelf misschien.
Misschien aan jezelf.
Maar dat ik dit kan.
En dit.
Ze weten niet wat dit is.
Dat ik dit kan.
Want ze hebben er wel een voorstelling van.
Maar die voorstelling is alles wat het is.
Alles behalve wat het is.
En dan worden ze in zo'n traject
daarvoor.
Dan heb je drie stappen.
Na een briefselectie worden ze uitgekozen.
Dan hebben ze een soort euforie.
Ik zit bij de laatste.
200.
Dan krijgen ze een testdag.
Ze moeten een filmpje sturen.
En dan zijn ze uitgekozen.
En dan weer euforie.
En op een gegeven moment mogen ze mee
naar Suriname.
En dan mogen er vijftien verschijnen.
En dan zijn ze allemaal euforisch.
Want ik mag straks voor de camera laten
zien wat ik kan.
En na twee minuten is dat gevoel weg
van euforie.
En het komt ook niet meer terug.
Dat blijft acht dagen weg.
En dat vind ik zo wonderlijk.
Niet bij iedereen.
De mensen die dit halen.
Die hebben vaak iets in zichzelf.
Een soort innerlijk vuur.
Die dat motivatie vlammetje toch wel brandend houdt.
Maar de meeste grote sterke kerels.
Die zie je gewoon na een uur.
Dat je denkt.
Dit wordt niks.
Ik bedoel.
Je houdt het wel vol.
Je bent wel weerbaar nu nog.
Maar na drie dagen.
Als de vermoeidheid toeslaat.
Dan houdt het gewoon op voor je.
Omdat je gewoon niet echt gedreven bent.
Je hebt gewoon geen diepere laag waarom je
dit doet.
En dat is wel zijn ijdelheid.
En dat knippen ze natuurlijk ook heel mooi
in zo'n programma.
Want dan krijg je die uitspraak.
Ik geef nooit op.
Al heb ik een gebroken been.
Ze moeten me hier wegslepen.
Nou.
Er is daar niemand die ooit een been
gebroken heeft.
En ze hoeven me niet weg te slepen.
Want ze staken hun vinger al op.
Ik ben er klaar mee.
En ik snap het ook heel goed.
Ik begrijp heel goed.
Ik heb zelf dat gevoel ook gehad.
Zal ik ermee stoppen?
Dat is voor mij een super waardevol moment
geweest.
Dat je zelf twijfelt.
Als ik nu mijn hand opsteek.
Dan zit ik over een uur in een
warm bad.
Dan heb ik een goede maaltijd.
Lekker.
Dekbed over me heen.
Dan is het gewoon over.
Dat vind ik fantastisch.
Die les.
En wat is het dan in je dat
zegt.
Nee, maar ik ga toch door.
Dat moet dieper zijn dan.
In mijn geval toen een groene beret.
Ja, dat is een stukje stof.
Daar zal het niet in zitten.
Het is ook niet de afgang voor.
Ik bedoel.
Ik had een gezin.
Ik had een goede baan.
Het is ook niet dat ik dan af
zou gaan ofzo.
De meesten halen het niet.
Dus het is iets anders.
Het is toch een overtuiging dat je.
Wat was die drive voor jou dan?
Ik wilde dus heel graag speciaal werk doen.
Dat klinkt een beetje gek.
Maar ik kwam uit in mijn ogen wat
saaier werk.
Heel overzichtelijk.
Ik was een soort de engineers van de
Nederlandse landmacht.
Dus dan bouw je bruggen en wegen.
Ik vond het oer saai.
Als ik heel even terugga voor iedereen die
jouw verhaal niet kent.
Jij zat op school.
Ik las ergens een straatschoffie.
Ja, dat was ik een beetje wel.
Uit het zuiden van het land.
Totaal iets anders dan wat je geworden bent.
Toen ging je naar school.
Was er toen al die behoefte van ik
ga bij Defensie.
Of ik wil bij die special forces.
Of had je een andere droom?
Nee, ik had eigenlijk niet zozeer een droom.
Op mijn 18de heb ik besloten dat ik
naar de militaire academie ging.
En dat is ontstaan.
Ik wilde wel bij Defensie.
Ik wilde vlieger worden.
Jachtvlieger.
F-16.
Dat is mislukt.
Ik wilde marinier worden.
Dat bleek ook allemaal geen...
Maar dit vind ik een mooi verhaal.
Want er was toch een droom van die
F-16 vliegen.
Dat was er wel.
Top Gun, dat was het beeld.
Ja, dat was het toen inderdaad.
Waarom ben je dat niet gaan doen?
Ik heb het geprobeerd.
De Avrobode had je toen.
Die heb ik natuurlijk gelezen.
Daar zat zo'n couponnetje in.
En dat couponnetje heb ik uitgeknipt, ingevuld.
En ik dacht, ik ben al bijna F
-16 vliegen.
Postzegel erop.
U zag het ook voor je.
Ik zag het echt voor me.
Ik had nog geen rijbewijs.
Dat vond ik ook een fantastische anekdote.
Geen rijbewijs, hebben we wel een F-16
vliegen.
Qua visualisatie zaten ze wel goed met me.
Maar er was meer van nodig.
Ik kreeg een hele stapel informatie.
En allerlei documenten binnen.
Ik dacht, ze zijn ook serieus met mij.
Maar ik had natuurlijk geen idee van wat
het in ging houden.
Ik ben uiteindelijk na een soort selectietest daar.
Dat ik gewoon een inzicht compleet verkeerd had
geïnterpreteerd.
Hebben ze ook gezegd, we gaan met jou
niet verder.
Dit gaat niet goed.
Dat is nog eventjes een technisch ding.
Maar ook mijn algemene ontwikkeling was gewoon niet
goed genoeg.
En ik was daar gewoon ook helemaal niet
klaar voor.
Toen was je 18 jaar?
Ja.
Toen wilde je daarna bij Korps Mariniers.
Ja, dat is ook mislukt.
De commando's.
Ja, Korps Mariniers is dan van de marine
een speciaal onderdeel.
En dan heb je twee selectiedagen in Rotterdam.
En dat was voor mij zo'n deceptie.
Zo zwaar eigenlijk.
Een beetje wat jij nu met die mensen
op tv doet.
Ja, eigenlijk dat.
En dan maar twee dagen.
En ook nog niet eens zo pittig.
Maar goed, ik ging toen naar de sportschool.
Dan zat je op fitness.
En dan kon ik, weet ik veel, 80
kilo bankdrukken.
En ik vond mezelf een hele pief.
Ik dacht zo, ik kan het wel die
mariniers.
Maar ik was daar, ook na vijf minuten
was ik helemaal klaar.
Ik dacht, dit gaat hem niet worden.
En ik ben uiteindelijk met mijn staart tussen
de benen van de kazerne gegaan.
Je bent dus twee keer afgewezen eigenlijk?
Eén keer afgevallen.
De tweede keer ben ik gewoon weggegaan.
Je hebt opgegeven toen zelf?
Ja, dat is een selectie.
Dan ben je geen militair, dan ben je
gewoon een burger.
Dan ben je gewoon echt opgegeven, ja.
Maar toen was het dus blijkbaar nog steeds
een verlangen om wel bij Defensie te gaan.
Want je had toen wel een andere keuze
kunnen maken.
Hoe kwam je uiteindelijk dan toch bij de
KMA terecht?
Dat was eigenlijk de derde poging.
Ik heb me aangemeld weer.
Niet opgeven?
Niet opgeven.
Maar goed, als ik kijk over eigenaarschap, dat
was helemaal niet aan de orde.
Ik was ook helemaal zo ver nog niet.
Ik was blij dat ik mijn examens haalde.
En anders ging ik scheikunde studeren.
Maar ja, dat kostte een godsvermogen.
Ik kan mijn ouders niet aandoen.
Dus Defensie krijg ik nog een salarisje.
Dus laten we dat maar gaan doen.
Dus dat was mijn drijf.
Het is niet heel sterk.
Als je dan op zo'n hindernisbaan in
de kou en modder en je bent als
laatste.
Dan denk je natuurlijk van ja, stuur mij
maar gewoon weg hier.
Want dit wordt hem niet.
Maar die Militaire Academie, daar heb ik gewoon
geluk gehad.
Want er heeft namelijk één iemand een Nederlandse
eindexamen niet gehaald.
Ik stond op een reservelijst.
Ik had verder eerst al die testen goed
gedaan.
En toen zei de commissie van nou, die
klasse zet helemaal maar uit.
Dat is bij toeval.
En dat is het begin geweest van een
lange carrière uiteindelijk.
Ja, ik heb daar uiteindelijk tot 2009 gewerkt.
En tot 2014 bij de overheid gewerkt.
Waar ik benieuwd naar ben.
Jullie leren daar extreme dingen.
Je hebt missies gedaan.
Je leert er wel voor, voor hele serieuze
omstandigheden.
Hoe je daarmee omgaat.
Wat wij op tv zien is toch wel
een andere gradatie lijkt mij.
Want het blijft televisie.
Het is niet echt.
Maar wat kunnen wij, laten we zeggen, de
gewone burger nou leren van jullie special forces?
Wat zijn de dingen waarvan je zegt, als
iedereen daar nou een beetje van zou meekrijgen.
God, dat zou je leven een stuk aangenamer
maken.
Ja, sinds dat ik op tv ben en
bedrijven geïnteresseerd zijn in deze vraag.
Van wat kunnen we nou leren van dat
tv-programma, van zo'n eenheid.
Dan denk ik, wat je volgens mij echt
kunt leren is...
Als er iets gebeurt in je leven.
In een team, er wordt een fout gemaakt.
Meestal de reactie is dat we op zoek
gaan naar hoe komt het dat die fout
gebeurd is.
En aan wie ligt het?
En dat zit allemaal in het verleden.
Terwijl die situatie waar je in zit, er
is een fout gemaakt.
Die is moeilijker dan daarvoor.
Dus die vraagt nu om eensgezindheid, om passie,
om daadkracht.
Om in ieder geval niet iets wat we
daar oplosten.
Maar wat we daar mogelijk moeten gaan maken
met elkaar.
En dat verhaal, dat fouten, is gewoon een
nieuwe situatie.
Je hebt gewoon naar voren te kijken en
kijk maar hoe je dat doet met elkaar.
Evalueren doen we wel een keertje wanneer het
kan, wanneer de rust er weer is.
Maar nu gaat dat niet.
En dat zie ik gewoon.
Er wordt niet gezeurd, niet geklaagd, niet gewezen.
De sfeer verandert ook niet.
Er wordt alleen maar harder gewerkt.
Het aanpassingsvermogen is ontzettend groot.
Er is een nieuwe situatie, dus we moeten
ons aanpassen aan die nieuwe ingrediënten.
Waar ik mag spreken, zie ik dat dat
niet zo sterk is ontwikkeld.
Het gaat heel vaak over jeibakken.
En dan zie je dat als dat druk
op zo'n systeem komt, dat valt uit
elkaar.
Die fout maakt dat de druk groter wordt.
En de mensen weten die verbinding niet meer
te herstellen.
En ze denken dat de oplossing ligt bij
anderen, niet bij hun.
De titel van het boek komt daar vandaan.
De oplossing ligt bij jou.
Maakt me niet uit wat je me voorbeeld
voor schotelt.
Hoe erg het ook is.
Maar dat is dus weer die eigenaarschap.
Dat jij zegt, oké, ik neem het wel
op, maar ik ga het oplossen.
En ik ga niet wijzen van, jij hebt
het gedaan.
Dat is niet makkelijk voor de meeste mensen.
Nee, en daar word je ook hartstikke moe
van.
En dan zie je dus ook dat de
vragen, of de tegenvragen die daaronder zitten.
Als je nou altijd degene bent die de
kar trekt.
Wat heb je daarop te zeggen, Ray?
Ja, maar dan denk ik bij mezelf, dit
is toch best een grappige.
Als je altijd degene bent die de kar
trekt.
Maar dit is, hoe komt het dat je
die energie niet weet te mobiliseren bij een
ander?
Die moet die kar niet trekken.
Dat is niet het slimme.
Je moet zorgen dat er drie mensen die
kar gaan trekken.
Dus als je dit een beetje statistisch zou
bekijken.
Dan heb je, in zo'n normaalverdeling.
Het zijn er niet zoveel die dit gedrag
hebben.
En dat zijn er misschien op honderd, dat
zijn er misschien een stuk of tien.
En er zijn er tien die je nooit
mee gaat krijgen.
Maar in het midden zit de kritische massa.
Leiderschap begint volgens mij bij, hoe krijg ik
die kritische massa aan de gang?
Dat is wat je moet doen als je
die kar trekker bent.
Hoe krijg ik die kritische massa aan de
gang?
Dat is jouw vraagstuk.
Je moet niet nog harder gaan trekken en
nog langer gaan trekken.
Dan ben je hartstikke moe morgen.
Dus je moet in de overtuiging, je moet
mensen meeslepen.
Hoe doe je dat?
Ja, door heel authentiek te zijn.
Door te laten voelen dat je het meent.
En dat betekent dat wat er in je
buik rond gaat.
Dat dat altijd meekomt in je communicatie.
Dat het altijd de goede voorbeelden blijft geven.
Dus je kunt hier ook in niet verzwakken.
Het is ook geen programma van een dag
of een week.
Dit moet je zijn.
Dit moet je identiteit worden.
En je moet een soort sensor ontwikkelen.
Wat is het laag hangende fruit om me
heen?
Wie kan ik hier met mij in deze
modus krijgen?
En dat zijn de mensen die dicht bij
je staan.
En dat als je je ogen dicht doet.
Dan je denkt even aan die mensen die
je gaat bellen als het echt vervelend is.
Die mensen.
Die moet je hebben.
En die tien worden er dan vanzelf een
stuk of dertig.
En dan zie je dat die club gaat
een beetje bewegen.
En dan ontstaat er een soort energie.
En die energie is een heel fijn clubje
om bij te horen.
Ja, dat vond ik wel mooi.
Je noemt ze de zandstrooiers en de oliemannetjes.
Kun je dat uitleggen?
Ik vind het een mooie term.
De zandstrooiers.
Ja, zandstrooiers.
Ik denk dat je ze wel kent.
Dat zijn heel typische mannetjes.
Ja, kijk.
Als het tegen zit, dan heb je gewoon
mensen die gaan zoeken naar dat argument.
Van hoe komt het nou dat mijn dag
zo vervelend is?
Hoe komt het nou dat het niet meer
zo is zoals vroeger?
Dat vind ik ook zo'n mooie.
Nou, dat komt omdat jij je niet meer
zo voelt.
En je reactie is dat je op zoek
gaat naar het argument.
Dat is dan vaak een andere regel.
Het nieuwe ICT-systeem.
Die manager die veranderd is.
De overheid die van wat besloten.
Maar dan word je er hartstikke arm van.
Dat is een armzalig gedrag.
Want dat betekent dat je nooit in controle
bent over je gedachten.
Niet over rust in je hoofd.
Je hebt geen rust in je hoofd als
je dit doet.
Het is super onrustig.
En je kunt het ook niet oplossen.
En ik zeg niet dat je nooit mag
mopperen.
Want soms is dat ventiel met elkaar best
goed.
Maar je zult toch moeten bedenken van wat
gaan wij hier aan doen?
Hoe ga ik mijn buik ervoor zetten?
Zoals mijn oma vroeger dat zei.
Maak maar zin.
Het is niet anders.
En dan die positiviteit gaat voor je werken.
En dan krijg je dus dat mensen er
weer zin in krijgen.
Dat gaat nooit iedereen doen.
Dus voor mij betekent het ook de mensen
die dit boek omarmen.
Durf je energie te richten op de mensen
die positief georiënteerd staan ten opzichte van het
vraagstuk.
En laat de anderen...
Ze zijn geen slechte mensen.
Ze zijn niet minder waard.
Maar laat die maar gewoon werken.
Dan gaan wij wel zorgen dat die tent
verandert.
En dat we er beweging in krijgen.
Dus hoe ga ik mijn energie aanwenden op
het geheel?
Wil je ook meer rust in je hoofd?
Mag ik je dan uitnodigen om het gewoon
eens een week te proberen?
In de Meditation Moments app vind je meer
dan 700 geleide meditaties.
Ademhalingsoefeningen, muziek, afformaties, slaapverhalen, yoga en flow sessies
en nog veel meer.
Alles om meer rust te ervaren in je
hoofd en in je leven.
Download de app gratis in de App Store
of Google Play.
Of ga naar meditationmoments.nl slash podcast.
En probeer de premium versie 7 dagen helemaal
gratis.
Doorzettingsvermogen, discipline.
Dat zijn termen die jij vaak gebruikt.
Je geeft die trainingen.
Het gaat over leiderschap.
En dat heeft te maken met keuzes maken.
En uiteindelijk, wat ik eerder zei.
We weten vaak wel wat we moeten doen.
We doen het vaak niet.
Omdat we gebrek hebben aan discipline.
Hoe kan je nou die discipline trainen bij
jezelf in het doorzettingsvermogen?
Ja, dat is een heel hardnekkig dingetje.
Je ziet daar op internet natuurlijk ook van
alles over voorbij komen.
Maar laatst heb ik bedacht dat als je
nu het besef zou hebben van wat hier
nu zit.
Dus alles wat mij is overkomen.
Alles wat ik ooit besloten heb.
Dat is wat hier nu zit.
En dat betekent dus dat alles wat hier
niet aan zou kloppen.
Dat ligt in het verleden.
Daar ben ik debat aan.
Als ik dit projecteer na 20 jaar vooruit.
Dan geeft me dat dus een soort verantwoordelijkheid.
Als mijn financiële situatie moet kloppen.
Mijn gezondheid, mijn relatie.
Mijn werk, noem het maar op.
Dan heb ik nu dus dingen te doen
om te zorgen dat het over 20 jaar
klopt.
Als ik het nu verzaak, heb ik dan
pech.
Als je dat niet gewoon een keertje met
een biertje met elkaar bespreekt.
Maar dat gewoon van jezelf gaat maken.
Misschien laat dat dan de meditatie zijn.
Dat je daar eens over na gaat denken.
Pak nou eens 10 minuten elke ochtend.
En denk nou eens na over wie wil
ik nou zijn over 20 jaar.
Hoe moet ik erbij zitten?
Natuurlijk gebeuren er nog steeds dingen waar je
geen controle op hebt.
Dat zijn dingen die heb je nou eenmaal
niet in de hand.
Maar je neemt de kans dat het minder
goed met je gaat.
Dat wordt wel heel veel kleiner als je
nu gewoon jezelf gedraag komt vormen.
Wat je doel is wat daar staat.
En dat doel, en ik vind dan gezondheid
eigenlijk de belangrijkste van allemaal.
Dat stippelt een soort pad uit.
Daar kun je voor jezelf mijlpalen op zetten.
En het maakt me niet uit of je
ze haalt of niet haalt.
Als je je dag, de habits op je
dag, als die maar veranderen in de richting
van dat doel.
Maar dan moet je eerst bewust worden van
is dat belangrijk genoeg?
Ik ben 52, dus ik om me heen
kijk.
Zoveel vrienden van vroeger.
Wat is er gebeurd?
Wat is er gebeurd met je?
Hoe kan dat?
Wat heb je gedaan met je tijd?
Ja, en op alle fronten.
Op alle fronten.
En ik heb zelf ook echt mijn fouten
gemaakt.
En ik heb ook echt nog wat te
mediteren als het daar om gaat.
Zeker over de balans in mijn leven en
op het relatiegebied.
Dus bij mij heeft het af en toe
doorgeslagen in het werkstuk.
Daar ben ik nu ook wel beland denk
ik.
Je predicteert dit, maar je hebt het zelf
ook nog even te regelen.
Maar ik ben er wel mee bezig.
Maar wat is er gebeurd met die vrienden
van jou?
Ik heb ze ook, dezelfde vrienden.
Ja, wat is er gebeurd?
Het goede leven heeft ze geraakt.
Het goede leven heeft ze gepakt.
Als daar geen balans is tussen de Wuhanische
kant en dit lang vol kunnen houden, dan
ga je...
Je bent nu 50 jongens.
Maar dat overkomt je.
Ik heb het ook meegemaakt.
Ik woog 106 kilo.
Ik ging elke dag buiten de deur eten.
Ik dronk drie flessen wijn per dag.
Ik had een topleven.
Maar ik was me er echt niet van
bewust wat jij nu zegt.
Als ik iemand zag zoals jij of die
gasten die elke dag naar de sportschool gingen,
dacht ik van...
Gast, doe even normaal man.
Dat dacht ik echt.
Ja, dat geloof ik ook.
Dus onze vrienden denken dat waarschijnlijk nu ook
van jou en mij.
Ja, en ik bedoel, het zit bij mij
dus ook niet in elke dag naar de
sportschool gaan.
Want iedereen...
Het gaat me niet om die prestatie die
je moet leveren.
Maar het gaat me er wel om dat
mocht je nou tachtig worden...
Dan kun je tachtig worden en niet meer
een auto in kunnen stappen.
Of achter een rollator moeten lopen.
Of je zorgt ervoor dat je begrijpt wat
er nu nodig is om dat anders voor
elkaar te krijgen.
En dat heeft ook te maken met flexibiliteit.
Ook afspraken maken met jezelf.
En je daaraan houden.
Dat is discipline.
Dat is voor mij discipline, ja.
Maar waarom is dat voor zoveel mensen dan
zo moeilijk?
Ja, omdat het is een beetje de...
Ja, helemaal plat drukken.
In het moment zijn dit altijd moeilijke keuzes.
Om daar op termijn...
Het hoeft dus niet, hè?
De vruchten van te plukken.
Nou, dat is het gevoel wat je hebt.
De hele tijd hebben we gedachtes en die
zijn zo overtuigend...
Dat we maar beter nu wel voor die
fles wijn kunnen kiezen.
Want het is zo gezellig.
En we hebben nog maar één avondje samen.
Want morgen ga je weer vliegen.
Bedenk het maar.
En al die stemmetjes, die hebben ook gelijk.
Maar discipline is dat je dat doel belangrijker
maakt...
...dan de gedachten die je proberen te overtuigen...
...om vanavond toch maar even niet te gaan
rennen.
Of vanavond toch maar eventjes niet je rekening
over te maken.
Wat het ook is.
Jij zegt, je bent wat je doet.
Dat wat je doet elke dag, dat laat
zien wie je bent.
Ja.
Het is gewoon de reflectie van wie je
bent.
Ik maak best vaak mensen mee...
...die komen door mij en die zeggen...
...ik wil heel graag dit of dat.
Hebben ze een doel.
En na verloop van tijd, dan lukt het
niet.
Het is lastig of moeilijk.
En dan zeggen ze, het lukt niet.
Heb je nog een tip...
...waardoor ik het wel voor elkaar kan krijgen?
En dan is mijn antwoord, ik weet niet
hoe jij dat ziet...
...maar ik zeg, je wil het niet echt.
Want als jij het echt wil...
...als jij het echt wil...
...dan doe je er alles voor.
Dan stop je niet.
Jij wilde bij Defensie.
Je ging niet stoppen.
Ben je dat met mij eens?
Of kan je dat nuanceren, dat je zegt...
...ja, dat geldt niet voor iedereen.
Nee, maar ik denk wel dat het zo
is.
Ik denk, je wil het niet echt.
Maar wat betekent dat dan?
Het is gewoon een woordje erachter zetten.
Ja, ik wil het.
Of ik wil het echt.
Wat is het verschil?
Nou, wat het verschil is, is jouw gedrag.
Want het gedrag...
...als je dit echt wil...
...dan maak je offers.
En in dit geval zijn het offers voor
energie...
...offers in tijd, offers in keuzes die je
maakt.
En dat komt omdat je weet...
...dat dat doel wat je dan beschreven hebt...
...dat daarachter zit in...
...en als ik dit nou niet bereik...
...en ergens, als je daar maar lang genoeg
over praat...
...dan komt het toch neer over leven en
dood...
...en een ziekbed met kinderen.
Het wordt een dramatisch verhaal, dat wil je
niet.
Nou, dan heb je nu dus wat anders
te doen.
Het is je altijd voor de wind gegaan.
Je gedrag heeft je nooit afgestraft.
Je hebt nooit een keer in dat gat
gezeten.
Of wat het ook is.
Maar er zijn natuurlijk wel manieren om dit...
...ook voor mensen die dit moeilijk vinden...
...om dat wel mogelijk te maken.
Dus ik zelf ben nu dagelijks aan het
worstelen met mijn agenda...
...om die sprochmomenten in te plannen.
Ik heb een challenge aan april.
Ik wil dat voor mekaar maken.
En bij mij is de uitdaging van...
...hoe krijg ik ze erin gepland?
En daar krijg ik dus ook een beetje
stress van...
...als dat dus dan niet lukt.
Dus dat is één.
En een stok achter de deur.
Dus maak het sociaal.
Zorg ervoor dat die vriend je belt...
...of die vriendin je belt van...
...hé, waar ben je?
En zo zijn er natuurlijk van die makkelijke...
Samen is het toch makkelijker.
Heb ik je ook al eerder horen zeggen.
Sporten zelf is leuk...
...maar als je iemand naast je hebt...
...ga je toch net even harder door?
En ook met name de truc van vanavond...
...de sprochmoment plannen, ook als het plenst.
De truc is natuurlijk je schoenen aan doen...
...en de deur dicht trekken.
Dat is het sporten.
Want wat daarna komt, dat is het probleem
niet.
Dat duurt vijf minuten en dan ben je
door die kou heen...
...en dan hebben die stofjes dat er lang
overgenomen...
...die jou gewoon dat uur doortrekken.
Je kunt dat ook uittekenen.
Die eerste vijf minuten zijn vervelend...
...dan gaat het wel.
En op een gegeven moment ben ik er
nog niet...
...en dan kom ik thuis en heb je
dat fijne gevoel...
...en dan denk ik, waarom doe ik dit
niet altijd?
En dat weten we allemaal.
Iedereen weet dat, maar...
Het doen.
Je noemde net het woord mediteren.
Meditatie, doe je dat wel eens?
Ja, maar ik kan inderdaad wel...
...in stilte zijn...
...maar ik vind het dus heel lastig...
...om gedachtenvrij te zijn.
Dat is ook niet makkelijk.
Nee.
Maar gewoon wel het moment voor jezelf nemen...
...een reflectiemoment om na te denken...
...over die vragen die je net ook noemde.
Ja, en ik doe dat voordat ik een
lezing geef weleens...
...dat ik echt...
...en dat is dan meer omdat ik bij
energie wil komen...
...waarvan ik weet dat het werkt.
En als ik gewoon...
...een nummertje afdraai, dat het minder sterk is.
En als ik dan even...
...even aan mijn ademhang denk...
...en ik denk eventjes van...
...dit ga ik gewoon helemaal regelen hier.
Dan heb ik ook gewoon...
...dan is mijn eerste contactname met een klant
al anders.
Een andere sprankeling of...
...en dat is toch...
...dat is ook waar ze voor betalen.
Ze betalen...
...ze denken dat ze voor inhoud betalen, maar
ze betalen voor energie.
En dat weten ze.
Hoe bedoel je dat?
Ze willen geraakt worden.
Ze willen voelen dat die tent...
...dat er een nieuw gesprek...
...ontstaat als ik weg ben.
Dus ik moet daar een zaadje komen planten.
Dat is wat ik moet komen doen.
En als ik dat...
...als ik met inhoud bezig ben, plant ik
geen zaadje.
Dan ben ik in de overdracht en dan
ga ik heel rationeel.
Dat moet ik niet doen.
Ik moet gewoon boos kunnen worden een keer
op iemand.
Ik moet energiek kunnen worden.
Ik moet geraakt kunnen worden.
Ik moet de draad kwijt kunnen raken en
zeggen van...
...jongens, het lukt me even niet.
Gewoon echt zijn.
En dat vind ik ook heerlijk.
En daarom is een lezing ook nooit hetzelfde.
En dan heb ik ook blind vertrouwen dat
het gaat lukken.
Als ik maar wel even bij die kern
kom van...
Je bent niet zomaar hier.
Krijg je wel eens feedback van mensen die
dan...
...bij zo'n lezing geweest zijn...
...en die later iets naar je sturen...
...een berichtje ofzo, dat zeggen van...
...wow, ik was een beetje sceptisch in het
begin...
...maar wow, wat heeft dit met me gedaan?
Ja, ik heb een aantal keer...
...aan het theater gestaan met een gezelschap...
...en daar een boodschap verteld.
Deze boodschap.
En ja, met name in de pauze...
...had ik een soort interactie dan van mensen
die...
...die met elkaar in gesprek moesten...
...die elkaar niet kenden over de thematiek...
...die ik eigenlijk naar voren bracht.
Ja, er kwamen hele heftige dingen naar voren
toe...
...maar ook dingetjes die je niet terug kreeg.
Kun je een voorbeeld geven?
Ja, een jongen die suicidaal is...
...en dat vertelt in de zaal.
Dat is natuurlijk best wel gek.
Je doet interactie ook in de zaal?
Ja, het is maar heel kort.
Het is een half uurtje dat we een
pauze hebben...
...waarin ze dus een opdracht meekrijgen...
...en dat pak ik dan tien minuten op
daarna.
Dus dan komen er drie, vier mensen.
Soms is het heel luchtig...
...soms is het onzinnig...
...maar ook een paar stevige onderwerpen...
...en die blijven ook bij.
Ik doe dat samen met mijn compagnon...
...beste maatje Onno.
Die heeft deze jongen op een gegeven moment...
...onder zijn hoeden genomen.
Dat vriendschap weet ik niet...
...maar die hebben nog steeds contact met elkaar.
Het is ook wel belangrijk dat je een
beetje nazorg geeft.
Ja, het moet ook passen.
Ik voel me niet verantwoordelijk voor wat daar
besproken wordt...
...maar soms raken dingen je.
En dan denk ik, dan wil ik me
daar ook voor inzetten.
Met deze jongen is dat gebeurd.
En er gebeuren meer van dit soort...
Ik heb een keer gebeld door een vader
van een meisje...
...waar het helemaal niet goed mee ging...
...in de zin van...
...die zou dit jaar gaan sterven...
...omdat ze zichzelf zo zorgen maakte...
...om van alles.
Ik krijg heel veel van dit soort berichten...
...en ik reageer er eigenlijk niet eens meer
op.
Daar heb ik ook moeten leren van.
Op het begin vond ik dat heel moeilijk...
...maar dat vind ik helemaal niet meer moeilijk.
Als het maar vaak genoeg gebeurt, dan denk
je...
...ja jongens, dat kan niet zo.
Maar deze sprong eruit en ik zei...
...nou, laten we kennis maken.
En ik heb nu echt een hartstikke mooie
vriendschap met dat meisje.
Het gaat nog steeds niet goed met haar.
Maar ergens voel ik van...
...ja, maar eigenlijk doe ik het hiervoor.
Dat klinkt heel gek, maar dit is...
...je probeert iemand te helpen...
...psychiaters lukt het niet...
...doktoren lukt het niet...
...en ze gaat goed op die energie.
Ze vindt het fijn, ze kan de verhaal
kwijt...
...proberen er echt wat te regelen met haar.
Ja, ik zie gewoon...
...dan wordt het op een gegeven moment geen
hulp meer...
...dan is het gewoon een soort vriendin geworden.
Dat vind ik echt wel bijzonder.
Het is toch een soort missie wat je
ook zegt.
Waarom doe jij wat je doet?
Waarom sta je op iedere dag?
Het heeft toch een reden dat je dit
bent gaan doen?
Het is een keuze.
Ja, dat is natuurlijk...
...ergens heeft het ook, dat is een beetje
gek...
...maar het heeft ook iets te maken met
mijn eigen onzekerheid...
...van vroeger.
Want...
...na de eerste twaalf jaar...
...heb ik een hele fijne herinnering aan...
...van een prachtige tijd...
...in die wijk waar ik woonde.
Maar op een gegeven moment kwam ik in
de puberteit...
...en ging ik ontwikkelen.
En toen werd ik heel onzeker...
...en ik bleef een beetje achter in groei...
...ten opzichte van vriendjes...
...die waren ook veel meer buiten aan het
spelen en veel actiever.
Maar ik moest hartstikke hard...
...mijn best doen om...
...bij te blijven op school.
Ik ging naar het VWO toen.
Dat ging wel, maar dat hield niet over.
En ik kwam in een...
...sociaal domein waar ik dacht van...
...ik weet niet wat dit allemaal is, maar
dit begrijp ik niet zo.
Ik had dus ook weinig vriendjes daar...
...dus ik vond het hartstikke moeilijk.
Ik denk ook niet dat ik daar gelukkig
ben geweest.
En er is ook al iets gebeurd in
mij.
In mijn systeem is dat...
...ik ben blijven zitten van...
...dit gevoel wil ik niet meer hebben.
En kennelijk, hard werken...
...dan gaat dat gevoel weg.
Dat merkte ik.
En tegelijkertijd, hard werken levert iets op.
En daar is een soort mechanisme ontstaan van...
...doe nou maar je best.
En...
...zorg ervoor dat je je aanpast aan een
omgeving.
Dat heb ik ook wel moeten leren.
En op een gegeven moment komt daar dan
een zin achter.
Zonder dat je jezelf verlogent.
Dus...
...verblijven maar nergens passen is niet goed.
Maar overal passen en nooit jezelf zijn...
...is ook niet goed.
Dus daar zit een...
...daar spreek ik ook veel over nu...
...met leiders die daarmee worstelen.
Ben je heel erg veranderd?
Ten opzichte van, laten we zeggen, toen je
18 was...
...die jaren dat je bij Defensie zat...
...en dat je bent weggegaan tot nu?
Ja, ik ben wel erg veranderd.
Wat is er veranderd?
Dus van binnen denk ik dat er niet
zoveel veranderd is.
Ik ben nog steeds...
Je bent geworden wie je al was.
Ik ben geworden wie ik al was, ja.
Maar daar zit een laag in.
Met name de laag van...
...ja, toch een beetje de vaardigheid inspreken bijvoorbeeld.
Niet dat het daarom gaat...
...maar met name van hoe kom je daartoe
om dat te doen?
Dus het begrijpen van omgevingen...
...begrijpen van culturen.
Psychologie eigenlijk.
Ja, heel toegepast.
En dat...
...dat interageert me ook om te zien...
...waarom werkt het vandaag niet?
Ja, dat kan me echt bezighouden.
Ga je er dan mee aan de gang?
Ja, en gisteravond had ik er eentje in
het ziekenhuis...
...superleuk. Die ga ik ook nooit meer vergeten.
Maar het was geen kritisch publiek...
...maar er was gewoon van alles aan de
hand.
Maar als je dat dan aanraakte...
...dan floepte het uit je handen, weet je.
En dan kreeg je het niet bij elkaar.
En dan zie je die mensen zo knikken.
En je voelt het terwijl je er staat.
Ja, hij zegt het maar wel.
Maar ik vond het...
...ergens denk ik van, grappig...
...het lukt me dus niet nu.
Het lukt me niet om het punt te
maken.
Ik heb het ook helemaal anders gedaan dan
anders.
Maar eigenlijk vind ik dat hele mooie...
Weet je wat het dan is?
Zit je dan niet in de juiste energie?
Of is het gewoon pech in die situatie?
Ja, kijk...
...ik heb niet gezegd welke klant het is...
...dus ik durf het hier wel te zeggen.
Maar ik denk dat er gewoon een leiderschap
ontbreekt.
Want wat er gebeurt is dat...
...men hoopt van mij dat ik de rol
van die leider...
...eventjes 1,5 of 2 uur overneem.
Maar zo werkt het niet.
Het is altijd gevaarlijk.
Maar dat kan ook niet.
Dat ga ik ook niet doen.
Het is heel gek.
Dus wat ik wil doen is mensen op
andere gedachten brengen.
Ik wil energie geven.
Ik wil ook wel iets uitleggen van zoals
ik denk hoe het zit.
Zonder dat ik hier gelijk in heb.
Want dat heb ik niet.
Maar veel meegemaakt dat het vaak werkt.
Maar als ik dan zie dat er gewoon
leiderschapsissues zijn...
Mensen lezen mails niet, komen afspraken niet na.
Dat is niet mijn rol jongens.
Dat is van jullie.
En dan zit iedereen stil te wachten totdat...
...ik hokuspokus pas zeg en dat het over
is.
Dat werkt niet zo.
Maar goed, dat is ook niet de sessie...
...om dat dan daar te benoemen.
Want ik ga daar niemand afhalen.
Nog heel even terug naar jou.
Ik had het over wat heb je geleerd
in die laatste jaren.
Als je kijkt naar je ging weg bij
Defensie.
Wat een hele heftige tijd is geweest.
De dingen die jullie hebben meegemaakt.
Nu ander leven.
Je bent ondernemer.
Je bent gewoon weer mens, burger.
En je wordt ouder natuurlijk.
Dus we leren automatisch.
Wat zijn nou de inzichten die het meest
hebben gebracht?
Ja.
Ik denk dat...
Dat is mooi.
Ik denk dat...
...dat je op moet passen dat het om
jou gaat.
En...
Dat is voor mij nu deze periode...
Deze periode is uiteindelijk misschien wel moeilijk.
Want in één keer sta je in de
spotlight.
En dan zit je in een onderneming die
dat ook ziet.
En die zijn er ook heel trots op.
En het werkt ook heel erg.
Maar het geeft een heel...
Het geeft mij niet zo'n fijn gevoel.
Dat het om jou gaat.
Terwijl je daar ook een verantwoordelijkheid hebt.
Ik heb daar ook een soort stuwende kracht
in gehad.
In elk geval.
Misschien nu nog wel.
En dan gaat het ook om jou.
Maar als ik kom spreken wil ik niet
dat het om mij gaat.
Ik moet hier mijn best doen.
Maar het moet om jullie gaan.
En dat is...
Als ik dan zo terugkijk naar toen ik...
Nou ja, misschien...
Toen ik een beetje leiderschap begon te ontdekken.
24, 25 jaar.
Dat ik echt wel door kreeg van zo
werkt dat.
Toen heb ik dat eigenlijk geleerd.
Zorg nou maar dat het niet om jou
gaat.
En dat je dus dient.
Bij Defensie zeggen we dat ook vaak.
Dienend leiderschap.
Dus ja, je bent degene die in de
spotlight staat.
Maar je doet dit in de overdracht.
Je bent met een ander bezig.
En dat is wat ik echt...
Dat is denk ik wat ik...
Het allerbelangrijkste vind.
En ik denk dat je mij ook het
meeste kunt raken.
Als je me indirect...
Of direct zou vertellen.
Dat ik het voor...
Nou ja.
Voor jou.
Voor mijn eigen ego.
Mijn eigen zakken.
Het kan best dat mensen die indruk van
je hebben.
Ik signaleerde het ook wel eens bij Maarten.
Waar zie ik mezelf dan niet goed?
Dat vind ik een mooie les dan weer.
Als ik jou op zo'n...
Boek zie ook.
Die gast.
De commando.
Als je het heel plat slaat, komt dat
over.
En dan lees ik die boeken.
Dan hoor ik je praten.
Ik voel je energie.
Je bent eigenlijk een heel gevoelige, lieve man.
Ja, dat zit er ook in.
Dat zal bij jou ook zo zijn.
Het hele plaatje...
Op de kaft wordt er iets uitgelegd.
Waarvan ik zelf tevreden ben.
Want ik heb ja gezegd.
Maar waarbij een uitgever zegt.
Wij geloven dat dit verhaal deze foto nodig
heeft.
En dat is een heel klein stukje van
me.
Wat kracht uitstraalt.
Of zelfverzekerdheid.
Dat klopt ook.
Maar er zit veel meer in.
Wat je niet kwijt kunt.
Niet in die tekst.
Niet in het boek.
Wel in dit gesprek.
Dan raak je aan andere dingen.
Logisch dat het gesprek ook zo loopt.
Omdat je nieuwsgierig bent.
Daar moet ook iets anders zijn.
Maar social media is sowieso een lastige...
Hoe zeg je dat?
Lastig om dat soms te leren.
Het is een imago wat er gecreëerd wordt.
En dat doet tv ook heel erg.
Als ik jou op tv zie, denk ik
ook van...
Ik weet niet of ik jou wel zo
'n gezellig gast vind.
Nee, dat snap ik.
Maar dat ben je dus wel.
Je hebt ook een privéleven.
Je hebt ook een relatie.
En een kind.
En ik moet ook brood bestellen bij de
bakker.
En dat gaat echt niet op die manier
zoals in het programma.
En in dat programma brengen ze ook wel
wat nuance aan.
Als je in het begin afleveringen kijkt.
Of de einde.
Dan zie je ook wel een ander karakter.
En het wordt ook wel een klein beetje
gesneden.
Naar wat werkt.
Dus dit werkt kennelijk.
Hoewel ik erachter sta.
Maar ben ik wel een stuk meer dan
dat gelukkig.
Als we nog even naar leiderschap gaan.
In ons land.
En in de wereld.
Is er een tekort aan...
Hoe mag je dat noemen?
Goed leiderschap?
Duidelijk leiderschap?
Dienend leiderschap?
Laten we zeggen.
Het is een chaos.
Het gaat niet zo goed.
Ik heb best wel meningen.
Over van alles en nog wat.
Die iedereen heeft.
Maar als je kijkt naar het leiderschap bijvoorbeeld
in Nederland.
Wat zouden we kunnen verbeteren?
Zonder dat we nu gaan zeggen.
Het is niet goed.
Als jij nou eens de baas zou zijn.
Of de leider.
Hoe zou jij het leiderschap aanpakken?
Ja.
Daar heb ik de laatste keer een post
over gemaakt.
En dan zie je er heel veel bijval
krijgen.
Omdat het leeft.
Het was helemaal niet goedkoop bedoeld.
Wat ik eigenlijk wil zeggen is.
Als je aan de aanloop naar zo'n
verkiezing.
Als je ziet wat daar verteld wordt.
Er is niemand.
Geen enkele partijleider.
Die daar gezegd heeft.
Wat wij hier nu met elkaar proberen voor
te vechten.
Dit gaan we niet regelen.
Dit gaat niet lukken.
Want dit is wat wij zouden willen.
We hebben daar een ander voor nodig.
Maar om elkaar te vinden.
Moeten we luisteren naar elkaar.
We moeten feitelijk met elkaar gaan spreken.
En als je dan die debatten ziet.
Het is bijna lachwekkend hoe dat gaat.
Het gaat gewoon om woordgrappen.
Het gaat om een beetje klikbeet.
Je wil natuurlijk gezien worden.
Ik vind dat erg gênant.
Want leiderschap gaat over.
De verantwoording neemt niet alleen over wat je
zegt.
Maar het is ook over wat je doet.
Dat gebeurt niet zoveel.
Ik zou meer ratio willen zien.
Ik zou meer data gedreven leiderschap willen zien.
Daar ben ik helemaal niet in persoon voor.
Maar in de politiek.
Is dat wat ik zou willen zien.
Want ik weet niet meer.
Zelf als kiezer.
Weet ik niet meer wat ik moet doen.
Dat is gek.
Waarom weet je dat niet?
Ik heb geen idee wat nu goed is.
Is dat omdat je ook niet gelooft wat
ze zeggen?
Je denkt toch.
Wat ze zeggen gaan ze toch niet doen?
Nog niet eens dat ze het niet gaan
doen.
Want dat vertellen zij niet.
Maar dat snap ik wel.
Als je als partij straks met vier partijen
moet regeren.
Dat je dit niet allemaal waar kunt maken.
Maar ik geloof ook niet wat ze zeggen.
Ik geloof dat argumenten voor worden aangedikt.
Andere argumenten worden weggelaten.
Om net even een belangrijke statement te maken.
En dat klinkt als.
Het is bijna normaal geworden.
Maar het is niet normaal.
Als je problemen oplost.
Dan wil je gewoon de puzzels snappen.
Je zou bijna vragen om meer technocratische bestuurders.
Mensen die besturen op het probleem.
Als je in een onderneming zit.
Dan ga je een probleem oplossen.
Want anders ga je morgen namelijk failliet.
En dat betekent dat je dus heel goed
moet weten.
Wat is er aan de hand?
En als je nu gaat kijken.
Wat is er nu in Nederland aan de
hand?
Ik weet wat de problemen zijn.
Op de kop thema's.
Maar wat daar precies aan de hand is.
Ik heb geen idee.
Ik zou ook niet weten wat de oplossing
is.
En je krijgt het ook nergens te vinden.
De ene laat wel wat CBS dingetjes narekenen.
Maar los daarvan.
Jullie zijn nog nooit gevraagd.
Om dit soort mensen leiderschapstrainingen te geven.
Want die krijgen ze neem ik aan wel.
Maar dat is maar een aanname.
Dat weet ik niet.
Ik denk dat het een aanname is.
Ik zou dat dus heel graag doen.
En niet dat ik nou denk dat ik
daar...
Wat ik ze mee zou willen geven.
Is eigenlijk wat ik in dit boek schrijf.
Dat als je je verantwoordelijkheid neemt.
Dat is niet alleen voor je achterban.
Niet alleen voor je partij.
Als je verantwoordelijkheid neemt als bestuurder.
Doe je dat voor het land.
Dan ben je dus eigenlijk altijd op zoek.
Je kunt hier geen negen halen.
Hou op.
Ik heb toen in die post gezegd.
Soms moet je gewoon leren dat een 6
,5 morgen.
Veel meer waard is dan die 9 die
nooit bereikt wordt.
Dus vind elkaar in die 6,5.
En ga nu aan de slag.
Je moet het geven.
Je moet het anders zien.
Je moet de kaarten niet voor je borst
houden.
Je moet ze allemaal op tafel leggen.
En dan bouw je vertrouwen.
En als je dat niet doet.
Dan komt het dus nooit goed.
Peter van Uum.
Die heeft dus laatst een speech geschreven.
Ik heb dat in Vlaarder gehoord.
In een podcast.
En dat ging dus over.
Europa heeft geen politici nodig.
Maar staatslieden.
En net na de Tweede Wereldoorlog.
Werd er dus gesproken.
Over de opbouw van Europa.
En dat kon men doen.
Omdat er staatslieden waren.
Die dus over hun eigen regeerperiode heen keken.
Die keken naar het gedeelde belang.
Die wisten dat het nooit een 10 zou
worden.
Maar we gaan dit wel opbouwen met elkaar.
En we moeten het dus nu allemaal geven.
En dan kijken we vervolgens wel.
Wat we kunnen nemen.
We hebben de staatslieden nodig.
Ik voel in dat woord.
Hij heeft dat heel mooi beschreven.
Ik krijg hartstikke goede kritieken op.
Maar toen hij dat zei.
Dat is eigenlijk precies wat ik ook voel.
Je hebt geen politici nodig nu.
Je wordt een beetje gefopt.
Het vervelende is nog.
Dat het bewustzijn dat niet echt is.
Dat ben ik stellig van overtuigd.
Deze mensen werken keihard.
Met de beste bedoelingen.
Dat is ook echt zo.
En tegelijkertijd.
Wil je ze bewuster maken.
Dat is bijna arrogant.
Je wil ze bewuster maken.
Want dit is heel gek.
Wat hier gebeurt.
Gek dat dit kan in het land.
En dan komt er een nieuwe corufee naar
boven toe.
Harry Bontebal.
Die dat eigenlijk...
Uitstraald.
Ik volg het nu wat minder.
Maar die krijgt er ook niet echt grip
op.
Dus je moet dat met elkaar doen.
Je hebt gewoon een ander gesprek nodig.
Stop nou eens met al die agenda punten.
Ga nou eens kijken.
Hoe gaan we samenwerken?
Dan kom je weer terug bij jouw boodschap.
Je kan het nooit alleen.
Nee.
En dan pak dat rijtje maar.
Ik moet het open doen.
Eerlijk.
Daadkrachtig.
Integer.
Zonder dubbel agenda.
Het gaat dus niet.
Het zijn allemaal woorden.
Als je daar politiek achter zet.
Dan komt er zo'n streep door.
Dat is ons beleving van de politiek.
Het is niet open.
Het is niet transparant.
Het is niet eerlijk.
Het is niet daadkrachtig.
Het is geen eigenaarschap.
Er zijn mensen die reageren.
Politici, kamerleden.
Ik krijg hele leuke dingen te horen.
Meestal lees ik toch van.
Ray, je hebt het gelijk.
Maar je weet niet hoe het hier werkt.
Dat is ook zo.
Ik heb daar een gigantische blinde vlek voor.
Ik weet het ook niet.
Maar ik geloof dat als je alles platdrukt.
Dan begint het met dat rijtje.
Ik ben zelf.
Ik heb een stuk of 8, 9 leidinggevende
gehad.
In mijn hele carrière.
Er zijn er drie waar ik mee wegloop.
En dan klopte dat rijtje.
En de andere zes niet.
En dan klopte dat rijtje niet.
Dus als je wilt dat het land met
je wegloopt.
En dat je dingen voor elkaar maakt.
Dan moet je zorgen dat je betrouwbaar bent.
En dat betekent dus door dik en dun.
Ook als het eventjes niet goed uitkomt.
En dat je daardoor misschien zes zetels verliest.
Dan verlies je maar zes zetels.
Maar op den duur komen die terug.
Dus het is allemaal korte termijn gedachten.
Die pools maar in de gaten houden.
Is dit een beetje de strategie van.
Misschien moet je soms een veldslag even toegeven.
Om uiteindelijk de oorlog te winnen.
Ja.
Ik hoor mezelf kletsen.
Ik heb dan die stemmetjes.
Van die mensen die dan gereageerd hebben.
Gijs Tijman is bijvoorbeeld.
Een hele goede bekende.
Echt een vriend.
Dat is een beetje verwaterd nu.
Ik heb met hem in de commando opleiding
gezeten.
En die heb ik toen ook geappt.
Hij zegt zoveel woorden.
Eigenlijk zit ik er naast.
En dat is ook zo.
Ik zit niet in zijn dagelijkse werkelijkheid.
Ik luister graag.
Maar als buitenstaander.
En misschien toch voor tegenwoordiging van een groot
geluid.
Ik denk dat we wel 17 miljoen buitenstaanders
hebben.
Ja.
Wij weten allemaal niet hoe het gaat.
En daardoor krijg je denk ik ook.
Disbalance.
En die polarisatie.
Als ik niet weet wat er gebeurt.
Als ik in het bedrijf niet weet.
Wat management allemaal aan het bekokstoven is.
Dan word ik wantrouwend.
Dan heb ik geen goed gevoel meer.
Precies.
En dan verlies je mensen.
En de sfeer wordt anders.
En er komt achterdocht.
En eigenlijk wat er gezegd wordt is.
Ja dat werkt overal zo.
Maar niet in de politiek.
Dat is eigenlijk wat er verteld wordt.
En misschien is dat zo.
Ik heb daar nooit gewerkt.
Maar ik zei probeer het nou eens dan.
En waarom gaat dat soms wel goed dan?
Want soms gaat het namelijk wel goed.
Dat is namelijk wat Van Umen zijn speech
zei.
En wat deden die mensen dan toen anders?
En is daar misschien niet een case study
te doen.
Dat je lering trekt uit het gedrag van
die.
Degene die toen die crisis managede.
Want kennelijk gebeurde het toen wel.
Of was het toen in een keer meer
nodig?
Was er meer urgentie?
We zijn gewoon allemaal bang.
We zijn allemaal bang om mensen te verliezen.
Zijn we bang?
Dat denk ik ja.
Ik denk dat dit voortkomt uit angst.
En onzekerheid van stel nou voor dat we
nog kleiner worden.
Maar ik geloof dat dit gedrag zorgt dat
je groter wordt.
Misschien moet ik eens een partij beginnen.
Nee.
Geen aspiraties.
Maar het is mooi wat je zegt.
En dan komen we terug bij je boek.
Maar ja, wie gaat dit doen?
Zonder.
Het is elke keer een beetje.
Je hebt het allemaal geroepen.
Iets meer geven en niet bang zijn om
iets kwijt te raken.
Ik denk dat dat in de politiek ook
speelt.
Ik heb je heel veel.
Niet vandaag, maar ook in heel veel andere
podcast horen vertellen over.
Je moet het samen doen.
Als jullie onder de grond zitten.
Met een missie.
Of je elkaar nou wel of niet aardig
vindt.
Hoe koud en hoe kut en hoe vervelend
het is.
Je moet het wel met elkaar doen om
te overleven.
En zoals ik het nu zie in Nederland.
En ook in de rest van de wereld.
Als we het niet met elkaar gaan doen.
Dan gaan we het niet oplossen.
Misschien heb je gelijk.
Beter een 6 of een 6,5 met
z'n allen.
Dan hoop op de 9 die nooit gaat
komen.
En vanuit die 6 kun je misschien verder.
Ja, dat is dan de gedachte.
Wat een filosofisch gesprek.
Dankjewel man voor alle wijze woorden.
Je bent wat je doet.
Ik zou iedereen aanraden.
Om meer te doen.
En daar wel goed over na te denken.
Wat je gaat doen.
En ga je nog optreden in het theater
binnenkort?
Dat staat niet in de planning.
Maar we hebben wel echt daar zin in.
Om dat weer op te gaan pakken.
Het is leuk he theater.
Dat had ik niet verwacht.
Dat het zo leuk was.
Is bij mij optreden weer niet leuk.
All die mensen lachen.
Vind ik heel leuk om iets te verkennen.
Laten we het daar over hebben.
Mag ik je heel erg bedanken?
Zeker.
Als deze aflevering je iets heeft gebracht.
Een momentje rust.
Een helder inzicht.
Of misschien vond je het gewoon leuk om
te kijken.
Like dan.
Abonneer je op ons kanaal.
Klik op het belletje.
Dan krijg je een melding als er een
nieuwe aflevering online staat.
En reageer onder deze video.
Wat vond je ervan?
Misschien heb je een vraag.
Misschien kunnen we je nog verder helpen.
Bedankt voor het kijken.
En graag tot een volgende Rust in je
Hoofd.