1
00:00:00,160 --> 00:00:01,460
Als het tegen zit, dan heb je gewoon

2
00:00:01,460 --> 00:00:03,500
mensen die gaan zoeken naar dat argument.

3
00:00:03,900 --> 00:00:05,080
Van hoe komt het nou dat mijn dag

4
00:00:05,080 --> 00:00:05,920
zo vervelend is?

5
00:00:06,340 --> 00:00:07,380
Hoe komt het nou dat het niet meer

6
00:00:07,380 --> 00:00:08,140
zo is zoals vroeger?

7
00:00:08,220 --> 00:00:08,940
Dat vind ik ook zo'n mooie.

8
00:00:09,320 --> 00:00:10,460
Nou, dat komt omdat jij je niet meer

9
00:00:10,460 --> 00:00:10,920
zo voelt.

10
00:00:11,620 --> 00:00:13,000
En je reactie is dat je op zoek

11
00:00:13,000 --> 00:00:14,400
gaat naar het argument.

12
00:00:14,840 --> 00:00:16,540
En dat is dan vaak een andere regel,

13
00:00:16,720 --> 00:00:17,880
het nieuwe ICT-systeem.

14
00:00:18,220 --> 00:00:20,000
Die manager die veranderd is, de overheid die

15
00:00:20,000 --> 00:00:20,660
van wat besloten.

16
00:00:20,980 --> 00:00:22,260
Dat is een armzalig gedrag.

17
00:00:22,460 --> 00:00:24,240
Want dat betekent dat je nooit in controle

18
00:00:24,240 --> 00:00:25,160
bent over je gedachten.

19
00:00:25,420 --> 00:00:26,700
Niet over rust in je hoofd.

20
00:00:26,720 --> 00:00:27,840
Je hebt geen rust in je hoofd als

21
00:00:27,840 --> 00:00:28,160
je dit doet.

22
00:00:28,240 --> 00:00:29,120
En je kunt het ook niet oplossen.

23
00:00:29,120 --> 00:00:30,400
En ik zeg niet dat je nooit mag

24
00:00:30,400 --> 00:00:32,680
mopperen, want soms is dat ventiel met elkaar

25
00:00:32,680 --> 00:00:33,200
best goed.

26
00:00:33,440 --> 00:00:35,500
Maar je zult toch moeten bedenken van wat

27
00:00:35,500 --> 00:00:36,400
gaan wij hier aan doen?

28
00:00:36,800 --> 00:00:37,300
Hoe doe je dat?

29
00:00:38,020 --> 00:00:40,360
Vandaag ga ik in gesprek met Reek Laassens.

30
00:00:40,800 --> 00:00:43,140
Hij is voormalig officier bij het Korps Commando

31
00:00:43,140 --> 00:00:43,540
Troepen.

32
00:00:43,900 --> 00:00:46,460
Maar hij is vooral bekend als hoofdinstructeur uit

33
00:00:46,460 --> 00:00:48,860
het televisieprogramma Kamp van Koningsbrugge.

34
00:00:49,200 --> 00:00:52,260
Zijn eerste boek Groeipijn werd een mega-bestseller.

35
00:00:52,820 --> 00:00:54,960
En het vervolg daarop is Je bent wat

36
00:00:54,960 --> 00:00:55,320
je doet.

37
00:00:55,320 --> 00:00:57,260
Hoe vind je rust in je hoofd als

38
00:00:57,260 --> 00:00:59,540
de lat hoog ligt in een oorlogssituatie?

39
00:00:59,980 --> 00:01:02,060
Maar ook gewoon in het dagelijks leven, in

40
00:01:02,060 --> 00:01:03,300
je bedrijf en in je werk?

41
00:01:04,060 --> 00:01:06,100
Reek is een absolute expert op het gebied

42
00:01:06,100 --> 00:01:08,420
van leiderschap en alles wat daarbij nodig is.

43
00:01:09,000 --> 00:01:11,100
Dus daar kunnen we vandaag veel van leren.

44
00:01:11,660 --> 00:01:12,780
En daarom ben ik blij dat hij er

45
00:01:12,780 --> 00:01:14,260
is vandaag in de Rust in Je Hoofd

46
00:01:14,260 --> 00:01:14,760
podcast.

47
00:01:15,440 --> 00:01:16,320
Reek Laassens.

48
00:01:17,240 --> 00:01:19,860
Een uurlang mentale commando training met Reek Laassens.

49
00:01:20,380 --> 00:01:21,800
Dat hoop ik van je te krijgen.

50
00:01:22,720 --> 00:01:25,720
Ik wil graag naar zelfontwikkeling kijken op het

51
00:01:25,720 --> 00:01:30,380
gebied van zelfdiscipline, doorzettingsvermogen, eigenaarschap, waar je het

52
00:01:30,380 --> 00:01:31,540
vaak over hebt, leiderschap.

53
00:01:32,240 --> 00:01:33,940
Wat we hard nodig hebben in deze wereld.

54
00:01:34,060 --> 00:01:36,000
Maar eerst, mijn eerste vraag is altijd, hoe

55
00:01:36,000 --> 00:01:38,440
is het met de rust in jouw hoofd?

56
00:01:38,900 --> 00:01:40,940
Ja, de vraag stel je op een mooi

57
00:01:40,940 --> 00:01:41,280
moment.

58
00:01:41,420 --> 00:01:41,900
Het gaat goed.

59
00:01:42,340 --> 00:01:43,600
Ik heb een overzichtelijke week.

60
00:01:44,800 --> 00:01:45,900
Vandaag een mooie dag.

61
00:01:46,000 --> 00:01:46,820
Ik heb vanochtend gesport.

62
00:01:47,940 --> 00:01:49,320
Als ik dan op mijn horloge kijk, die

63
00:01:49,320 --> 00:01:50,760
vertelt me wel eens hoeveel stress ik vandaag

64
00:01:50,760 --> 00:01:50,920
heb.

65
00:01:50,980 --> 00:01:52,460
Dan heeft die nog niet echt uitgeslagen.

66
00:01:52,560 --> 00:01:53,360
Dat was gisteren wat anders.

67
00:01:53,800 --> 00:01:55,600
Maar nu zit ik lekker in mijn vel.

68
00:01:55,740 --> 00:01:56,820
Wat zijn de dingen waar je wel stress

69
00:01:56,820 --> 00:01:57,320
van krijgt?

70
00:01:58,520 --> 00:01:59,720
Waar ik stress van krijg is dat ik

71
00:01:59,720 --> 00:02:01,340
bijna te laat kom.

72
00:02:01,840 --> 00:02:02,700
Daar kan ik niet zo goed tegen.

73
00:02:02,960 --> 00:02:04,660
Dus ik rijd altijd heel op tijd weg.

74
00:02:05,760 --> 00:02:07,860
En als dan het verkeer tegen zit en

75
00:02:07,860 --> 00:02:10,700
mijn tijdklokje loopt een beetje in, dan merk

76
00:02:10,700 --> 00:02:11,960
ik gewoon dat ik een waarde die ik

77
00:02:11,960 --> 00:02:14,340
zelf best belangrijk vind, dat die onder druk

78
00:02:14,340 --> 00:02:14,820
komt te staan.

79
00:02:14,820 --> 00:02:16,100
Daar krijg ik een beetje stress van.

80
00:02:16,760 --> 00:02:18,200
En waar ik ook stress van krijg is

81
00:02:18,200 --> 00:02:19,700
als ik dingen die ik voorgenomen heb niet

82
00:02:19,700 --> 00:02:22,140
kan doen, omdat de dag het overneemt.

83
00:02:22,940 --> 00:02:24,160
Maar is het dan stress of is het

84
00:02:24,160 --> 00:02:25,260
meer van vervelend?

85
00:02:25,740 --> 00:02:26,860
Ja, kijk wat is stress?

86
00:02:27,060 --> 00:02:27,940
Heb ik er dan last van?

87
00:02:28,000 --> 00:02:28,940
Ik heb er wel last van, ja.

88
00:02:29,060 --> 00:02:33,500
Het kan mijn humeur wel beïnvloeden.

89
00:02:33,560 --> 00:02:35,020
Dat kan ik overigens prima wegpoetsen.

90
00:02:35,680 --> 00:02:36,760
Dat hoef je niet altijd te zien, maar

91
00:02:36,760 --> 00:02:37,980
van binnen gebeurt er dan wel wat.

92
00:02:38,140 --> 00:02:39,280
En dan ben ik dus niet rustig in

93
00:02:39,280 --> 00:02:39,620
mijn hoofd.

94
00:02:39,940 --> 00:02:41,420
Heb je ook weleens dat je als je

95
00:02:41,420 --> 00:02:43,700
nachts wakker ligt niet kan slapen, dat dingen

96
00:02:43,700 --> 00:02:45,100
in je hoofd door blijven gaan?

97
00:02:45,640 --> 00:02:47,620
Nee, ik maal niet.

98
00:02:47,760 --> 00:02:49,140
Ik ben ook niet iemand die heel lang...

99
00:02:50,000 --> 00:02:50,800
Vroeger wel gehad?

100
00:02:51,640 --> 00:02:54,280
Ja, misschien toch wel in moeilijke tijden.

101
00:02:54,340 --> 00:02:55,700
Als er een keer een relatie niet lekker

102
00:02:55,700 --> 00:02:56,700
loopt, dan kan ik wel eens een keer

103
00:02:56,700 --> 00:02:58,100
een nacht niet lekker slapen.

104
00:02:58,860 --> 00:03:00,180
Als het met de kinderen iets is wat

105
00:03:00,180 --> 00:03:01,560
me echt zorgen maakt, dan kan ik dat

106
00:03:01,560 --> 00:03:03,760
nog weleens hebben, maar ik zou niet meer

107
00:03:03,760 --> 00:03:05,000
weten wanneer de laatste keer is geweest.

108
00:03:05,400 --> 00:03:08,060
Dus ik slaap goed.

109
00:03:09,280 --> 00:03:10,500
Je hebt twee boeken geschreven.

110
00:03:10,600 --> 00:03:12,300
Eentje die heeft Guy Ga verkocht.

111
00:03:12,300 --> 00:03:15,620
Dat staat ook overal nog in alle boekhandels.

112
00:03:15,760 --> 00:03:16,300
En dit is de nieuwe.

113
00:03:17,740 --> 00:03:19,220
Ik had een stukje van het voorwoord wat

114
00:03:19,220 --> 00:03:21,020
ik graag even zou willen delen.

115
00:03:21,940 --> 00:03:23,000
Ik vind het wel mooi wat je schrijft.

116
00:03:23,280 --> 00:03:26,400
Jij zegt, ik geloof dat het ontzettend ontbreekt

117
00:03:26,400 --> 00:03:29,240
aan kansen, maar soms wel aan het besef

118
00:03:29,240 --> 00:03:31,180
dat wie we zijn wordt bepaald door wat

119
00:03:31,180 --> 00:03:31,680
we doen.

120
00:03:32,780 --> 00:03:34,280
En daarom heet dit boek ook Je bent

121
00:03:34,280 --> 00:03:36,160
wat je doet, de titel van dit boek.

122
00:03:36,800 --> 00:03:38,980
Dus je zegt, de situatie waarin je je

123
00:03:38,980 --> 00:03:40,540
bevindt als een gegeven, maar hoe wij daarmee

124
00:03:40,540 --> 00:03:41,800
omgaan, dat is je karakter.

125
00:03:41,800 --> 00:03:43,880
En wie verandering wil, moet moeite doen.

126
00:03:44,160 --> 00:03:46,000
Je bent niet wat je zelf belooft of

127
00:03:46,000 --> 00:03:46,880
wat je had willen doen.

128
00:03:47,360 --> 00:03:48,920
Niet wat je hoopt, wat je hoopt te

129
00:03:48,920 --> 00:03:49,120
worden.

130
00:03:49,320 --> 00:03:50,160
En ook niet wat je leest.

131
00:03:50,280 --> 00:03:52,420
Je bent gewoon wat je elke dag doet.

132
00:03:53,540 --> 00:03:54,840
Ik zeg, je bent wat je denkt.

133
00:03:55,080 --> 00:03:56,920
Jij zegt, ja, je bent wat je doet.

134
00:03:57,100 --> 00:03:57,980
En dat is ook zo natuurlijk.

135
00:03:59,960 --> 00:04:02,400
Als we zouden doen wat we weten, dan

136
00:04:02,400 --> 00:04:03,840
zou de wereld er anders uitzien.

137
00:04:04,660 --> 00:04:06,140
En dat zei je ook van, ja, we

138
00:04:06,140 --> 00:04:07,440
weten het allemaal wel natuurlijk.

139
00:04:07,520 --> 00:04:09,700
Maar het verschil tussen weten en doen, dat

140
00:04:09,700 --> 00:04:10,380
maakt het verschil.

141
00:04:10,380 --> 00:04:11,940
En dat is wat je eigenaarschap noemt.

142
00:04:12,920 --> 00:04:13,820
Kan je dat uitleggen?

143
00:04:13,900 --> 00:04:14,940
Wat is eigenaarschap?

144
00:04:16,459 --> 00:04:18,480
Ik geloof dat eigenaarschap een soort belofte is

145
00:04:18,480 --> 00:04:21,400
aan jezelf om dat wat je eigenlijk hoopt,

146
00:04:21,500 --> 00:04:23,200
zoals je toekomst eruit ziet of je dromen,

147
00:04:23,700 --> 00:04:25,180
dat je bereid bent om energie te leveren

148
00:04:25,180 --> 00:04:26,060
om die te verwezenlijken.

149
00:04:26,320 --> 00:04:27,820
En dat hoeft niet altijd professioneel te zijn,

150
00:04:27,880 --> 00:04:29,520
maar dat je gewoon de verantwoordelijkheid neemt over

151
00:04:29,520 --> 00:04:32,520
je dag, over je gesprek met iemand.

152
00:04:33,340 --> 00:04:35,220
Dat je daar actief bent.

153
00:04:35,860 --> 00:04:38,160
En dat is niet altijd mooi, sterker nog.

154
00:04:38,240 --> 00:04:39,580
Als je dat echt neemt, dan kom je

155
00:04:39,580 --> 00:04:43,660
erachter dat je eigenlijk dat doel eigenlijk nooit

156
00:04:43,660 --> 00:04:46,200
gaat bereiken, maar dat je wel op weg

157
00:04:46,200 --> 00:04:47,020
bent naar dat doel.

158
00:04:47,580 --> 00:04:51,240
En dat is heel lastig, want dat betekent

159
00:04:51,240 --> 00:04:52,800
dus dat je op die weg daar naartoe,

160
00:04:53,040 --> 00:04:54,960
dat je van allerlei dingen tegenkomt die je

161
00:04:54,960 --> 00:04:56,720
eigenlijk niet had verwacht, ook niet had kunnen

162
00:04:56,720 --> 00:04:57,200
bedenken.

163
00:04:57,700 --> 00:04:59,600
En die challenge je eigenlijk de hele tijd

164
00:05:00,040 --> 00:05:02,360
om af te haken of door te zetten.

165
00:05:03,520 --> 00:05:05,500
En sommige mensen gaan er dan slim omheen.

166
00:05:06,040 --> 00:05:07,680
Anderen die gaan er lomp doorheen.

167
00:05:07,900 --> 00:05:09,120
En dat vind ik eigenlijk niet zo boeiend

168
00:05:09,120 --> 00:05:10,880
hoe je dat doet, maar dat je wel

169
00:05:10,880 --> 00:05:14,380
in wat bij jou past, in de volledige

170
00:05:14,380 --> 00:05:18,880
omvang de verantwoordelijkheid neemt voor je handelen.

171
00:05:19,160 --> 00:05:20,060
Daar gaat het eigenlijk om.

172
00:05:20,100 --> 00:05:21,960
Dat je verantwoordelijkheid neemt voor je leven, voor

173
00:05:21,960 --> 00:05:24,080
de dingen die je doet of soms niet

174
00:05:24,080 --> 00:05:24,360
doet.

175
00:05:25,080 --> 00:05:26,120
Dat je wegloopt.

176
00:05:26,320 --> 00:05:27,080
Ja, dat kan ook.

177
00:05:27,220 --> 00:05:29,560
Dus dat je zegt van ik doe dit

178
00:05:29,560 --> 00:05:31,500
nu niet omdat de tijd is niet rijp,

179
00:05:31,660 --> 00:05:33,220
of ik heb daar de energie niet voor.

180
00:05:33,360 --> 00:05:35,200
Maar dat je dat dan vervolgens wel vertelt.

181
00:05:35,800 --> 00:05:37,660
Dat je dus, als dat past bij de

182
00:05:37,660 --> 00:05:39,480
situatie, dat je uitlegt waarom je dat niet

183
00:05:39,480 --> 00:05:39,700
doet.

184
00:05:40,640 --> 00:05:42,000
En dat is niet met een staag tussen

185
00:05:42,000 --> 00:05:43,740
de benen, maar met opgeheven hoofd.

186
00:05:43,920 --> 00:05:45,800
Want je neemt dat besluit en dat kun

187
00:05:45,800 --> 00:05:46,520
je uitleggen.

188
00:05:46,940 --> 00:05:48,480
Want als je het niet uit kunt leggen,

189
00:05:48,580 --> 00:05:50,440
dan is er dus iets wat afbreuk doet

190
00:05:50,440 --> 00:05:51,200
aan eigenaarschap.

191
00:05:51,740 --> 00:05:53,980
Ik heb wel eens gezegd dat, ik spreek

192
00:05:53,980 --> 00:05:54,880
veel van leidinggevenden.

193
00:05:55,940 --> 00:05:58,400
En dat leiderschap, je kunt daar boeken over

194
00:05:58,400 --> 00:05:58,920
lezen.

195
00:05:59,620 --> 00:06:00,280
Honderden boeken.

196
00:06:00,920 --> 00:06:01,960
YouTube staat er vol mee.

197
00:06:02,620 --> 00:06:04,340
Maar het gaat eigenlijk maar om één echt

198
00:06:04,340 --> 00:06:04,660
ding.

199
00:06:04,880 --> 00:06:06,240
Een leider wil gevolgd worden.

200
00:06:06,240 --> 00:06:08,300
En wanneer volgen mensen nou leiders?

201
00:06:08,480 --> 00:06:11,420
Niet als je de perfecte leiderschapsstijl beheerst, of

202
00:06:11,420 --> 00:06:12,540
goed kunt communiceren.

203
00:06:13,140 --> 00:06:14,360
Het gaat ook niet over besluiten, maar het

204
00:06:14,360 --> 00:06:18,140
gaat over, voelt iemand dat je er vol

205
00:06:18,140 --> 00:06:18,540
in gaat?

206
00:06:18,640 --> 00:06:20,100
Dat je jouw skin in de game zet?

207
00:06:20,400 --> 00:06:23,780
Voelt iemand dat jij, het vuur wat je

208
00:06:23,780 --> 00:06:25,420
voelt, dat je dat over weet te dragen

209
00:06:25,420 --> 00:06:25,960
op de mensen?

210
00:06:26,360 --> 00:06:29,560
En de hoeksteen onder al die leiderschaps, ja,

211
00:06:29,660 --> 00:06:32,660
wat zijn het, technieken, is voor mij eigenaarschap.

212
00:06:33,360 --> 00:06:36,120
De mensen gaan niet met je lopen omdat

213
00:06:36,120 --> 00:06:38,280
je toevallig iets heel goed kunt, maar om

214
00:06:38,280 --> 00:06:38,760
wie je bent.

215
00:06:39,440 --> 00:06:40,560
En dat heeft toch te maken met een

216
00:06:40,560 --> 00:06:41,580
heel rijtje aan woorden.

217
00:06:42,760 --> 00:06:44,780
En dat rijtje aan woorden, dat is eindeloos

218
00:06:44,780 --> 00:06:46,040
als het gaat over leiderschap.

219
00:06:46,200 --> 00:06:49,140
Dat heeft dan alles te maken met integer

220
00:06:49,140 --> 00:06:51,800
zijn en daadkrachtig en eerlijk en open.

221
00:06:52,160 --> 00:06:53,720
Nou, je kunt hier wel een boekje over

222
00:06:53,720 --> 00:06:54,280
volschrijven.

223
00:06:55,220 --> 00:06:57,760
En iemand die geen eigenaarschap neemt, daar is

224
00:06:57,760 --> 00:06:58,780
één defect.

225
00:06:59,940 --> 00:07:01,700
Bij diegene is er één, en vaak ook

226
00:07:01,700 --> 00:07:05,180
meerdere woorden, waarbij je kunt zeggen, ik ben

227
00:07:05,180 --> 00:07:05,520
niet.

228
00:07:06,060 --> 00:07:07,740
Ik ben hier niet helemaal eerlijk.

229
00:07:08,020 --> 00:07:09,060
Ik ben hier niet helemaal zuid.

230
00:07:09,060 --> 00:07:10,520
Ik ben niet eerlijk naar mezelf.

231
00:07:11,620 --> 00:07:12,560
Er is een dubbele agenda.

232
00:07:12,580 --> 00:07:13,660
Ik neem geen verantwoordelijkheid.

233
00:07:13,800 --> 00:07:15,200
Er is iets wat ik probeer te verbergen,

234
00:07:15,300 --> 00:07:16,160
wat mij niet mag zien.

235
00:07:16,920 --> 00:07:19,200
En de omgeving heeft dat niet meteen door,

236
00:07:19,320 --> 00:07:20,040
maar ze voelen dat.

237
00:07:20,840 --> 00:07:22,440
Ik geloof echt dat als je twee afdelingen

238
00:07:23,080 --> 00:07:24,660
naast elkaar zet, eentje die goed rijdt en

239
00:07:24,660 --> 00:07:26,620
eentje die niet goed rijdt, en je zou

240
00:07:26,620 --> 00:07:29,580
die managers, zou je fileren of je zou

241
00:07:29,580 --> 00:07:31,060
er onderzoek naar doen, dan kom je erachter

242
00:07:31,060 --> 00:07:33,500
dat het gedrag zit in dat rijtje woorden.

243
00:07:33,500 --> 00:07:35,520
Bij sommige van die leiders klopt dat.

244
00:07:36,060 --> 00:07:37,000
En daar is de sfeer goed.

245
00:07:37,140 --> 00:07:38,320
Mensen hebben veel van elkaar over.

246
00:07:38,400 --> 00:07:39,000
Ze zijn loyaal.

247
00:07:39,520 --> 00:07:41,320
Dat wil niet zeggen dat de cijfers beter

248
00:07:41,320 --> 00:07:41,640
zijn.

249
00:07:42,180 --> 00:07:44,540
Maar de veerkracht in zo'n eenheid of

250
00:07:44,540 --> 00:07:46,300
in zo'n team of afdeling, die is

251
00:07:46,300 --> 00:07:48,980
gewoon sterker dan waar iemand voor zichzelf gaat.

252
00:07:49,300 --> 00:07:54,120
Of zo kletst, maar uiteindelijk zich zo gedraagt.

253
00:07:55,560 --> 00:07:57,580
Worden leiders, echte leiders, worden die geboren?

254
00:07:57,780 --> 00:07:59,340
Is het een aangeboren talent?

255
00:07:59,500 --> 00:08:01,420
Of zeg je, leiderschap kun je leren?

256
00:08:01,920 --> 00:08:03,360
Ja, dat is een ondertitel van mijn eerste

257
00:08:03,360 --> 00:08:03,660
boek.

258
00:08:04,200 --> 00:08:05,360
Geboren leiders bestaan niet.

259
00:08:06,080 --> 00:08:07,380
Dat is net zoiets als Je bent wat

260
00:08:07,380 --> 00:08:07,660
je doet.

261
00:08:07,820 --> 00:08:11,140
Het zijn teksten die proberen iets los te

262
00:08:11,140 --> 00:08:11,480
maken.

263
00:08:11,640 --> 00:08:14,240
Los te maken in iemand die het leest.

264
00:08:14,820 --> 00:08:16,860
Want bij iemand die dat leest, geboren leiders

265
00:08:16,860 --> 00:08:18,440
bestaan niet, gaat er iets draaien.

266
00:08:18,680 --> 00:08:19,580
Nou, daar ben ik het niet mee eens.

267
00:08:19,720 --> 00:08:20,300
Dat vind ik heerlijk.

268
00:08:20,660 --> 00:08:21,360
Ik vind het ook mooi als je het

269
00:08:21,360 --> 00:08:22,100
er wel mee eens bent.

270
00:08:22,680 --> 00:08:24,200
Maar in mijn geval was het zo dat

271
00:08:24,200 --> 00:08:25,660
ik in elk geval niet geboren ben als

272
00:08:25,660 --> 00:08:25,900
leider.

273
00:08:26,820 --> 00:08:28,180
Niet dat het misschien niet in me zat.

274
00:08:28,240 --> 00:08:29,320
De potentie was er wel.

275
00:08:30,060 --> 00:08:31,799
Maar wanneer komt die potentie eruit?

276
00:08:32,520 --> 00:08:33,760
En daar heb je toch een omgeving voor

277
00:08:33,760 --> 00:08:34,020
nodig.

278
00:08:34,179 --> 00:08:35,860
Of je moet dat ergens op kunnen botvieren.

279
00:08:36,720 --> 00:08:39,740
En dat was allerminst vanzelfsprekend.

280
00:08:39,900 --> 00:08:41,520
Ik zat helemaal niet in een milieu waarin

281
00:08:41,520 --> 00:08:42,559
ik leiding zou gaan geven.

282
00:08:43,380 --> 00:08:45,060
Dus ik durf te stellen dat ik niet

283
00:08:45,060 --> 00:08:45,740
zo geboren ben.

284
00:08:45,920 --> 00:08:48,980
Bij mijn ouders was de baas een vies

285
00:08:48,980 --> 00:08:49,300
woord.

286
00:08:49,820 --> 00:08:51,920
Want die baas vroeg heel veel van je

287
00:08:51,920 --> 00:08:53,220
en betaalde altijd te slecht.

288
00:08:53,380 --> 00:08:54,060
Dat was de baas.

289
00:08:54,960 --> 00:08:56,640
En ik ben ook de enige die in

290
00:08:56,640 --> 00:08:59,200
die familie is ontsproten tot iemand die leiding

291
00:08:59,200 --> 00:08:59,700
ging geven.

292
00:09:02,140 --> 00:09:05,100
Dan start je toch anders dan als je

293
00:09:05,100 --> 00:09:06,460
wel begrijpt hoe dat werkt.

294
00:09:07,020 --> 00:09:08,040
Ik heb dat echt niet begrepen.

295
00:09:08,300 --> 00:09:09,540
Uiteindelijk ben je een grote leider.

296
00:09:09,680 --> 00:09:12,060
Want je was officier bij de Special Forces.

297
00:09:13,120 --> 00:09:14,880
Is dat het hoogste wat je kan bereiken

298
00:09:14,880 --> 00:09:15,520
bij Defensie?

299
00:09:15,860 --> 00:09:17,300
Je zit hoog in de lijn dan, toch?

300
00:09:18,540 --> 00:09:20,260
Officier, dat zijn de...

301
00:09:20,260 --> 00:09:21,900
Je hebt de manschappen.

302
00:09:22,080 --> 00:09:23,080
Dat zijn mensen die het werk doen.

303
00:09:23,220 --> 00:09:25,520
Onder-officieren die managen eigenlijk de operatie, zou

304
00:09:25,520 --> 00:09:26,040
je kunnen zeggen.

305
00:09:26,040 --> 00:09:29,660
En de officieren zijn meer van het conceptuele.

306
00:09:29,860 --> 00:09:31,140
Dat is een laag daarboven.

307
00:09:31,540 --> 00:09:32,460
Er zijn heel veel rangen binnen.

308
00:09:32,940 --> 00:09:34,760
Dat begint bij luitenant en uiteindelijk bij generaal.

309
00:09:35,400 --> 00:09:38,480
Ik ben ergens op een middenrang geëindigd.

310
00:09:38,540 --> 00:09:39,680
Ik ben er redelijk vroeg uit gegaan.

311
00:09:39,760 --> 00:09:41,120
Ik ben ook lang in die lage rangen

312
00:09:41,120 --> 00:09:41,620
blijven hangen.

313
00:09:41,720 --> 00:09:43,360
Omdat daar, vond ik in ieder geval, het

314
00:09:43,360 --> 00:09:44,080
leuke werk zat.

315
00:09:44,540 --> 00:09:45,580
Dat vond ik het leukste.

316
00:09:45,660 --> 00:09:46,680
Met de mensen aan het werk.

317
00:09:50,080 --> 00:09:51,520
Even kijken, ben je dan hoog?

318
00:09:51,540 --> 00:09:52,080
Is dat het hoogste?

319
00:09:52,260 --> 00:09:52,900
Nee, allesbehalve.

320
00:09:53,260 --> 00:09:55,340
Ik had ook majoor oversticht.

321
00:09:55,340 --> 00:09:57,260
Je hebt veel bereikt binnen Defensie.

322
00:09:57,340 --> 00:09:57,440
Zeker.

323
00:09:57,460 --> 00:09:58,420
Bij die special forces.

324
00:09:59,060 --> 00:10:00,640
Ja, zo'n speciaal onderdeel.

325
00:10:00,680 --> 00:10:02,240
Dat heeft wel een bepaald aanzien.

326
00:10:02,920 --> 00:10:03,860
Het is gewoon ander werk.

327
00:10:04,100 --> 00:10:06,380
Ik wil dat ook niet belangrijker maken dan

328
00:10:06,380 --> 00:10:06,700
het is.

329
00:10:06,880 --> 00:10:09,040
Maar wat je daarvoor moet kunnen.

330
00:10:09,220 --> 00:10:10,140
Wat je op de mat moet leggen.

331
00:10:10,260 --> 00:10:12,200
Met name over leidinggeven in jezelf.

332
00:10:12,360 --> 00:10:14,900
Ja, dat gaat wel ver.

333
00:10:15,120 --> 00:10:18,700
Omdat de situaties namelijk altijd onvoorzien en moeilijk

334
00:10:18,700 --> 00:10:18,920
zijn.

335
00:10:19,260 --> 00:10:21,980
We kunnen zien wat jullie daar doen.

336
00:10:22,100 --> 00:10:23,340
Een beetje op televisie.

337
00:10:23,440 --> 00:10:24,860
In de programma's die we zien.

338
00:10:24,860 --> 00:10:26,080
Er zijn heel veel van dat soort programma's.

339
00:10:26,620 --> 00:10:28,280
Kamp voor Koningsbrugge doe je al een tijdje.

340
00:10:29,420 --> 00:10:30,940
Dan zie ik die mensen en dan denk

341
00:10:30,940 --> 00:10:31,040
ik.

342
00:10:31,100 --> 00:10:32,640
Wat bezielt je om daar aan mee te

343
00:10:32,640 --> 00:10:32,840
doen?

344
00:10:34,180 --> 00:10:35,600
Wat bezielt die mensen om aan zo'n

345
00:10:35,600 --> 00:10:36,580
programma mee te doen met jullie?

346
00:10:36,820 --> 00:10:40,500
Ja, dat vraag ik me ook regelmatig af.

347
00:10:40,620 --> 00:10:42,080
Want het is namelijk echt heel pittig.

348
00:10:42,760 --> 00:10:47,400
En het is denk ik een soort gedachte

349
00:10:47,400 --> 00:10:48,000
die ze hebben.

350
00:10:49,400 --> 00:10:50,740
Een soort ijdele gedachte.

351
00:10:51,600 --> 00:10:53,760
Ik wil laten zien aan mijn omgeving.

352
00:10:53,980 --> 00:10:54,600
Of aan een kijker.

353
00:10:55,260 --> 00:10:56,400
Of aan jezelf misschien.

354
00:10:56,520 --> 00:10:57,120
Misschien aan jezelf.

355
00:10:57,200 --> 00:10:58,000
Maar dat ik dit kan.

356
00:10:58,880 --> 00:10:59,240
En dit.

357
00:10:59,900 --> 00:11:00,940
Ze weten niet wat dit is.

358
00:11:01,180 --> 00:11:01,920
Dat ik dit kan.

359
00:11:02,100 --> 00:11:03,400
Want ze hebben er wel een voorstelling van.

360
00:11:03,480 --> 00:11:05,840
Maar die voorstelling is alles wat het is.

361
00:11:06,300 --> 00:11:07,520
Alles behalve wat het is.

362
00:11:08,440 --> 00:11:11,020
En dan worden ze in zo'n traject

363
00:11:11,020 --> 00:11:11,520
daarvoor.

364
00:11:11,600 --> 00:11:12,580
Dan heb je drie stappen.

365
00:11:13,200 --> 00:11:15,120
Na een briefselectie worden ze uitgekozen.

366
00:11:15,580 --> 00:11:16,680
Dan hebben ze een soort euforie.

367
00:11:16,740 --> 00:11:17,640
Ik zit bij de laatste.

368
00:11:17,820 --> 00:11:18,180
200.

369
00:11:18,880 --> 00:11:20,020
Dan krijgen ze een testdag.

370
00:11:20,020 --> 00:11:20,940
Ze moeten een filmpje sturen.

371
00:11:21,080 --> 00:11:21,920
En dan zijn ze uitgekozen.

372
00:11:22,040 --> 00:11:22,940
En dan weer euforie.

373
00:11:23,500 --> 00:11:24,520
En op een gegeven moment mogen ze mee

374
00:11:24,520 --> 00:11:25,920
naar Suriname.

375
00:11:26,220 --> 00:11:27,520
En dan mogen er vijftien verschijnen.

376
00:11:28,180 --> 00:11:29,620
En dan zijn ze allemaal euforisch.

377
00:11:29,720 --> 00:11:33,040
Want ik mag straks voor de camera laten

378
00:11:33,040 --> 00:11:33,700
zien wat ik kan.

379
00:11:35,020 --> 00:11:37,660
En na twee minuten is dat gevoel weg

380
00:11:37,660 --> 00:11:38,200
van euforie.

381
00:11:38,380 --> 00:11:39,160
En het komt ook niet meer terug.

382
00:11:39,380 --> 00:11:40,480
Dat blijft acht dagen weg.

383
00:11:40,880 --> 00:11:41,920
En dat vind ik zo wonderlijk.

384
00:11:42,240 --> 00:11:43,000
Niet bij iedereen.

385
00:11:43,120 --> 00:11:43,980
De mensen die dit halen.

386
00:11:44,020 --> 00:11:46,140
Die hebben vaak iets in zichzelf.

387
00:11:46,260 --> 00:11:47,500
Een soort innerlijk vuur.

388
00:11:48,060 --> 00:11:53,960
Die dat motivatie vlammetje toch wel brandend houdt.

389
00:11:53,960 --> 00:11:56,420
Maar de meeste grote sterke kerels.

390
00:11:56,440 --> 00:11:57,620
Die zie je gewoon na een uur.

391
00:11:57,700 --> 00:11:57,980
Dat je denkt.

392
00:11:58,040 --> 00:11:58,760
Dit wordt niks.

393
00:11:59,240 --> 00:11:59,400
Ik bedoel.

394
00:11:59,440 --> 00:12:00,220
Je houdt het wel vol.

395
00:12:00,320 --> 00:12:01,820
Je bent wel weerbaar nu nog.

396
00:12:02,020 --> 00:12:02,980
Maar na drie dagen.

397
00:12:03,140 --> 00:12:04,480
Als de vermoeidheid toeslaat.

398
00:12:04,640 --> 00:12:06,220
Dan houdt het gewoon op voor je.

399
00:12:06,680 --> 00:12:09,060
Omdat je gewoon niet echt gedreven bent.

400
00:12:09,160 --> 00:12:10,660
Je hebt gewoon geen diepere laag waarom je

401
00:12:10,660 --> 00:12:10,980
dit doet.

402
00:12:11,640 --> 00:12:13,120
En dat is wel zijn ijdelheid.

403
00:12:13,500 --> 00:12:14,820
En dat knippen ze natuurlijk ook heel mooi

404
00:12:14,820 --> 00:12:15,880
in zo'n programma.

405
00:12:15,880 --> 00:12:17,020
Want dan krijg je die uitspraak.

406
00:12:17,080 --> 00:12:17,960
Ik geef nooit op.

407
00:12:18,060 --> 00:12:19,000
Al heb ik een gebroken been.

408
00:12:19,040 --> 00:12:20,020
Ze moeten me hier wegslepen.

409
00:12:20,620 --> 00:12:20,740
Nou.

410
00:12:21,760 --> 00:12:22,860
Er is daar niemand die ooit een been

411
00:12:22,860 --> 00:12:23,520
gebroken heeft.

412
00:12:23,740 --> 00:12:24,980
En ze hoeven me niet weg te slepen.

413
00:12:25,060 --> 00:12:26,080
Want ze staken hun vinger al op.

414
00:12:26,140 --> 00:12:27,040
Ik ben er klaar mee.

415
00:12:27,440 --> 00:12:28,620
En ik snap het ook heel goed.

416
00:12:28,700 --> 00:12:29,500
Ik begrijp heel goed.

417
00:12:29,580 --> 00:12:30,680
Ik heb zelf dat gevoel ook gehad.

418
00:12:30,740 --> 00:12:31,700
Zal ik ermee stoppen?

419
00:12:32,340 --> 00:12:33,660
Dat is voor mij een super waardevol moment

420
00:12:33,660 --> 00:12:34,040
geweest.

421
00:12:35,000 --> 00:12:36,080
Dat je zelf twijfelt.

422
00:12:36,780 --> 00:12:38,180
Als ik nu mijn hand opsteek.

423
00:12:38,740 --> 00:12:39,960
Dan zit ik over een uur in een

424
00:12:39,960 --> 00:12:40,400
warm bad.

425
00:12:40,580 --> 00:12:41,560
Dan heb ik een goede maaltijd.

426
00:12:42,300 --> 00:12:42,620
Lekker.

427
00:12:42,780 --> 00:12:43,660
Dekbed over me heen.

428
00:12:44,180 --> 00:12:45,200
Dan is het gewoon over.

429
00:12:46,300 --> 00:12:48,300
Dat vind ik fantastisch.

430
00:12:48,420 --> 00:12:48,660
Die les.

431
00:12:49,240 --> 00:12:50,440
En wat is het dan in je dat

432
00:12:50,440 --> 00:12:50,640
zegt.

433
00:12:50,720 --> 00:12:51,680
Nee, maar ik ga toch door.

434
00:12:52,540 --> 00:12:54,000
Dat moet dieper zijn dan.

435
00:12:54,660 --> 00:12:56,160
In mijn geval toen een groene beret.

436
00:12:56,240 --> 00:12:57,080
Ja, dat is een stukje stof.

437
00:12:57,200 --> 00:12:58,100
Daar zal het niet in zitten.

438
00:12:58,900 --> 00:13:00,280
Het is ook niet de afgang voor.

439
00:13:00,620 --> 00:13:00,880
Ik bedoel.

440
00:13:00,960 --> 00:13:02,180
Ik had een gezin.

441
00:13:02,320 --> 00:13:03,320
Ik had een goede baan.

442
00:13:03,480 --> 00:13:04,580
Het is ook niet dat ik dan af

443
00:13:04,580 --> 00:13:05,220
zou gaan ofzo.

444
00:13:05,960 --> 00:13:06,860
De meesten halen het niet.

445
00:13:07,100 --> 00:13:08,620
Dus het is iets anders.

446
00:13:08,700 --> 00:13:09,840
Het is toch een overtuiging dat je.

447
00:13:10,640 --> 00:13:12,060
Wat was die drive voor jou dan?

448
00:13:13,100 --> 00:13:15,320
Ik wilde dus heel graag speciaal werk doen.

449
00:13:15,320 --> 00:13:16,340
Dat klinkt een beetje gek.

450
00:13:16,660 --> 00:13:18,500
Maar ik kwam uit in mijn ogen wat

451
00:13:18,500 --> 00:13:19,260
saaier werk.

452
00:13:19,860 --> 00:13:20,720
Heel overzichtelijk.

453
00:13:20,900 --> 00:13:23,660
Ik was een soort de engineers van de

454
00:13:23,660 --> 00:13:24,500
Nederlandse landmacht.

455
00:13:24,720 --> 00:13:26,200
Dus dan bouw je bruggen en wegen.

456
00:13:26,960 --> 00:13:28,020
Ik vond het oer saai.

457
00:13:28,180 --> 00:13:30,140
Als ik heel even terugga voor iedereen die

458
00:13:30,140 --> 00:13:30,980
jouw verhaal niet kent.

459
00:13:31,820 --> 00:13:32,360
Jij zat op school.

460
00:13:34,440 --> 00:13:36,500
Ik las ergens een straatschoffie.

461
00:13:36,880 --> 00:13:39,280
Ja, dat was ik een beetje wel.

462
00:13:39,360 --> 00:13:40,400
Uit het zuiden van het land.

463
00:13:41,180 --> 00:13:42,840
Totaal iets anders dan wat je geworden bent.

464
00:13:42,960 --> 00:13:43,920
Toen ging je naar school.

465
00:13:43,920 --> 00:13:46,220
Was er toen al die behoefte van ik

466
00:13:46,220 --> 00:13:47,240
ga bij Defensie.

467
00:13:47,380 --> 00:13:49,100
Of ik wil bij die special forces.

468
00:13:49,320 --> 00:13:50,240
Of had je een andere droom?

469
00:13:50,560 --> 00:13:52,480
Nee, ik had eigenlijk niet zozeer een droom.

470
00:13:54,600 --> 00:13:56,320
Op mijn 18de heb ik besloten dat ik

471
00:13:56,320 --> 00:13:57,380
naar de militaire academie ging.

472
00:13:57,560 --> 00:13:58,120
En dat is ontstaan.

473
00:14:00,480 --> 00:14:01,780
Ik wilde wel bij Defensie.

474
00:14:01,800 --> 00:14:02,700
Ik wilde vlieger worden.

475
00:14:03,260 --> 00:14:03,660
Jachtvlieger.

476
00:14:03,760 --> 00:14:04,120
F-16.

477
00:14:04,980 --> 00:14:05,980
Dat is mislukt.

478
00:14:06,180 --> 00:14:07,180
Ik wilde marinier worden.

479
00:14:07,460 --> 00:14:08,280
Dat bleek ook allemaal geen...

480
00:14:08,840 --> 00:14:09,700
Maar dit vind ik een mooi verhaal.

481
00:14:09,900 --> 00:14:11,100
Want er was toch een droom van die

482
00:14:11,100 --> 00:14:11,840
F-16 vliegen.

483
00:14:12,000 --> 00:14:12,660
Dat was er wel.

484
00:14:12,660 --> 00:14:14,780
Top Gun, dat was het beeld.

485
00:14:15,560 --> 00:14:16,840
Ja, dat was het toen inderdaad.

486
00:14:17,060 --> 00:14:18,100
Waarom ben je dat niet gaan doen?

487
00:14:18,600 --> 00:14:19,600
Ik heb het geprobeerd.

488
00:14:20,620 --> 00:14:21,580
De Avrobode had je toen.

489
00:14:21,800 --> 00:14:22,760
Die heb ik natuurlijk gelezen.

490
00:14:22,880 --> 00:14:23,900
Daar zat zo'n couponnetje in.

491
00:14:24,040 --> 00:14:25,620
En dat couponnetje heb ik uitgeknipt, ingevuld.

492
00:14:26,100 --> 00:14:27,320
En ik dacht, ik ben al bijna F

493
00:14:27,320 --> 00:14:27,840
-16 vliegen.

494
00:14:28,180 --> 00:14:28,740
Postzegel erop.

495
00:14:29,400 --> 00:14:30,160
U zag het ook voor je.

496
00:14:30,340 --> 00:14:31,080
Ik zag het echt voor me.

497
00:14:31,100 --> 00:14:32,200
Ik had nog geen rijbewijs.

498
00:14:32,280 --> 00:14:33,700
Dat vond ik ook een fantastische anekdote.

499
00:14:34,160 --> 00:14:35,600
Geen rijbewijs, hebben we wel een F-16

500
00:14:35,600 --> 00:14:35,940
vliegen.

501
00:14:37,420 --> 00:14:38,720
Qua visualisatie zaten ze wel goed met me.

502
00:14:39,660 --> 00:14:40,540
Maar er was meer van nodig.

503
00:14:40,540 --> 00:14:42,720
Ik kreeg een hele stapel informatie.

504
00:14:42,900 --> 00:14:44,000
En allerlei documenten binnen.

505
00:14:44,400 --> 00:14:46,360
Ik dacht, ze zijn ook serieus met mij.

506
00:14:47,080 --> 00:14:48,740
Maar ik had natuurlijk geen idee van wat

507
00:14:48,740 --> 00:14:49,440
het in ging houden.

508
00:14:50,400 --> 00:14:53,080
Ik ben uiteindelijk na een soort selectietest daar.

509
00:14:53,560 --> 00:14:56,400
Dat ik gewoon een inzicht compleet verkeerd had

510
00:14:56,400 --> 00:14:57,040
geïnterpreteerd.

511
00:14:57,140 --> 00:14:58,440
Hebben ze ook gezegd, we gaan met jou

512
00:14:58,440 --> 00:14:58,840
niet verder.

513
00:14:59,440 --> 00:15:00,020
Dit gaat niet goed.

514
00:15:00,620 --> 00:15:01,980
Dat is nog eventjes een technisch ding.

515
00:15:02,140 --> 00:15:03,680
Maar ook mijn algemene ontwikkeling was gewoon niet

516
00:15:03,680 --> 00:15:04,780
goed genoeg.

517
00:15:04,960 --> 00:15:06,400
En ik was daar gewoon ook helemaal niet

518
00:15:06,400 --> 00:15:06,900
klaar voor.

519
00:15:07,440 --> 00:15:08,520
Toen was je 18 jaar?

520
00:15:08,920 --> 00:15:09,100
Ja.

521
00:15:09,580 --> 00:15:11,400
Toen wilde je daarna bij Korps Mariniers.

522
00:15:11,580 --> 00:15:13,060
Ja, dat is ook mislukt.

523
00:15:13,160 --> 00:15:13,840
De commando's.

524
00:15:14,760 --> 00:15:17,020
Ja, Korps Mariniers is dan van de marine

525
00:15:17,020 --> 00:15:18,160
een speciaal onderdeel.

526
00:15:19,120 --> 00:15:21,100
En dan heb je twee selectiedagen in Rotterdam.

527
00:15:21,240 --> 00:15:23,260
En dat was voor mij zo'n deceptie.

528
00:15:23,700 --> 00:15:24,580
Zo zwaar eigenlijk.

529
00:15:25,780 --> 00:15:26,840
Een beetje wat jij nu met die mensen

530
00:15:26,840 --> 00:15:27,400
op tv doet.

531
00:15:27,420 --> 00:15:27,920
Ja, eigenlijk dat.

532
00:15:28,040 --> 00:15:29,000
En dan maar twee dagen.

533
00:15:29,140 --> 00:15:30,340
En ook nog niet eens zo pittig.

534
00:15:31,180 --> 00:15:33,980
Maar goed, ik ging toen naar de sportschool.

535
00:15:34,100 --> 00:15:34,780
Dan zat je op fitness.

536
00:15:35,660 --> 00:15:37,180
En dan kon ik, weet ik veel, 80

537
00:15:37,180 --> 00:15:37,880
kilo bankdrukken.

538
00:15:37,880 --> 00:15:39,560
En ik vond mezelf een hele pief.

539
00:15:39,680 --> 00:15:41,280
Ik dacht zo, ik kan het wel die

540
00:15:41,280 --> 00:15:41,720
mariniers.

541
00:15:41,860 --> 00:15:44,080
Maar ik was daar, ook na vijf minuten

542
00:15:44,080 --> 00:15:45,060
was ik helemaal klaar.

543
00:15:45,160 --> 00:15:46,380
Ik dacht, dit gaat hem niet worden.

544
00:15:47,280 --> 00:15:48,540
En ik ben uiteindelijk met mijn staart tussen

545
00:15:48,540 --> 00:15:50,120
de benen van de kazerne gegaan.

546
00:15:50,220 --> 00:15:51,820
Je bent dus twee keer afgewezen eigenlijk?

547
00:15:52,320 --> 00:15:53,220
Eén keer afgevallen.

548
00:15:53,900 --> 00:15:55,380
De tweede keer ben ik gewoon weggegaan.

549
00:15:55,840 --> 00:15:57,200
Je hebt opgegeven toen zelf?

550
00:15:57,380 --> 00:15:58,780
Ja, dat is een selectie.

551
00:15:58,900 --> 00:16:00,200
Dan ben je geen militair, dan ben je

552
00:16:00,200 --> 00:16:00,880
gewoon een burger.

553
00:16:02,420 --> 00:16:04,400
Dan ben je gewoon echt opgegeven, ja.

554
00:16:04,560 --> 00:16:06,220
Maar toen was het dus blijkbaar nog steeds

555
00:16:06,220 --> 00:16:07,680
een verlangen om wel bij Defensie te gaan.

556
00:16:07,760 --> 00:16:09,060
Want je had toen wel een andere keuze

557
00:16:09,060 --> 00:16:09,540
kunnen maken.

558
00:16:10,180 --> 00:16:12,560
Hoe kwam je uiteindelijk dan toch bij de

559
00:16:12,560 --> 00:16:13,120
KMA terecht?

560
00:16:13,620 --> 00:16:16,820
Dat was eigenlijk de derde poging.

561
00:16:17,660 --> 00:16:19,000
Ik heb me aangemeld weer.

562
00:16:19,020 --> 00:16:19,280
Niet opgeven?

563
00:16:19,480 --> 00:16:20,340
Niet opgeven.

564
00:16:21,280 --> 00:16:23,600
Maar goed, als ik kijk over eigenaarschap, dat

565
00:16:23,600 --> 00:16:24,680
was helemaal niet aan de orde.

566
00:16:24,940 --> 00:16:26,520
Ik was ook helemaal zo ver nog niet.

567
00:16:27,220 --> 00:16:29,520
Ik was blij dat ik mijn examens haalde.

568
00:16:30,960 --> 00:16:33,480
En anders ging ik scheikunde studeren.

569
00:16:33,600 --> 00:16:34,860
Maar ja, dat kostte een godsvermogen.

570
00:16:34,860 --> 00:16:36,140
Ik kan mijn ouders niet aandoen.

571
00:16:37,260 --> 00:16:39,020
Dus Defensie krijg ik nog een salarisje.

572
00:16:39,100 --> 00:16:39,900
Dus laten we dat maar gaan doen.

573
00:16:40,040 --> 00:16:41,020
Dus dat was mijn drijf.

574
00:16:41,020 --> 00:16:42,420
Het is niet heel sterk.

575
00:16:43,060 --> 00:16:44,500
Als je dan op zo'n hindernisbaan in

576
00:16:44,500 --> 00:16:45,940
de kou en modder en je bent als

577
00:16:45,940 --> 00:16:46,340
laatste.

578
00:16:46,820 --> 00:16:48,420
Dan denk je natuurlijk van ja, stuur mij

579
00:16:48,420 --> 00:16:49,080
maar gewoon weg hier.

580
00:16:49,200 --> 00:16:50,700
Want dit wordt hem niet.

581
00:16:51,760 --> 00:16:53,180
Maar die Militaire Academie, daar heb ik gewoon

582
00:16:53,180 --> 00:16:54,000
geluk gehad.

583
00:16:54,120 --> 00:16:55,420
Want er heeft namelijk één iemand een Nederlandse

584
00:16:55,420 --> 00:16:56,320
eindexamen niet gehaald.

585
00:16:56,400 --> 00:16:57,480
Ik stond op een reservelijst.

586
00:16:58,140 --> 00:16:59,440
Ik had verder eerst al die testen goed

587
00:16:59,440 --> 00:16:59,720
gedaan.

588
00:16:59,880 --> 00:17:02,800
En toen zei de commissie van nou, die

589
00:17:02,800 --> 00:17:04,140
klasse zet helemaal maar uit.

590
00:17:04,140 --> 00:17:04,740
Dat is bij toeval.

591
00:17:06,079 --> 00:17:08,119
En dat is het begin geweest van een

592
00:17:08,119 --> 00:17:09,119
lange carrière uiteindelijk.

593
00:17:09,240 --> 00:17:12,359
Ja, ik heb daar uiteindelijk tot 2009 gewerkt.

594
00:17:13,060 --> 00:17:14,800
En tot 2014 bij de overheid gewerkt.

595
00:17:16,640 --> 00:17:17,700
Waar ik benieuwd naar ben.

596
00:17:17,839 --> 00:17:19,560
Jullie leren daar extreme dingen.

597
00:17:20,180 --> 00:17:21,220
Je hebt missies gedaan.

598
00:17:21,540 --> 00:17:24,260
Je leert er wel voor, voor hele serieuze

599
00:17:24,260 --> 00:17:24,500
omstandigheden.

600
00:17:24,900 --> 00:17:25,619
Hoe je daarmee omgaat.

601
00:17:26,599 --> 00:17:28,000
Wat wij op tv zien is toch wel

602
00:17:28,000 --> 00:17:29,780
een andere gradatie lijkt mij.

603
00:17:30,460 --> 00:17:31,600
Want het blijft televisie.

604
00:17:31,680 --> 00:17:32,220
Het is niet echt.

605
00:17:33,520 --> 00:17:35,280
Maar wat kunnen wij, laten we zeggen, de

606
00:17:35,280 --> 00:17:38,340
gewone burger nou leren van jullie special forces?

607
00:17:38,600 --> 00:17:39,740
Wat zijn de dingen waarvan je zegt, als

608
00:17:39,740 --> 00:17:41,640
iedereen daar nou een beetje van zou meekrijgen.

609
00:17:41,980 --> 00:17:44,020
God, dat zou je leven een stuk aangenamer

610
00:17:44,020 --> 00:17:44,340
maken.

611
00:17:44,520 --> 00:17:48,240
Ja, sinds dat ik op tv ben en

612
00:17:48,240 --> 00:17:50,060
bedrijven geïnteresseerd zijn in deze vraag.

613
00:17:50,180 --> 00:17:51,320
Van wat kunnen we nou leren van dat

614
00:17:51,320 --> 00:17:52,620
tv-programma, van zo'n eenheid.

615
00:17:53,440 --> 00:17:54,900
Dan denk ik, wat je volgens mij echt

616
00:17:54,900 --> 00:17:56,920
kunt leren is...

617
00:17:57,600 --> 00:17:59,860
Als er iets gebeurt in je leven.

618
00:18:00,920 --> 00:18:02,960
In een team, er wordt een fout gemaakt.

619
00:18:05,620 --> 00:18:07,120
Meestal de reactie is dat we op zoek

620
00:18:07,120 --> 00:18:08,540
gaan naar hoe komt het dat die fout

621
00:18:08,540 --> 00:18:09,080
gebeurd is.

622
00:18:09,180 --> 00:18:09,880
En aan wie ligt het?

623
00:18:11,380 --> 00:18:13,180
En dat zit allemaal in het verleden.

624
00:18:14,140 --> 00:18:16,120
Terwijl die situatie waar je in zit, er

625
00:18:16,120 --> 00:18:16,820
is een fout gemaakt.

626
00:18:16,900 --> 00:18:18,140
Die is moeilijker dan daarvoor.

627
00:18:18,280 --> 00:18:21,560
Dus die vraagt nu om eensgezindheid, om passie,

628
00:18:21,700 --> 00:18:22,300
om daadkracht.

629
00:18:22,540 --> 00:18:24,160
Om in ieder geval niet iets wat we

630
00:18:24,160 --> 00:18:24,860
daar oplosten.

631
00:18:24,940 --> 00:18:27,600
Maar wat we daar mogelijk moeten gaan maken

632
00:18:27,600 --> 00:18:28,000
met elkaar.

633
00:18:28,580 --> 00:18:31,320
En dat verhaal, dat fouten, is gewoon een

634
00:18:31,320 --> 00:18:32,040
nieuwe situatie.

635
00:18:32,520 --> 00:18:34,520
Je hebt gewoon naar voren te kijken en

636
00:18:34,520 --> 00:18:36,060
kijk maar hoe je dat doet met elkaar.

637
00:18:36,400 --> 00:18:37,720
Evalueren doen we wel een keertje wanneer het

638
00:18:37,720 --> 00:18:38,940
kan, wanneer de rust er weer is.

639
00:18:39,240 --> 00:18:40,200
Maar nu gaat dat niet.

640
00:18:40,480 --> 00:18:41,700
En dat zie ik gewoon.

641
00:18:41,760 --> 00:18:43,860
Er wordt niet gezeurd, niet geklaagd, niet gewezen.

642
00:18:44,240 --> 00:18:45,340
De sfeer verandert ook niet.

643
00:18:45,780 --> 00:18:47,240
Er wordt alleen maar harder gewerkt.

644
00:18:48,600 --> 00:18:50,280
Het aanpassingsvermogen is ontzettend groot.

645
00:18:50,920 --> 00:18:52,440
Er is een nieuwe situatie, dus we moeten

646
00:18:52,440 --> 00:18:54,200
ons aanpassen aan die nieuwe ingrediënten.

647
00:18:55,720 --> 00:18:57,780
Waar ik mag spreken, zie ik dat dat

648
00:18:57,780 --> 00:18:59,840
niet zo sterk is ontwikkeld.

649
00:19:00,460 --> 00:19:02,520
Het gaat heel vaak over jeibakken.

650
00:19:03,200 --> 00:19:06,200
En dan zie je dat als dat druk

651
00:19:06,200 --> 00:19:07,500
op zo'n systeem komt, dat valt uit

652
00:19:07,500 --> 00:19:07,920
elkaar.

653
00:19:08,700 --> 00:19:10,820
Die fout maakt dat de druk groter wordt.

654
00:19:11,100 --> 00:19:12,840
En de mensen weten die verbinding niet meer

655
00:19:12,840 --> 00:19:13,340
te herstellen.

656
00:19:14,200 --> 00:19:17,460
En ze denken dat de oplossing ligt bij

657
00:19:17,460 --> 00:19:18,700
anderen, niet bij hun.

658
00:19:19,460 --> 00:19:21,000
De titel van het boek komt daar vandaan.

659
00:19:21,060 --> 00:19:21,940
De oplossing ligt bij jou.

660
00:19:23,920 --> 00:19:25,900
Maakt me niet uit wat je me voorbeeld

661
00:19:25,900 --> 00:19:26,920
voor schotelt.

662
00:19:27,640 --> 00:19:28,700
Hoe erg het ook is.

663
00:19:29,660 --> 00:19:30,960
Maar dat is dus weer die eigenaarschap.

664
00:19:31,860 --> 00:19:34,800
Dat jij zegt, oké, ik neem het wel

665
00:19:34,800 --> 00:19:35,760
op, maar ik ga het oplossen.

666
00:19:36,440 --> 00:19:38,280
En ik ga niet wijzen van, jij hebt

667
00:19:38,280 --> 00:19:38,640
het gedaan.

668
00:19:40,180 --> 00:19:42,140
Dat is niet makkelijk voor de meeste mensen.

669
00:19:42,280 --> 00:19:43,340
Nee, en daar word je ook hartstikke moe

670
00:19:43,340 --> 00:19:43,520
van.

671
00:19:44,420 --> 00:19:45,580
En dan zie je dus ook dat de

672
00:19:45,580 --> 00:19:47,400
vragen, of de tegenvragen die daaronder zitten.

673
00:19:48,340 --> 00:19:50,000
Als je nou altijd degene bent die de

674
00:19:50,000 --> 00:19:50,500
kar trekt.

675
00:19:51,900 --> 00:19:53,260
Wat heb je daarop te zeggen, Ray?

676
00:19:53,900 --> 00:19:56,060
Ja, maar dan denk ik bij mezelf, dit

677
00:19:56,060 --> 00:19:56,980
is toch best een grappige.

678
00:19:57,820 --> 00:19:59,420
Als je altijd degene bent die de kar

679
00:19:59,420 --> 00:19:59,620
trekt.

680
00:19:59,860 --> 00:20:02,980
Maar dit is, hoe komt het dat je

681
00:20:02,980 --> 00:20:04,860
die energie niet weet te mobiliseren bij een

682
00:20:04,860 --> 00:20:05,180
ander?

683
00:20:05,320 --> 00:20:06,360
Die moet die kar niet trekken.

684
00:20:07,620 --> 00:20:08,660
Dat is niet het slimme.

685
00:20:08,800 --> 00:20:10,060
Je moet zorgen dat er drie mensen die

686
00:20:10,060 --> 00:20:10,760
kar gaan trekken.

687
00:20:11,620 --> 00:20:13,620
Dus als je dit een beetje statistisch zou

688
00:20:13,620 --> 00:20:13,980
bekijken.

689
00:20:14,100 --> 00:20:16,020
Dan heb je, in zo'n normaalverdeling.

690
00:20:16,020 --> 00:20:20,020
Het zijn er niet zoveel die dit gedrag

691
00:20:20,020 --> 00:20:20,320
hebben.

692
00:20:20,540 --> 00:20:21,660
En dat zijn er misschien op honderd, dat

693
00:20:21,660 --> 00:20:22,560
zijn er misschien een stuk of tien.

694
00:20:23,220 --> 00:20:24,640
En er zijn er tien die je nooit

695
00:20:24,640 --> 00:20:25,280
mee gaat krijgen.

696
00:20:25,380 --> 00:20:26,680
Maar in het midden zit de kritische massa.

697
00:20:28,100 --> 00:20:29,760
Leiderschap begint volgens mij bij, hoe krijg ik

698
00:20:29,760 --> 00:20:31,480
die kritische massa aan de gang?

699
00:20:31,900 --> 00:20:33,100
Dat is wat je moet doen als je

700
00:20:33,100 --> 00:20:33,960
die kar trekker bent.

701
00:20:34,100 --> 00:20:36,180
Hoe krijg ik die kritische massa aan de

702
00:20:36,180 --> 00:20:36,360
gang?

703
00:20:36,600 --> 00:20:37,660
Dat is jouw vraagstuk.

704
00:20:38,020 --> 00:20:39,420
Je moet niet nog harder gaan trekken en

705
00:20:39,420 --> 00:20:40,160
nog langer gaan trekken.

706
00:20:40,240 --> 00:20:41,480
Dan ben je hartstikke moe morgen.

707
00:20:42,140 --> 00:20:43,760
Dus je moet in de overtuiging, je moet

708
00:20:43,760 --> 00:20:44,640
mensen meeslepen.

709
00:20:44,900 --> 00:20:45,340
Hoe doe je dat?

710
00:20:46,540 --> 00:20:48,520
Ja, door heel authentiek te zijn.

711
00:20:49,160 --> 00:20:51,020
Door te laten voelen dat je het meent.

712
00:20:51,920 --> 00:20:53,360
En dat betekent dat wat er in je

713
00:20:53,360 --> 00:20:54,120
buik rond gaat.

714
00:20:54,180 --> 00:20:56,040
Dat dat altijd meekomt in je communicatie.

715
00:20:56,720 --> 00:20:58,160
Dat het altijd de goede voorbeelden blijft geven.

716
00:20:58,520 --> 00:21:00,700
Dus je kunt hier ook in niet verzwakken.

717
00:21:01,160 --> 00:21:02,660
Het is ook geen programma van een dag

718
00:21:02,660 --> 00:21:03,640
of een week.

719
00:21:03,920 --> 00:21:04,880
Dit moet je zijn.

720
00:21:05,040 --> 00:21:06,180
Dit moet je identiteit worden.

721
00:21:06,780 --> 00:21:08,660
En je moet een soort sensor ontwikkelen.

722
00:21:09,180 --> 00:21:10,740
Wat is het laag hangende fruit om me

723
00:21:10,740 --> 00:21:10,920
heen?

724
00:21:11,680 --> 00:21:14,520
Wie kan ik hier met mij in deze

725
00:21:14,520 --> 00:21:15,900
modus krijgen?

726
00:21:16,500 --> 00:21:17,580
En dat zijn de mensen die dicht bij

727
00:21:17,580 --> 00:21:17,940
je staan.

728
00:21:18,200 --> 00:21:19,280
En dat als je je ogen dicht doet.

729
00:21:19,360 --> 00:21:21,880
Dan je denkt even aan die mensen die

730
00:21:21,880 --> 00:21:23,540
je gaat bellen als het echt vervelend is.

731
00:21:23,620 --> 00:21:24,040
Die mensen.

732
00:21:24,160 --> 00:21:24,660
Die moet je hebben.

733
00:21:25,840 --> 00:21:28,280
En die tien worden er dan vanzelf een

734
00:21:28,280 --> 00:21:28,920
stuk of dertig.

735
00:21:29,040 --> 00:21:30,440
En dan zie je dat die club gaat

736
00:21:30,440 --> 00:21:31,140
een beetje bewegen.

737
00:21:31,740 --> 00:21:32,960
En dan ontstaat er een soort energie.

738
00:21:33,580 --> 00:21:35,160
En die energie is een heel fijn clubje

739
00:21:35,160 --> 00:21:35,800
om bij te horen.

740
00:21:36,180 --> 00:21:36,980
Ja, dat vond ik wel mooi.

741
00:21:37,340 --> 00:21:40,160
Je noemt ze de zandstrooiers en de oliemannetjes.

742
00:21:41,220 --> 00:21:42,220
Kun je dat uitleggen?

743
00:21:42,420 --> 00:21:43,620
Ik vind het een mooie term.

744
00:21:44,300 --> 00:21:44,940
De zandstrooiers.

745
00:21:45,720 --> 00:21:46,360
Ja, zandstrooiers.

746
00:21:46,440 --> 00:21:47,680
Ik denk dat je ze wel kent.

747
00:21:48,300 --> 00:21:49,680
Dat zijn heel typische mannetjes.

748
00:21:50,780 --> 00:21:51,360
Ja, kijk.

749
00:21:51,500 --> 00:21:53,140
Als het tegen zit, dan heb je gewoon

750
00:21:53,140 --> 00:21:55,940
mensen die gaan zoeken naar dat argument.

751
00:21:56,560 --> 00:21:57,760
Van hoe komt het nou dat mijn dag

752
00:21:57,760 --> 00:21:58,620
zo vervelend is?

753
00:21:59,040 --> 00:22:00,060
Hoe komt het nou dat het niet meer

754
00:22:00,060 --> 00:22:00,820
zo is zoals vroeger?

755
00:22:00,900 --> 00:22:01,620
Dat vind ik ook zo'n mooie.

756
00:22:02,400 --> 00:22:03,660
Nou, dat komt omdat jij je niet meer

757
00:22:03,660 --> 00:22:04,120
zo voelt.

758
00:22:04,820 --> 00:22:06,200
En je reactie is dat je op zoek

759
00:22:06,200 --> 00:22:08,200
gaat naar het argument.

760
00:22:08,200 --> 00:22:10,340
Dat is dan vaak een andere regel.

761
00:22:10,540 --> 00:22:11,660
Het nieuwe ICT-systeem.

762
00:22:12,020 --> 00:22:13,200
Die manager die veranderd is.

763
00:22:13,240 --> 00:22:14,460
De overheid die van wat besloten.

764
00:22:14,880 --> 00:22:16,400
Maar dan word je er hartstikke arm van.

765
00:22:16,480 --> 00:22:17,620
Dat is een armzalig gedrag.

766
00:22:18,280 --> 00:22:20,160
Want dat betekent dat je nooit in controle

767
00:22:20,160 --> 00:22:21,080
bent over je gedachten.

768
00:22:21,560 --> 00:22:22,840
Niet over rust in je hoofd.

769
00:22:22,880 --> 00:22:24,000
Je hebt geen rust in je hoofd als

770
00:22:24,000 --> 00:22:24,280
je dit doet.

771
00:22:24,340 --> 00:22:25,360
Het is super onrustig.

772
00:22:25,640 --> 00:22:26,580
En je kunt het ook niet oplossen.

773
00:22:27,220 --> 00:22:28,240
En ik zeg niet dat je nooit mag

774
00:22:28,240 --> 00:22:28,640
mopperen.

775
00:22:28,740 --> 00:22:30,800
Want soms is dat ventiel met elkaar best

776
00:22:30,800 --> 00:22:31,020
goed.

777
00:22:32,040 --> 00:22:33,940
Maar je zult toch moeten bedenken van wat

778
00:22:33,940 --> 00:22:34,840
gaan wij hier aan doen?

779
00:22:35,280 --> 00:22:36,540
Hoe ga ik mijn buik ervoor zetten?

780
00:22:36,620 --> 00:22:38,080
Zoals mijn oma vroeger dat zei.

781
00:22:38,700 --> 00:22:39,460
Maak maar zin.

782
00:22:40,340 --> 00:22:41,200
Het is niet anders.

783
00:22:41,420 --> 00:22:44,180
En dan die positiviteit gaat voor je werken.

784
00:22:44,280 --> 00:22:46,320
En dan krijg je dus dat mensen er

785
00:22:46,320 --> 00:22:47,100
weer zin in krijgen.

786
00:22:47,900 --> 00:22:49,280
Dat gaat nooit iedereen doen.

787
00:22:49,920 --> 00:22:51,160
Dus voor mij betekent het ook de mensen

788
00:22:51,160 --> 00:22:52,420
die dit boek omarmen.

789
00:22:53,260 --> 00:22:54,840
Durf je energie te richten op de mensen

790
00:22:54,840 --> 00:22:56,980
die positief georiënteerd staan ten opzichte van het

791
00:22:56,980 --> 00:22:57,500
vraagstuk.

792
00:22:58,120 --> 00:22:59,220
En laat de anderen...

793
00:22:59,760 --> 00:23:01,200
Ze zijn geen slechte mensen.

794
00:23:01,320 --> 00:23:02,260
Ze zijn niet minder waard.

795
00:23:02,720 --> 00:23:03,800
Maar laat die maar gewoon werken.

796
00:23:04,320 --> 00:23:05,700
Dan gaan wij wel zorgen dat die tent

797
00:23:05,700 --> 00:23:06,400
verandert.

798
00:23:06,440 --> 00:23:07,720
En dat we er beweging in krijgen.

799
00:23:08,620 --> 00:23:12,260
Dus hoe ga ik mijn energie aanwenden op

800
00:23:12,260 --> 00:23:12,660
het geheel?

801
00:23:13,220 --> 00:23:15,040
Wil je ook meer rust in je hoofd?

802
00:23:15,580 --> 00:23:17,020
Mag ik je dan uitnodigen om het gewoon

803
00:23:17,020 --> 00:23:18,400
eens een week te proberen?

804
00:23:19,120 --> 00:23:20,800
In de Meditation Moments app vind je meer

805
00:23:20,800 --> 00:23:22,980
dan 700 geleide meditaties.

806
00:23:24,520 --> 00:23:29,020
Ademhalingsoefeningen, muziek, afformaties, slaapverhalen, yoga en flow sessies

807
00:23:29,020 --> 00:23:29,980
en nog veel meer.

808
00:23:30,420 --> 00:23:32,520
Alles om meer rust te ervaren in je

809
00:23:32,520 --> 00:23:33,880
hoofd en in je leven.

810
00:23:33,880 --> 00:23:36,120
Download de app gratis in de App Store

811
00:23:36,120 --> 00:23:36,840
of Google Play.

812
00:23:37,360 --> 00:23:40,220
Of ga naar meditationmoments.nl slash podcast.

813
00:23:40,760 --> 00:23:43,680
En probeer de premium versie 7 dagen helemaal

814
00:23:43,680 --> 00:23:44,320
gratis.

815
00:23:47,040 --> 00:23:48,180
Doorzettingsvermogen, discipline.

816
00:23:48,900 --> 00:23:50,780
Dat zijn termen die jij vaak gebruikt.

817
00:23:51,380 --> 00:23:52,400
Je geeft die trainingen.

818
00:23:52,480 --> 00:23:53,440
Het gaat over leiderschap.

819
00:23:54,620 --> 00:23:56,800
En dat heeft te maken met keuzes maken.

820
00:23:58,040 --> 00:24:00,300
En uiteindelijk, wat ik eerder zei.

821
00:24:00,540 --> 00:24:02,180
We weten vaak wel wat we moeten doen.

822
00:24:03,240 --> 00:24:04,320
We doen het vaak niet.

823
00:24:05,560 --> 00:24:07,320
Omdat we gebrek hebben aan discipline.

824
00:24:08,200 --> 00:24:10,040
Hoe kan je nou die discipline trainen bij

825
00:24:10,040 --> 00:24:11,400
jezelf in het doorzettingsvermogen?

826
00:24:13,100 --> 00:24:17,740
Ja, dat is een heel hardnekkig dingetje.

827
00:24:19,160 --> 00:24:20,820
Je ziet daar op internet natuurlijk ook van

828
00:24:20,820 --> 00:24:21,800
alles over voorbij komen.

829
00:24:21,920 --> 00:24:25,740
Maar laatst heb ik bedacht dat als je

830
00:24:25,740 --> 00:24:29,620
nu het besef zou hebben van wat hier

831
00:24:29,620 --> 00:24:30,120
nu zit.

832
00:24:30,840 --> 00:24:32,480
Dus alles wat mij is overkomen.

833
00:24:32,680 --> 00:24:33,800
Alles wat ik ooit besloten heb.

834
00:24:33,880 --> 00:24:34,860
Dat is wat hier nu zit.

835
00:24:36,540 --> 00:24:39,860
En dat betekent dus dat alles wat hier

836
00:24:39,860 --> 00:24:40,720
niet aan zou kloppen.

837
00:24:40,840 --> 00:24:42,160
Dat ligt in het verleden.

838
00:24:42,280 --> 00:24:45,080
Daar ben ik debat aan.

839
00:24:45,520 --> 00:24:47,600
Als ik dit projecteer na 20 jaar vooruit.

840
00:24:47,980 --> 00:24:50,060
Dan geeft me dat dus een soort verantwoordelijkheid.

841
00:24:50,880 --> 00:24:52,640
Als mijn financiële situatie moet kloppen.

842
00:24:52,740 --> 00:24:54,020
Mijn gezondheid, mijn relatie.

843
00:24:54,980 --> 00:24:56,240
Mijn werk, noem het maar op.

844
00:24:56,620 --> 00:24:57,900
Dan heb ik nu dus dingen te doen

845
00:24:57,900 --> 00:24:59,020
om te zorgen dat het over 20 jaar

846
00:24:59,020 --> 00:24:59,320
klopt.

847
00:24:59,320 --> 00:25:02,240
Als ik het nu verzaak, heb ik dan

848
00:25:02,240 --> 00:25:02,560
pech.

849
00:25:03,240 --> 00:25:05,540
Als je dat niet gewoon een keertje met

850
00:25:05,540 --> 00:25:06,940
een biertje met elkaar bespreekt.

851
00:25:07,020 --> 00:25:08,200
Maar dat gewoon van jezelf gaat maken.

852
00:25:08,400 --> 00:25:10,840
Misschien laat dat dan de meditatie zijn.

853
00:25:10,860 --> 00:25:11,920
Dat je daar eens over na gaat denken.

854
00:25:12,040 --> 00:25:13,620
Pak nou eens 10 minuten elke ochtend.

855
00:25:14,060 --> 00:25:15,320
En denk nou eens na over wie wil

856
00:25:15,320 --> 00:25:16,420
ik nou zijn over 20 jaar.

857
00:25:16,480 --> 00:25:17,280
Hoe moet ik erbij zitten?

858
00:25:18,100 --> 00:25:19,780
Natuurlijk gebeuren er nog steeds dingen waar je

859
00:25:19,780 --> 00:25:20,620
geen controle op hebt.

860
00:25:20,800 --> 00:25:22,080
Dat zijn dingen die heb je nou eenmaal

861
00:25:22,080 --> 00:25:22,620
niet in de hand.

862
00:25:23,660 --> 00:25:27,040
Maar je neemt de kans dat het minder

863
00:25:27,040 --> 00:25:27,720
goed met je gaat.

864
00:25:27,720 --> 00:25:30,400
Dat wordt wel heel veel kleiner als je

865
00:25:30,400 --> 00:25:32,460
nu gewoon jezelf gedraag komt vormen.

866
00:25:32,560 --> 00:25:34,080
Wat je doel is wat daar staat.

867
00:25:34,640 --> 00:25:36,840
En dat doel, en ik vind dan gezondheid

868
00:25:36,840 --> 00:25:38,440
eigenlijk de belangrijkste van allemaal.

869
00:25:39,120 --> 00:25:40,700
Dat stippelt een soort pad uit.

870
00:25:40,940 --> 00:25:42,600
Daar kun je voor jezelf mijlpalen op zetten.

871
00:25:43,680 --> 00:25:44,940
En het maakt me niet uit of je

872
00:25:44,940 --> 00:25:45,880
ze haalt of niet haalt.

873
00:25:45,980 --> 00:25:48,040
Als je je dag, de habits op je

874
00:25:48,040 --> 00:25:50,500
dag, als die maar veranderen in de richting

875
00:25:50,500 --> 00:25:51,080
van dat doel.

876
00:25:51,880 --> 00:25:53,160
Maar dan moet je eerst bewust worden van

877
00:25:53,160 --> 00:25:54,500
is dat belangrijk genoeg?

878
00:25:54,900 --> 00:25:56,340
Ik ben 52, dus ik om me heen

879
00:25:56,340 --> 00:25:56,620
kijk.

880
00:25:57,900 --> 00:25:59,080
Zoveel vrienden van vroeger.

881
00:26:00,020 --> 00:26:01,060
Wat is er gebeurd?

882
00:26:01,780 --> 00:26:02,960
Wat is er gebeurd met je?

883
00:26:03,020 --> 00:26:03,500
Hoe kan dat?

884
00:26:03,760 --> 00:26:04,820
Wat heb je gedaan met je tijd?

885
00:26:05,380 --> 00:26:06,900
Ja, en op alle fronten.

886
00:26:07,160 --> 00:26:07,900
Op alle fronten.

887
00:26:07,960 --> 00:26:09,300
En ik heb zelf ook echt mijn fouten

888
00:26:09,300 --> 00:26:09,640
gemaakt.

889
00:26:10,640 --> 00:26:12,160
En ik heb ook echt nog wat te

890
00:26:12,160 --> 00:26:13,520
mediteren als het daar om gaat.

891
00:26:13,640 --> 00:26:15,120
Zeker over de balans in mijn leven en

892
00:26:15,120 --> 00:26:16,100
op het relatiegebied.

893
00:26:16,960 --> 00:26:18,260
Dus bij mij heeft het af en toe

894
00:26:18,260 --> 00:26:20,140
doorgeslagen in het werkstuk.

895
00:26:20,380 --> 00:26:21,980
Daar ben ik nu ook wel beland denk

896
00:26:21,980 --> 00:26:22,100
ik.

897
00:26:23,040 --> 00:26:25,080
Je predicteert dit, maar je hebt het zelf

898
00:26:25,080 --> 00:26:25,920
ook nog even te regelen.

899
00:26:27,220 --> 00:26:28,800
Maar ik ben er wel mee bezig.

900
00:26:28,960 --> 00:26:30,260
Maar wat is er gebeurd met die vrienden

901
00:26:30,260 --> 00:26:30,640
van jou?

902
00:26:30,900 --> 00:26:32,460
Ik heb ze ook, dezelfde vrienden.

903
00:26:33,000 --> 00:26:34,360
Ja, wat is er gebeurd?

904
00:26:35,380 --> 00:26:37,080
Het goede leven heeft ze geraakt.

905
00:26:37,160 --> 00:26:38,380
Het goede leven heeft ze gepakt.

906
00:26:38,560 --> 00:26:42,120
Als daar geen balans is tussen de Wuhanische

907
00:26:42,120 --> 00:26:47,000
kant en dit lang vol kunnen houden, dan

908
00:26:47,000 --> 00:26:48,220
ga je...

909
00:26:48,220 --> 00:26:49,440
Je bent nu 50 jongens.

910
00:26:49,520 --> 00:26:50,240
Maar dat overkomt je.

911
00:26:50,300 --> 00:26:51,180
Ik heb het ook meegemaakt.

912
00:26:51,300 --> 00:26:52,420
Ik woog 106 kilo.

913
00:26:52,600 --> 00:26:54,280
Ik ging elke dag buiten de deur eten.

914
00:26:54,360 --> 00:26:55,800
Ik dronk drie flessen wijn per dag.

915
00:26:55,800 --> 00:26:56,920
Ik had een topleven.

916
00:26:58,260 --> 00:26:59,820
Maar ik was me er echt niet van

917
00:26:59,820 --> 00:27:00,940
bewust wat jij nu zegt.

918
00:27:01,280 --> 00:27:02,980
Als ik iemand zag zoals jij of die

919
00:27:02,980 --> 00:27:04,460
gasten die elke dag naar de sportschool gingen,

920
00:27:04,600 --> 00:27:05,080
dacht ik van...

921
00:27:05,080 --> 00:27:06,740
Gast, doe even normaal man.

922
00:27:07,420 --> 00:27:08,080
Dat dacht ik echt.

923
00:27:08,240 --> 00:27:09,220
Ja, dat geloof ik ook.

924
00:27:09,280 --> 00:27:11,320
Dus onze vrienden denken dat waarschijnlijk nu ook

925
00:27:11,320 --> 00:27:12,200
van jou en mij.

926
00:27:13,020 --> 00:27:15,620
Ja, en ik bedoel, het zit bij mij

927
00:27:15,620 --> 00:27:16,740
dus ook niet in elke dag naar de

928
00:27:16,740 --> 00:27:17,400
sportschool gaan.

929
00:27:17,580 --> 00:27:18,000
Want iedereen...

930
00:27:18,740 --> 00:27:20,100
Het gaat me niet om die prestatie die

931
00:27:20,100 --> 00:27:20,960
je moet leveren.

932
00:27:20,960 --> 00:27:22,800
Maar het gaat me er wel om dat

933
00:27:22,800 --> 00:27:25,440
mocht je nou tachtig worden...

934
00:27:25,440 --> 00:27:27,520
Dan kun je tachtig worden en niet meer

935
00:27:27,520 --> 00:27:28,440
een auto in kunnen stappen.

936
00:27:28,520 --> 00:27:29,920
Of achter een rollator moeten lopen.

937
00:27:30,040 --> 00:27:32,040
Of je zorgt ervoor dat je begrijpt wat

938
00:27:32,040 --> 00:27:34,080
er nu nodig is om dat anders voor

939
00:27:34,080 --> 00:27:34,740
elkaar te krijgen.

940
00:27:36,340 --> 00:27:39,600
En dat heeft ook te maken met flexibiliteit.

941
00:27:40,260 --> 00:27:41,880
Ook afspraken maken met jezelf.

942
00:27:42,440 --> 00:27:43,180
En je daaraan houden.

943
00:27:43,260 --> 00:27:44,220
Dat is discipline.

944
00:27:44,740 --> 00:27:45,780
Dat is voor mij discipline, ja.

945
00:27:45,780 --> 00:27:47,000
Maar waarom is dat voor zoveel mensen dan

946
00:27:47,000 --> 00:27:47,520
zo moeilijk?

947
00:27:48,460 --> 00:27:51,020
Ja, omdat het is een beetje de...

948
00:27:51,020 --> 00:27:52,300
Ja, helemaal plat drukken.

949
00:27:52,360 --> 00:27:54,520
In het moment zijn dit altijd moeilijke keuzes.

950
00:27:54,700 --> 00:27:55,820
Om daar op termijn...

951
00:27:56,560 --> 00:27:57,280
Het hoeft dus niet, hè?

952
00:27:57,300 --> 00:27:58,260
De vruchten van te plukken.

953
00:27:58,560 --> 00:27:59,840
Nou, dat is het gevoel wat je hebt.

954
00:28:00,180 --> 00:28:03,000
De hele tijd hebben we gedachtes en die

955
00:28:03,000 --> 00:28:03,720
zijn zo overtuigend...

956
00:28:04,460 --> 00:28:05,780
Dat we maar beter nu wel voor die

957
00:28:05,780 --> 00:28:06,520
fles wijn kunnen kiezen.

958
00:28:06,600 --> 00:28:07,480
Want het is zo gezellig.

959
00:28:07,700 --> 00:28:09,280
En we hebben nog maar één avondje samen.

960
00:28:09,380 --> 00:28:10,380
Want morgen ga je weer vliegen.

961
00:28:10,940 --> 00:28:11,640
Bedenk het maar.

962
00:28:11,780 --> 00:28:13,480
En al die stemmetjes, die hebben ook gelijk.

963
00:28:14,140 --> 00:28:16,800
Maar discipline is dat je dat doel belangrijker

964
00:28:16,800 --> 00:28:17,500
maakt...

965
00:28:17,500 --> 00:28:19,460
...dan de gedachten die je proberen te overtuigen...

966
00:28:19,460 --> 00:28:20,600
...om vanavond toch maar even niet te gaan

967
00:28:20,600 --> 00:28:20,860
rennen.

968
00:28:21,300 --> 00:28:24,880
Of vanavond toch maar eventjes niet je rekening

969
00:28:24,880 --> 00:28:25,460
over te maken.

970
00:28:25,880 --> 00:28:26,740
Wat het ook is.

971
00:28:27,140 --> 00:28:28,840
Jij zegt, je bent wat je doet.

972
00:28:29,260 --> 00:28:31,000
Dat wat je doet elke dag, dat laat

973
00:28:31,000 --> 00:28:31,720
zien wie je bent.

974
00:28:32,000 --> 00:28:32,140
Ja.

975
00:28:32,340 --> 00:28:33,880
Het is gewoon de reflectie van wie je

976
00:28:33,880 --> 00:28:34,100
bent.

977
00:28:35,220 --> 00:28:36,960
Ik maak best vaak mensen mee...

978
00:28:36,960 --> 00:28:38,180
...die komen door mij en die zeggen...

979
00:28:38,180 --> 00:28:40,160
...ik wil heel graag dit of dat.

980
00:28:40,220 --> 00:28:40,680
Hebben ze een doel.

981
00:28:41,320 --> 00:28:43,040
En na verloop van tijd, dan lukt het

982
00:28:43,040 --> 00:28:43,220
niet.

983
00:28:43,780 --> 00:28:45,140
Het is lastig of moeilijk.

984
00:28:45,680 --> 00:28:47,240
En dan zeggen ze, het lukt niet.

985
00:28:48,160 --> 00:28:49,600
Heb je nog een tip...

986
00:28:49,600 --> 00:28:51,540
...waardoor ik het wel voor elkaar kan krijgen?

987
00:28:51,640 --> 00:28:52,760
En dan is mijn antwoord, ik weet niet

988
00:28:52,760 --> 00:28:53,500
hoe jij dat ziet...

989
00:28:53,500 --> 00:28:55,380
...maar ik zeg, je wil het niet echt.

990
00:28:56,240 --> 00:28:57,700
Want als jij het echt wil...

991
00:28:57,700 --> 00:28:58,980
...als jij het echt wil...

992
00:28:58,980 --> 00:29:00,260
...dan doe je er alles voor.

993
00:29:00,300 --> 00:29:00,920
Dan stop je niet.

994
00:29:01,520 --> 00:29:02,600
Jij wilde bij Defensie.

995
00:29:02,960 --> 00:29:03,840
Je ging niet stoppen.

996
00:29:05,220 --> 00:29:06,020
Ben je dat met mij eens?

997
00:29:06,180 --> 00:29:08,080
Of kan je dat nuanceren, dat je zegt...

998
00:29:08,080 --> 00:29:09,920
...ja, dat geldt niet voor iedereen.

999
00:29:10,640 --> 00:29:12,400
Nee, maar ik denk wel dat het zo

1000
00:29:12,400 --> 00:29:12,560
is.

1001
00:29:12,780 --> 00:29:14,060
Ik denk, je wil het niet echt.

1002
00:29:14,920 --> 00:29:16,360
Maar wat betekent dat dan?

1003
00:29:16,460 --> 00:29:18,180
Het is gewoon een woordje erachter zetten.

1004
00:29:18,840 --> 00:29:19,500
Ja, ik wil het.

1005
00:29:19,780 --> 00:29:20,480
Of ik wil het echt.

1006
00:29:21,180 --> 00:29:21,800
Wat is het verschil?

1007
00:29:21,880 --> 00:29:23,740
Nou, wat het verschil is, is jouw gedrag.

1008
00:29:24,780 --> 00:29:26,140
Want het gedrag...

1009
00:29:26,140 --> 00:29:27,940
...als je dit echt wil...

1010
00:29:27,940 --> 00:29:29,160
...dan maak je offers.

1011
00:29:29,480 --> 00:29:30,660
En in dit geval zijn het offers voor

1012
00:29:30,660 --> 00:29:31,240
energie...

1013
00:29:31,240 --> 00:29:32,720
...offers in tijd, offers in keuzes die je

1014
00:29:32,720 --> 00:29:33,000
maakt.

1015
00:29:33,640 --> 00:29:35,240
En dat komt omdat je weet...

1016
00:29:35,240 --> 00:29:37,200
...dat dat doel wat je dan beschreven hebt...

1017
00:29:37,200 --> 00:29:38,660
...dat daarachter zit in...

1018
00:29:38,660 --> 00:29:40,560
...en als ik dit nou niet bereik...

1019
00:29:40,560 --> 00:29:41,940
...en ergens, als je daar maar lang genoeg

1020
00:29:41,940 --> 00:29:42,420
over praat...

1021
00:29:42,420 --> 00:29:43,960
...dan komt het toch neer over leven en

1022
00:29:43,960 --> 00:29:44,960
dood...

1023
00:29:44,960 --> 00:29:46,260
...en een ziekbed met kinderen.

1024
00:29:46,780 --> 00:29:48,460
Het wordt een dramatisch verhaal, dat wil je

1025
00:29:48,460 --> 00:29:48,620
niet.

1026
00:29:48,680 --> 00:29:49,720
Nou, dan heb je nu dus wat anders

1027
00:29:49,720 --> 00:29:49,960
te doen.

1028
00:29:51,180 --> 00:29:52,760
Het is je altijd voor de wind gegaan.

1029
00:29:53,440 --> 00:29:54,960
Je gedrag heeft je nooit afgestraft.

1030
00:29:55,040 --> 00:29:56,180
Je hebt nooit een keer in dat gat

1031
00:29:56,180 --> 00:29:56,620
gezeten.

1032
00:29:56,780 --> 00:29:57,380
Of wat het ook is.

1033
00:29:58,600 --> 00:30:00,420
Maar er zijn natuurlijk wel manieren om dit...

1034
00:30:00,420 --> 00:30:02,100
...ook voor mensen die dit moeilijk vinden...

1035
00:30:02,100 --> 00:30:03,340
...om dat wel mogelijk te maken.

1036
00:30:04,160 --> 00:30:06,620
Dus ik zelf ben nu dagelijks aan het

1037
00:30:06,620 --> 00:30:07,620
worstelen met mijn agenda...

1038
00:30:08,060 --> 00:30:09,580
...om die sprochmomenten in te plannen.

1039
00:30:09,880 --> 00:30:11,500
Ik heb een challenge aan april.

1040
00:30:11,500 --> 00:30:13,240
Ik wil dat voor mekaar maken.

1041
00:30:14,020 --> 00:30:15,300
En bij mij is de uitdaging van...

1042
00:30:15,300 --> 00:30:16,460
...hoe krijg ik ze erin gepland?

1043
00:30:18,040 --> 00:30:19,480
En daar krijg ik dus ook een beetje

1044
00:30:19,480 --> 00:30:19,940
stress van...

1045
00:30:19,940 --> 00:30:20,940
...als dat dus dan niet lukt.

1046
00:30:22,380 --> 00:30:23,500
Dus dat is één.

1047
00:30:23,540 --> 00:30:24,580
En een stok achter de deur.

1048
00:30:25,400 --> 00:30:26,780
Dus maak het sociaal.

1049
00:30:26,980 --> 00:30:29,220
Zorg ervoor dat die vriend je belt...

1050
00:30:29,220 --> 00:30:30,480
...of die vriendin je belt van...

1051
00:30:30,480 --> 00:30:30,940
...hé, waar ben je?

1052
00:30:32,080 --> 00:30:34,220
En zo zijn er natuurlijk van die makkelijke...

1053
00:30:34,220 --> 00:30:35,880
Samen is het toch makkelijker.

1054
00:30:36,000 --> 00:30:37,000
Heb ik je ook al eerder horen zeggen.

1055
00:30:37,000 --> 00:30:39,340
Sporten zelf is leuk...

1056
00:30:39,340 --> 00:30:40,480
...maar als je iemand naast je hebt...

1057
00:30:40,480 --> 00:30:41,580
...ga je toch net even harder door?

1058
00:30:42,320 --> 00:30:45,320
En ook met name de truc van vanavond...

1059
00:30:45,320 --> 00:30:46,880
...de sprochmoment plannen, ook als het plenst.

1060
00:30:47,580 --> 00:30:49,020
De truc is natuurlijk je schoenen aan doen...

1061
00:30:49,020 --> 00:30:49,760
...en de deur dicht trekken.

1062
00:30:49,980 --> 00:30:50,760
Dat is het sporten.

1063
00:30:51,480 --> 00:30:53,520
Want wat daarna komt, dat is het probleem

1064
00:30:53,520 --> 00:30:53,660
niet.

1065
00:30:53,700 --> 00:30:54,620
Dat duurt vijf minuten en dan ben je

1066
00:30:54,620 --> 00:30:55,360
door die kou heen...

1067
00:30:55,360 --> 00:30:57,340
...en dan hebben die stofjes dat er lang

1068
00:30:57,340 --> 00:30:58,020
overgenomen...

1069
00:30:58,020 --> 00:30:59,600
...die jou gewoon dat uur doortrekken.

1070
00:31:00,020 --> 00:31:01,040
Je kunt dat ook uittekenen.

1071
00:31:02,260 --> 00:31:03,980
Die eerste vijf minuten zijn vervelend...

1072
00:31:03,980 --> 00:31:04,660
...dan gaat het wel.

1073
00:31:04,660 --> 00:31:05,740
En op een gegeven moment ben ik er

1074
00:31:05,740 --> 00:31:06,680
nog niet...

1075
00:31:06,680 --> 00:31:08,000
...en dan kom ik thuis en heb je

1076
00:31:08,000 --> 00:31:08,700
dat fijne gevoel...

1077
00:31:08,700 --> 00:31:09,220
...en dan denk ik, waarom doe ik dit

1078
00:31:09,220 --> 00:31:09,720
niet altijd?

1079
00:31:10,140 --> 00:31:11,360
En dat weten we allemaal.

1080
00:31:11,960 --> 00:31:13,600
Iedereen weet dat, maar...

1081
00:31:13,600 --> 00:31:13,980
Het doen.

1082
00:31:16,580 --> 00:31:18,700
Je noemde net het woord mediteren.

1083
00:31:19,000 --> 00:31:20,040
Meditatie, doe je dat wel eens?

1084
00:31:20,680 --> 00:31:24,180
Ja, maar ik kan inderdaad wel...

1085
00:31:24,960 --> 00:31:26,220
...in stilte zijn...

1086
00:31:26,220 --> 00:31:27,780
...maar ik vind het dus heel lastig...

1087
00:31:27,780 --> 00:31:29,940
...om gedachtenvrij te zijn.

1088
00:31:30,300 --> 00:31:31,600
Dat is ook niet makkelijk.

1089
00:31:31,800 --> 00:31:31,940
Nee.

1090
00:31:31,940 --> 00:31:34,340
Maar gewoon wel het moment voor jezelf nemen...

1091
00:31:34,340 --> 00:31:35,880
...een reflectiemoment om na te denken...

1092
00:31:35,880 --> 00:31:37,140
...over die vragen die je net ook noemde.

1093
00:31:37,320 --> 00:31:39,260
Ja, en ik doe dat voordat ik een

1094
00:31:39,260 --> 00:31:40,220
lezing geef weleens...

1095
00:31:40,220 --> 00:31:42,060
...dat ik echt...

1096
00:31:42,060 --> 00:31:43,740
...en dat is dan meer omdat ik bij

1097
00:31:43,740 --> 00:31:44,800
energie wil komen...

1098
00:31:44,800 --> 00:31:45,980
...waarvan ik weet dat het werkt.

1099
00:31:46,780 --> 00:31:48,160
En als ik gewoon...

1100
00:31:48,160 --> 00:31:50,380
...een nummertje afdraai, dat het minder sterk is.

1101
00:31:50,540 --> 00:31:51,540
En als ik dan even...

1102
00:31:53,100 --> 00:31:54,440
...even aan mijn ademhang denk...

1103
00:31:54,440 --> 00:31:55,640
...en ik denk eventjes van...

1104
00:31:55,640 --> 00:31:57,740
...dit ga ik gewoon helemaal regelen hier.

1105
00:31:58,380 --> 00:31:59,500
Dan heb ik ook gewoon...

1106
00:31:59,500 --> 00:32:01,200
...dan is mijn eerste contactname met een klant

1107
00:32:01,200 --> 00:32:01,740
al anders.

1108
00:32:02,140 --> 00:32:03,700
Een andere sprankeling of...

1109
00:32:04,600 --> 00:32:06,020
...en dat is toch...

1110
00:32:06,020 --> 00:32:07,800
...dat is ook waar ze voor betalen.

1111
00:32:08,180 --> 00:32:08,900
Ze betalen...

1112
00:32:08,900 --> 00:32:10,280
...ze denken dat ze voor inhoud betalen, maar

1113
00:32:10,280 --> 00:32:11,020
ze betalen voor energie.

1114
00:32:11,680 --> 00:32:12,580
En dat weten ze.

1115
00:32:12,960 --> 00:32:13,500
Hoe bedoel je dat?

1116
00:32:14,740 --> 00:32:16,000
Ze willen geraakt worden.

1117
00:32:16,200 --> 00:32:18,820
Ze willen voelen dat die tent...

1118
00:32:18,820 --> 00:32:20,020
...dat er een nieuw gesprek...

1119
00:32:21,280 --> 00:32:22,380
...ontstaat als ik weg ben.

1120
00:32:22,580 --> 00:32:24,100
Dus ik moet daar een zaadje komen planten.

1121
00:32:24,400 --> 00:32:25,340
Dat is wat ik moet komen doen.

1122
00:32:26,040 --> 00:32:27,060
En als ik dat...

1123
00:32:27,060 --> 00:32:28,460
...als ik met inhoud bezig ben, plant ik

1124
00:32:28,460 --> 00:32:28,940
geen zaadje.

1125
00:32:29,000 --> 00:32:30,220
Dan ben ik in de overdracht en dan

1126
00:32:30,220 --> 00:32:31,140
ga ik heel rationeel.

1127
00:32:31,260 --> 00:32:31,780
Dat moet ik niet doen.

1128
00:32:32,260 --> 00:32:33,860
Ik moet gewoon boos kunnen worden een keer

1129
00:32:33,860 --> 00:32:34,220
op iemand.

1130
00:32:34,720 --> 00:32:36,240
Ik moet energiek kunnen worden.

1131
00:32:36,300 --> 00:32:37,340
Ik moet geraakt kunnen worden.

1132
00:32:37,960 --> 00:32:39,580
Ik moet de draad kwijt kunnen raken en

1133
00:32:39,580 --> 00:32:40,000
zeggen van...

1134
00:32:40,000 --> 00:32:41,900
...jongens, het lukt me even niet.

1135
00:32:42,080 --> 00:32:42,920
Gewoon echt zijn.

1136
00:32:43,400 --> 00:32:45,080
En dat vind ik ook heerlijk.

1137
00:32:45,220 --> 00:32:47,000
En daarom is een lezing ook nooit hetzelfde.

1138
00:32:47,640 --> 00:32:49,040
En dan heb ik ook blind vertrouwen dat

1139
00:32:49,040 --> 00:32:49,640
het gaat lukken.

1140
00:32:50,200 --> 00:32:51,580
Als ik maar wel even bij die kern

1141
00:32:51,580 --> 00:32:52,920
kom van...

1142
00:32:53,780 --> 00:32:55,580
Je bent niet zomaar hier.

1143
00:32:55,640 --> 00:32:57,260
Krijg je wel eens feedback van mensen die

1144
00:32:57,260 --> 00:32:57,940
dan...

1145
00:32:57,940 --> 00:32:59,360
...bij zo'n lezing geweest zijn...

1146
00:32:59,360 --> 00:33:01,240
...en die later iets naar je sturen...

1147
00:33:01,240 --> 00:33:02,520
...een berichtje ofzo, dat zeggen van...

1148
00:33:02,520 --> 00:33:05,660
...wow, ik was een beetje sceptisch in het

1149
00:33:05,660 --> 00:33:06,060
begin...

1150
00:33:06,060 --> 00:33:07,800
...maar wow, wat heeft dit met me gedaan?

1151
00:33:08,440 --> 00:33:09,920
Ja, ik heb een aantal keer...

1152
00:33:09,920 --> 00:33:11,440
...aan het theater gestaan met een gezelschap...

1153
00:33:11,440 --> 00:33:12,920
...en daar een boodschap verteld.

1154
00:33:13,620 --> 00:33:14,420
Deze boodschap.

1155
00:33:15,660 --> 00:33:17,680
En ja, met name in de pauze...

1156
00:33:17,680 --> 00:33:19,180
...had ik een soort interactie dan van mensen

1157
00:33:19,180 --> 00:33:19,880
die...

1158
00:33:19,880 --> 00:33:22,060
...die met elkaar in gesprek moesten...

1159
00:33:22,060 --> 00:33:23,900
...die elkaar niet kenden over de thematiek...

1160
00:33:23,900 --> 00:33:25,220
...die ik eigenlijk naar voren bracht.

1161
00:33:25,740 --> 00:33:27,340
Ja, er kwamen hele heftige dingen naar voren

1162
00:33:27,340 --> 00:33:27,560
toe...

1163
00:33:27,560 --> 00:33:28,980
...maar ook dingetjes die je niet terug kreeg.

1164
00:33:29,260 --> 00:33:29,940
Kun je een voorbeeld geven?

1165
00:33:30,820 --> 00:33:34,380
Ja, een jongen die suicidaal is...

1166
00:33:34,380 --> 00:33:36,380
...en dat vertelt in de zaal.

1167
00:33:36,760 --> 00:33:38,200
Dat is natuurlijk best wel gek.

1168
00:33:38,380 --> 00:33:39,740
Je doet interactie ook in de zaal?

1169
00:33:39,860 --> 00:33:41,800
Ja, het is maar heel kort.

1170
00:33:41,900 --> 00:33:43,060
Het is een half uurtje dat we een

1171
00:33:43,060 --> 00:33:43,680
pauze hebben...

1172
00:33:43,680 --> 00:33:45,220
...waarin ze dus een opdracht meekrijgen...

1173
00:33:45,220 --> 00:33:46,800
...en dat pak ik dan tien minuten op

1174
00:33:46,800 --> 00:33:47,100
daarna.

1175
00:33:47,220 --> 00:33:48,520
Dus dan komen er drie, vier mensen.

1176
00:33:48,960 --> 00:33:50,160
Soms is het heel luchtig...

1177
00:33:50,160 --> 00:33:51,620
...soms is het onzinnig...

1178
00:33:51,620 --> 00:33:55,200
...maar ook een paar stevige onderwerpen...

1179
00:33:55,200 --> 00:33:55,820
...en die blijven ook bij.

1180
00:33:56,680 --> 00:33:58,380
Ik doe dat samen met mijn compagnon...

1181
00:33:58,380 --> 00:33:59,480
...beste maatje Onno.

1182
00:33:59,660 --> 00:34:01,140
Die heeft deze jongen op een gegeven moment...

1183
00:34:01,140 --> 00:34:01,720
...onder zijn hoeden genomen.

1184
00:34:02,080 --> 00:34:04,200
Dat vriendschap weet ik niet...

1185
00:34:04,200 --> 00:34:05,620
...maar die hebben nog steeds contact met elkaar.

1186
00:34:06,080 --> 00:34:07,179
Het is ook wel belangrijk dat je een

1187
00:34:07,179 --> 00:34:08,060
beetje nazorg geeft.

1188
00:34:08,380 --> 00:34:09,960
Ja, het moet ook passen.

1189
00:34:10,280 --> 00:34:12,520
Ik voel me niet verantwoordelijk voor wat daar

1190
00:34:12,520 --> 00:34:13,639
besproken wordt...

1191
00:34:13,639 --> 00:34:14,820
...maar soms raken dingen je.

1192
00:34:14,820 --> 00:34:17,100
En dan denk ik, dan wil ik me

1193
00:34:17,100 --> 00:34:17,840
daar ook voor inzetten.

1194
00:34:20,420 --> 00:34:22,159
Met deze jongen is dat gebeurd.

1195
00:34:23,980 --> 00:34:25,840
En er gebeuren meer van dit soort...

1196
00:34:25,840 --> 00:34:27,659
Ik heb een keer gebeld door een vader

1197
00:34:27,659 --> 00:34:28,260
van een meisje...

1198
00:34:28,260 --> 00:34:29,920
...waar het helemaal niet goed mee ging...

1199
00:34:29,920 --> 00:34:31,199
...in de zin van...

1200
00:34:31,199 --> 00:34:34,020
...die zou dit jaar gaan sterven...

1201
00:34:34,020 --> 00:34:36,739
...omdat ze zichzelf zo zorgen maakte...

1202
00:34:36,739 --> 00:34:37,260
...om van alles.

1203
00:34:40,159 --> 00:34:42,280
Ik krijg heel veel van dit soort berichten...

1204
00:34:42,280 --> 00:34:43,800
...en ik reageer er eigenlijk niet eens meer

1205
00:34:43,800 --> 00:34:43,980
op.

1206
00:34:43,980 --> 00:34:45,320
Daar heb ik ook moeten leren van.

1207
00:34:45,340 --> 00:34:46,520
Op het begin vond ik dat heel moeilijk...

1208
00:34:46,520 --> 00:34:48,179
...maar dat vind ik helemaal niet meer moeilijk.

1209
00:34:48,400 --> 00:34:50,480
Als het maar vaak genoeg gebeurt, dan denk

1210
00:34:50,480 --> 00:34:50,600
je...

1211
00:34:50,600 --> 00:34:51,880
...ja jongens, dat kan niet zo.

1212
00:34:52,139 --> 00:34:53,880
Maar deze sprong eruit en ik zei...

1213
00:34:53,880 --> 00:34:54,760
...nou, laten we kennis maken.

1214
00:34:54,920 --> 00:34:56,440
En ik heb nu echt een hartstikke mooie

1215
00:34:56,440 --> 00:34:57,300
vriendschap met dat meisje.

1216
00:34:57,660 --> 00:34:58,860
Het gaat nog steeds niet goed met haar.

1217
00:34:59,980 --> 00:35:01,220
Maar ergens voel ik van...

1218
00:35:01,220 --> 00:35:02,820
...ja, maar eigenlijk doe ik het hiervoor.

1219
00:35:03,180 --> 00:35:06,120
Dat klinkt heel gek, maar dit is...

1220
00:35:06,120 --> 00:35:08,760
...je probeert iemand te helpen...

1221
00:35:09,740 --> 00:35:11,100
...psychiaters lukt het niet...

1222
00:35:11,860 --> 00:35:13,320
...doktoren lukt het niet...

1223
00:35:13,320 --> 00:35:14,580
...en ze gaat goed op die energie.

1224
00:35:15,360 --> 00:35:16,780
Ze vindt het fijn, ze kan de verhaal

1225
00:35:16,780 --> 00:35:17,340
kwijt...

1226
00:35:17,340 --> 00:35:19,960
...proberen er echt wat te regelen met haar.

1227
00:35:20,940 --> 00:35:23,300
Ja, ik zie gewoon...

1228
00:35:23,300 --> 00:35:24,480
...dan wordt het op een gegeven moment geen

1229
00:35:24,480 --> 00:35:25,020
hulp meer...

1230
00:35:25,020 --> 00:35:26,700
...dan is het gewoon een soort vriendin geworden.

1231
00:35:26,740 --> 00:35:28,580
Dat vind ik echt wel bijzonder.

1232
00:35:28,600 --> 00:35:29,780
Het is toch een soort missie wat je

1233
00:35:29,780 --> 00:35:30,100
ook zegt.

1234
00:35:30,760 --> 00:35:31,960
Waarom doe jij wat je doet?

1235
00:35:32,300 --> 00:35:33,540
Waarom sta je op iedere dag?

1236
00:35:35,640 --> 00:35:36,980
Het heeft toch een reden dat je dit

1237
00:35:36,980 --> 00:35:37,460
bent gaan doen?

1238
00:35:38,400 --> 00:35:38,940
Het is een keuze.

1239
00:35:38,940 --> 00:35:40,420
Ja, dat is natuurlijk...

1240
00:35:40,840 --> 00:35:42,300
...ergens heeft het ook, dat is een beetje

1241
00:35:42,300 --> 00:35:42,860
gek...

1242
00:35:42,860 --> 00:35:44,260
...maar het heeft ook iets te maken met

1243
00:35:44,260 --> 00:35:45,360
mijn eigen onzekerheid...

1244
00:35:45,360 --> 00:35:45,660
...van vroeger.

1245
00:35:48,020 --> 00:35:48,420
Want...

1246
00:35:48,420 --> 00:35:51,160
...na de eerste twaalf jaar...

1247
00:35:51,160 --> 00:35:53,280
...heb ik een hele fijne herinnering aan...

1248
00:35:53,280 --> 00:35:54,600
...van een prachtige tijd...

1249
00:35:54,600 --> 00:35:55,640
...in die wijk waar ik woonde.

1250
00:35:56,260 --> 00:35:57,140
Maar op een gegeven moment kwam ik in

1251
00:35:57,140 --> 00:35:58,960
de puberteit...

1252
00:35:58,960 --> 00:36:00,060
...en ging ik ontwikkelen.

1253
00:36:00,840 --> 00:36:02,280
En toen werd ik heel onzeker...

1254
00:36:02,280 --> 00:36:04,360
...en ik bleef een beetje achter in groei...

1255
00:36:04,360 --> 00:36:05,780
...ten opzichte van vriendjes...

1256
00:36:05,780 --> 00:36:06,840
...die waren ook veel meer buiten aan het

1257
00:36:06,840 --> 00:36:07,820
spelen en veel actiever.

1258
00:36:08,320 --> 00:36:09,860
Maar ik moest hartstikke hard...

1259
00:36:10,480 --> 00:36:11,940
...mijn best doen om...

1260
00:36:12,420 --> 00:36:13,400
...bij te blijven op school.

1261
00:36:13,720 --> 00:36:14,940
Ik ging naar het VWO toen.

1262
00:36:16,360 --> 00:36:18,200
Dat ging wel, maar dat hield niet over.

1263
00:36:19,400 --> 00:36:20,320
En ik kwam in een...

1264
00:36:20,320 --> 00:36:21,680
...sociaal domein waar ik dacht van...

1265
00:36:21,680 --> 00:36:22,740
...ik weet niet wat dit allemaal is, maar

1266
00:36:22,740 --> 00:36:23,720
dit begrijp ik niet zo.

1267
00:36:24,080 --> 00:36:25,700
Ik had dus ook weinig vriendjes daar...

1268
00:36:25,700 --> 00:36:28,380
...dus ik vond het hartstikke moeilijk.

1269
00:36:28,820 --> 00:36:29,980
Ik denk ook niet dat ik daar gelukkig

1270
00:36:29,980 --> 00:36:30,560
ben geweest.

1271
00:36:30,920 --> 00:36:32,120
En er is ook al iets gebeurd in

1272
00:36:32,120 --> 00:36:32,320
mij.

1273
00:36:32,900 --> 00:36:35,340
In mijn systeem is dat...

1274
00:36:35,340 --> 00:36:37,020
...ik ben blijven zitten van...

1275
00:36:37,020 --> 00:36:38,560
...dit gevoel wil ik niet meer hebben.

1276
00:36:39,060 --> 00:36:40,440
En kennelijk, hard werken...

1277
00:36:40,440 --> 00:36:41,920
...dan gaat dat gevoel weg.

1278
00:36:42,720 --> 00:36:43,520
Dat merkte ik.

1279
00:36:43,840 --> 00:36:46,180
En tegelijkertijd, hard werken levert iets op.

1280
00:36:46,940 --> 00:36:49,780
En daar is een soort mechanisme ontstaan van...

1281
00:36:49,780 --> 00:36:50,700
...doe nou maar je best.

1282
00:36:52,300 --> 00:36:52,780
En...

1283
00:36:53,460 --> 00:36:55,360
...zorg ervoor dat je je aanpast aan een

1284
00:36:55,360 --> 00:36:55,820
omgeving.

1285
00:36:55,900 --> 00:36:57,180
Dat heb ik ook wel moeten leren.

1286
00:36:58,100 --> 00:36:59,040
En op een gegeven moment komt daar dan

1287
00:36:59,040 --> 00:36:59,680
een zin achter.

1288
00:36:59,840 --> 00:37:01,500
Zonder dat je jezelf verlogent.

1289
00:37:02,800 --> 00:37:03,280
Dus...

1290
00:37:03,280 --> 00:37:05,060
...verblijven maar nergens passen is niet goed.

1291
00:37:05,260 --> 00:37:07,740
Maar overal passen en nooit jezelf zijn...

1292
00:37:07,740 --> 00:37:08,240
...is ook niet goed.

1293
00:37:08,340 --> 00:37:09,760
Dus daar zit een...

1294
00:37:10,640 --> 00:37:12,620
...daar spreek ik ook veel over nu...

1295
00:37:12,620 --> 00:37:15,160
...met leiders die daarmee worstelen.

1296
00:37:15,880 --> 00:37:17,260
Ben je heel erg veranderd?

1297
00:37:17,460 --> 00:37:18,840
Ten opzichte van, laten we zeggen, toen je

1298
00:37:18,840 --> 00:37:19,480
18 was...

1299
00:37:20,800 --> 00:37:22,420
...die jaren dat je bij Defensie zat...

1300
00:37:22,420 --> 00:37:23,680
...en dat je bent weggegaan tot nu?

1301
00:37:24,120 --> 00:37:24,540
Ja, ik ben wel erg veranderd.

1302
00:37:24,600 --> 00:37:25,680
Wat is er veranderd?

1303
00:37:26,480 --> 00:37:27,900
Dus van binnen denk ik dat er niet

1304
00:37:27,900 --> 00:37:28,640
zoveel veranderd is.

1305
00:37:29,560 --> 00:37:30,960
Ik ben nog steeds...

1306
00:37:30,960 --> 00:37:32,060
Je bent geworden wie je al was.

1307
00:37:33,200 --> 00:37:34,980
Ik ben geworden wie ik al was, ja.

1308
00:37:35,300 --> 00:37:36,880
Maar daar zit een laag in.

1309
00:37:36,940 --> 00:37:38,620
Met name de laag van...

1310
00:37:38,620 --> 00:37:41,440
...ja, toch een beetje de vaardigheid inspreken bijvoorbeeld.

1311
00:37:42,160 --> 00:37:43,400
Niet dat het daarom gaat...

1312
00:37:43,400 --> 00:37:44,720
...maar met name van hoe kom je daartoe

1313
00:37:44,720 --> 00:37:45,280
om dat te doen?

1314
00:37:47,360 --> 00:37:49,000
Dus het begrijpen van omgevingen...

1315
00:37:49,000 --> 00:37:50,020
...begrijpen van culturen.

1316
00:37:50,300 --> 00:37:50,960
Psychologie eigenlijk.

1317
00:37:51,480 --> 00:37:53,280
Ja, heel toegepast.

1318
00:37:55,040 --> 00:37:55,800
En dat...

1319
00:37:56,600 --> 00:37:58,180
...dat interageert me ook om te zien...

1320
00:37:58,180 --> 00:37:59,920
...waarom werkt het vandaag niet?

1321
00:38:01,080 --> 00:38:02,520
Ja, dat kan me echt bezighouden.

1322
00:38:02,660 --> 00:38:03,800
Ga je er dan mee aan de gang?

1323
00:38:04,400 --> 00:38:06,500
Ja, en gisteravond had ik er eentje in

1324
00:38:06,500 --> 00:38:07,660
het ziekenhuis...

1325
00:38:08,000 --> 00:38:10,380
...superleuk. Die ga ik ook nooit meer vergeten.

1326
00:38:11,060 --> 00:38:13,080
Maar het was geen kritisch publiek...

1327
00:38:13,080 --> 00:38:14,660
...maar er was gewoon van alles aan de

1328
00:38:14,660 --> 00:38:14,880
hand.

1329
00:38:15,360 --> 00:38:16,500
Maar als je dat dan aanraakte...

1330
00:38:16,500 --> 00:38:17,560
...dan floepte het uit je handen, weet je.

1331
00:38:17,820 --> 00:38:20,100
En dan kreeg je het niet bij elkaar.

1332
00:38:20,240 --> 00:38:21,620
En dan zie je die mensen zo knikken.

1333
00:38:22,400 --> 00:38:24,160
En je voelt het terwijl je er staat.

1334
00:38:24,300 --> 00:38:25,740
Ja, hij zegt het maar wel.

1335
00:38:28,900 --> 00:38:30,220
Maar ik vond het...

1336
00:38:30,220 --> 00:38:31,980
...ergens denk ik van, grappig...

1337
00:38:31,980 --> 00:38:32,900
...het lukt me dus niet nu.

1338
00:38:33,180 --> 00:38:34,540
Het lukt me niet om het punt te

1339
00:38:34,540 --> 00:38:34,780
maken.

1340
00:38:34,880 --> 00:38:36,000
Ik heb het ook helemaal anders gedaan dan

1341
00:38:36,000 --> 00:38:36,300
anders.

1342
00:38:37,260 --> 00:38:39,240
Maar eigenlijk vind ik dat hele mooie...

1343
00:38:39,240 --> 00:38:40,040
Weet je wat het dan is?

1344
00:38:40,600 --> 00:38:42,060
Zit je dan niet in de juiste energie?

1345
00:38:42,300 --> 00:38:45,700
Of is het gewoon pech in die situatie?

1346
00:38:46,620 --> 00:38:47,260
Ja, kijk...

1347
00:38:48,060 --> 00:38:50,000
...ik heb niet gezegd welke klant het is...

1348
00:38:50,000 --> 00:38:50,960
...dus ik durf het hier wel te zeggen.

1349
00:38:51,040 --> 00:38:52,600
Maar ik denk dat er gewoon een leiderschap

1350
00:38:52,600 --> 00:38:53,020
ontbreekt.

1351
00:38:53,740 --> 00:38:55,720
Want wat er gebeurt is dat...

1352
00:38:55,720 --> 00:38:57,660
...men hoopt van mij dat ik de rol

1353
00:38:57,660 --> 00:38:58,300
van die leider...

1354
00:38:58,300 --> 00:39:00,400
...eventjes 1,5 of 2 uur overneem.

1355
00:39:01,800 --> 00:39:02,820
Maar zo werkt het niet.

1356
00:39:02,840 --> 00:39:03,720
Het is altijd gevaarlijk.

1357
00:39:03,860 --> 00:39:04,800
Maar dat kan ook niet.

1358
00:39:05,140 --> 00:39:06,200
Dat ga ik ook niet doen.

1359
00:39:06,360 --> 00:39:07,340
Het is heel gek.

1360
00:39:07,940 --> 00:39:09,620
Dus wat ik wil doen is mensen op

1361
00:39:09,620 --> 00:39:10,580
andere gedachten brengen.

1362
00:39:10,700 --> 00:39:11,940
Ik wil energie geven.

1363
00:39:12,580 --> 00:39:14,100
Ik wil ook wel iets uitleggen van zoals

1364
00:39:14,100 --> 00:39:15,160
ik denk hoe het zit.

1365
00:39:15,380 --> 00:39:16,620
Zonder dat ik hier gelijk in heb.

1366
00:39:16,680 --> 00:39:17,460
Want dat heb ik niet.

1367
00:39:17,880 --> 00:39:19,540
Maar veel meegemaakt dat het vaak werkt.

1368
00:39:20,380 --> 00:39:22,320
Maar als ik dan zie dat er gewoon

1369
00:39:22,320 --> 00:39:24,020
leiderschapsissues zijn...

1370
00:39:24,020 --> 00:39:26,380
Mensen lezen mails niet, komen afspraken niet na.

1371
00:39:26,720 --> 00:39:27,960
Dat is niet mijn rol jongens.

1372
00:39:28,040 --> 00:39:28,860
Dat is van jullie.

1373
00:39:29,580 --> 00:39:31,700
En dan zit iedereen stil te wachten totdat...

1374
00:39:31,700 --> 00:39:33,780
...ik hokuspokus pas zeg en dat het over

1375
00:39:33,780 --> 00:39:34,000
is.

1376
00:39:34,280 --> 00:39:35,440
Dat werkt niet zo.

1377
00:39:36,820 --> 00:39:38,360
Maar goed, dat is ook niet de sessie...

1378
00:39:38,360 --> 00:39:39,220
...om dat dan daar te benoemen.

1379
00:39:39,380 --> 00:39:41,560
Want ik ga daar niemand afhalen.

1380
00:39:42,100 --> 00:39:43,080
Nog heel even terug naar jou.

1381
00:39:43,520 --> 00:39:44,780
Ik had het over wat heb je geleerd

1382
00:39:44,780 --> 00:39:45,660
in die laatste jaren.

1383
00:39:45,980 --> 00:39:47,460
Als je kijkt naar je ging weg bij

1384
00:39:47,460 --> 00:39:47,940
Defensie.

1385
00:39:49,100 --> 00:39:50,880
Wat een hele heftige tijd is geweest.

1386
00:39:50,980 --> 00:39:52,680
De dingen die jullie hebben meegemaakt.

1387
00:39:52,680 --> 00:39:54,720
Nu ander leven.

1388
00:39:54,940 --> 00:39:55,680
Je bent ondernemer.

1389
00:39:55,780 --> 00:39:57,460
Je bent gewoon weer mens, burger.

1390
00:39:58,440 --> 00:39:59,860
En je wordt ouder natuurlijk.

1391
00:40:00,020 --> 00:40:01,140
Dus we leren automatisch.

1392
00:40:01,540 --> 00:40:02,900
Wat zijn nou de inzichten die het meest

1393
00:40:02,900 --> 00:40:03,440
hebben gebracht?

1394
00:40:05,680 --> 00:40:05,880
Ja.

1395
00:40:09,590 --> 00:40:11,050
Ik denk dat...

1396
00:40:12,940 --> 00:40:13,840
Dat is mooi.

1397
00:40:14,520 --> 00:40:15,740
Ik denk dat...

1398
00:40:16,880 --> 00:40:18,440
...dat je op moet passen dat het om

1399
00:40:18,440 --> 00:40:19,020
jou gaat.

1400
00:40:22,260 --> 00:40:22,700
En...

1401
00:40:23,660 --> 00:40:25,620
Dat is voor mij nu deze periode...

1402
00:40:25,620 --> 00:40:27,000
Deze periode is uiteindelijk misschien wel moeilijk.

1403
00:40:27,160 --> 00:40:28,880
Want in één keer sta je in de

1404
00:40:28,880 --> 00:40:29,380
spotlight.

1405
00:40:30,800 --> 00:40:31,980
En dan zit je in een onderneming die

1406
00:40:31,980 --> 00:40:32,520
dat ook ziet.

1407
00:40:32,620 --> 00:40:33,620
En die zijn er ook heel trots op.

1408
00:40:33,680 --> 00:40:34,600
En het werkt ook heel erg.

1409
00:40:34,920 --> 00:40:37,100
Maar het geeft een heel...

1410
00:40:37,100 --> 00:40:38,800
Het geeft mij niet zo'n fijn gevoel.

1411
00:40:39,000 --> 00:40:40,940
Dat het om jou gaat.

1412
00:40:42,060 --> 00:40:43,760
Terwijl je daar ook een verantwoordelijkheid hebt.

1413
00:40:44,100 --> 00:40:45,940
Ik heb daar ook een soort stuwende kracht

1414
00:40:45,940 --> 00:40:46,420
in gehad.

1415
00:40:46,540 --> 00:40:47,020
In elk geval.

1416
00:40:47,440 --> 00:40:48,380
Misschien nu nog wel.

1417
00:40:48,780 --> 00:40:49,720
En dan gaat het ook om jou.

1418
00:40:49,820 --> 00:40:51,580
Maar als ik kom spreken wil ik niet

1419
00:40:51,580 --> 00:40:52,300
dat het om mij gaat.

1420
00:40:52,300 --> 00:40:53,440
Ik moet hier mijn best doen.

1421
00:40:53,580 --> 00:40:54,820
Maar het moet om jullie gaan.

1422
00:40:56,940 --> 00:40:58,000
En dat is...

1423
00:40:58,000 --> 00:41:00,040
Als ik dan zo terugkijk naar toen ik...

1424
00:41:00,400 --> 00:41:02,440
Nou ja, misschien...

1425
00:41:02,440 --> 00:41:04,400
Toen ik een beetje leiderschap begon te ontdekken.

1426
00:41:04,500 --> 00:41:05,240
24, 25 jaar.

1427
00:41:05,300 --> 00:41:06,580
Dat ik echt wel door kreeg van zo

1428
00:41:06,580 --> 00:41:07,080
werkt dat.

1429
00:41:08,380 --> 00:41:09,560
Toen heb ik dat eigenlijk geleerd.

1430
00:41:10,060 --> 00:41:11,400
Zorg nou maar dat het niet om jou

1431
00:41:11,400 --> 00:41:11,780
gaat.

1432
00:41:12,740 --> 00:41:13,660
En dat je dus dient.

1433
00:41:13,980 --> 00:41:15,520
Bij Defensie zeggen we dat ook vaak.

1434
00:41:15,640 --> 00:41:16,520
Dienend leiderschap.

1435
00:41:17,160 --> 00:41:18,860
Dus ja, je bent degene die in de

1436
00:41:18,860 --> 00:41:19,540
spotlight staat.

1437
00:41:19,540 --> 00:41:21,560
Maar je doet dit in de overdracht.

1438
00:41:21,680 --> 00:41:23,000
Je bent met een ander bezig.

1439
00:41:24,440 --> 00:41:26,600
En dat is wat ik echt...

1440
00:41:26,600 --> 00:41:28,040
Dat is denk ik wat ik...

1441
00:41:28,040 --> 00:41:29,720
Het allerbelangrijkste vind.

1442
00:41:30,560 --> 00:41:31,760
En ik denk dat je mij ook het

1443
00:41:31,760 --> 00:41:32,600
meeste kunt raken.

1444
00:41:32,860 --> 00:41:33,740
Als je me indirect...

1445
00:41:35,800 --> 00:41:36,800
Of direct zou vertellen.

1446
00:41:37,840 --> 00:41:39,660
Dat ik het voor...

1447
00:41:39,660 --> 00:41:40,060
Nou ja.

1448
00:41:40,500 --> 00:41:40,840
Voor jou.

1449
00:41:40,940 --> 00:41:41,840
Voor mijn eigen ego.

1450
00:41:41,960 --> 00:41:42,740
Mijn eigen zakken.

1451
00:41:43,360 --> 00:41:45,200
Het kan best dat mensen die indruk van

1452
00:41:45,200 --> 00:41:45,520
je hebben.

1453
00:41:45,520 --> 00:41:47,640
Ik signaleerde het ook wel eens bij Maarten.

1454
00:41:47,980 --> 00:41:50,660
Waar zie ik mezelf dan niet goed?

1455
00:41:50,800 --> 00:41:52,380
Dat vind ik een mooie les dan weer.

1456
00:41:53,020 --> 00:41:54,340
Als ik jou op zo'n...

1457
00:41:54,340 --> 00:41:55,040
Boek zie ook.

1458
00:41:56,060 --> 00:41:56,940
Die gast.

1459
00:41:57,340 --> 00:41:58,320
De commando.

1460
00:41:59,360 --> 00:42:01,100
Als je het heel plat slaat, komt dat

1461
00:42:01,100 --> 00:42:01,360
over.

1462
00:42:01,960 --> 00:42:03,040
En dan lees ik die boeken.

1463
00:42:03,200 --> 00:42:04,580
Dan hoor ik je praten.

1464
00:42:04,760 --> 00:42:05,840
Ik voel je energie.

1465
00:42:06,100 --> 00:42:08,880
Je bent eigenlijk een heel gevoelige, lieve man.

1466
00:42:09,820 --> 00:42:10,800
Ja, dat zit er ook in.

1467
00:42:12,300 --> 00:42:14,080
Dat zal bij jou ook zo zijn.

1468
00:42:14,080 --> 00:42:16,280
Het hele plaatje...

1469
00:42:16,900 --> 00:42:18,580
Op de kaft wordt er iets uitgelegd.

1470
00:42:19,300 --> 00:42:20,780
Waarvan ik zelf tevreden ben.

1471
00:42:20,960 --> 00:42:22,040
Want ik heb ja gezegd.

1472
00:42:22,460 --> 00:42:24,340
Maar waarbij een uitgever zegt.

1473
00:42:24,420 --> 00:42:26,400
Wij geloven dat dit verhaal deze foto nodig

1474
00:42:26,400 --> 00:42:26,680
heeft.

1475
00:42:26,980 --> 00:42:28,700
En dat is een heel klein stukje van

1476
00:42:28,700 --> 00:42:28,820
me.

1477
00:42:28,940 --> 00:42:30,300
Wat kracht uitstraalt.

1478
00:42:30,420 --> 00:42:31,280
Of zelfverzekerdheid.

1479
00:42:31,500 --> 00:42:33,660
Dat klopt ook.

1480
00:42:33,700 --> 00:42:35,580
Maar er zit veel meer in.

1481
00:42:36,680 --> 00:42:37,820
Wat je niet kwijt kunt.

1482
00:42:38,220 --> 00:42:39,360
Niet in die tekst.

1483
00:42:39,460 --> 00:42:40,160
Niet in het boek.

1484
00:42:40,840 --> 00:42:41,860
Wel in dit gesprek.

1485
00:42:42,020 --> 00:42:43,440
Dan raak je aan andere dingen.

1486
00:42:44,960 --> 00:42:46,380
Logisch dat het gesprek ook zo loopt.

1487
00:42:46,480 --> 00:42:47,580
Omdat je nieuwsgierig bent.

1488
00:42:48,060 --> 00:42:49,280
Daar moet ook iets anders zijn.

1489
00:42:50,600 --> 00:42:52,460
Maar social media is sowieso een lastige...

1490
00:42:54,240 --> 00:42:54,800
Hoe zeg je dat?

1491
00:42:55,100 --> 00:42:56,240
Lastig om dat soms te leren.

1492
00:42:56,260 --> 00:42:57,920
Het is een imago wat er gecreëerd wordt.

1493
00:42:58,640 --> 00:43:00,060
En dat doet tv ook heel erg.

1494
00:43:00,080 --> 00:43:01,320
Als ik jou op tv zie, denk ik

1495
00:43:01,320 --> 00:43:02,320
ook van...

1496
00:43:02,320 --> 00:43:04,100
Ik weet niet of ik jou wel zo

1497
00:43:04,100 --> 00:43:05,140
'n gezellig gast vind.

1498
00:43:05,340 --> 00:43:06,100
Nee, dat snap ik.

1499
00:43:06,300 --> 00:43:08,040
Maar dat ben je dus wel.

1500
00:43:08,040 --> 00:43:10,420
Je hebt ook een privéleven.

1501
00:43:10,880 --> 00:43:12,140
Je hebt ook een relatie.

1502
00:43:12,340 --> 00:43:12,680
En een kind.

1503
00:43:13,500 --> 00:43:15,200
En ik moet ook brood bestellen bij de

1504
00:43:15,200 --> 00:43:15,580
bakker.

1505
00:43:15,700 --> 00:43:16,800
En dat gaat echt niet op die manier

1506
00:43:16,800 --> 00:43:17,560
zoals in het programma.

1507
00:43:18,320 --> 00:43:20,260
En in dat programma brengen ze ook wel

1508
00:43:20,260 --> 00:43:21,080
wat nuance aan.

1509
00:43:21,720 --> 00:43:23,860
Als je in het begin afleveringen kijkt.

1510
00:43:23,940 --> 00:43:24,360
Of de einde.

1511
00:43:24,440 --> 00:43:26,460
Dan zie je ook wel een ander karakter.

1512
00:43:26,560 --> 00:43:27,800
En het wordt ook wel een klein beetje

1513
00:43:27,800 --> 00:43:28,500
gesneden.

1514
00:43:28,780 --> 00:43:30,520
Naar wat werkt.

1515
00:43:30,900 --> 00:43:32,140
Dus dit werkt kennelijk.

1516
00:43:33,520 --> 00:43:34,640
Hoewel ik erachter sta.

1517
00:43:34,880 --> 00:43:36,160
Maar ben ik wel een stuk meer dan

1518
00:43:36,160 --> 00:43:36,680
dat gelukkig.

1519
00:43:37,140 --> 00:43:38,760
Als we nog even naar leiderschap gaan.

1520
00:43:39,220 --> 00:43:40,640
In ons land.

1521
00:43:40,920 --> 00:43:41,560
En in de wereld.

1522
00:43:42,700 --> 00:43:45,000
Is er een tekort aan...

1523
00:43:45,000 --> 00:43:45,700
Hoe mag je dat noemen?

1524
00:43:45,780 --> 00:43:46,520
Goed leiderschap?

1525
00:43:46,620 --> 00:43:47,540
Duidelijk leiderschap?

1526
00:43:49,700 --> 00:43:50,500
Dienend leiderschap?

1527
00:43:51,020 --> 00:43:51,380
Laten we zeggen.

1528
00:43:51,820 --> 00:43:55,040
Het is een chaos.

1529
00:43:55,660 --> 00:43:56,420
Het gaat niet zo goed.

1530
00:43:57,600 --> 00:43:59,120
Ik heb best wel meningen.

1531
00:43:59,220 --> 00:44:00,340
Over van alles en nog wat.

1532
00:44:00,760 --> 00:44:01,380
Die iedereen heeft.

1533
00:44:01,520 --> 00:44:03,200
Maar als je kijkt naar het leiderschap bijvoorbeeld

1534
00:44:03,200 --> 00:44:03,700
in Nederland.

1535
00:44:04,500 --> 00:44:05,880
Wat zouden we kunnen verbeteren?

1536
00:44:06,000 --> 00:44:07,080
Zonder dat we nu gaan zeggen.

1537
00:44:07,280 --> 00:44:08,060
Het is niet goed.

1538
00:44:09,460 --> 00:44:10,520
Als jij nou eens de baas zou zijn.

1539
00:44:11,620 --> 00:44:12,820
Of de leider.

1540
00:44:14,320 --> 00:44:16,300
Hoe zou jij het leiderschap aanpakken?

1541
00:44:17,100 --> 00:44:17,220
Ja.

1542
00:44:17,800 --> 00:44:19,060
Daar heb ik de laatste keer een post

1543
00:44:19,060 --> 00:44:19,560
over gemaakt.

1544
00:44:19,680 --> 00:44:20,560
En dan zie je er heel veel bijval

1545
00:44:20,560 --> 00:44:20,900
krijgen.

1546
00:44:21,020 --> 00:44:21,460
Omdat het leeft.

1547
00:44:21,920 --> 00:44:23,540
Het was helemaal niet goedkoop bedoeld.

1548
00:44:24,040 --> 00:44:25,280
Wat ik eigenlijk wil zeggen is.

1549
00:44:26,000 --> 00:44:27,300
Als je aan de aanloop naar zo'n

1550
00:44:27,300 --> 00:44:27,820
verkiezing.

1551
00:44:27,940 --> 00:44:29,240
Als je ziet wat daar verteld wordt.

1552
00:44:29,240 --> 00:44:29,960
Er is niemand.

1553
00:44:31,200 --> 00:44:33,360
Geen enkele partijleider.

1554
00:44:33,480 --> 00:44:34,220
Die daar gezegd heeft.

1555
00:44:34,360 --> 00:44:36,360
Wat wij hier nu met elkaar proberen voor

1556
00:44:36,360 --> 00:44:36,680
te vechten.

1557
00:44:36,800 --> 00:44:37,800
Dit gaan we niet regelen.

1558
00:44:38,480 --> 00:44:39,580
Dit gaat niet lukken.

1559
00:44:39,640 --> 00:44:41,260
Want dit is wat wij zouden willen.

1560
00:44:41,740 --> 00:44:42,860
We hebben daar een ander voor nodig.

1561
00:44:43,100 --> 00:44:44,020
Maar om elkaar te vinden.

1562
00:44:44,060 --> 00:44:45,220
Moeten we luisteren naar elkaar.

1563
00:44:45,640 --> 00:44:48,780
We moeten feitelijk met elkaar gaan spreken.

1564
00:44:49,480 --> 00:44:50,520
En als je dan die debatten ziet.

1565
00:44:50,720 --> 00:44:52,600
Het is bijna lachwekkend hoe dat gaat.

1566
00:44:53,360 --> 00:44:54,540
Het gaat gewoon om woordgrappen.

1567
00:44:54,540 --> 00:44:56,780
Het gaat om een beetje klikbeet.

1568
00:44:57,500 --> 00:44:59,400
Je wil natuurlijk gezien worden.

1569
00:45:00,120 --> 00:45:02,000
Ik vind dat erg gênant.

1570
00:45:03,120 --> 00:45:04,320
Want leiderschap gaat over.

1571
00:45:04,640 --> 00:45:06,480
De verantwoording neemt niet alleen over wat je

1572
00:45:06,480 --> 00:45:06,780
zegt.

1573
00:45:06,880 --> 00:45:07,900
Maar het is ook over wat je doet.

1574
00:45:08,500 --> 00:45:09,520
Dat gebeurt niet zoveel.

1575
00:45:12,560 --> 00:45:15,040
Ik zou meer ratio willen zien.

1576
00:45:15,420 --> 00:45:17,860
Ik zou meer data gedreven leiderschap willen zien.

1577
00:45:17,980 --> 00:45:19,220
Daar ben ik helemaal niet in persoon voor.

1578
00:45:19,320 --> 00:45:20,060
Maar in de politiek.

1579
00:45:20,260 --> 00:45:21,620
Is dat wat ik zou willen zien.

1580
00:45:21,780 --> 00:45:22,860
Want ik weet niet meer.

1581
00:45:22,960 --> 00:45:23,880
Zelf als kiezer.

1582
00:45:24,780 --> 00:45:26,020
Weet ik niet meer wat ik moet doen.

1583
00:45:26,600 --> 00:45:27,000
Dat is gek.

1584
00:45:27,520 --> 00:45:28,440
Waarom weet je dat niet?

1585
00:45:28,780 --> 00:45:32,100
Ik heb geen idee wat nu goed is.

1586
00:45:32,220 --> 00:45:34,080
Is dat omdat je ook niet gelooft wat

1587
00:45:34,080 --> 00:45:34,440
ze zeggen?

1588
00:45:34,620 --> 00:45:35,660
Je denkt toch.

1589
00:45:35,740 --> 00:45:37,180
Wat ze zeggen gaan ze toch niet doen?

1590
00:45:38,380 --> 00:45:39,520
Nog niet eens dat ze het niet gaan

1591
00:45:39,520 --> 00:45:39,660
doen.

1592
00:45:39,780 --> 00:45:40,480
Want dat vertellen zij niet.

1593
00:45:40,560 --> 00:45:41,240
Maar dat snap ik wel.

1594
00:45:41,560 --> 00:45:43,420
Als je als partij straks met vier partijen

1595
00:45:43,420 --> 00:45:43,900
moet regeren.

1596
00:45:44,000 --> 00:45:45,300
Dat je dit niet allemaal waar kunt maken.

1597
00:45:45,600 --> 00:45:48,360
Maar ik geloof ook niet wat ze zeggen.

1598
00:45:49,060 --> 00:45:51,420
Ik geloof dat argumenten voor worden aangedikt.

1599
00:45:51,420 --> 00:45:52,920
Andere argumenten worden weggelaten.

1600
00:45:53,100 --> 00:45:55,940
Om net even een belangrijke statement te maken.

1601
00:45:56,500 --> 00:45:58,500
En dat klinkt als.

1602
00:45:58,580 --> 00:45:59,820
Het is bijna normaal geworden.

1603
00:46:00,600 --> 00:46:01,420
Maar het is niet normaal.

1604
00:46:01,540 --> 00:46:02,480
Als je problemen oplost.

1605
00:46:02,580 --> 00:46:03,640
Dan wil je gewoon de puzzels snappen.

1606
00:46:03,700 --> 00:46:06,680
Je zou bijna vragen om meer technocratische bestuurders.

1607
00:46:07,080 --> 00:46:08,700
Mensen die besturen op het probleem.

1608
00:46:09,100 --> 00:46:10,240
Als je in een onderneming zit.

1609
00:46:10,560 --> 00:46:11,980
Dan ga je een probleem oplossen.

1610
00:46:12,060 --> 00:46:13,600
Want anders ga je morgen namelijk failliet.

1611
00:46:14,160 --> 00:46:15,380
En dat betekent dat je dus heel goed

1612
00:46:15,380 --> 00:46:15,700
moet weten.

1613
00:46:15,740 --> 00:46:16,380
Wat is er aan de hand?

1614
00:46:17,200 --> 00:46:18,480
En als je nu gaat kijken.

1615
00:46:18,560 --> 00:46:19,540
Wat is er nu in Nederland aan de

1616
00:46:19,540 --> 00:46:19,720
hand?

1617
00:46:19,840 --> 00:46:21,120
Ik weet wat de problemen zijn.

1618
00:46:21,360 --> 00:46:24,120
Op de kop thema's.

1619
00:46:24,380 --> 00:46:25,780
Maar wat daar precies aan de hand is.

1620
00:46:25,800 --> 00:46:26,360
Ik heb geen idee.

1621
00:46:26,540 --> 00:46:27,540
Ik zou ook niet weten wat de oplossing

1622
00:46:27,540 --> 00:46:27,860
is.

1623
00:46:29,120 --> 00:46:31,180
En je krijgt het ook nergens te vinden.

1624
00:46:31,660 --> 00:46:34,160
De ene laat wel wat CBS dingetjes narekenen.

1625
00:46:34,360 --> 00:46:35,200
Maar los daarvan.

1626
00:46:35,780 --> 00:46:37,160
Jullie zijn nog nooit gevraagd.

1627
00:46:37,180 --> 00:46:39,920
Om dit soort mensen leiderschapstrainingen te geven.

1628
00:46:40,620 --> 00:46:42,200
Want die krijgen ze neem ik aan wel.

1629
00:46:42,900 --> 00:46:43,720
Maar dat is maar een aanname.

1630
00:46:43,720 --> 00:46:44,880
Dat weet ik niet.

1631
00:46:44,900 --> 00:46:46,160
Ik denk dat het een aanname is.

1632
00:46:46,360 --> 00:46:49,160
Ik zou dat dus heel graag doen.

1633
00:46:49,880 --> 00:46:51,540
En niet dat ik nou denk dat ik

1634
00:46:51,540 --> 00:46:51,920
daar...

1635
00:46:54,140 --> 00:46:55,780
Wat ik ze mee zou willen geven.

1636
00:46:55,840 --> 00:46:57,420
Is eigenlijk wat ik in dit boek schrijf.

1637
00:46:57,760 --> 00:46:59,860
Dat als je je verantwoordelijkheid neemt.

1638
00:46:59,860 --> 00:47:02,060
Dat is niet alleen voor je achterban.

1639
00:47:02,180 --> 00:47:03,240
Niet alleen voor je partij.

1640
00:47:03,400 --> 00:47:04,900
Als je verantwoordelijkheid neemt als bestuurder.

1641
00:47:05,020 --> 00:47:05,680
Doe je dat voor het land.

1642
00:47:07,180 --> 00:47:09,320
Dan ben je dus eigenlijk altijd op zoek.

1643
00:47:10,860 --> 00:47:12,760
Je kunt hier geen negen halen.

1644
00:47:12,760 --> 00:47:13,320
Hou op.

1645
00:47:14,220 --> 00:47:15,740
Ik heb toen in die post gezegd.

1646
00:47:16,400 --> 00:47:18,040
Soms moet je gewoon leren dat een 6

1647
00:47:18,040 --> 00:47:18,980
,5 morgen.

1648
00:47:19,560 --> 00:47:20,820
Veel meer waard is dan die 9 die

1649
00:47:20,820 --> 00:47:21,560
nooit bereikt wordt.

1650
00:47:22,140 --> 00:47:23,580
Dus vind elkaar in die 6,5.

1651
00:47:23,740 --> 00:47:24,660
En ga nu aan de slag.

1652
00:47:26,000 --> 00:47:26,820
Je moet het geven.

1653
00:47:26,920 --> 00:47:27,640
Je moet het anders zien.

1654
00:47:27,760 --> 00:47:28,800
Je moet de kaarten niet voor je borst

1655
00:47:28,800 --> 00:47:28,940
houden.

1656
00:47:29,060 --> 00:47:31,220
Je moet ze allemaal op tafel leggen.

1657
00:47:31,660 --> 00:47:32,840
En dan bouw je vertrouwen.

1658
00:47:33,440 --> 00:47:34,120
En als je dat niet doet.

1659
00:47:34,200 --> 00:47:35,200
Dan komt het dus nooit goed.

1660
00:47:37,160 --> 00:47:37,960
Peter van Uum.

1661
00:47:38,520 --> 00:47:40,420
Die heeft dus laatst een speech geschreven.

1662
00:47:40,520 --> 00:47:41,880
Ik heb dat in Vlaarder gehoord.

1663
00:47:41,960 --> 00:47:42,400
In een podcast.

1664
00:47:42,620 --> 00:47:45,280
En dat ging dus over.

1665
00:47:45,620 --> 00:47:46,800
Europa heeft geen politici nodig.

1666
00:47:48,900 --> 00:47:49,620
Maar staatslieden.

1667
00:47:50,260 --> 00:47:52,240
En net na de Tweede Wereldoorlog.

1668
00:47:53,320 --> 00:47:54,340
Werd er dus gesproken.

1669
00:47:54,400 --> 00:47:55,440
Over de opbouw van Europa.

1670
00:47:55,960 --> 00:47:57,000
En dat kon men doen.

1671
00:47:57,100 --> 00:47:58,180
Omdat er staatslieden waren.

1672
00:47:58,260 --> 00:48:00,460
Die dus over hun eigen regeerperiode heen keken.

1673
00:48:00,560 --> 00:48:01,900
Die keken naar het gedeelde belang.

1674
00:48:02,040 --> 00:48:03,520
Die wisten dat het nooit een 10 zou

1675
00:48:03,520 --> 00:48:03,700
worden.

1676
00:48:03,700 --> 00:48:06,620
Maar we gaan dit wel opbouwen met elkaar.

1677
00:48:06,760 --> 00:48:08,300
En we moeten het dus nu allemaal geven.

1678
00:48:08,900 --> 00:48:10,140
En dan kijken we vervolgens wel.

1679
00:48:10,320 --> 00:48:11,640
Wat we kunnen nemen.

1680
00:48:12,060 --> 00:48:13,620
We hebben de staatslieden nodig.

1681
00:48:14,480 --> 00:48:15,580
Ik voel in dat woord.

1682
00:48:15,900 --> 00:48:17,900
Hij heeft dat heel mooi beschreven.

1683
00:48:18,700 --> 00:48:20,180
Ik krijg hartstikke goede kritieken op.

1684
00:48:20,620 --> 00:48:21,460
Maar toen hij dat zei.

1685
00:48:21,540 --> 00:48:22,920
Dat is eigenlijk precies wat ik ook voel.

1686
00:48:23,840 --> 00:48:26,840
Je hebt geen politici nodig nu.

1687
00:48:27,320 --> 00:48:28,300
Je wordt een beetje gefopt.

1688
00:48:31,300 --> 00:48:32,340
Het vervelende is nog.

1689
00:48:32,360 --> 00:48:33,680
Dat het bewustzijn dat niet echt is.

1690
00:48:33,680 --> 00:48:37,320
Dat ben ik stellig van overtuigd.

1691
00:48:37,380 --> 00:48:39,000
Deze mensen werken keihard.

1692
00:48:39,200 --> 00:48:40,280
Met de beste bedoelingen.

1693
00:48:40,740 --> 00:48:42,020
Dat is ook echt zo.

1694
00:48:43,960 --> 00:48:44,880
En tegelijkertijd.

1695
00:48:45,500 --> 00:48:47,320
Wil je ze bewuster maken.

1696
00:48:47,560 --> 00:48:48,740
Dat is bijna arrogant.

1697
00:48:49,120 --> 00:48:51,420
Je wil ze bewuster maken.

1698
00:48:51,520 --> 00:48:53,160
Want dit is heel gek.

1699
00:48:53,640 --> 00:48:54,200
Wat hier gebeurt.

1700
00:48:55,220 --> 00:48:56,700
Gek dat dit kan in het land.

1701
00:48:57,100 --> 00:49:00,360
En dan komt er een nieuwe corufee naar

1702
00:49:00,360 --> 00:49:00,820
boven toe.

1703
00:49:01,240 --> 00:49:02,200
Harry Bontebal.

1704
00:49:02,600 --> 00:49:03,660
Die dat eigenlijk...

1705
00:49:04,480 --> 00:49:04,800
Uitstraald.

1706
00:49:05,380 --> 00:49:06,580
Ik volg het nu wat minder.

1707
00:49:08,260 --> 00:49:09,960
Maar die krijgt er ook niet echt grip

1708
00:49:09,960 --> 00:49:10,200
op.

1709
00:49:11,080 --> 00:49:12,320
Dus je moet dat met elkaar doen.

1710
00:49:12,580 --> 00:49:13,600
Je hebt gewoon een ander gesprek nodig.

1711
00:49:13,720 --> 00:49:15,280
Stop nou eens met al die agenda punten.

1712
00:49:15,660 --> 00:49:16,220
Ga nou eens kijken.

1713
00:49:16,280 --> 00:49:18,000
Hoe gaan we samenwerken?

1714
00:49:19,460 --> 00:49:21,700
Dan kom je weer terug bij jouw boodschap.

1715
00:49:21,920 --> 00:49:23,080
Je kan het nooit alleen.

1716
00:49:24,160 --> 00:49:24,340
Nee.

1717
00:49:24,440 --> 00:49:25,580
En dan pak dat rijtje maar.

1718
00:49:25,700 --> 00:49:26,500
Ik moet het open doen.

1719
00:49:26,600 --> 00:49:26,860
Eerlijk.

1720
00:49:27,240 --> 00:49:27,560
Daadkrachtig.

1721
00:49:28,340 --> 00:49:28,660
Integer.

1722
00:49:28,820 --> 00:49:29,680
Zonder dubbel agenda.

1723
00:49:30,440 --> 00:49:31,480
Het gaat dus niet.

1724
00:49:31,720 --> 00:49:32,840
Het zijn allemaal woorden.

1725
00:49:33,300 --> 00:49:34,560
Als je daar politiek achter zet.

1726
00:49:34,660 --> 00:49:35,840
Dan komt er zo'n streep door.

1727
00:49:35,920 --> 00:49:39,700
Dat is ons beleving van de politiek.

1728
00:49:39,820 --> 00:49:40,520
Het is niet open.

1729
00:49:40,660 --> 00:49:41,440
Het is niet transparant.

1730
00:49:41,500 --> 00:49:42,180
Het is niet eerlijk.

1731
00:49:42,280 --> 00:49:43,160
Het is niet daadkrachtig.

1732
00:49:43,240 --> 00:49:44,240
Het is geen eigenaarschap.

1733
00:49:44,620 --> 00:49:45,720
Er zijn mensen die reageren.

1734
00:49:45,720 --> 00:49:47,360
Politici, kamerleden.

1735
00:49:47,880 --> 00:49:49,440
Ik krijg hele leuke dingen te horen.

1736
00:49:50,620 --> 00:49:51,780
Meestal lees ik toch van.

1737
00:49:52,420 --> 00:49:53,360
Ray, je hebt het gelijk.

1738
00:49:53,460 --> 00:49:54,700
Maar je weet niet hoe het hier werkt.

1739
00:49:54,880 --> 00:49:55,740
Dat is ook zo.

1740
00:49:56,500 --> 00:49:58,060
Ik heb daar een gigantische blinde vlek voor.

1741
00:49:58,140 --> 00:49:58,800
Ik weet het ook niet.

1742
00:49:59,480 --> 00:50:02,040
Maar ik geloof dat als je alles platdrukt.

1743
00:50:02,180 --> 00:50:03,280
Dan begint het met dat rijtje.

1744
00:50:04,280 --> 00:50:04,980
Ik ben zelf.

1745
00:50:05,260 --> 00:50:07,940
Ik heb een stuk of 8, 9 leidinggevende

1746
00:50:07,940 --> 00:50:08,200
gehad.

1747
00:50:08,260 --> 00:50:09,140
In mijn hele carrière.

1748
00:50:09,640 --> 00:50:11,040
Er zijn er drie waar ik mee wegloop.

1749
00:50:11,040 --> 00:50:12,220
En dan klopte dat rijtje.

1750
00:50:12,620 --> 00:50:13,580
En de andere zes niet.

1751
00:50:13,680 --> 00:50:14,620
En dan klopte dat rijtje niet.

1752
00:50:15,040 --> 00:50:16,220
Dus als je wilt dat het land met

1753
00:50:16,220 --> 00:50:16,780
je wegloopt.

1754
00:50:17,380 --> 00:50:18,660
En dat je dingen voor elkaar maakt.

1755
00:50:18,740 --> 00:50:21,440
Dan moet je zorgen dat je betrouwbaar bent.

1756
00:50:22,540 --> 00:50:24,440
En dat betekent dus door dik en dun.

1757
00:50:25,220 --> 00:50:26,620
Ook als het eventjes niet goed uitkomt.

1758
00:50:26,740 --> 00:50:28,400
En dat je daardoor misschien zes zetels verliest.

1759
00:50:28,500 --> 00:50:29,540
Dan verlies je maar zes zetels.

1760
00:50:29,580 --> 00:50:30,620
Maar op den duur komen die terug.

1761
00:50:31,540 --> 00:50:33,480
Dus het is allemaal korte termijn gedachten.

1762
00:50:33,860 --> 00:50:35,400
Die pools maar in de gaten houden.

1763
00:50:36,120 --> 00:50:37,760
Is dit een beetje de strategie van.

1764
00:50:38,180 --> 00:50:40,700
Misschien moet je soms een veldslag even toegeven.

1765
00:50:40,780 --> 00:50:42,140
Om uiteindelijk de oorlog te winnen.

1766
00:50:42,760 --> 00:50:42,960
Ja.

1767
00:50:43,220 --> 00:50:44,320
Ik hoor mezelf kletsen.

1768
00:50:44,520 --> 00:50:46,860
Ik heb dan die stemmetjes.

1769
00:50:47,080 --> 00:50:48,660
Van die mensen die dan gereageerd hebben.

1770
00:50:50,680 --> 00:50:51,720
Gijs Tijman is bijvoorbeeld.

1771
00:50:52,860 --> 00:50:54,260
Een hele goede bekende.

1772
00:50:54,420 --> 00:50:55,080
Echt een vriend.

1773
00:50:55,180 --> 00:50:56,120
Dat is een beetje verwaterd nu.

1774
00:50:57,140 --> 00:50:58,120
Ik heb met hem in de commando opleiding

1775
00:50:58,120 --> 00:50:58,540
gezeten.

1776
00:50:58,740 --> 00:50:59,940
En die heb ik toen ook geappt.

1777
00:51:00,040 --> 00:51:01,900
Hij zegt zoveel woorden.

1778
00:51:03,580 --> 00:51:04,780
Eigenlijk zit ik er naast.

1779
00:51:04,780 --> 00:51:07,180
En dat is ook zo.

1780
00:51:07,320 --> 00:51:09,940
Ik zit niet in zijn dagelijkse werkelijkheid.

1781
00:51:10,020 --> 00:51:10,720
Ik luister graag.

1782
00:51:11,480 --> 00:51:12,660
Maar als buitenstaander.

1783
00:51:12,980 --> 00:51:14,740
En misschien toch voor tegenwoordiging van een groot

1784
00:51:14,740 --> 00:51:15,120
geluid.

1785
00:51:16,020 --> 00:51:18,580
Ik denk dat we wel 17 miljoen buitenstaanders

1786
00:51:18,580 --> 00:51:18,860
hebben.

1787
00:51:19,340 --> 00:51:19,480
Ja.

1788
00:51:19,840 --> 00:51:21,400
Wij weten allemaal niet hoe het gaat.

1789
00:51:21,560 --> 00:51:23,040
En daardoor krijg je denk ik ook.

1790
00:51:24,260 --> 00:51:24,740
Disbalance.

1791
00:51:25,000 --> 00:51:25,960
En die polarisatie.

1792
00:51:26,420 --> 00:51:28,260
Als ik niet weet wat er gebeurt.

1793
00:51:28,900 --> 00:51:30,620
Als ik in het bedrijf niet weet.

1794
00:51:30,680 --> 00:51:33,440
Wat management allemaal aan het bekokstoven is.

1795
00:51:33,440 --> 00:51:34,440
Dan word ik wantrouwend.

1796
00:51:35,320 --> 00:51:36,920
Dan heb ik geen goed gevoel meer.

1797
00:51:36,940 --> 00:51:37,200
Precies.

1798
00:51:37,340 --> 00:51:38,100
En dan verlies je mensen.

1799
00:51:38,680 --> 00:51:39,600
En de sfeer wordt anders.

1800
00:51:39,760 --> 00:51:40,640
En er komt achterdocht.

1801
00:51:42,680 --> 00:51:44,400
En eigenlijk wat er gezegd wordt is.

1802
00:51:44,840 --> 00:51:46,080
Ja dat werkt overal zo.

1803
00:51:46,140 --> 00:51:46,840
Maar niet in de politiek.

1804
00:51:46,940 --> 00:51:48,040
Dat is eigenlijk wat er verteld wordt.

1805
00:51:48,560 --> 00:51:49,560
En misschien is dat zo.

1806
00:51:49,600 --> 00:51:50,380
Ik heb daar nooit gewerkt.

1807
00:51:50,480 --> 00:51:51,560
Maar ik zei probeer het nou eens dan.

1808
00:51:52,700 --> 00:51:54,440
En waarom gaat dat soms wel goed dan?

1809
00:51:54,520 --> 00:51:55,640
Want soms gaat het namelijk wel goed.

1810
00:51:55,640 --> 00:51:57,540
Dat is namelijk wat Van Umen zijn speech

1811
00:51:57,540 --> 00:51:57,880
zei.

1812
00:51:58,820 --> 00:52:00,260
En wat deden die mensen dan toen anders?

1813
00:52:00,380 --> 00:52:01,840
En is daar misschien niet een case study

1814
00:52:01,840 --> 00:52:02,180
te doen.

1815
00:52:02,240 --> 00:52:03,980
Dat je lering trekt uit het gedrag van

1816
00:52:03,980 --> 00:52:04,200
die.

1817
00:52:04,800 --> 00:52:06,860
Degene die toen die crisis managede.

1818
00:52:06,980 --> 00:52:08,360
Want kennelijk gebeurde het toen wel.

1819
00:52:08,560 --> 00:52:09,400
Of was het toen in een keer meer

1820
00:52:09,400 --> 00:52:09,720
nodig?

1821
00:52:09,780 --> 00:52:10,540
Was er meer urgentie?

1822
00:52:11,660 --> 00:52:12,520
We zijn gewoon allemaal bang.

1823
00:52:13,340 --> 00:52:14,600
We zijn allemaal bang om mensen te verliezen.

1824
00:52:14,820 --> 00:52:15,460
Zijn we bang?

1825
00:52:16,180 --> 00:52:16,780
Dat denk ik ja.

1826
00:52:17,040 --> 00:52:18,800
Ik denk dat dit voortkomt uit angst.

1827
00:52:19,140 --> 00:52:21,140
En onzekerheid van stel nou voor dat we

1828
00:52:21,140 --> 00:52:21,820
nog kleiner worden.

1829
00:52:22,260 --> 00:52:24,040
Maar ik geloof dat dit gedrag zorgt dat

1830
00:52:24,040 --> 00:52:24,700
je groter wordt.

1831
00:52:24,940 --> 00:52:26,000
Misschien moet ik eens een partij beginnen.

1832
00:52:27,600 --> 00:52:27,780
Nee.

1833
00:52:28,160 --> 00:52:29,080
Geen aspiraties.

1834
00:52:29,620 --> 00:52:31,400
Maar het is mooi wat je zegt.

1835
00:52:31,760 --> 00:52:34,080
En dan komen we terug bij je boek.

1836
00:52:34,240 --> 00:52:35,580
Maar ja, wie gaat dit doen?

1837
00:52:36,480 --> 00:52:36,920
Zonder.

1838
00:52:37,580 --> 00:52:39,060
Het is elke keer een beetje.

1839
00:52:39,440 --> 00:52:40,340
Je hebt het allemaal geroepen.

1840
00:52:40,860 --> 00:52:42,500
Iets meer geven en niet bang zijn om

1841
00:52:42,500 --> 00:52:43,360
iets kwijt te raken.

1842
00:52:44,300 --> 00:52:45,920
Ik denk dat dat in de politiek ook

1843
00:52:45,920 --> 00:52:46,260
speelt.

1844
00:52:48,060 --> 00:52:49,100
Ik heb je heel veel.

1845
00:52:49,100 --> 00:52:50,700
Niet vandaag, maar ook in heel veel andere

1846
00:52:50,700 --> 00:52:51,820
podcast horen vertellen over.

1847
00:52:52,260 --> 00:52:53,100
Je moet het samen doen.

1848
00:52:53,540 --> 00:52:55,280
Als jullie onder de grond zitten.

1849
00:52:55,560 --> 00:52:56,280
Met een missie.

1850
00:52:56,460 --> 00:52:57,500
Of je elkaar nou wel of niet aardig

1851
00:52:57,500 --> 00:52:57,840
vindt.

1852
00:52:58,140 --> 00:52:59,600
Hoe koud en hoe kut en hoe vervelend

1853
00:52:59,600 --> 00:52:59,840
het is.

1854
00:52:59,880 --> 00:53:00,960
Je moet het wel met elkaar doen om

1855
00:53:00,960 --> 00:53:01,620
te overleven.

1856
00:53:02,520 --> 00:53:04,240
En zoals ik het nu zie in Nederland.

1857
00:53:04,380 --> 00:53:05,200
En ook in de rest van de wereld.

1858
00:53:05,420 --> 00:53:06,780
Als we het niet met elkaar gaan doen.

1859
00:53:07,260 --> 00:53:08,160
Dan gaan we het niet oplossen.

1860
00:53:10,700 --> 00:53:11,540
Misschien heb je gelijk.

1861
00:53:12,300 --> 00:53:13,820
Beter een 6 of een 6,5 met

1862
00:53:13,820 --> 00:53:14,120
z'n allen.

1863
00:53:14,940 --> 00:53:16,640
Dan hoop op de 9 die nooit gaat

1864
00:53:16,640 --> 00:53:17,000
komen.

1865
00:53:17,000 --> 00:53:19,120
En vanuit die 6 kun je misschien verder.

1866
00:53:20,440 --> 00:53:21,740
Ja, dat is dan de gedachte.

1867
00:53:23,300 --> 00:53:24,880
Wat een filosofisch gesprek.

1868
00:53:27,000 --> 00:53:28,440
Dankjewel man voor alle wijze woorden.

1869
00:53:29,260 --> 00:53:30,500
Je bent wat je doet.

1870
00:53:31,920 --> 00:53:33,640
Ik zou iedereen aanraden.

1871
00:53:33,760 --> 00:53:34,640
Om meer te doen.

1872
00:53:35,340 --> 00:53:36,700
En daar wel goed over na te denken.

1873
00:53:37,300 --> 00:53:37,880
Wat je gaat doen.

1874
00:53:39,080 --> 00:53:40,300
En ga je nog optreden in het theater

1875
00:53:40,300 --> 00:53:40,780
binnenkort?

1876
00:53:41,280 --> 00:53:42,280
Dat staat niet in de planning.

1877
00:53:42,740 --> 00:53:45,060
Maar we hebben wel echt daar zin in.

1878
00:53:45,060 --> 00:53:45,960
Om dat weer op te gaan pakken.

1879
00:53:46,440 --> 00:53:47,340
Het is leuk he theater.

1880
00:53:47,540 --> 00:53:49,640
Dat had ik niet verwacht.

1881
00:53:49,800 --> 00:53:50,580
Dat het zo leuk was.

1882
00:53:52,000 --> 00:53:53,680
Is bij mij optreden weer niet leuk.

1883
00:53:54,900 --> 00:53:56,520
All die mensen lachen.

1884
00:53:56,640 --> 00:53:58,940
Vind ik heel leuk om iets te verkennen.

1885
00:53:58,940 --> 00:54:00,020
Laten we het daar over hebben.

1886
00:54:00,320 --> 00:54:01,300
Mag ik je heel erg bedanken?

1887
00:54:01,700 --> 00:54:02,060
Zeker.

1888
00:54:04,520 --> 00:54:07,000
Als deze aflevering je iets heeft gebracht.

1889
00:54:07,140 --> 00:54:07,800
Een momentje rust.

1890
00:54:07,900 --> 00:54:08,680
Een helder inzicht.

1891
00:54:08,800 --> 00:54:10,280
Of misschien vond je het gewoon leuk om

1892
00:54:10,280 --> 00:54:10,780
te kijken.

1893
00:54:11,420 --> 00:54:12,120
Like dan.

1894
00:54:12,360 --> 00:54:13,680
Abonneer je op ons kanaal.

1895
00:54:13,960 --> 00:54:14,680
Klik op het belletje.

1896
00:54:14,740 --> 00:54:15,960
Dan krijg je een melding als er een

1897
00:54:15,960 --> 00:54:17,580
nieuwe aflevering online staat.

1898
00:54:18,340 --> 00:54:19,740
En reageer onder deze video.

1899
00:54:19,820 --> 00:54:20,440
Wat vond je ervan?

1900
00:54:20,580 --> 00:54:21,360
Misschien heb je een vraag.

1901
00:54:21,460 --> 00:54:23,460
Misschien kunnen we je nog verder helpen.

1902
00:54:24,800 --> 00:54:25,780
Bedankt voor het kijken.

1903
00:54:26,280 --> 00:54:28,340
En graag tot een volgende Rust in je

1904
00:54:28,340 --> 00:54:28,720
Hoofd.