1 00:00:00,000 --> 00:00:05,680 Hallo, mijn naam is Paul de Leeuw en welkom bij wederom een nieuwe aflevering van de podcast Het Geheim van de Efteling. 2 00:00:06,280 --> 00:00:09,560 En in dit seizoen gaan we dus dieper in op het Sprookjesbos. 3 00:00:10,040 --> 00:00:15,400 En vandaag gaan we het hebben over dwalen of verdwalen in het Sprookjesbos en in de Efteling. 4 00:00:15,800 --> 00:00:22,120 Want hoe zorgen de paden in de Efteling ervoor dat je gaat dwalen en dat je niet verdwaalt? 5 00:00:22,280 --> 00:00:26,280 Of wil je juist verdwalen om een betere ervaring te hebben in het Sprookjesbos? 6 00:00:26,920 --> 00:00:29,360 Is dwalen eigenlijk hetzelfde als verdwalen? 7 00:00:29,600 --> 00:00:31,040 Nu denken jullie thuis, waar gaat het over? 8 00:00:31,040 --> 00:00:34,880 Dat ga ik je uitleggen, want ik ga het namelijk hebben over dwalen, verdwalen, verwondering... 9 00:00:35,120 --> 00:00:37,200 met onder anderen Ivo Südmeier. 10 00:00:37,440 --> 00:00:41,600 Hij is landschapsarchitect van de Efteling en Fenne Roefs. 11 00:00:42,000 --> 00:00:46,040 En Fenne Roefs is gedragspsycholoog en Wayfinding-expert. 12 00:00:46,560 --> 00:00:49,560 Nou, dat vind ik al drie keer woordwaarde, Wayfinding-expert. 13 00:00:49,880 --> 00:00:52,240 Wat is precies een Wayfinding-expert? 14 00:00:53,120 --> 00:00:59,440 Een Wayfinding- expert is iemand die analyseert hoe mensen complexe locaties, 15 00:00:59,680 --> 00:01:01,360 zoals de Efteling, begrijpen. 16 00:01:01,360 --> 00:01:04,520 Hoe ze zich daar oriënteren, hoe ze zich daar verplaatsen. 17 00:01:05,040 --> 00:01:10,160 En die oplossingen bedenken en ontwerpen om ze daarbij te helpen. 18 00:01:10,480 --> 00:01:16,000 Het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam, dat is een gigantisch moeilijk ziekenhuis. 19 00:01:16,280 --> 00:01:19,240 Met allemaal paden met kleuren, met nummers. 20 00:01:19,240 --> 00:01:20,360 Daar ben ik recentelijk nog geweest. 21 00:01:20,600 --> 00:01:23,800 Dan kan jij me uitleggen hoe je daar een beetje logica in kan aanbrengen. 22 00:01:24,040 --> 00:01:27,600 Ja, ziekenhuizen zijn wel super complex inderdaad. 23 00:01:27,600 --> 00:01:29,160 Het is een hele uitdagende plek. 24 00:01:29,160 --> 00:01:30,720 Maar word je nooit van tevoren even gebeld? 25 00:01:30,720 --> 00:01:33,680 Kun je ons adviseren hoe we het iets overzichtelijker kunnen krijgen? 26 00:01:33,800 --> 00:01:35,040 Dat zou het allerbeste zijn. 27 00:01:35,040 --> 00:01:35,480 Maar dat gebeurt niet. 28 00:01:35,480 --> 00:01:36,560 Hoe eerder ze bellen, hoe beter. 29 00:01:36,560 --> 00:01:37,400 Ja, ja. 30 00:01:37,800 --> 00:01:41,560 En heb je ook aan de wieg gestaan van een project waar je echt heel erg aan hebt gewerkt 31 00:01:41,560 --> 00:01:44,280 om het wayfinding technisch makkelijker te maken? 32 00:01:46,840 --> 00:01:47,920 Verschillende. 33 00:01:48,920 --> 00:01:50,720 We werken veel voor luchthavens. 34 00:01:50,720 --> 00:01:53,040 Dat is natuurlijk heel anders dan de Efteling. 35 00:01:53,040 --> 00:01:55,040 Daar wil je juist mensen zo efficiënt... 36 00:01:55,040 --> 00:01:56,200 -De lucht in laten vliegen. 37 00:01:57,480 --> 00:01:58,560 ...mogelijk helpen. 38 00:01:59,040 --> 00:02:01,600 Maar ook bijvoorbeeld steden, zoals Amersfoort. 39 00:02:02,600 --> 00:02:03,840 De stadskern ofzo? 40 00:02:03,840 --> 00:02:09,720 Dus ja, het centrum van Amersfoort om mensen daar te helpen om eigenlijk de weg te vinden. 41 00:02:09,720 --> 00:02:14,600 Maar ook om ze een beetje te verleiden om misschien nog naar een bepaald monument te gaan... 42 00:02:14,600 --> 00:02:16,080 of een ander straatje in te gaan. 43 00:02:16,080 --> 00:02:16,720 Wat grappig. 44 00:02:16,720 --> 00:02:17,240 Ja. 45 00:02:17,640 --> 00:02:20,520 En wat voor studie heb je dan gevolgd als ik vragen mag? 46 00:02:20,520 --> 00:02:22,520 Ik heb psychologie gestudeerd. 47 00:02:22,520 --> 00:02:23,640 Daar heb je psychologie voor nodig? 48 00:02:23,640 --> 00:02:31,160 Ja, om te snappen hoe mensen omgevingen begrijpen en interpreteren. 49 00:02:31,160 --> 00:02:34,440 En ook hoe omgevingen gedrag beïnvloeden. 50 00:02:34,440 --> 00:02:36,440 En emotie en ervaring. 51 00:02:36,440 --> 00:02:40,080 En ik heb grafisch ontwerp gestudeerd. 52 00:02:40,080 --> 00:02:45,440 We maken natuurlijk ook heel veel informatieontwerpen zoals plattegronden, bewegwijzering. 53 00:02:45,440 --> 00:02:46,960 Dus die combinatie. 54 00:02:47,880 --> 00:02:51,600 Maar welke luchthaven heb je dan geadviseerd? 55 00:02:51,600 --> 00:02:54,240 Lelystad? Wat nog open moet. -Onder andere Schiphol. 56 00:02:54,240 --> 00:02:58,600 Schiphol? Omdat er ook een nieuwe vleugel is gebouwd? 57 00:02:58,600 --> 00:03:04,000 Wij werken eigenlijk al veertig jaar, sinds het begin van ons bureau, voor Schiphol. 58 00:03:04,000 --> 00:03:07,080 Maar over de hele wereld ontwerpen we voor luchthavens. 59 00:03:07,080 --> 00:03:08,880 Gaat het ook de hele wereld door dan? 60 00:03:08,880 --> 00:03:09,360 Ja. 61 00:03:09,360 --> 00:03:11,240 Leuk, leuk. 62 00:03:11,240 --> 00:03:12,440 Een landschapsarchitect. 63 00:03:12,440 --> 00:03:16,080 Kom daar maar eens overheen, Ivo, over Fenne haar beroep. 64 00:03:16,240 --> 00:03:18,160 Wat is een landschapsarchitect precies? 65 00:03:18,160 --> 00:03:22,360 Een landschapsarchitect mag zich bemoeien met de buitenruimtes in Nederland. 66 00:03:22,360 --> 00:03:24,600 En in mijn specifieke geval natuurlijk voor de Efteling. 67 00:03:24,600 --> 00:03:27,720 Dus ik mag ontwerpen aan de buitenruimte van de Efteling. 68 00:03:27,720 --> 00:03:28,880 En ik mag vooral ook zorgen... 69 00:03:28,880 --> 00:03:30,360 En wat is buitenruimte precies? 70 00:03:30,360 --> 00:03:31,240 Ja, de openbare ruimte. 71 00:03:31,240 --> 00:03:34,080 Dus eigenlijk alles wat geen attractie is. 72 00:03:34,080 --> 00:03:38,240 Dus de ruimtes eromheen, de verhardingen, de beplantingen. 73 00:03:38,240 --> 00:03:41,440 Dat zijn eigenlijk zaken waar ik me mee bezig mag houden. 74 00:03:41,520 --> 00:03:46,520 En ruim 88 procent van de Efteling is eigenlijk bos. 75 00:03:46,520 --> 00:03:49,080 Ja, 89 procent om precies te zijn. 76 00:03:49,080 --> 00:03:52,360 Maar uiteindelijk is dat het niet-bebouwde deel van de Efteling. 77 00:03:52,360 --> 00:03:54,440 En dat is eigenlijk waar ik me mee mag bemoeien. 78 00:03:54,440 --> 00:03:56,160 Maar dan vergeet je eigenlijk dat het echt het grootste gedeelte... 79 00:03:56,160 --> 00:03:57,640 We hebben het er eerder over gehad in de podcast-uitzending... 80 00:03:57,640 --> 00:04:00,600 Het grootste gedeelte van de Efteling is gewoon natuurlandschap. 81 00:04:00,600 --> 00:04:02,440 Ja, daar zijn we trots op. 82 00:04:02,440 --> 00:04:06,240 En we zorgen er ook elke dag voor dat we dat over 75 jaar nog steeds hebben. 83 00:04:06,240 --> 00:04:08,800 En ja, daar mag ik me met collega's mee bezig houden. 84 00:04:08,800 --> 00:04:10,720 En hoe lang ben je al werkzaam bij de Efteling? 85 00:04:10,720 --> 00:04:11,880 En hoe ben je begonnen? 86 00:04:11,880 --> 00:04:14,320 En wanneer ben je landschapsarchitect geworden bij de Efteling? 87 00:04:14,320 --> 00:04:17,880 Ik ben 15 jaar geleden bij de Efteling binnengekomen als landschapsarchitect. 88 00:04:17,880 --> 00:04:19,880 Oh, niet ergens bij een kraampje of bij een koffietentje? 89 00:04:19,880 --> 00:04:22,760 Nee, ik ben een van die weinigen die die route niet gelopen heeft. 90 00:04:22,760 --> 00:04:25,720 Ik werkte 15 jaar in de advieswereld en toen dacht ik... 91 00:04:25,720 --> 00:04:27,080 laat ik een keer iets anders gaan doen. 92 00:04:27,080 --> 00:04:28,240 Wat leuk. 93 00:04:28,240 --> 00:04:31,080 En dan vraag ik altijd als eerste... 94 00:04:31,080 --> 00:04:34,520 Voordat we gaan beginnen, wat is je eerste Efteling-ervaring, Fenne? 95 00:04:35,480 --> 00:04:40,640 We gingen vroeger echt als kleine kinderen... 96 00:04:40,640 --> 00:04:44,320 met alle neefjes en nichtjes, ooms, tantes, oma. 97 00:04:44,320 --> 00:04:45,160 De hele bus. 98 00:04:45,160 --> 00:04:46,320 Ja, de hele bus vol. 99 00:04:46,320 --> 00:04:48,720 Eén keer per jaar gingen we naar de Efteling. 100 00:04:48,720 --> 00:04:49,800 Op een bepaalde tijd ook? 101 00:04:49,800 --> 00:04:53,000 Op dezelfde tijd of altijd zo'n beetje zomer, lente? 102 00:04:53,000 --> 00:04:54,600 Zonnig was het wel. 103 00:04:54,600 --> 00:04:57,360 Ik weet wel dat we altijd lekker buiten konden eten enzo. 104 00:04:57,360 --> 00:04:58,760 Dus zomer denk ik. 105 00:04:58,760 --> 00:05:00,600 En je hebt nu ook kinderen, Fenne, begreep ik. 106 00:05:00,600 --> 00:05:02,920 Heb je met je kinderen ook al een Efteling-ervaring beleefd? 107 00:05:03,000 --> 00:05:04,520 Absoluut, heel veel. 108 00:05:04,520 --> 00:05:05,360 En hoeveel kinderen heb je? 109 00:05:05,360 --> 00:05:06,320 Twee. 110 00:05:06,320 --> 00:05:07,480 Hoe oud zijn ze nu? 111 00:05:07,480 --> 00:05:08,920 16 en 14. 112 00:05:08,920 --> 00:05:10,480 Dus ze gaan nu niet meer zoveel mee, of wel? 113 00:05:10,480 --> 00:05:13,320 Ze staan nog steeds te popelen. 114 00:05:13,320 --> 00:05:14,920 En ga je ook het Sprookjesbos in met ze... 115 00:05:14,920 --> 00:05:17,040 of ga je gelijk door naar de grote attracties? 116 00:05:17,040 --> 00:05:22,240 Niet elke keer, maar soms uit nostalgie. 117 00:05:22,240 --> 00:05:25,160 Dan gaan we niet meer alle sprookjes langs... 118 00:05:25,160 --> 00:05:28,480 maar een stukje Sprookjesbos en dan een paar leuke sprookjes... 119 00:05:28,480 --> 00:05:30,480 en daarna gewoon naar de achtbanen natuurlijk. 120 00:05:30,480 --> 00:05:32,800 Ja, dan moet het gewoon heavy worden. 121 00:05:32,800 --> 00:05:34,800 Ivo, jouw eerste Efteling-ervaring althans... 122 00:05:34,800 --> 00:05:36,800 voordat je hier ging werken, 15 jaar geleden. 123 00:05:36,800 --> 00:05:39,640 Ja, ik denk dat het een beetje aan het begin van mijn tienerjaren was. 124 00:05:39,640 --> 00:05:42,720 Want voor ons was het niet zo gebruikelijk om deze kant op te komen. 125 00:05:42,720 --> 00:05:45,320 Ik woonde in Noord-Holland, dus het was best een onderneming in die tijd. 126 00:05:45,320 --> 00:05:46,600 En waar in Noord-Holland? 127 00:05:46,600 --> 00:05:47,640 In Haarlem. 128 00:05:47,640 --> 00:05:51,800 Dus wij waren veel meer georiënteerd op dat deel van Nederland. 129 00:05:51,800 --> 00:05:54,640 Dus ik denk dat het ongeveer in mijn tiende jaar geweest is. 130 00:05:54,640 --> 00:05:56,720 Ik denk dat wij hier de eerste keer kwamen met school. 131 00:05:56,720 --> 00:05:58,920 Ik heb daar niet echt een actieve herinnering aan. 132 00:05:58,920 --> 00:06:02,760 Ik denk dat we vooral alle achtbanen gedaan hebben op die leeftijd. 133 00:06:02,760 --> 00:06:05,760 En dat het vooral interessant was om bij de begeleider weg te komen. 134 00:06:05,760 --> 00:06:06,760 Dat sowieso. 135 00:06:06,760 --> 00:06:08,760 Dat kan makkelijk met al die paden die hier liggen. 136 00:06:08,760 --> 00:06:13,160 En het Sprookjesbos heb je niet zo heel erg actief ervaren? 137 00:06:13,160 --> 00:06:14,760 Nee, niet als kind zijnde. 138 00:06:14,760 --> 00:06:18,760 Dus veel van mijn collega's hebben ook de bewuste foto op de paddenstoel. 139 00:06:18,760 --> 00:06:20,760 Ik heb hem in mijn archieven thuis niet kunnen vinden. 140 00:06:20,760 --> 00:06:22,360 Maar dat kun je nog doen hè, zo meteen. 141 00:06:22,360 --> 00:06:23,400 Hoe oud ben je nu? 142 00:06:23,400 --> 00:06:24,000 52. 143 00:06:24,000 --> 00:06:24,640 Nou, toch leuk. 144 00:06:24,640 --> 00:06:26,760 Ja, hartstikke leuk. 145 00:06:26,760 --> 00:06:28,440 Je bent nooit te jong of nooit te oud hè. 146 00:06:28,440 --> 00:06:31,200 Dat je die kinderen ook wegstuurt. Nu moet ik even op de paddenstoel. 147 00:06:31,520 --> 00:06:32,520 Ontzettend fijn dat jullie er zijn. 148 00:06:32,520 --> 00:06:35,520 We gaan het hebben over dwalen en verdwalen in de Efteling. 149 00:06:38,520 --> 00:06:40,520 Dit is een vraag die ik moet oplezen. 150 00:06:40,520 --> 00:06:42,520 Ik zou hem zelf nooit zo stellen. 151 00:06:42,520 --> 00:06:44,520 Jij bent landschapsarchitect in het Sprookjesbos. 152 00:06:44,520 --> 00:06:48,520 Als je het Sprookjesbos zou moeten samenvatten... 153 00:06:48,520 --> 00:06:50,520 in één ruimtelijk principe. 154 00:06:50,520 --> 00:06:52,520 Wat is dat dan? 155 00:06:52,520 --> 00:06:56,520 Dan is het denk ik een bos waarin wij geprobeerd hebben... 156 00:06:56,520 --> 00:06:58,520 mensen er op een bepaalde manier doorheen te laten lopen. 157 00:06:58,520 --> 00:07:01,520 In tegenstelling tot een normaal bos waar je best nog wel de mogelijkheid hebt... 158 00:07:01,520 --> 00:07:05,520 om zelf je paden te kunnen kiezen of paden te kunnen creëren. 159 00:07:05,520 --> 00:07:11,520 Wij regisseren denk ik het bos door de gast vooraf een route aan te bieden. 160 00:07:11,520 --> 00:07:13,520 Maar hier staat ook gelaagdheid. 161 00:07:13,520 --> 00:07:14,520 Dat vind ik ook zo'n mooi woord. 162 00:07:14,520 --> 00:07:16,520 Ja, gelaagdheid zit er natuurlijk ook in. 163 00:07:16,520 --> 00:07:19,520 Maar dat zit hem dan vooral in de opbouw van het bos. 164 00:07:19,520 --> 00:07:24,520 In een normaal bos spelen bomen natuurlijk een belangrijke rol. 165 00:07:24,520 --> 00:07:28,520 Maar in ons bos vinden wij ook de onderbeplanting heel erg belangrijk. 166 00:07:28,520 --> 00:07:30,520 Dus de heesters en de struiken die erin staan. 167 00:07:30,520 --> 00:07:32,520 Omdat wij graag het beeld willen regisseren. 168 00:07:32,520 --> 00:07:36,520 Want de uitdaging is dat je achter elke bocht iets nieuws tegenkomt. 169 00:07:36,520 --> 00:07:38,520 En op het moment dat er geen onderbeplanting staat... 170 00:07:38,520 --> 00:07:40,520 dan heb je alle sprookjes voor de prijs van één. 171 00:07:40,520 --> 00:07:43,520 Maar achter elke kromme bocht moet iets nieuws te zien zijn. 172 00:07:43,520 --> 00:07:45,520 Is dat nou ook de filosofie van Anton Pieck geweest? 173 00:07:45,520 --> 00:07:48,520 Jazeker, dat komt echt uit de geschiedenis van de Efteling. 174 00:07:48,520 --> 00:07:53,520 En dat is ook één van onze bouwbeginselen waar wij ons nog steeds aan houden. 175 00:07:53,520 --> 00:07:57,520 Hoe is dat ontstaan? Kun je uitleggen hoe Anton Pieck dat heeft bedacht? 176 00:07:57,520 --> 00:07:59,520 Zijn gedachte was heel sterk van... 177 00:07:59,520 --> 00:08:03,520 ik wil een bos maken waar bijzondere sprookjes in staan. 178 00:08:03,520 --> 00:08:09,520 En ik wil de mensen wel elke keer weer die verwondering bieden. 179 00:08:09,520 --> 00:08:13,520 Dus je bent bij een sprookje. Je ervaart dat sprookje. 180 00:08:13,520 --> 00:08:15,520 Je wordt meegenomen in dat verhaal. 181 00:08:15,520 --> 00:08:18,520 En dan moet je eigenlijk weer even het momentum hebben om weer even tot rust te komen. 182 00:08:18,520 --> 00:08:20,520 Dus loop een klein stukje door het bos heen... 183 00:08:20,520 --> 00:08:22,520 waar je gewoon geniet van de natuur die om je heen is. 184 00:08:22,520 --> 00:08:26,520 En bij het volgende sprookje of pleintje wordt gewoon weer een nieuw verhaal verteld. 185 00:08:26,520 --> 00:08:28,520 Dus je kunt eigenlijk elke keer even resetten... 186 00:08:28,520 --> 00:08:31,520 op het moment dat je weer een stap in het bos maakt. 187 00:08:31,520 --> 00:08:33,520 En dat is vandaag de dag nog steeds heel belangrijk. 188 00:08:33,520 --> 00:08:37,520 Want het heeft niet zoveel nut om op één pleintje drie sprookjes te vertellen. 189 00:08:37,520 --> 00:08:40,520 Nee, maar als landschapsarchitect moet je ervoor zorgen... 190 00:08:40,520 --> 00:08:44,520 dat het loopje van het ene sprookje naar het andere sprookje ook interessant wordt. 191 00:08:44,520 --> 00:08:45,520 Dat het ook spannend wordt. 192 00:08:45,520 --> 00:08:47,520 Dat moet spannend zijn, zeker voor de kinderen... 193 00:08:47,520 --> 00:08:50,520 want je mag even vrij van papa en mama doorlopen naar het volgende sprookje. 194 00:08:50,520 --> 00:08:52,520 Want er zit geen gevaar in de tussentijd. 195 00:08:52,520 --> 00:08:56,520 En aan de andere kant wil je die mensen ook weer even dat basisbos... 196 00:08:56,520 --> 00:09:01,520 het standaardbos noemen we het even, het gevoel geven... 197 00:09:01,520 --> 00:09:04,520 zonder dat je weer iets bijzonders hoeft te vertellen. 198 00:09:04,520 --> 00:09:07,520 Dus ook daar heb je eigenlijk net zoveel aandacht voor nodig... 199 00:09:07,520 --> 00:09:10,520 ten opzichte van die specifieke dingen die je wilt vertellen. 200 00:09:10,520 --> 00:09:12,520 Dat basisbos moet ook gewoon goed zijn. 201 00:09:12,520 --> 00:09:14,520 Ja, dus die hele inrichting van het Sprookjesbos... 202 00:09:14,520 --> 00:09:19,520 draagt eigenlijk bij aan de beleving van de personen die daar doorheen lopen. 203 00:09:19,520 --> 00:09:22,520 En met jouw beroep, kan je dat iets duiden? 204 00:09:23,520 --> 00:09:25,520 Ja, ik denk... 205 00:09:25,520 --> 00:09:29,520 Wat Ivo net vertelt over dat je niet alles ziet... 206 00:09:29,520 --> 00:09:32,520 dus dat nodigt heel erg uit tot verkennen. 207 00:09:32,520 --> 00:09:34,520 En het feit dat het een veilige omgeving is... 208 00:09:34,520 --> 00:09:37,520 dus die ouders die ervaren dat ook zo... 209 00:09:37,520 --> 00:09:40,520 maakt dat je dat ook kan laten gebeuren. 210 00:09:40,520 --> 00:09:47,520 Dus als je kijkt hoe kinderen van nature geneigd zijn om een plek te verkennen... 211 00:09:47,520 --> 00:09:50,520 dan zijn ze niet zo heel erg geïnteresseerd in lange rechte wegen... 212 00:09:50,520 --> 00:09:54,520 waar je alles al vanaf één standpunt kan zien. 213 00:09:54,520 --> 00:09:58,520 Dan willen ze juist de omweggetjes de gekke paadjes... 214 00:09:58,520 --> 00:10:01,520 de dingetjes waar je nog niet weet wat er komt. 215 00:10:01,520 --> 00:10:04,520 En dat is denk ik de combinatie van een beetje spannend... 216 00:10:04,520 --> 00:10:07,520 want je weet niet wat er komt, een beetje alsof je een cadeautje uitpakt. 217 00:10:07,520 --> 00:10:10,520 En daarna de beloning van de verrassing... 218 00:10:10,520 --> 00:10:12,520 want je hebt weer wat nieuws ontdekt. 219 00:10:12,520 --> 00:10:14,520 Straks komen papa en mama en dan kun je zeggen kijk, weet je wel. 220 00:10:14,520 --> 00:10:16,520 Dus die combinatie draagt... 221 00:10:16,520 --> 00:10:19,520 dat is denk ik de opzet die daar heel erg aan bijdraagt. 222 00:10:19,520 --> 00:10:24,520 We hadden het over het dwalen van mensen door dit Sprookjesbos. 223 00:10:24,520 --> 00:10:26,520 Want mensen voelen zich dus goed... 224 00:10:26,520 --> 00:10:30,520 want blijkbaar is er genoeg te beleven van sprookje na sprookje... 225 00:10:30,520 --> 00:10:32,520 want je loopt en je geniet, je bent ontspannen... 226 00:10:32,520 --> 00:10:35,520 of je bent aan het nadenken over het sprookje dat je hebt gezien. 227 00:10:35,520 --> 00:10:39,520 Wat is nou precies dat dwalen door het bos, kun je dat uitleggen? 228 00:10:39,520 --> 00:10:41,520 Ja, ik denk... 229 00:10:41,520 --> 00:10:43,520 Dus dwalen is... 230 00:10:43,520 --> 00:10:47,520 Het is sowieso fijn, want dwalen is anders dan navigeren. 231 00:10:47,520 --> 00:10:50,520 Bij navigeren wil je vanaf waar je bent naar een bepaalde plek. 232 00:10:50,520 --> 00:10:52,520 En dan kan je dus ook een fout maken. 233 00:10:52,520 --> 00:10:55,520 En dan baal je, want dan gaat het niet goed. 234 00:10:55,520 --> 00:10:57,520 En bij dwalen kan je eigenlijk geen fout maken. 235 00:10:57,520 --> 00:11:02,520 Dus dat is sowieso al denk ik precies de state of mind die je wil. 236 00:11:02,520 --> 00:11:04,520 Een soort van open, alles is goed. 237 00:11:04,520 --> 00:11:06,520 Nieuwsgierig. 238 00:11:06,520 --> 00:11:08,520 En je gaat verkennen. 239 00:11:08,520 --> 00:11:13,520 En je weet dat je elke keer weer een nieuw sprookje tegenkomt. 240 00:11:13,520 --> 00:11:15,520 Dus een verrassing die het leuk maakt. 241 00:11:15,520 --> 00:11:19,520 En ik denk dat het open en nieuwsgierige... 242 00:11:19,520 --> 00:11:22,520 dat dat kenmerkend is voor dwalen. 243 00:11:22,520 --> 00:11:24,520 En dat dat het anders maakt dan navigeren. 244 00:11:24,520 --> 00:11:30,520 Want bij navigeren ben je veel meer in een soort efficiënte, doelgerichte state of mind. 245 00:11:30,520 --> 00:11:32,520 Dus als je bijna aan het einde van het Sprookjesbos bent... 246 00:11:32,520 --> 00:11:34,520 wil je misschien poffertjes gaan eten, dan ben je aan het navigeren. 247 00:11:35,520 --> 00:11:38,520 Ja, en ik hoorde ook bijvoorbeeld... 248 00:11:38,520 --> 00:11:41,520 ik heb natuurlijk het Sprookjesbos zelf ook verkend. 249 00:11:41,520 --> 00:11:45,520 En dan hoor je dat sprookjes ontdekken en het bos verkennen... 250 00:11:45,520 --> 00:11:47,520 dat gaat allemaal hartstikke goed. 251 00:11:47,520 --> 00:11:49,520 Maar op het moment dat je bijvoorbeeld zegt van... 252 00:11:49,520 --> 00:11:52,520 oké, mijn jongste moet nu naar de wc. 253 00:11:52,520 --> 00:11:55,520 Dan maak je een ontzettende switch in je state of mind. 254 00:11:55,520 --> 00:11:57,520 Want dan is het oké, app erbij, waar is... 255 00:11:57,520 --> 00:11:59,520 -Dan is een krom weggetje niet zo lekker. 256 00:11:59,520 --> 00:12:01,520 Dan liep je liever rechtstreeks, recht op je doel af. 257 00:12:01,520 --> 00:12:04,520 Ja, dat is dan echt een hele andere uitdaging. 258 00:12:04,520 --> 00:12:06,520 Ja, maar wat doet het dan met een mens... 259 00:12:06,520 --> 00:12:08,520 Dat klinkt heel raar, maar jij bent wayfinder... 260 00:12:08,520 --> 00:12:10,520 en ik mag al die vragen aan je stellen. 261 00:12:10,520 --> 00:12:12,520 Maar wat doet het dan als mens als je een krom... 262 00:12:12,520 --> 00:12:15,520 Waarom vinden wij een krom weggetje leuker dan een rechte weg? 263 00:12:15,520 --> 00:12:18,520 Als we dwalen, want als we navigeren natuurlijk niet. 264 00:12:18,520 --> 00:12:22,520 Ja, omdat je dus nog niet alles kan zien. 265 00:12:22,520 --> 00:12:25,520 En het heeft denk ik ook te maken met wat Ivo zei... 266 00:12:25,520 --> 00:12:30,520 dat die kromme paden je ervaringen doseren. 267 00:12:30,520 --> 00:12:32,520 Dus je hebt elke keer... 268 00:12:32,520 --> 00:12:35,520 Het gaat ook heel erg over het regisseren van de aandacht. 269 00:12:35,520 --> 00:12:37,520 Dus je hebt elke keer... 270 00:12:37,520 --> 00:12:41,520 Ben je bij iets en dan zie je dat en dan heb je daar je aandacht voor. 271 00:12:41,520 --> 00:12:43,520 En het volgende zie je nog niet. 272 00:12:43,520 --> 00:12:45,520 Want iedereen weet ook hoe dat is met kinderen. 273 00:12:45,520 --> 00:12:47,520 Als ze dan het volgende zien... 274 00:12:47,520 --> 00:12:49,520 dan wordt onmiddellijk daar de aandacht door getrokken. 275 00:12:49,520 --> 00:12:52,520 Ja, en bij De Indische Waterlelies had ik vroeger... 276 00:12:52,520 --> 00:12:55,520 Ik wilde altijd naar De Indische Waterlelies, maar ik wist nooit waar ze waren. 277 00:12:55,520 --> 00:12:57,520 Oh ja, ze zijn ook... Ja. 278 00:12:57,520 --> 00:13:00,520 Normaal als je mij zegt een snackbar in Amsterdam... 279 00:13:00,520 --> 00:13:02,520 dan weet ik precies hoe ik moet lopen en welke kromme bocht ik moet nemen. 280 00:13:02,520 --> 00:13:04,520 Maar ik wilde naar De Indische Waterlelies... 281 00:13:04,520 --> 00:13:06,520 en dan denk ik, ik weet niet hoe ik er moet komen. 282 00:13:06,520 --> 00:13:08,520 Je moet dus toch verplicht de route lopen voordat je er bent. 283 00:13:08,520 --> 00:13:10,520 En dan denk ik, oh daar zijn ze. 284 00:13:10,520 --> 00:13:14,520 En dat is denk ik ook iets wat het leuk maakt. 285 00:13:14,520 --> 00:13:16,520 Dus je hebt ook een soort succeservaringen. 286 00:13:16,520 --> 00:13:19,520 Want je bent bezig en dan denk je, misschien nu, misschien nu. 287 00:13:19,520 --> 00:13:21,520 En dan, oh hier is het. 288 00:13:21,520 --> 00:13:25,520 Het was altijd groter dan ik dacht. 289 00:13:25,520 --> 00:13:28,520 Want je hebt eerst wat koningin Fabiola heeft gemaakt... 290 00:13:28,520 --> 00:13:32,520 en dan moet je nog een heel stuk lopen langs dat gouden gedoe... 291 00:13:32,520 --> 00:13:34,520 en dan pas kom je die grot binnen. 292 00:13:34,520 --> 00:13:37,520 Het voelt ook alsof je, zeker weer voor kinderen... 293 00:13:37,520 --> 00:13:39,520 zij hebben iets ontdekt. 294 00:13:39,520 --> 00:13:41,520 Kom maar kijken, ik heb iets ontdekt. 295 00:13:41,520 --> 00:13:43,520 Het is ook alsof je een soort prestatie hebt geleverd. 296 00:13:43,520 --> 00:13:46,520 Dus ik denk wat daar heel sterk aan is... 297 00:13:46,520 --> 00:13:49,520 is dat je de ontdekkingsreis... 298 00:13:49,520 --> 00:13:51,520 is net zo'n groot deel van de ervaring... 299 00:13:51,520 --> 00:13:54,520 als de attracties en de sprookjes zelf. 300 00:13:55,520 --> 00:13:58,520 Als mensen in die dwalen state of mind zijn. 301 00:13:58,520 --> 00:14:01,520 Als je het goed aanpakt, ben je er minstens anderhalf uur bezig. 302 00:14:01,520 --> 00:14:04,520 Als je er binnen 20 minuten uit bent, heb je het helemaal niet goed begrepen. 303 00:14:04,520 --> 00:14:06,520 Dan heb je een hele loop gemist. 304 00:14:06,520 --> 00:14:09,520 Dan ben je heel erg navigatietechnisch bezig. 305 00:14:09,520 --> 00:14:11,520 Heel efficiënt ben je dan. 306 00:14:11,520 --> 00:14:13,520 Zo kun je het ook noemen. 307 00:14:13,520 --> 00:14:15,520 Dankjewel, Fenne. 308 00:14:15,520 --> 00:14:18,520 Je hebt dus het gevoel dat je in de Efteling vrij rondloopt. 309 00:14:18,520 --> 00:14:22,520 Je hebt het gevoel dat je naar de sprookjes toe wordt gedreven. 310 00:14:22,520 --> 00:14:25,520 Maar dat is niet helemaal waar, toch, Ivo? 311 00:14:25,520 --> 00:14:27,520 Nee, daar zit natuurlijk wel een filosofie achter. 312 00:14:27,520 --> 00:14:30,520 Wij kijken natuurlijk wel naar welk verhaal we de gast willen vertellen. 313 00:14:30,520 --> 00:14:33,520 Hoe willen we de gast uiteindelijk op die plek krijgen. 314 00:14:33,520 --> 00:14:35,520 En dat sluit aan bij wat Fenne ook zegt. 315 00:14:35,520 --> 00:14:38,520 Eigenlijk wil je het gevoel opbouwen. 316 00:14:38,520 --> 00:14:40,520 Of je kinderen vooruit sturen, van ga maar ontdekken. 317 00:14:40,520 --> 00:14:42,520 En dan is die beloning daar. 318 00:14:42,520 --> 00:14:45,520 Dus eigenlijk in alles wat we doen, denken we wel op die manier na. 319 00:14:45,520 --> 00:14:48,520 Op het moment dat we iets bedenken of aan de tekentafel ermee bezig zijn. 320 00:14:48,520 --> 00:14:50,520 Maar in de praktijk zie je eigenlijk altijd wel... 321 00:14:50,520 --> 00:14:52,520 dat het nooit honderd procent is wat je op de tekentafel bedenkt. 322 00:14:52,520 --> 00:14:54,520 Omdat de mens toch net een andere mindset heeft. 323 00:14:54,520 --> 00:14:56,520 Of zich net anders gedraagt. 324 00:14:56,520 --> 00:14:59,520 Hebben jullie je weleens vergist? Dat je iets wilde, maar dat er totaal iets anders... 325 00:14:59,520 --> 00:15:02,520 Vergist is denk ik niet wat er gebeurt. 326 00:15:02,520 --> 00:15:04,520 Maar wel dat mensen zich net iets anders gedragen. 327 00:15:04,520 --> 00:15:07,520 Kijk, wij zeggen in ons vakgebied, je hebt altijd van die olifantenpaadjes. 328 00:15:07,520 --> 00:15:08,520 We kennen ze allemaal wel. 329 00:15:08,520 --> 00:15:10,520 Die zijn bijna niet te bedenken op de tekentafel. 330 00:15:10,520 --> 00:15:12,520 En olifantenpaadjes zijn paadjes? 331 00:15:12,520 --> 00:15:14,520 Je hebt een pad gemaakt en mensen gedragen zich toch net anders. 332 00:15:14,520 --> 00:15:15,520 Want ze gaan naast het pad lopen. 333 00:15:15,520 --> 00:15:17,520 Of denken van, als ik hier tussendoor schiet... 334 00:15:17,520 --> 00:15:19,520 dan ben ik sneller bij het andere pad. 335 00:15:19,520 --> 00:15:21,520 Die paadjes ontstaan gewoon. 336 00:15:21,520 --> 00:15:23,520 Kun je een voorbeeld geven? 337 00:15:23,520 --> 00:15:26,520 In het Sprookjesbos zijn er ook voorbeelden van. 338 00:15:26,520 --> 00:15:28,520 In het Sprookjesbos, als je goed kijkt, zie je rode paden. 339 00:15:28,520 --> 00:15:29,520 En je ziet gele paden. 340 00:15:29,520 --> 00:15:31,520 En dat zijn dan ook vaak de vergissingspaden. 341 00:15:31,520 --> 00:15:33,520 Want je zei net, mensen missen dan een stuk van het Sprookjesbos. 342 00:15:33,520 --> 00:15:36,520 Dat is eigenlijk omdat ze dan van het rode pad op het gele pad terechtkomen. 343 00:15:36,520 --> 00:15:39,520 Dus als je het rode pad bewandelt, dan moet je ook het rode pad blijven bewandelen? 344 00:15:39,520 --> 00:15:42,520 Als je het rode pad volgt, zie je in principe alle sprookjes in het Sprookjesbos. 345 00:15:42,520 --> 00:15:43,520 En het blauwe pad? 346 00:15:43,520 --> 00:15:44,520 Het blauwe pad hebben we niet. 347 00:15:44,520 --> 00:15:46,520 Maar we hebben wel een geel pad. 348 00:15:46,520 --> 00:15:47,520 Je zei blauw pad net, toch? 349 00:15:47,520 --> 00:15:48,520 Nee, ik zei geel. 350 00:15:48,520 --> 00:15:49,520 Is dat zo, Fenne? -Dat is echt waar. 351 00:15:49,520 --> 00:15:50,520 Oké. 352 00:15:50,520 --> 00:15:51,520 Maar ik ben kleurenblind, hè. 353 00:15:51,520 --> 00:15:52,520 Dat weet je toch? 354 00:15:52,520 --> 00:15:53,520 Dus het maakt mij niet uit. 355 00:15:53,520 --> 00:15:54,520 Een ander kleur pad kan dan ook. 356 00:15:54,520 --> 00:15:56,520 Als je het gele pad bewandelt, zie je niet alle sprookjes. 357 00:15:56,520 --> 00:15:59,520 Nee, die gele paden zijn eigenlijk ontstaan omdat onze collega's... 358 00:15:59,520 --> 00:16:01,520 ...snellere routes door het Sprookjesbos wilden wandelen. 359 00:16:01,520 --> 00:16:03,520 Dus die hebben we op een gegeven moment verhard. 360 00:16:03,520 --> 00:16:05,520 En nu zie je dus in het gebruik van het Sprookjesbos... 361 00:16:05,520 --> 00:16:07,520 ...dat mensen af en toe eens een keer een geel pad als afslag nemen. 362 00:16:07,520 --> 00:16:08,520 -Een fast track pad of zo? 363 00:16:08,520 --> 00:16:10,520 Ja, zo zou je het wel kunnen omschrijven. -Wat grappig. 364 00:16:10,520 --> 00:16:11,520 En dan zie je dus dat mensen weleens een sprookje missen. 365 00:16:16,520 --> 00:16:18,520 Maar waarom doe je het gele pad dan niet weg? 366 00:16:18,520 --> 00:16:20,520 Nou ja, daar zijn we wel over aan het nadenken... 367 00:16:20,520 --> 00:16:22,520 ...hoe we daar naar de toekomst mee om kunnen gaan. 368 00:16:22,520 --> 00:16:24,520 Maar aan de andere kant heb je ook heel veel mensen die zeggen... 369 00:16:24,520 --> 00:16:26,520 ...ik vind het fantastisch om een dagje Efteling... 370 00:16:26,520 --> 00:16:29,520 Ik wil vanuit die nostalgie toch nog een klein stukje Sprookjesbos doen. 371 00:16:29,520 --> 00:16:31,520 Als je nu het Sprookjesbos instapt... 372 00:16:31,520 --> 00:16:33,520 ...dan zit je op de rotonde van het Sprookjesbos... 373 00:16:33,520 --> 00:16:34,520 ...en dan kom je er niet uit. 374 00:16:34,520 --> 00:16:36,520 Dan ben je anderhalf uur, twee uur verder voordat je alles gezien hebt. 375 00:16:36,520 --> 00:16:38,520 Dus je moet wel heel erg nadenken. 376 00:16:39,000 --> 00:16:40,840 Hou kun je nou die beide kanten faciliteren? 377 00:16:40,840 --> 00:16:43,760 Dus hoe kan je zorg dragen dat de gast die hier met kleine kinderen komt... 378 00:16:43,760 --> 00:16:46,360 ...die gewoon anderhalf, twee uur, drie uur in het Sprookjesbos wil rondlopen... 379 00:16:46,360 --> 00:16:47,560 ...om al die sprookjes te zien... 380 00:16:47,560 --> 00:16:50,040 ...versus die gast die hier misschien als tiener weer is... 381 00:16:50,040 --> 00:16:52,920 ...en denkt van, dat ene sprookje De Indische Waterlelies... 382 00:16:52,920 --> 00:16:55,600 ...die vond ik zo fantastisch, die wil ik vandaag echt nog wel even zien. 383 00:16:55,600 --> 00:16:57,000 De rest interesseert me niet zo. 384 00:16:57,000 --> 00:16:58,680 Maar ja, nu zit je op de rotonde van het Sprookjesbos... 385 00:16:58,680 --> 00:17:00,000 ...en dan kom je er niet meer uit. 386 00:17:00,000 --> 00:17:02,520 Dat klinkt heel dreigend. 387 00:17:02,520 --> 00:17:04,120 -Als een soort doolhof. 388 00:17:04,520 --> 00:17:06,280 In een bepaalde vorm is het ook een doolhof. 389 00:17:06,280 --> 00:17:07,520 Het is een doolhof. 390 00:17:07,520 --> 00:17:09,000 -Maar een geregisseerd doolhof. 391 00:17:09,000 --> 00:17:10,600 Daar ben je verantwoordelijk voor. 392 00:17:10,600 --> 00:17:15,080 Want je regisseert ze ook, natuurlijk. 393 00:17:15,080 --> 00:17:17,760 Natuurlijk. Wij proberen die paden zodanig vorm te geven... 394 00:17:17,760 --> 00:17:20,240 ...dat we dingen laten zien en ook bewust dingen niet laten zien. 395 00:17:20,240 --> 00:17:23,080 Kan je voorbeelden noemen hoe je iets regisseert? 396 00:17:23,080 --> 00:17:24,720 Nou ja, voor een deel zit dat natuurlijk in... 397 00:17:24,720 --> 00:17:27,400 ...hoe leg je zo'n pad dan aan qua structuur. 398 00:17:27,400 --> 00:17:30,680 Dus wat ik daarnet al zei, bij voorkeur geen recht pad... 399 00:17:30,680 --> 00:17:32,560 ...op het moment dat je mensen wil laten dwalen. 400 00:17:32,560 --> 00:17:36,400 En wel een recht pad als je mensen erg snel bij een toilet wil krijgen. 401 00:17:36,400 --> 00:17:38,280 Maar ook beplanting speelt daar een belangrijke rol in. 402 00:17:38,280 --> 00:17:40,760 Dus we kiezen op bepaalde plekken voor hogere beplanting... 403 00:17:40,760 --> 00:17:42,760 ...waardoor we juist dingen uit het zicht kunnen houden. 404 00:17:42,760 --> 00:17:44,680 En op andere plekken kies je voor lagere beplanting... 405 00:17:44,680 --> 00:17:46,000 ...omdat je juist iets wil laten zien. 406 00:17:46,000 --> 00:17:47,840 Ja, bijvoorbeeld de kaboutertjes kun je dan zien... 407 00:17:47,840 --> 00:17:48,880 ...omdat het lage beplanting is. 408 00:17:48,880 --> 00:17:50,720 Maar bijvoorbeeld, je gaat... 409 00:17:50,720 --> 00:17:51,480 Waarom lach je nou? 410 00:17:51,480 --> 00:17:52,880 Ik vind het gewoon een grappig voorbeeld. 411 00:17:52,880 --> 00:17:55,600 De kaboutertjes zijn een uitstekend voorbeeld. 412 00:17:55,600 --> 00:17:56,400 Of niet? 413 00:17:56,400 --> 00:17:57,280 Het is een heel goed voorbeeld. 414 00:17:57,280 --> 00:18:00,080 Nou, je kijkt me aan met een blik van wat een idioot. 415 00:18:00,120 --> 00:18:01,160 Maar goed, de kaboutertjes.. 416 00:18:01,160 --> 00:18:02,720 Ik heb een haat-liefdeverhouding met ze. 417 00:18:02,720 --> 00:18:07,800 En dan zou je Langnek zo lang mogelijk verborgen willen houden? 418 00:18:07,800 --> 00:18:10,880 Nou ja, Langnek verbergt zichzelf ook af en toe... 419 00:18:10,880 --> 00:18:12,400 ...doordat zijn nek naar beneden gaat. 420 00:18:12,400 --> 00:18:13,880 Maar een andere kant van het verhaal is... 421 00:18:13,880 --> 00:18:15,400 als hij zijn nek wel uitsteekt... 422 00:18:15,400 --> 00:18:16,720 wil je wel dat hij boven de bomen uitkijkt. 423 00:18:16,720 --> 00:18:18,160 Ja, zeker als je bij de parkeerplaats staat. 424 00:18:18,160 --> 00:18:19,560 Want dat is wel een onderdeel van het verhaal. 425 00:18:19,560 --> 00:18:21,160 Dus als op een gegeven moment de boompjes hoger worden... 426 00:18:21,160 --> 00:18:23,160 dan Langnek zelf... 427 00:18:23,160 --> 00:18:25,600 Dan moet je er wel over nadenken hoe we daarmee omgaan. 428 00:18:25,600 --> 00:18:26,160 Ja. 429 00:18:26,240 --> 00:18:30,120 Maar uiteindelijk draagt het regisseren met straatwerk... 430 00:18:30,120 --> 00:18:31,480 en het regisseren met beplanting... 431 00:18:31,480 --> 00:18:34,920 allemaal bij aan de ervaring die we de gast mee willen geven. 432 00:18:34,920 --> 00:18:37,760 En zit je dan ook regelmatig aan tafel met je collega's... 433 00:18:37,760 --> 00:18:39,840 ...om te kijken waar kunnen wij nog iets meer sturen? 434 00:18:39,840 --> 00:18:43,080 Of waar verliezen wij de aandacht? 435 00:18:43,080 --> 00:18:43,680 Zeker. 436 00:18:43,680 --> 00:18:46,480 Wij zitten regelmatig met elkaar aan tafel om te kijken van... 437 00:18:46,480 --> 00:18:48,800 we hebben het zo bedacht, werkt het zo? 438 00:18:48,800 --> 00:18:50,640 Moeten we bijstellen ja of nee? 439 00:18:50,640 --> 00:18:53,080 En als we met iets nieuws komen... 440 00:18:53,080 --> 00:18:55,440 Stel dat we een nieuw sprookje in het Sprookjesbos ontwikkelen... 441 00:18:55,440 --> 00:18:57,080 waar landt hij in het Sprookjesbos? 442 00:18:57,080 --> 00:18:58,080 Ligt hij op een logische plek? 443 00:18:58,080 --> 00:19:00,600 Hoe kunnen we hem op een vrij natuurlijke manier aanhaken... 444 00:19:00,600 --> 00:19:04,880 op de normale route die er al is of erlangs loopt? 445 00:19:04,880 --> 00:19:06,360 Dus daar hebben we het zeker over. 446 00:19:06,360 --> 00:19:09,000 En dan hebben we het ook over aspecten als wayfinding... 447 00:19:09,000 --> 00:19:11,600 met onze collega's die hierin gespecialiseerd zijn. 448 00:19:11,600 --> 00:19:13,440 Om te kijken wat we nodig hebben. 449 00:19:13,440 --> 00:19:17,360 Want bij voorkeur wil je het vooral doen zonder allerlei bordjes te plaatsen. 450 00:19:17,360 --> 00:19:18,080 Ja. 451 00:19:18,080 --> 00:19:22,320 Als je nou door het Sprookjesbos loopt hè, Fenne... 452 00:19:22,360 --> 00:19:27,360 Voel je dan dat de inrichting je nieuwsgierig maakt? 453 00:19:28,240 --> 00:19:30,240 Ja, absoluut. 454 00:19:30,240 --> 00:19:31,240 Ik heb... 455 00:19:31,600 --> 00:19:32,600 die... 456 00:19:33,600 --> 00:19:34,240 hoe heet het? 457 00:19:34,240 --> 00:19:36,880 Die inrichting met dat je niet alles meteen kan zien... 458 00:19:36,880 --> 00:19:39,600 maar je wel weet dat je de paden kan volgen... 459 00:19:39,600 --> 00:19:42,600 Die basis werkt heel erg goed. 460 00:19:42,880 --> 00:19:43,880 Ik merkte wel... 461 00:19:45,880 --> 00:19:49,880 dat als je dat onderscheid in die twee kleuren paden niet goed door hebt... 462 00:19:50,160 --> 00:19:51,880 dat je dan echt in de war kan raken. 463 00:19:51,880 --> 00:19:52,880 Het gele en het rode pad. 464 00:19:52,880 --> 00:19:54,880 Ja, dus misschien zou je... 465 00:19:54,880 --> 00:19:57,880 Als je mensen echt wil helpen om te snappen... 466 00:19:57,880 --> 00:20:00,880 dat ze alle sprookjes tegenkomen wanneer ze het pad volgen... 467 00:20:00,880 --> 00:20:04,880 dat je dat onderscheid nog wat explicieter moet maken. 468 00:20:04,880 --> 00:20:06,880 Dat zou ik me wel kunnen voorstellen. 469 00:20:06,880 --> 00:20:10,880 Maar is het dan nog wel een soort vrijheid als je loopt en denkt... 470 00:20:10,880 --> 00:20:14,880 Als ik het rode pad neem, ben ik anderhalf uur, twee uur bezig. 471 00:20:14,880 --> 00:20:17,880 Als ik het gele pad neem, dan ben ik er binnen een half uur uit. 472 00:20:17,880 --> 00:20:19,880 Is dat dan nog wel... 473 00:20:19,880 --> 00:20:22,880 Als je een pad volgt, ben je eigenlijk niet meer vrij in je keuzes. 474 00:20:23,880 --> 00:20:27,880 Nee, dus dat heeft denk ik ook te maken met die switch waar we het net over hadden. 475 00:20:27,880 --> 00:20:30,880 Dus op het moment dat je met dat idee het Sprookjesbos ingaat... 476 00:20:30,880 --> 00:20:32,880 ervaar je volledige vrijheid. 477 00:20:32,880 --> 00:20:36,880 Want hoe snel je het pad bewandelt, waar je stil blijft staan en zo... 478 00:20:36,880 --> 00:20:38,880 dat bepaal je zelf. 479 00:20:39,880 --> 00:20:42,880 Maar je ziet wel dat mensen op het moment dat ze zeggen... 480 00:20:42,880 --> 00:20:45,880 ik wil nu naar de uitgang van het Sprookjesbos... 481 00:20:45,880 --> 00:20:48,880 of ik wil naar de wc of wat dan ook... 482 00:20:49,880 --> 00:20:53,880 dat ze dan bijvoorbeeld meteen naar hun telefoon grijpen. 483 00:20:53,880 --> 00:20:57,920 om dan op de Efteling-app te kijken van oké, waar ben ik nu? 484 00:20:57,920 --> 00:20:59,920 En dan een route plotten. 485 00:20:59,920 --> 00:21:02,920 En dan zie je ook dat de aandacht ineens helemaal niet meer uitgaat... 486 00:21:02,920 --> 00:21:04,920 naar de beplanting en de ervaring. 487 00:21:04,920 --> 00:21:07,920 Maar dan zijn ze gewoon echt op het scherm aan het navigeren. 488 00:21:07,920 --> 00:21:10,920 Ja, daar gaan we het zo nog even over hebben. Hoe doet dat dan gaat. 489 00:21:10,920 --> 00:21:13,920 Maar goed, dus wat dat betreft heb je wel degelijk die vrijheid. 490 00:21:13,920 --> 00:21:15,920 Dus er zijn ook verschillende... 491 00:21:16,920 --> 00:21:19,920 manieren waarop ondersteund wordt... 492 00:21:19,920 --> 00:21:22,920 dat je de weg kan vinden, ofwel door rond te dwalen... 493 00:21:22,920 --> 00:21:25,920 ofwel door heel bewust ergens naartoe te navigeren. 494 00:21:25,920 --> 00:21:28,920 Dus die vrijheid is er wel, maar je wordt natuurlijk wel gemanipuleerd... 495 00:21:28,920 --> 00:21:30,920 maar dat is ook wat een ontwerper doet. 496 00:21:30,920 --> 00:21:34,920 Je manipuleert om een ervaring te maken. 497 00:21:34,920 --> 00:21:36,920 En dat is natuurlijk wat het mooi maakt. 498 00:21:36,920 --> 00:21:38,920 En wat is nou... 499 00:21:38,920 --> 00:21:41,920 Want mensen lezen dan hun omgeving... 500 00:21:41,920 --> 00:21:44,920 Dat is een uitdrukking, je leest je omgeving... 501 00:21:44,920 --> 00:21:47,920 Voelt dat ook zo in de Efteling? In het Sprookjesbos? 502 00:21:47,920 --> 00:21:52,920 Dat is wel iets wat best voor een groot deel onbewust gebeurt. 503 00:21:52,920 --> 00:21:55,920 Dus zonder dat je er erg in hebt... 504 00:21:56,920 --> 00:21:59,920 krijg je allemaal informatie binnen. 505 00:21:59,920 --> 00:22:01,920 Dus het gedrag van andere mensen bijvoorbeeld... 506 00:22:01,920 --> 00:22:05,920 is ook als iedereen ergens afslaat, ook al is dat misschien het gele pad... 507 00:22:05,920 --> 00:22:07,920 zonder erover na te denken... 508 00:22:07,920 --> 00:22:10,920 Je brein doet eigenlijk een soort onbewuste aanname... 509 00:22:10,920 --> 00:22:12,920 dat dat blijkbaar de hoofdroute is. 510 00:22:12,920 --> 00:22:13,920 Kuddegedrag dan? 511 00:22:13,920 --> 00:22:15,920 Kuddegedrag, absoluut. 512 00:22:15,920 --> 00:22:19,920 Dus je let op hoe de paden eruitzien... 513 00:22:19,920 --> 00:22:25,920 maar ook als bijvoorbeeld het volgende sprookje niet in beeld is... 514 00:22:25,920 --> 00:22:27,920 maar het sprookje bij een afsteker wel... 515 00:22:27,920 --> 00:22:30,920 dan zou het kunnen dat je aandacht daardoor getrokken wordt. 516 00:22:30,920 --> 00:22:33,920 Dat zijn allemaal niet echt bewuste beslissingen... 517 00:22:33,920 --> 00:22:36,920 maar je loopt gewoon een beetje je neus achterna... 518 00:22:36,920 --> 00:22:39,920 door wat je ziet, waar je aandacht door wordt getrokken... 519 00:22:39,920 --> 00:22:40,920 door het gedrag van andere mensen. 520 00:22:40,920 --> 00:22:42,920 Maar het kan ook zijn dat je bijvoorbeeld iets hoort... 521 00:22:42,920 --> 00:22:45,920 dus eigenlijk alle zintuigen doen daaraan mee. 522 00:22:45,920 --> 00:22:50,920 En bij zoiets als boarding en de app... 523 00:22:50,920 --> 00:22:52,920 dan ben je echt bewust bezig met de weg vinden. 524 00:22:52,920 --> 00:22:54,920 Dus dan schakel je over op een andere... 525 00:22:54,920 --> 00:22:55,920 Dat is niet meer de omgeving lezen... 526 00:22:55,920 --> 00:22:58,920 dat is echt informatie zoeken om je doel te bereiken. 527 00:22:58,920 --> 00:22:59,920 Dan gaan we het zo ook even over hebben, over... 528 00:22:59,920 --> 00:23:01,920 alle borden en dingen die er staan. 529 00:23:01,920 --> 00:23:04,920 Maar bijvoorbeeld als je dus in het Sprookjesbos loopt... 530 00:23:04,920 --> 00:23:05,920 en een klein kind gilt... 531 00:23:05,920 --> 00:23:06,920 daar is Langnek! 532 00:23:06,920 --> 00:23:08,920 Dan gaat iedereen naar Langnek toe. 533 00:23:08,920 --> 00:23:10,920 Ja, dat soort... 534 00:23:10,920 --> 00:23:12,920 Een dominant kind bepaalt dan eigenlijk waar we naartoe gaan. 535 00:23:12,920 --> 00:23:14,920 Dan heb je geen geel, blauw of rood pad nodig. 536 00:23:14,920 --> 00:23:16,920 Ik zag ook bij de... 537 00:23:16,920 --> 00:23:17,920 Je hebt natuurlijk zo de zij-ingang... 538 00:23:17,920 --> 00:23:19,920 die je eigenlijk eerder tegenkomt... 539 00:23:19,920 --> 00:23:21,920 Van het Sprookjesbos vanaf de hoofdingang... 540 00:23:21,920 --> 00:23:23,920 dan de hoofdingang. 541 00:23:23,920 --> 00:23:26,920 Veel mensen nemen de eerste ingang... 542 00:23:26,920 --> 00:23:28,920 en dan komen ze eigenlijk op een T-splitsing. 543 00:23:28,920 --> 00:23:31,920 En dan zie je heel erg links, rechts, links... 544 00:23:31,920 --> 00:23:34,920 en dan is het een beetje 50-50 welke kant ze kiezen. 545 00:23:34,920 --> 00:23:36,920 En dan staat er niet een bordje van... 546 00:23:36,920 --> 00:23:37,920 dit is de route of zo. 547 00:23:38,920 --> 00:23:40,920 Ik voel dat als de NPO moet bezuinigen... 548 00:23:40,920 --> 00:23:42,920 gaan we Wie is de Mol? vanuit de Efteling doen... 549 00:23:42,920 --> 00:23:43,920 tien weken lang. 550 00:23:43,920 --> 00:23:44,920 Kan best. 551 00:23:45,920 --> 00:23:48,920 We gaan naar de Sprookjespost. 552 00:23:48,920 --> 00:23:50,920 Want elke week vragen wij mensen... 553 00:23:50,920 --> 00:23:52,920 die luisteren of ze nog vragen hebben... 554 00:23:52,920 --> 00:23:54,920 die ook een beetje passen bij het thema. 555 00:23:54,920 --> 00:23:57,920 We hebben ontzettend veel vragen binnen gekregen, vijf... 556 00:23:57,920 --> 00:24:00,920 naar aanleiding van deze thematiek... 557 00:24:00,920 --> 00:24:04,920 van landschapsarchitectuur en wayfinding. 558 00:24:05,920 --> 00:24:07,920 Ik ben heel benieuwd wie dit kan beantwoorden. 559 00:24:07,920 --> 00:24:09,920 Ik denk dat Ivo veel kan beantwoorden. 560 00:24:09,920 --> 00:24:12,920 Hoeveel kilometer wandelpad heeft het Sprookjesbos? 561 00:24:13,920 --> 00:24:14,920 Dat is een hele goede vraag. 562 00:24:14,920 --> 00:24:17,920 Ik moet eerlijk zeggen dat ik het niet exact weet. 563 00:24:17,920 --> 00:24:18,920 Gokken. 564 00:24:18,920 --> 00:24:21,920 Maar het bos zelf is ongeveer zes hectare groot. 565 00:24:21,920 --> 00:24:24,920 Dus er zou zeker, ik denk als je de hele route loopt... 566 00:24:24,920 --> 00:24:27,920 dat je toch wel ongeveer vijf kilometer in de benen hebt zitten. 567 00:24:27,920 --> 00:24:29,920 Als je niet stiekem afsnijdt. 568 00:24:29,920 --> 00:24:31,920 Nee, maar voor de stappenteller is dit lekker natuurlijk. 569 00:24:31,920 --> 00:24:32,920 Ja, dat is altijd goed. 570 00:24:32,920 --> 00:24:33,920 Ja. 571 00:24:33,920 --> 00:24:35,920 Hoeveel verschillende soorten klinkers? 572 00:24:35,920 --> 00:24:37,920 Hoeveel verschillende soorten klinkers? 573 00:24:37,920 --> 00:24:38,920 Ik heb die vraag niet... 574 00:24:38,920 --> 00:24:39,920 Ik heb ze van de week nog even geteld. 575 00:24:39,920 --> 00:24:40,920 Dankjewel. 576 00:24:40,920 --> 00:24:43,920 Hoeveel verschillende soorten klinkers zijn er in het Sprookjesbos? 577 00:24:43,920 --> 00:24:44,920 En noem er acht. 578 00:24:44,920 --> 00:24:45,920 Noem er acht. 579 00:24:45,920 --> 00:24:46,920 Oké. 580 00:24:46,920 --> 00:24:48,920 Nee, ik zei net stiekem al een beetje hoeveel... 581 00:24:48,920 --> 00:24:50,920 eigenlijk zijn er maar twee. 582 00:24:50,920 --> 00:24:52,920 Dat zijn de rode klinkers van het hoofdpad... 583 00:24:52,920 --> 00:24:56,920 en de gele klinkers van de personeelspaden. 584 00:24:56,920 --> 00:24:57,920 Dat zijn de enige klinkers, ja. 585 00:24:57,920 --> 00:24:59,920 Daarnaast liggen er stiekem nog wel wat andere klinkers... 586 00:24:59,920 --> 00:25:01,920 maar die zijn negen van de tien keer allemaal gebaseerd... 587 00:25:01,920 --> 00:25:02,920 op het sprookje wat we vertellen. 588 00:25:02,920 --> 00:25:04,920 Dus dat zijn eigenlijk de plekken waar de sprookjes liggen. 589 00:25:04,920 --> 00:25:06,920 Die hebben allemaal een eigen vormgeving... 590 00:25:06,920 --> 00:25:08,920 een eigen verhaal wat ze vertellen. 591 00:25:08,920 --> 00:25:11,880 Dus daar maken we wel onderscheid tussen natuursteen, klinkers... 592 00:25:11,880 --> 00:25:13,880 andere vormen van klinkers, andere kleuren klinkers. 593 00:25:13,880 --> 00:25:15,880 Maar in de basis moet je er maar één onthouden. 594 00:25:15,880 --> 00:25:16,880 Dat is die rode. 595 00:25:16,880 --> 00:25:17,880 Ja. 596 00:25:17,880 --> 00:25:18,880 Dan heb je echt de beleving. 597 00:25:18,880 --> 00:25:21,880 Ja, en voor de mensen die recent in de Efteling geweest zijn... 598 00:25:21,880 --> 00:25:24,880 die hebben wellicht ook de nieuwe ingang bij Droomvlucht al gezien. 599 00:25:24,880 --> 00:25:26,880 En daar ligt een andere kleur klinker, een bruine. 600 00:25:26,880 --> 00:25:28,880 En dat is eigenlijk de nieuwe kleur die we gaan toevoegen. 601 00:25:28,880 --> 00:25:31,880 Om mensen wat makkelijker door het bos te laten navigeren... 602 00:25:31,880 --> 00:25:34,880 zijn we eigenlijk gestart met het maken van meer ingangen... 603 00:25:34,880 --> 00:25:37,880 die ook allemaal een gelijkwaardigheid gaan krijgen. 604 00:25:37,880 --> 00:25:39,880 Dus niet meer, we hebben nog een oude hoofdingang... 605 00:25:39,880 --> 00:25:40,880 en een soort zij-ingang. 606 00:25:40,880 --> 00:25:42,880 We zeggen eigenlijk, idealiter zou het bos... 607 00:25:42,880 --> 00:25:44,880 in alle vier de windstreken een ingang moeten krijgen. 608 00:25:44,880 --> 00:25:47,880 Ja, het worden vier ingangen. Er komen drie ingangen bij, hè? 609 00:25:47,880 --> 00:25:49,880 Inmiddels zijn er al drie. 610 00:25:49,880 --> 00:25:51,880 Maar ze gaan eigenlijk allemaal dezelfde waarde krijgen. 611 00:25:51,880 --> 00:25:54,880 Waardoor het dus ook niet meer uitmaakt welke ingang je kiest. 612 00:25:54,880 --> 00:25:57,880 En vanuit de ingangen kun je straks heel makkelijk navigeren... 613 00:25:57,880 --> 00:25:59,880 door het bos heen. 614 00:25:59,880 --> 00:26:02,880 En van daaruit kun je dan uiteindelijk de rode paden op lopen... 615 00:26:02,880 --> 00:26:03,880 en kun je een deel van het bos zien. 616 00:26:03,880 --> 00:26:05,880 Of specifiek dat ene sprookje wat je zo graag wil zien. 617 00:26:05,880 --> 00:26:07,880 Maar wat is dan het bruine pad? 618 00:26:07,880 --> 00:26:09,880 Het bruine pad is wat wij dan noemen de dreef. 619 00:26:09,880 --> 00:26:10,880 De dreef? 620 00:26:10,880 --> 00:26:12,880 Het zijn dreven, we maken vier dreven. 621 00:26:12,880 --> 00:26:15,880 En die navigeren eigenlijk allemaal richting het Herautenplein... 622 00:26:15,880 --> 00:26:17,880 slash Doornroosje... 623 00:26:17,880 --> 00:26:18,880 als het centrum van het bos. 624 00:26:18,880 --> 00:26:22,880 En van daaruit kun je de keuze maken om een gedeelte van het bos te lopen... 625 00:26:22,880 --> 00:26:23,880 of uiteindelijk de hele route te lopen. 626 00:26:23,880 --> 00:26:26,880 Want als je nog steeds de behoefte hebt om alle sprookjes te zien, kan dat ook. 627 00:26:26,880 --> 00:26:27,880 Dus rood is de hele route? 628 00:26:27,880 --> 00:26:28,880 Rood de hele route. 629 00:26:28,880 --> 00:26:29,880 Geel is een beetje tempo? 630 00:26:29,880 --> 00:26:30,880 Geel is er niet meer straks. 631 00:26:30,880 --> 00:26:31,880 Oh, die gaat weg? 632 00:26:31,880 --> 00:26:32,880 Die willen we eruit hebben. 633 00:26:32,880 --> 00:26:33,880 En bruin wordt dan de dreef? 634 00:26:33,880 --> 00:26:35,880 En bruin wordt eigenlijk je navigatie door het bos heen. 635 00:26:35,880 --> 00:26:37,880 Dus heb je op een gegeven moment een kind met hoge nood... 636 00:26:37,880 --> 00:26:38,880 Dan moet je bruin? 637 00:26:38,880 --> 00:26:40,880 Dan moet je zo snel mogelijk naar bruin gaan. 638 00:26:40,880 --> 00:26:41,880 Ja. 639 00:26:41,880 --> 00:26:44,880 Nou, dat wordt nog lekker lachen op de bruine route. 640 00:26:44,880 --> 00:26:45,880 Ja. 641 00:26:45,880 --> 00:26:47,880 Ik vind het woord bruin ook heel raar als je kind naar het toilet moet. 642 00:26:47,880 --> 00:26:48,880 Maar goed, dat is misschien even... 643 00:26:49,880 --> 00:26:50,880 Maar dat is met geel ook, denk ik. 644 00:26:50,880 --> 00:26:51,880 Dat lijkt me ook. 645 00:26:51,880 --> 00:26:52,880 Ik zou het roze doen. 646 00:26:52,880 --> 00:26:57,880 In welk seizoen is het Sprookjesbos het mooist? 647 00:26:59,880 --> 00:27:00,880 Als er sneeuw ligt. 648 00:27:00,880 --> 00:27:01,880 Ja, dat vind jij? 649 00:27:01,880 --> 00:27:02,880 Ja. 650 00:27:02,880 --> 00:27:04,880 Dan zie je die mooie bruine en gele paden niet meer. 651 00:27:05,880 --> 00:27:06,880 Maar dan is het wel het mooist. 652 00:27:06,880 --> 00:27:07,880 Ja, dat is wel heel mooi. 653 00:27:07,880 --> 00:27:09,880 Ik vind indian summer het mooist. 654 00:27:09,880 --> 00:27:10,880 Ja, ook heel mooi. 655 00:27:10,880 --> 00:27:12,880 Tussen zomer en herfst, of herfst en winter. 656 00:27:12,880 --> 00:27:14,880 Die gele bladeren enzo. 657 00:27:14,880 --> 00:27:17,880 Ik denk dat het mooie van Nederland is dat we gewoon nog vier seizoenen hebben. 658 00:27:17,880 --> 00:27:21,880 Dus dat je het bos in dit specifieke geval ook in die vier seizoenen kan beleven. 659 00:27:21,880 --> 00:27:22,880 Ja. 660 00:27:22,880 --> 00:27:24,880 En voor de een is de herfst heel mooi. 661 00:27:24,880 --> 00:27:25,880 En de ander vindt sneeuw heel mooi. 662 00:27:25,880 --> 00:27:26,880 Ja, sneeuw is wel heel mooi. 663 00:27:26,880 --> 00:27:28,880 Maar dat is ook een beetje omdat het niet zo vaak meer voorkomt in Nederland. 664 00:27:28,880 --> 00:27:29,880 Nee, precies. 665 00:27:29,880 --> 00:27:30,880 Ik denk dat dat het is. 666 00:27:30,880 --> 00:27:31,880 Wanneer vind jij het Sprookjesbos het mooist? 667 00:27:31,880 --> 00:27:32,880 In welke tijd van het jaar? 668 00:27:32,880 --> 00:27:36,880 Die herfstsfeer vind ik wel heel sprookjesachtig. 669 00:27:36,880 --> 00:27:37,880 Ja. 670 00:27:37,880 --> 00:27:39,880 En dan stel ik me zo'n late middagzon voor. 671 00:27:39,880 --> 00:27:40,880 Ja. 672 00:27:40,880 --> 00:27:45,880 En als het een klein beetje regent, vind ik het ook helemaal niet erg om aan de warme chocolademelk te zitten. 673 00:27:45,880 --> 00:27:46,880 Nee. 674 00:27:46,880 --> 00:27:47,880 Dat is ook een heel ander soort ding. 675 00:27:47,880 --> 00:27:48,880 Dat is nooit erg. 676 00:27:48,880 --> 00:27:49,880 Is het ook lekker rustig. 677 00:27:49,880 --> 00:27:50,880 Ja, precies. 678 00:27:51,880 --> 00:27:55,880 Zijn er ooit mensen verdwaald? Dat is een vraag van meneer Van der Valk. 679 00:27:55,880 --> 00:27:58,880 Zijn er ooit wel eens mensen verdwaald zodat ze hebben moeten overnachten? 680 00:27:59,880 --> 00:28:00,880 Nee. 681 00:28:00,880 --> 00:28:02,880 Tenminste, we vinden meestal mensen wel weer terug. 682 00:28:02,880 --> 00:28:04,880 Tenminste, of we zijn ze echt kwijt. 683 00:28:04,880 --> 00:28:05,880 Maar we hebben niemand gehoord die... 684 00:28:05,880 --> 00:28:06,880 Hoe laat gaan jullie dicht? 685 00:28:06,880 --> 00:28:09,880 Dat verschilt in welke tijd van het jaar het is. 686 00:28:09,880 --> 00:28:10,880 Ja, goed. 687 00:28:10,880 --> 00:28:11,880 Laat ik zeggen, gewoon een normale tijd. 688 00:28:11,880 --> 00:28:12,880 Zomer. 689 00:28:12,880 --> 00:28:14,880 In de zomer zijn we tot acht uur of tot elf uur open. 690 00:28:14,880 --> 00:28:19,880 Zijn er mensen die je, net zoals de Elfstedentocht, dan nog ergens uit de Efteling moet halen? 691 00:28:19,880 --> 00:28:24,880 Ik denk als je deze vraag aan mijn collega's van de beveiliging stelt, dat ze met enige regelmaat wel iemand uit het bos vandaan moeten halen. 692 00:28:24,880 --> 00:28:28,880 Dat zou wel grappig zijn, dat mensen gewoon totaal gedesoriënteerd zijn. 693 00:28:28,880 --> 00:28:31,880 Ik vraag me of ze dan gedesoriënteerd zijn of dat ze vooral willen blijven. 694 00:28:31,880 --> 00:28:32,880 Oh, willen blijven. 695 00:28:32,880 --> 00:28:33,880 Ja, dat kan ook natuurlijk. 696 00:28:34,880 --> 00:28:35,880 Dat is ook een vraag. 697 00:28:35,880 --> 00:28:40,880 Welk klein stukje of detail lopen de meeste mensen aan voorbij? 698 00:28:42,880 --> 00:28:43,880 Hele goede vraag. 699 00:28:43,880 --> 00:28:44,880 Ja. 700 00:28:44,880 --> 00:28:46,880 Maar je weet geen antwoord. 701 00:28:46,880 --> 00:28:47,880 Nee, ja. 702 00:28:47,880 --> 00:28:49,880 Dat zal voor elk mens anders zijn, denk ik. 703 00:28:49,880 --> 00:28:51,880 Want de een is veel meer georiënteerd op de sprookjes. 704 00:28:51,880 --> 00:28:54,880 De meeste mensen kijken natuurlijk naar de sprookjes. 705 00:28:54,880 --> 00:28:59,880 En ik denk, wat je voorbij loopt, is misschien ook wel de bijzondere beplanting die er staat. 706 00:28:59,880 --> 00:29:01,880 Daar heeft niet iedereen oog voor. 707 00:29:01,880 --> 00:29:06,880 En als je als gast hier in het park bent en graag die sprookjes wil zien, dan ga je natuurlijk ook voor die sprookjes. 708 00:29:06,880 --> 00:29:10,880 Maar ik denk dat we met de beplanting misschien wel ook nog een ander verhaal vertellen... 709 00:29:10,880 --> 00:29:15,880 dat soms ook direct gelieerd is aan het sprookje. 710 00:29:15,880 --> 00:29:17,880 Je vertelde net over De Indische Waterlelies. 711 00:29:17,880 --> 00:29:22,880 Daar hebben we de waterbak waar je snel langs wilde lopen, omdat je de grot in wilde. 712 00:29:22,880 --> 00:29:24,880 Maar in die waterbak zitten bijvoorbeeld waterlelies. 713 00:29:24,880 --> 00:29:26,880 En dat is de waterlelie Fabiola. 714 00:29:26,880 --> 00:29:27,880 Ja, dat weten wij. 715 00:29:27,880 --> 00:29:29,880 Maar als gast zie je dat niet. 716 00:29:29,880 --> 00:29:32,880 Je loopt dan binnen en moet je eerst helemaal rechtdoor en dan naar rechts. 717 00:29:32,880 --> 00:29:34,880 Een soort Tetrisachtig gevoel. 718 00:29:34,880 --> 00:29:36,880 Terwijl je ook denkt, je kan ook over die waterbak heen springen... 719 00:29:36,880 --> 00:29:37,880 en dan ben je er. 720 00:29:37,880 --> 00:29:38,880 Maar daar is die waterbak net te breed voor. 721 00:29:38,880 --> 00:29:40,880 Ja, dan moet je wel een eind kunnen springen. 722 00:29:40,880 --> 00:29:43,880 Dan zou ik aan de Olympische Spelen mee gaan doen. 723 00:29:45,880 --> 00:29:46,880 Dankjewel, dit waren de vragen. 724 00:29:46,880 --> 00:29:48,880 Als je zelf nog vragen hebt, dan hebben we volgende week nog één aflevering. 725 00:29:48,880 --> 00:29:49,880 Dan kun je die vragen altijd stellen. 726 00:29:49,880 --> 00:29:51,880 En we gaan het hebben over dwalen en verdwalen. 727 00:29:51,880 --> 00:29:52,880 Fenne, dan kom ik bij jou. 728 00:29:52,880 --> 00:29:55,880 Want jij bent een Wayfinding-expert. 729 00:29:55,880 --> 00:29:57,880 Of je bent erin afgestudeerd, laat ik het zo zeggen. 730 00:29:58,880 --> 00:30:03,880 Ik heb niet het idee dat als je door de Efteling loopt, dat je je laat leiden door borden. 731 00:30:03,880 --> 00:30:05,880 Als wayfinding. 732 00:30:06,880 --> 00:30:09,880 Nee, daar ben ik het wel mee eens. 733 00:30:09,880 --> 00:30:14,880 Maar ik denk tegelijkertijd wel, dat verschilt ook tussen mensen... 734 00:30:14,880 --> 00:30:17,880 Sommige mensen navigeren alles op de app. 735 00:30:17,880 --> 00:30:19,880 Andere mensen kennen het park heel goed... 736 00:30:19,880 --> 00:30:23,880 of die vinden het prima om gewoon rond te lopen en te kijken wat ze tegenkomen. 737 00:30:24,880 --> 00:30:30,880 Maar heel vaak zie je wel dat die bewegwijzering heel fijn is als bevestiging. 738 00:30:30,880 --> 00:30:33,880 Stel je voor dat je hebt bedacht, we gaan zo en zo. 739 00:30:33,880 --> 00:30:35,880 Je hebt een route uitgestippeld en die volg je dan. 740 00:30:35,880 --> 00:30:37,880 En je kijkt op je telefoon en je kijkt om je heen. 741 00:30:37,880 --> 00:30:41,880 Maar als er dan ook nog een bord staat dat zegt, Ruigrijk is inderdaad die kant op... 742 00:30:41,880 --> 00:30:43,880 dan is dat een bevestiging. 743 00:30:43,880 --> 00:30:46,880 En dat geeft wel veel vertrouwen van, we gaan goed. 744 00:30:47,880 --> 00:30:49,880 Ik verbaas me over dat de Efteling een app heeft. 745 00:30:49,880 --> 00:30:54,880 Dat je dus toch hier ook weer op een app gaat kijken waar je wandelt. 746 00:30:54,880 --> 00:30:57,880 Dan moet er toch niet zijn in de Efteling. 747 00:30:57,880 --> 00:31:00,880 Je moet het toch gewoon zelf kunnen beleven, zelf kunnen uitzoeken. 748 00:31:00,880 --> 00:31:02,880 Ja, nou ja. 749 00:31:02,880 --> 00:31:07,880 Ik ben niet betrokken geweest bij die app. 750 00:31:07,880 --> 00:31:10,880 Ik weet het niet, maar ik kan me wel voorstellen dat... 751 00:31:10,880 --> 00:31:12,880 Maar viel het je op dat mensen veel op de app zaten? 752 00:31:12,880 --> 00:31:17,880 Ja, en ik denk dat het ook wel echt vragen beantwoordt van mensen. 753 00:31:17,880 --> 00:31:20,880 Dus stel dat jij inderdaad lekker bezig bent in het Sprookjesbos... 754 00:31:20,880 --> 00:31:24,880 maar de kinderen willen heel graag naar Droomvlucht. 755 00:31:24,880 --> 00:31:28,880 En die app helpt je om te zien dat de wachtrij nu heel kort is. 756 00:31:28,880 --> 00:31:31,880 Dan gaan we er nu even uit en gaan we naar Droomvlucht. 757 00:31:31,880 --> 00:31:33,880 Maar dat is toch geen leuke beleving? 758 00:31:33,880 --> 00:31:34,880 Ja. 759 00:31:34,880 --> 00:31:38,880 Maar dat is toch niet leuk? Opschieten, want nu staat er geen rij bij de Python. 760 00:31:38,880 --> 00:31:40,880 Ja, ik denk dat die balans... 761 00:31:40,880 --> 00:31:42,880 Ik kan me voorstellen dat dat echt een aandachtspunt is. 762 00:31:42,880 --> 00:31:45,880 Dat je eigenlijk wil dat mensen dat helemaal loslaten. 763 00:31:45,880 --> 00:31:49,880 Het hele doelgerichte, kom op jongens, nu dit, nu dat. 764 00:31:49,880 --> 00:31:53,880 Maar dat het tegelijkertijd wel iets is wat gasten graag willen. 765 00:31:53,880 --> 00:31:55,880 En sommige mensen heel graag willen gebruiken. 766 00:31:57,880 --> 00:31:58,880 Maar dat je... 767 00:31:58,880 --> 00:32:01,880 Ik kan me wel voorstellen dat het belangrijk is om die balans in de gaten te houden. 768 00:32:01,880 --> 00:32:05,880 Dat mensen zich vooral helemaal onderdompelen in de sfeer van het park... 769 00:32:05,880 --> 00:32:08,880 en niet op hun telefoon kijken. 770 00:32:08,880 --> 00:32:12,880 Ik zag bijvoorbeeld een paar keer mensen niet naar de kinderen kijken... 771 00:32:12,880 --> 00:32:15,880 die dan bijvoorbeeld in het Kabouterdorp aan het spelen, aan het verkennen zijn... 772 00:32:15,880 --> 00:32:17,880 maar vooral op hun telefoon. 773 00:32:17,880 --> 00:32:19,880 En toen dacht ik inderdaad wat jij zegt van... 774 00:32:19,880 --> 00:32:23,880 hier heb je dan eigenlijk niet de ervaring die je het liefst zou willen. 775 00:32:23,880 --> 00:32:25,880 Ja, je hebt natuurlijk ook vaders die denken... 776 00:32:25,880 --> 00:32:26,880 ik zit hier op de app te kijken, lieverd... 777 00:32:26,880 --> 00:32:27,880 En die zijn gewoon aan het Instagrammen. 778 00:32:27,880 --> 00:32:28,880 Ja, precies. 779 00:32:28,880 --> 00:32:29,880 Of Facetimen. 780 00:32:29,880 --> 00:32:31,880 Je moet alles bijhouden, Paul. 781 00:32:31,880 --> 00:32:33,880 Ook als je in de Efteling bent blijkbaar. 782 00:32:33,880 --> 00:32:34,880 Ja, dat is ook zo. 783 00:32:34,880 --> 00:32:37,880 Vroeger had je ook vaders die alleen maar met de videocamera bezig waren... 784 00:32:37,880 --> 00:32:40,880 en totaal niet zagen wat er in de omgeving gebeurde. 785 00:32:40,880 --> 00:32:43,880 Ik vind dat er een wet moet komen in de Efteling dat je geen app meer mag gebruiken. 786 00:32:43,880 --> 00:32:45,880 Misschien dat ik dan iets te hoog piek. 787 00:32:45,880 --> 00:32:48,880 Wanneer gebruik je een bord en wanneer gebruik je geen bord? 788 00:32:49,880 --> 00:32:51,880 Als je naar de wc wil, gebruik je geen bord. 789 00:32:51,880 --> 00:32:52,880 Dat begrijp ik, ja. 790 00:32:54,880 --> 00:32:55,880 Voor noodgevallen. 791 00:32:55,880 --> 00:32:57,880 Ik denk als je inderdaad zegt van... 792 00:32:57,880 --> 00:33:01,880 nu wil ik zo efficiënt mogelijk naar een hele specifieke plek... 793 00:33:01,880 --> 00:33:04,880 dan is een bord heel erg handig. 794 00:33:05,880 --> 00:33:09,880 In de meeste andere gevallen kun je gewoon de paden volgen... 795 00:33:09,880 --> 00:33:10,880 en kijken wat je tegenkomt. 796 00:33:10,880 --> 00:33:12,880 Maar er zijn dus momenten dat je zegt van... 797 00:33:13,880 --> 00:33:17,880 Hele bewuste navigatie, dan heb je ook gewoon een informatielaag nodig. 798 00:33:18,000 --> 00:33:21,000 En dan is bewegwijzering, want dat staat op die plek... 799 00:33:21,000 --> 00:33:23,000 Dan hoef je dus niet op je app te kijken. 800 00:33:23,000 --> 00:33:27,000 Het staat op die plek, het staat op de kruispunten en het helpt je om... 801 00:33:27,000 --> 00:33:30,000 Het geeft ook vertrouwen van die kant op is echt de uitgang... 802 00:33:30,000 --> 00:33:32,000 want het staat op het bord. 803 00:33:32,000 --> 00:33:35,000 We hebben het over dwalen en verdwalen. 804 00:33:35,000 --> 00:33:38,000 Kan je nou uitleggen, want ik heb het ook weleens gehad... 805 00:33:38,000 --> 00:33:40,000 Ik denk ook weleens in de Efteling, dat je dan... 806 00:33:40,000 --> 00:33:43,000 dat hele stuk moet je dan lopen rondom die bootjes heen... 807 00:33:43,000 --> 00:33:45,000 Die grote vijver. 808 00:33:45,000 --> 00:33:49,000 En als je dat verkeerd aanpakt, dan kun je wel eens rondjes blijven lopen. 809 00:33:49,000 --> 00:33:52,000 Wat is nou het verschil tussen dwalen en verdwalen? 810 00:33:52,000 --> 00:33:54,000 En ook, wat doet het met je gevoel? 811 00:33:55,000 --> 00:33:59,000 Het dwalen waar we het net over hadden, is heel ontspannen. 812 00:33:59,000 --> 00:34:02,000 Je bent aan het verkennen en het kan dus eigenlijk niet fout gaan. 813 00:34:02,000 --> 00:34:04,000 En verdwalen is het moment dat je denkt van... 814 00:34:04,000 --> 00:34:06,000 ja, maar nu weet ik niet meer waar ik ben. 815 00:34:06,000 --> 00:34:08,000 En ik weet ook echt niet waar ik naartoe moet... 816 00:34:08,000 --> 00:34:10,000 om op een plek te komen die ik weer wel ken. 817 00:34:10,000 --> 00:34:13,000 Of om naar de plek te komen waar ik heen wil. 818 00:34:13,000 --> 00:34:16,000 En dan is het helemaal niet meer ontspannen. 819 00:34:16,000 --> 00:34:19,000 Dan krijg je vaak best een flinke stressreactie. 820 00:34:19,000 --> 00:34:22,000 En nou denk ik dat het in de Efteling niet zo heel snel zal gebeuren... 821 00:34:22,000 --> 00:34:24,000 omdat je eigenlijk altijd het pad weer een stuk volgt... 822 00:34:24,000 --> 00:34:26,000 en dan kom je weer op een plek die je wel kent. 823 00:34:26,000 --> 00:34:28,000 Of je vraagt het aan iemand die daar werkt... 824 00:34:28,000 --> 00:34:31,000 en die gaat je dan meteen ontzettend goed helpen. 825 00:34:31,000 --> 00:34:35,000 Maar ik denk dat veel mensen misschien wel herkennen dat... 826 00:34:35,000 --> 00:34:38,000 het heel stresserend kan zijn als je denkt van... 827 00:34:38,000 --> 00:34:40,000 oh, maar nu ben ik echt verdwaald. 828 00:34:41,000 --> 00:34:44,000 En in de Efteling heb je dan eigenlijk niet echt een probleem. 829 00:34:44,000 --> 00:34:47,000 Maar die stressreactie die stamt nog wel uit... 830 00:34:47,000 --> 00:34:52,000 Evolutionair gezien had je heel lang geleden wel echt een probleem... 831 00:34:52,000 --> 00:34:53,000 als je verdwaalde. 832 00:34:53,000 --> 00:34:55,000 Dan was je bijvoorbeeld echt niet meer veilig. 833 00:34:55,000 --> 00:34:59,000 Dan kon je bijvoorbeeld geen onderdak of geen veilige plek... 834 00:34:59,000 --> 00:35:01,000 of geen eten of water of wat dan ook meer vinden. 835 00:35:01,000 --> 00:35:04,000 Dus weten waar je bent en waar je naartoe moet... 836 00:35:04,000 --> 00:35:07,000 is wel een soort basisbehoefte. 837 00:35:07,000 --> 00:35:10,000 En als je die niet ervaart, dan kan je je heel onveilig voelen. 838 00:35:10,000 --> 00:35:12,000 Ik begreep dat jij een ouder echtpaar had gezien... 839 00:35:12,000 --> 00:35:14,000 dat ook niet wist waar ze waren. 840 00:35:14,000 --> 00:35:17,000 Ja, hoe ging dat nou? 841 00:35:17,000 --> 00:35:20,000 Die waren van mening dat er van alles was veranderd... 842 00:35:20,000 --> 00:35:22,000 en dat ze het vroeger allemaal heel goed wisten. 843 00:35:22,000 --> 00:35:24,000 Dat is gewoon dementie. 844 00:35:24,000 --> 00:35:26,000 En nu niet meer. 845 00:35:26,000 --> 00:35:30,000 En die hadden een hele mooie echtelijke discussie. 846 00:35:30,000 --> 00:35:32,000 Die hoorde jij. En waar was dat? 847 00:35:32,000 --> 00:35:35,000 Dat was nog heel erg aan het begin van het Sprookjesbos. 848 00:35:35,000 --> 00:35:39,000 En toen heb ik ze getipt over de rode en de gele paden. 849 00:35:39,000 --> 00:35:42,000 En ik had het gevoel dat dat maar half aankwam. 850 00:35:42,000 --> 00:35:44,000 Omdat ze ruzie hadden... 851 00:35:44,000 --> 00:35:47,000 Ja, nee, nee, we moeten zo. 852 00:35:47,000 --> 00:35:49,000 Ik zei, hier kan je het hoofdpad volgen. 853 00:35:49,000 --> 00:35:51,000 Waar bemoei jij je mee? zei ze toen tegen jou. 854 00:35:51,000 --> 00:35:53,000 Ja, en toen werden ze heel boos. 855 00:35:53,000 --> 00:35:57,000 Nee, ze vonden het wel fijn, maar ik weet niet of ze het helemaal... 856 00:35:57,000 --> 00:36:01,000 Ze groeven in hun herinneringen en het was allemaal anders geworden. 857 00:36:01,000 --> 00:36:03,000 Dat kan ik me ook wel voorstellen, omdat je dan denkt... 858 00:36:04,000 --> 00:36:06,000 Het is toch veranderd. 859 00:36:06,000 --> 00:36:08,000 Ja, de Efteling blijft zich gewoon ontwikkelen. 860 00:36:08,000 --> 00:36:10,000 Zowel in het Sprookjesbos, maar natuurlijk ook de Efteling in zijn totaliteit. 861 00:36:10,000 --> 00:36:13,000 Het kan best zijn, als je een aantal jaar niet geweest bent, dat het hier veranderd is. 862 00:36:13,000 --> 00:36:17,000 Ik weet dat je als eerste langs Doornroosje ging. 863 00:36:17,000 --> 00:36:20,000 Dat is een herinnering. Maar nu zijn er dus drie ingangen. 864 00:36:20,000 --> 00:36:23,000 Dus als je denkt, je komt langs Doornroosje... 865 00:36:23,000 --> 00:36:26,000 Dan denk je, maar waar is Doornroosje als je het bruine pad neemt? 866 00:36:26,000 --> 00:36:29,000 Als je het bruine pad neemt, heb je straks de mazzel... 867 00:36:29,000 --> 00:36:31,000 dat je altijd bij Doornroosje uitkomt. Dat is het centrale punt. 868 00:36:32,000 --> 00:36:34,000 Help nou eens mee. 869 00:36:34,000 --> 00:36:37,000 Maar in de basis kan het dus gebeuren, dat wat jij gewend was... 870 00:36:37,000 --> 00:36:41,000 omdat jij hier tien jaar geleden bent geweest en je startte bij... 871 00:36:41,000 --> 00:36:44,000 Doornroosje, dat het nu kan zijn dat je op een ander moment... 872 00:36:44,000 --> 00:36:46,000 op een andere plek het Sprookjesbos binnenstapt... 873 00:36:46,000 --> 00:36:49,000 en dat je eerst negen andere sprookjes voorbij ziet komen... 874 00:36:49,000 --> 00:36:51,000 voordat je daadwerkelijk bij Doornroosje komt. 875 00:36:51,000 --> 00:36:55,000 Maar ja, een stad blijft zich ook evolueren en dat is hier eigenlijk niet anders. 876 00:36:55,000 --> 00:36:58,000 Ik had ook het gevoel dat het misschien bij deze mensen ook kwam... 877 00:36:58,000 --> 00:37:02,000 omdat ze zonder het in de gaten te hebben een hele andere ingang hadden genomen. 878 00:37:02,000 --> 00:37:06,000 Dat ze waarschijnlijk een herinnering hadden aan de ervaring vanaf de hoofdingang... 879 00:37:06,000 --> 00:37:08,000 en nu waren ze aan een zij-ingang. 880 00:37:08,000 --> 00:37:10,000 Of ja, dat is dan straks niet meer, maar nu... 881 00:37:10,000 --> 00:37:13,000 en dat ze daardoor helemaal dachten, het klopt niet meer en het is helemaal anders. 882 00:37:13,000 --> 00:37:15,000 Ik sta nu bij Langnek in plaats van bij Doornroosje. 883 00:37:15,000 --> 00:37:17,000 Maar het is denk ik wel belangrijk dat je dat toch communiceert. 884 00:37:17,000 --> 00:37:20,000 Je hebt dus verschillende ingangen, daarom hebben we ook deze podcast. 885 00:37:20,000 --> 00:37:23,000 Dat je weet, je kunt op verschillende manieren het Sprookjesbos binnen. 886 00:37:23,000 --> 00:37:27,000 Maar heb je weleens meegemaakt dat mensen echt verdwaald zijn? 887 00:37:27,000 --> 00:37:30,000 Ik persoonlijk niet, maar ik merk ook wel met enige regelmaat... 888 00:37:30,000 --> 00:37:33,000 dat mensen voor mij lopen op het moment dat ik door het park heen loop... 889 00:37:33,000 --> 00:37:36,000 dat er een gesprek plaatsvindt van we willen daar naartoe of we willen daar naartoe... 890 00:37:36,000 --> 00:37:38,000 en dat er dan een kant op gewezen wordt. 891 00:37:38,000 --> 00:37:40,000 Dan denk ik van, het is goed dat je nu gaat dwalen. 892 00:37:40,000 --> 00:37:43,000 Want als je wilt dat je rechtstreeks navigeert naar die plek... 893 00:37:43,000 --> 00:37:45,000 dan is het niet de juiste richting. 894 00:37:45,000 --> 00:37:51,000 En dat heeft denk ik ook deels te maken met bewegwijzering of helpt daaraan mee. 895 00:37:51,000 --> 00:37:54,000 Zo'n app kan er ook aan bijdragen, maar er zijn ook heel veel mensen... 896 00:37:54,000 --> 00:37:56,000 die niet zo'n heel goed richtingsgevoel hebben. 897 00:37:56,000 --> 00:37:59,000 Dus dan zien ze op de app iets en dan denken ze dat daar een bepaalde attractie zit... 898 00:37:59,000 --> 00:38:02,000 die dan blijkbaar aan een totaal andere kant van het park zit. 899 00:38:02,000 --> 00:38:06,000 Is jouw taak als landschapsarchitect dan niet om dat ons iets makkelijker te maken? 900 00:38:08,000 --> 00:38:10,000 Voor een deel wel, maar voor een deel ook niet. 901 00:38:10,000 --> 00:38:12,000 Want de filosofie is dat je hier mag dwalen. 902 00:38:12,000 --> 00:38:14,000 En we bieden de mensen die... 903 00:38:14,000 --> 00:38:17,000 Ja, ik kom hier en ik wil absoluut in Baron 1898. 904 00:38:17,000 --> 00:38:19,000 En dat is het eerste wat ik wil doen... 905 00:38:19,000 --> 00:38:21,000 en ik wil daar ook meteen bij opening naartoe rennen. 906 00:38:21,000 --> 00:38:25,000 Dan pak je je navigatie of dan kijk je op de borden die je er naartoe leiden. 907 00:38:25,000 --> 00:38:27,000 Maar in de basis moet je hier gewoon binnenstappen... 908 00:38:27,000 --> 00:38:31,000 en ben je uit de waan van alledag. Laat het maar letterlijk op je afkomen. 909 00:38:31,000 --> 00:38:33,000 Ik bedenk me nu ook opeens een heel andere vraag. 910 00:38:33,000 --> 00:38:34,000 Maar als jij nou zegt... 911 00:38:34,000 --> 00:38:37,000 Als je De Indische Waterlelies binnenloopt, dan drijft daar de Fabiola. 912 00:38:37,000 --> 00:38:39,000 Dat staat nergens met een bordje aangegeven, of wel? 913 00:38:39,000 --> 00:38:43,000 Nee, maar wij willen ook niet belerend overkomen bij mensen. 914 00:38:43,000 --> 00:38:44,000 Hoe mooi is het? 915 00:38:44,000 --> 00:38:45,000 Dan zou ik er wel anders naartoe lopen. 916 00:38:45,000 --> 00:38:46,000 Ik wil snel naar De Indische Waterlelies. 917 00:38:46,000 --> 00:38:48,000 Maar als ik weet dat er allemaal Fabiolas liggen... 918 00:38:48,000 --> 00:38:50,000 Ik heb het altijd een leuke koningin gevonden of prinses. 919 00:38:50,000 --> 00:38:53,000 Dan ga ik daar even naar kijken. Maar ik wist het natuurlijk niet. 920 00:38:53,000 --> 00:38:55,000 Nee, maar het moet vooral onbewust zijn. 921 00:38:55,000 --> 00:38:58,000 En zo zijn er op veel plekken in het park allemaal van dat soort leuke geintjes. 922 00:38:58,000 --> 00:38:59,000 Die jij alleen weet? 923 00:38:59,000 --> 00:39:01,000 Een paar mensen weten dat. 924 00:39:01,000 --> 00:39:02,000 Noem eens een paar dingetjes dan? 925 00:39:02,000 --> 00:39:04,000 Bijvoorbeeld drakenplanten bij Joris en de Draak. 926 00:39:04,000 --> 00:39:06,000 Aladdintulpen. 927 00:39:06,000 --> 00:39:07,000 -Ik ben het wel een beetje... 928 00:39:07,000 --> 00:39:08,000 Bij Fata Morgana. 929 00:39:08,000 --> 00:39:11,000 Ik zou het wel leuk vinden als die extra laag die er is... 930 00:39:11,000 --> 00:39:15,000 Als die misschien niet heel erg in your face, maar dat die wel toegankelijk is. 931 00:39:15,000 --> 00:39:17,000 Ja, waarom houd je het allemaal voor jezelf? 932 00:39:17,000 --> 00:39:21,000 Af en toe moeten dingen ook gewoon bijzonder blijven. 933 00:39:21,000 --> 00:39:23,000 Ja, maar dat moet ook niet in de app. 934 00:39:23,000 --> 00:39:26,000 Dan gaan we in de app kijken wat voor planten en groen er is. 935 00:39:26,000 --> 00:39:28,000 Dat kan ook tegenwoordig. Je kunt gewoon die app erbij houden en dan laat hij zien... 936 00:39:28,000 --> 00:39:30,000 Ja, dan kan je ook gewoon thuisblijven. 937 00:39:30,000 --> 00:39:31,000 Ja, dat is helemaal niks. 938 00:39:31,000 --> 00:39:33,000 Maar iets anders... 939 00:39:33,000 --> 00:39:36,000 Heb je weleens een landschap of iets ingericht waarvan je denkt... 940 00:39:36,000 --> 00:39:39,000 Ik heb iets ontworpen, maar het is helemaal mis. 941 00:39:39,000 --> 00:39:42,000 Dat gasten er heel anders op reageren dan dat je had verwacht. 942 00:39:42,000 --> 00:39:44,000 Nou, niet honderd procent mis. 943 00:39:44,000 --> 00:39:46,000 Maar er zijn weleens dingen dat je denkt... 944 00:39:46,000 --> 00:39:49,000 Op de tekentafel of in het gesprek wat je vooraf met collega's voert... 945 00:39:49,000 --> 00:39:51,000 Wij denken dat de gast zich zo gaat gedragen... 946 00:39:51,000 --> 00:39:54,000 Of zich zo ergens onderdeel van gaat maken. 947 00:39:54,000 --> 00:39:58,000 Ja, dat mensen zich toch net iets anders gedragen dan wij denken. 948 00:39:58,000 --> 00:40:01,000 Ik herinner me nog heel goed het eerste gesprek wat ik hier had... 949 00:40:01,000 --> 00:40:04,000 Toen ik een dag aan het werk was, mocht ik met mijn collega Mario... 950 00:40:04,000 --> 00:40:06,000 door het park heen lopen. 951 00:40:06,000 --> 00:40:08,000 En de eerste vraag die ik aan hem stelde... 952 00:40:08,000 --> 00:40:13,000 Het valt me op dat jullie zoveel hagen in het attractiepark hebben. 953 00:40:13,000 --> 00:40:16,000 En in mijn vakgebied zijn hagen best duur in onderhoud. 954 00:40:16,000 --> 00:40:19,000 Dus als je dit vanuit beheer en onderhoud bekijkt... 955 00:40:19,000 --> 00:40:22,000 Dan denk je dat het best wel een dure oplossing is voor iets... 956 00:40:22,000 --> 00:40:24,000 wat ook op een andere manier zou kunnen. 957 00:40:24,000 --> 00:40:26,000 Toen sprak Mario die wijze woorden van... 958 00:40:26,000 --> 00:40:29,000 Ivo, ik ga jou dat niet vertellen, maar over een week weet je het. 959 00:40:29,000 --> 00:40:31,000 En uiteindelijk is het antwoord heel simpel. 960 00:40:31,000 --> 00:40:34,000 Het helpt ons namelijk om de mensen op het pad te houden. 961 00:40:34,000 --> 00:40:36,000 Want op het moment dat we dat niet doen... 962 00:40:36,000 --> 00:40:39,000 En die attractie is op honderd of negentig graden vooruit... 963 00:40:39,000 --> 00:40:41,000 Loop je gewoon in een rechte lijn naar die attractie toe. 964 00:40:41,000 --> 00:40:43,000 En wat je tegenkomt, maakt niet uit. Daar loop je gewoon doorheen. 965 00:40:43,000 --> 00:40:45,000 Dus wil je mensen op de paden houden... 966 00:40:45,000 --> 00:40:48,000 en voorkomen dat ook daadwerkelijk delen van het park... 967 00:40:48,000 --> 00:40:52,000 compleet kapot gelopen worden, heb je dus begeleiding nodig. 968 00:40:52,000 --> 00:40:53,000 En in dit geval hagen. 969 00:40:53,000 --> 00:40:55,000 Want we proberen het eigenlijk zoveel mogelijk... 970 00:40:55,000 --> 00:40:57,000 op een natuurlijke manier op te lossen. 971 00:40:57,000 --> 00:41:02,000 Weet je waar het meest verdwaald werd in de Efteling? In de speeltuin. 972 00:41:02,000 --> 00:41:05,000 In de speeltuin was het altijd een zootje bij ons. 973 00:41:05,000 --> 00:41:09,000 Er was een EHBO-post, daar kon je ook oproepen. 974 00:41:09,000 --> 00:41:12,000 En later gingen wij gewoon... 975 00:41:12,000 --> 00:41:14,000 Joris laten oproepen, terwijl Joris er helemaal niet was. 976 00:41:14,000 --> 00:41:17,000 Maar in de speeltuin worden kinderen ook losgelaten... 977 00:41:17,000 --> 00:41:19,000 Je bent zelf ook moe... 978 00:41:19,000 --> 00:41:21,000 Meestal eindigden wij in de speeltuin om te.. 979 00:41:21,000 --> 00:41:23,000 -Verzamelen voordat we weer naar huis gingen. 980 00:41:23,000 --> 00:41:24,000 Ja, precies. 981 00:41:24,000 --> 00:41:27,000 En dan was je zelf ook moe als ouder. 982 00:41:27,000 --> 00:41:30,000 Of is dat niet zo als wayfinding hoogleraar? 983 00:41:30,000 --> 00:41:35,000 Ik zat ook te denken over het dwalen of de weg kwijtraken. 984 00:41:35,000 --> 00:41:38,000 Ik heb er zelf geen ervaring mee in de Efteling. 985 00:41:38,000 --> 00:41:42,000 Maar wel dat ik als kind bijvoorbeeld mijn ouders kwijt was. 986 00:41:42,000 --> 00:41:46,000 Of zij mij, want ik was dan gewoon een soort van dromerig en afgeleid en ergens naartoe. 987 00:41:46,000 --> 00:41:48,000 En dan werd je in een keer bij je jas gepakt. 988 00:41:48,000 --> 00:41:50,000 Waar was je nou? 989 00:41:50,000 --> 00:41:53,000 En dat ik dat ook weer meemaak met mijn kinderen. 990 00:41:53,000 --> 00:41:55,000 Een van de twee is ook heel dromerig. 991 00:41:55,000 --> 00:41:58,000 Ja, en dan moet je dus inderdaad gewoon gaan kijken... 992 00:41:58,000 --> 00:42:00,000 Wat zou haar aandacht hebben getrokken? 993 00:42:00,000 --> 00:42:03,000 En daar dan naartoe en hopen dat je je kind weer... 994 00:42:03,000 --> 00:42:06,000 Dan ga je nadenken waar je je kind zou kunnen vinden. 995 00:42:06,000 --> 00:42:10,000 Dus dan is ze misschien inderdaad naar dat winkeltje toegegaan... 996 00:42:10,000 --> 00:42:13,000 want daar ruikt het zo lekker, weet je wel. 997 00:42:13,000 --> 00:42:16,000 Of ze had een tijdje dat ze jurkjes geweldig vond. 998 00:42:16,000 --> 00:42:18,000 Nu helemaal niet meer. 999 00:42:18,000 --> 00:42:21,000 Als ik dan een rek zag met prinsessen- en elfenjurkjes... 1000 00:42:21,000 --> 00:42:23,000 dan ging ik daar even kijken. 1001 00:42:23,000 --> 00:42:26,000 Ja, slim. Mijn ouders gingen altijd zoeken waar de frituur was. 1002 00:42:26,000 --> 00:42:27,000 Daar was ik. 1003 00:42:27,000 --> 00:42:28,000 Konden ze ook gewoon ruiken. 1004 00:42:28,000 --> 00:42:29,000 Ja, oké. 1005 00:42:30,000 --> 00:42:31,000 In de auto ook. 1006 00:42:32,000 --> 00:42:34,000 We gaan even nadenken over... 1007 00:42:36,000 --> 00:42:38,000 over toch verbeteringen eigenlijk. 1008 00:42:38,000 --> 00:42:40,000 Want kijk, de Efteling wordt groter en groter. 1009 00:42:40,000 --> 00:42:41,000 Het groeit en groeit. 1010 00:42:41,000 --> 00:42:43,000 Maar we houden natuurlijk aan die 89 procent vast. 1011 00:42:43,000 --> 00:42:44,000 Bos bedoel ik... 1012 00:42:44,000 --> 00:42:46,000 en 11 procent attracties. 1013 00:42:46,000 --> 00:42:48,000 Maar is het landschap... 1014 00:42:48,000 --> 00:42:51,000 Dat moet natuurlijk steeds blijven veranderen door de tijd. 1015 00:42:51,000 --> 00:42:52,000 Ben je klaar voor die groei? 1016 00:42:52,000 --> 00:42:54,000 Ja, natuurlijk zijn we klaar voor de groei. 1017 00:42:54,000 --> 00:42:57,000 Maar dat betekent wel dat we erop moeten blijven acteren. 1018 00:42:57,000 --> 00:42:59,000 Het wordt drukker in het park. 1019 00:42:59,000 --> 00:43:01,000 Er zijn meer gasten aanwezig... 1020 00:43:01,000 --> 00:43:04,000 die allemaal van A naar B willen of willen dwalen. 1021 00:43:04,000 --> 00:43:08,000 Ja, daar zullen wij het park wel op mee moeten laten groeien. 1022 00:43:08,000 --> 00:43:10,000 Dus waar je vroeger in het Sprookjesbos... 1023 00:43:10,000 --> 00:43:12,000 misschien een paadje nodig had van twee meter breed... 1024 00:43:12,000 --> 00:43:14,000 want daar konden makkelijk de gasten overheen... 1025 00:43:14,000 --> 00:43:16,000 die op dat moment in het Sprookjesbos waren op een dag. 1026 00:43:16,000 --> 00:43:18,000 Dat gaat vandaag de dag niet meer. 1027 00:43:18,000 --> 00:43:20,000 De eerste paden in het Sprookjesbos waren gewoon gravelpaden. 1028 00:43:20,000 --> 00:43:21,000 Rood gravel. 1029 00:43:21,000 --> 00:43:23,000 Wat vroeger op de tennisbaan lag, zeg maar. 1030 00:43:23,000 --> 00:43:25,000 Vandaag de dag zijn het gewoon wel rode klinkers. 1031 00:43:25,000 --> 00:43:27,000 Nog steeds de rode kleur, maar wel klinkers... 1032 00:43:27,000 --> 00:43:29,000 en een pad van gemiddeld vier meter breed. 1033 00:43:29,000 --> 00:43:31,000 En je had het over dreven... 1034 00:43:31,000 --> 00:43:33,000 Een woord wat ik voor het eerst hoorde... 1035 00:43:33,000 --> 00:43:36,000 Ik weet wel, in een nieuwbouwwijk wonen mensen aan de dreef. 1036 00:43:36,000 --> 00:43:39,000 Maar wat is dreef? Heeft het ook te maken met de toekomst? 1037 00:43:39,000 --> 00:43:42,000 Een dreef is eigenlijk een vorm van een bospad. 1038 00:43:42,000 --> 00:43:45,000 In natuurgebieden in bossen heb je dreven liggen. 1039 00:43:45,000 --> 00:43:48,000 Dat zijn eigenlijk de bredere paden, de bredere openingen... 1040 00:43:48,000 --> 00:43:52,000 die vaak ook dienst hadden als zijnde voor brandoverslag... 1041 00:43:52,000 --> 00:43:54,000 van het ene perceel naar het andere perceel. 1042 00:43:54,000 --> 00:43:56,000 Wij hebben het geadopteerd als zijnde... 1043 00:43:56,000 --> 00:44:00,000 Voor ons zijn het de belangrijkste navigatiepaden, breder dan de dwaalpaden. 1044 00:44:00,000 --> 00:44:04,000 En we vonden een dreef ook wel een mooi, chique woord. 1045 00:44:04,000 --> 00:44:08,000 Dus die heb je nodig om ook die groei te kunnen faciliteren. 1046 00:44:08,000 --> 00:44:10,000 Of in ieder geval waar we daarstraks ook mee begonnen... 1047 00:44:10,000 --> 00:44:14,000 Is om alle gasten toch nog even die nostalgische beleving... 1048 00:44:14,000 --> 00:44:17,000 van het Sprookjesbos mee te kunnen geven als ze dat zouden willen. 1049 00:44:17,000 --> 00:44:19,000 Zonder weer door dat hele bos te gaan. 1050 00:44:19,000 --> 00:44:23,000 Maar de Sprookjesbibliotheek, de nieuwe attractie, gaat geopend worden. 1051 00:44:23,000 --> 00:44:27,000 Waar staat die nou precies? 1052 00:44:27,000 --> 00:44:34,000 Die staat aan de kant van de oorspronkelijke hoofdingang, zoals deze genoemd wordt. 1053 00:44:34,000 --> 00:44:37,000 In de nabijheid van In den Ouden Marskramer. 1054 00:44:37,000 --> 00:44:39,000 Hij staat er nog niet, hoor. 1055 00:44:39,000 --> 00:44:41,000 En welk kleur pad gaat ernaartoe? 1056 00:44:41,000 --> 00:44:44,000 Daar loopt een rood pad naartoe, erdoorheen zelfs. 1057 00:44:44,000 --> 00:44:46,000 Maar als je het als dreef ziet, dan wordt het een bruin pad. 1058 00:44:46,000 --> 00:44:49,000 Ja, maar het ligt niet aan een dreef. Want er liggen geen sprookjes aan een dreef. 1059 00:44:49,000 --> 00:44:50,000 Oké. 1060 00:44:50,000 --> 00:44:52,000 Anders wordt het allemaal weer heel verwarrend. 1061 00:44:52,000 --> 00:44:56,000 Ik wil gewoon weten, de Sprookjesbibliotheek, want daar is deze podcast op gebouwd. 1062 00:44:56,000 --> 00:44:58,000 We hebben nog maar één aflevering te gaan hierna. 1063 00:44:58,000 --> 00:45:00,000 Wat gaan we nou zien daar? Kom nou eens op. 1064 00:45:00,000 --> 00:45:02,000 Die wordt heel natuurlijk. 1065 00:45:02,000 --> 00:45:03,000 Ja, wat is natuurlijk? 1066 00:45:03,000 --> 00:45:07,000 Mooi groen, mooie beplanting en heel mooi in het bos weggeplant. 1067 00:45:07,000 --> 00:45:09,000 Dus je moet hem echt gaan ontdekken. 1068 00:45:09,000 --> 00:45:11,000 Ja, maar goed, omdat we nu ook drakenplanten hebben... 1069 00:45:11,000 --> 00:45:14,000 We hebben de Aladdin tulpen en de rozen van Fabiola. 1070 00:45:14,000 --> 00:45:18,000 Is het ook een bibliotheek waar bijvoorbeeld boekweit geplant wordt? 1071 00:45:18,000 --> 00:45:21,000 Nee, het had gekund, maar dat gaan we niet doen. 1072 00:45:21,000 --> 00:45:24,000 Maar kun je een tipje van een kleine sluier oplichten? 1073 00:45:24,000 --> 00:45:26,000 Nee, je moet het echt gaan ontdekken. 1074 00:45:26,000 --> 00:45:27,000 Hij ligt in het bos straks. 1075 00:45:27,000 --> 00:45:28,000 Ja, oké. 1076 00:45:28,000 --> 00:45:30,000 En pas op, verdwaal niet, want dan zie je hem niet. 1077 00:45:30,000 --> 00:45:31,000 Nee, dwalen. 1078 00:45:31,000 --> 00:45:35,000 Nee, je moet dwalen, niet de gele paden nemen en dan kom je er vanzelf uit. 1079 00:45:35,000 --> 00:45:37,000 Ja, het rode pad. Prima. 1080 00:45:37,000 --> 00:45:40,000 Fenne, is jou nog iets opgevallen wat veranderd zou kunnen worden? 1081 00:45:40,000 --> 00:45:42,000 Of een verbeterpunt aan de Efteling? 1082 00:45:42,000 --> 00:45:47,000 Nou, ik kan me voorstellen dat het bewaren van die balans van mensen uitnodigen... 1083 00:45:47,000 --> 00:45:50,000 om te dwalen en ze niet teveel op de app te laten zitten... 1084 00:45:50,000 --> 00:45:54,000 dat daarvoor nodig is dat je steeds meer aandacht besteedt... 1085 00:45:54,000 --> 00:45:59,000 en steeds grotere gebaren maakt in de omgeving. 1086 00:45:59,000 --> 00:46:02,000 Dat onderscheid inderdaad van de hoofdpaden... 1087 00:46:02,000 --> 00:46:04,000 en die kan je gewoon volgen. 1088 00:46:04,000 --> 00:46:08,000 En precies wanneer zie je een herkenningspunt enzo... 1089 00:46:08,000 --> 00:46:13,000 Dat dat belangrijker wordt om te regisseren, omdat mensen zijn zo gewend... 1090 00:46:13,000 --> 00:46:16,000 je stapt in je auto, je stapt op de fiets, je loopt door de stad... 1091 00:46:16,000 --> 00:46:19,000 om altijd te navigeren op hun telefoon. 1092 00:46:19,000 --> 00:46:23,000 Om daar een soort tegenwicht aan te bieden, moet je heel erg letten op de inrichting... 1093 00:46:23,000 --> 00:46:28,000 hoe die wayfinding kan regisseren, vind ik wel een goed woord. 1094 00:46:28,000 --> 00:46:31,000 Ja, en ook heel belangrijk, ook natuurlijk kan zijn. 1095 00:46:31,000 --> 00:46:33,000 Eigenlijk wil je niet dat mensen die kaart pakken... 1096 00:46:33,000 --> 00:46:35,000 of je wil niet dat mensen die app pakken. 1097 00:46:35,000 --> 00:46:37,000 -Het moet een soort redmiddel zijn en niet het eerste. 1098 00:46:37,000 --> 00:46:40,000 Je moet mensen eigenlijk van nature gewoon laten lopen zoals ze lopen... 1099 00:46:40,000 --> 00:46:42,000 zonder dat ze er erg in hebben. 1100 00:46:42,000 --> 00:46:45,000 En dat is wat we op andere plekken in het attractiepark...We hebben recent... 1101 00:46:45,000 --> 00:46:48,000 het Dwarrelplein, het entreeplein, helemaal gerenoveerd. 1102 00:46:48,000 --> 00:46:50,000 En daar hebben we in eerste instantie heel erg gekeken naar... 1103 00:46:50,000 --> 00:46:53,000 er staan een aantal gebouwen, er komt een nieuw hotel bij. 1104 00:46:53,000 --> 00:46:57,000 Hoe gaan mensen zich gedragen? Mensen gaan bepaalde looproutes lopen. 1105 00:46:57,000 --> 00:46:59,000 Laten we die nou eens in eerste instantie op papier zetten... 1106 00:46:59,000 --> 00:47:03,000 en daarna kijken we, als we dat weten... 1107 00:47:03,000 --> 00:47:06,000 we verwachten dat mensen op die manier gaan lopen... 1108 00:47:06,000 --> 00:47:09,000 wat voegen we daar dan aan toe? 1109 00:47:09,000 --> 00:47:12,000 En in dit geval plantvakken, beplantingsgebieden of waterpartijen... 1110 00:47:12,000 --> 00:47:15,000 zodat je mensen ook helpt met keuzes maken. 1111 00:47:15,000 --> 00:47:17,000 Dus mensen letterlijk helpt sturen. 1112 00:47:17,000 --> 00:47:20,000 En dan zie je in de praktijk, waar vroeger mensen... 1113 00:47:20,000 --> 00:47:22,000 het Huis van de vijf Zintuigen onderdoor kwamen... 1114 00:47:22,000 --> 00:47:24,000 en in een rechte streep richting de Paroes Promenade liepen. 1115 00:47:24,000 --> 00:47:27,000 Want als je over de spoorlijn was, was je in het park. 1116 00:47:27,000 --> 00:47:29,000 Ja, dat park, daar had je al een paar honderd meter van gehad. 1117 00:47:29,000 --> 00:47:32,000 Alleen niemand ervaarde dat gebied als zijnde onderdeel van het park. 1118 00:47:32,000 --> 00:47:35,000 En nu door die keuzes te maken, door het plein eigenlijk een andere... 1119 00:47:35,000 --> 00:47:37,000 inrichting te geven, mensen ook de rust te geven... 1120 00:47:37,000 --> 00:47:39,000 om ook daar letterlijk te kunnen dwalen. 1121 00:47:39,000 --> 00:47:41,000 Want als ik nu hier links afsla... 1122 00:47:41,000 --> 00:47:43,000 En als kind kun je om een plantvak heen lopen... 1123 00:47:43,000 --> 00:47:45,000 en papa en mama lopen aan de andere kant... 1124 00:47:45,000 --> 00:47:47,000 en je ontmoet elkaar weer aan het eind van het plantvak. 1125 00:47:47,000 --> 00:47:49,000 Dat kan nu, dat kon toen helemaal niet. 1126 00:47:49,000 --> 00:47:51,000 En je ziet nu ook dat mensen letterlijk rustiger lopen... 1127 00:47:51,000 --> 00:47:53,000 dan dat ze vroeger daar liepen. 1128 00:47:53,000 --> 00:47:55,000 Ja, het was inderdaad zo, je kwam binnen... 1129 00:47:55,000 --> 00:47:57,000 en dan was het een soort van één grote stoet. 1130 00:47:57,000 --> 00:47:59,000 Zo snel mogelijkhet park in. 1131 00:47:59,000 --> 00:48:01,000 Ja, en best een beetje haastig. 1132 00:48:01,000 --> 00:48:03,000 Maar er was niks te beleven, behalve die friettent. 1133 00:48:03,000 --> 00:48:05,000 Maar dat was voor het einde van de dag. 1134 00:48:05,000 --> 00:48:07,000 Ja, maar het is ook de spanning van... 1135 00:48:07,000 --> 00:48:09,000 we gaan dat park in. 1136 00:48:09,000 --> 00:48:11,000 En dan ga je natuurlijk... 1137 00:48:11,000 --> 00:48:13,000 Want je wil altijd... 1138 00:48:13,000 --> 00:48:15,000 Nu ben ik op een leeftijd dat ik ook weer het Sprookjesbos in wil. 1139 00:48:15,000 --> 00:48:17,000 Je hebt gelijk, je hebt natuurlijk kinderen op een bepaalde leeftijd... 1140 00:48:17,000 --> 00:48:19,000 die willen gewoon naar die grote attracties. 1141 00:48:19,000 --> 00:48:21,000 De Vliegende Hollander en dat soort dingen. 1142 00:48:21,000 --> 00:48:23,000 Maar het enthousiasme begint natuurlijk bij de ingang. 1143 00:48:23,000 --> 00:48:27,000 En je wil ook zo snel mogelijk de drukte uit zijn natuurlijk. 1144 00:48:27,000 --> 00:48:29,000 Ja. 1145 00:48:29,000 --> 00:48:33,000 Wat ik ook altijd heel goed vind werken... 1146 00:48:33,000 --> 00:48:35,000 Eigenlijk begint de ervaring ook al wel... 1147 00:48:35,000 --> 00:48:37,000 op het parkeerterrein. 1148 00:48:37,000 --> 00:48:39,000 Want daar hoor je al de muziek... 1149 00:48:39,000 --> 00:48:41,000 en daar kom je al allemaal dingen tegen... 1150 00:48:41,000 --> 00:48:43,000 die helemaal in de Efteling-stijl... 1151 00:48:43,000 --> 00:48:45,000 Zelfs hoe je onthoudt waar je je auto hebt geparkeerd... 1152 00:48:45,000 --> 00:48:47,000 is al in Efteling-stijl. 1153 00:48:47,000 --> 00:48:49,000 Dus ik vind wel... 1154 00:48:49,000 --> 00:48:51,000 Moet je wel goed kijken, want aan het einde van de dag... 1155 00:48:51,000 --> 00:48:53,000 kan het wel best wel zijn dat je denkt... 1156 00:48:53,000 --> 00:48:55,000 Dat moet je onthouden, ja. 1157 00:48:55,000 --> 00:48:57,000 Maar snap je, ik vind wel... 1158 00:48:57,000 --> 00:48:59,000 Allemaal al momenten creëren... 1159 00:48:59,000 --> 00:49:01,000 waarop je stapje voor stapje... 1160 00:49:01,000 --> 00:49:03,000 steeds meer in die stemming komt. 1161 00:49:03,000 --> 00:49:05,000 Ja, dat is wel heel slim... 1162 00:49:05,000 --> 00:49:07,000 om dat ook al op de parkeerplaats te doen. 1163 00:49:07,000 --> 00:49:09,000 Is jouw lievelingsmuziek My Way? 1164 00:49:09,000 --> 00:49:11,000 Is jouw lievelingsmuziek My Way? 1165 00:49:11,000 --> 00:49:13,000 Als Wayfinding-expert? 1166 00:49:13,000 --> 00:49:15,000 Nee, nee, nee. 1167 00:49:15,000 --> 00:49:17,000 Ik dacht dat jij ging vragen... 1168 00:49:17,000 --> 00:49:19,000 lievelingsmuziek van een sprookje. 1169 00:49:19,000 --> 00:49:21,000 Ik zat helemaal op een ander spoor. 1170 00:49:21,000 --> 00:49:23,000 Ik dacht, wayfinding moet toch My Way... 1171 00:49:23,000 --> 00:49:25,000 van Frank Sinatra, dat moet een hoogtepunt zijn. 1172 00:49:25,000 --> 00:49:27,000 Prachtig. 1173 00:49:27,000 --> 00:49:29,000 Heb jij muziek in het Sprookjesbos... 1174 00:49:29,000 --> 00:49:31,000 die je mooi vindt? 1175 00:49:31,000 --> 00:49:33,000 De Indische Waterlelies, we hadden het er net ook over. 1176 00:49:33,000 --> 00:49:35,000 Die is zo leuk. -Ja, die is top. 1177 00:49:35,000 --> 00:49:37,000 Die zetten we in de auto al op. 1178 00:49:37,000 --> 00:49:39,000 Gewoon thuis al in de sfeer komen. 1179 00:49:39,000 --> 00:49:41,000 Het is gewoon een topnummer. 1180 00:49:41,000 --> 00:49:43,000 Ik heb nog een laatste vraag. 1181 00:49:43,000 --> 00:49:45,000 We hebben het net gehad over de details die je als bezoeker... 1182 00:49:45,000 --> 00:49:47,000 Op welke details zouden we moeten letten... 1183 00:49:47,000 --> 00:49:49,000 als landschapsarchitect? 1184 00:49:49,000 --> 00:49:51,000 Toch wat vaker naar de beplanting kijken. 1185 00:49:51,000 --> 00:49:53,000 Toch? Ja. 1186 00:49:53,000 --> 00:49:55,000 Dat is eigenlijk net zo mooi. 1187 00:49:55,000 --> 00:49:57,000 Maar als je niks zegt, dat we niet weten van... 1188 00:49:57,000 --> 00:50:02,920 drakenvarens, Fabiola hangt daar en Aladdin lelies... 1189 00:50:03,000 --> 00:50:05,440 Als je het niet zegt, waar moeten we dan naar kijken? 1190 00:50:05,600 --> 00:50:08,440 Je moet jezelf laten verwonderen, Paul. -Okidokie. 1191 00:50:09,840 --> 00:50:11,880 Heb jij nog één detail waarvan je denkt... 1192 00:50:12,000 --> 00:50:13,440 daar zouden de mensen echt op moeten letten? 1193 00:50:13,600 --> 00:50:16,840 Nou, misschien niet een detail, maar wel waar we het net over hadden. 1194 00:50:16,920 --> 00:50:20,280 De uitnodiging van laat de telefoon maar in je tas... 1195 00:50:20,360 --> 00:50:23,360 en kijk maar wat je allemaal tegenkomt. 1196 00:50:23,360 --> 00:50:27,360 En hoe dan je ervaring is, dat vind ik wel een mooie uitnodiging. 1197 00:50:27,440 --> 00:50:28,600 Daar ben ik het heel erg mee eens. 1198 00:50:28,760 --> 00:50:31,600 En dan wel filmpjes maken en foto's maken, maar doe hem maar lekker in je tas. 1199 00:50:31,720 --> 00:50:34,040 Eigenlijk heb je geen app nodig als je wilt dwalen. 1200 00:50:34,120 --> 00:50:36,040 Zeker niet. 1201 00:50:36,120 --> 00:50:37,600 Fijn dat jullie er waren. Het ga jullie goed. 1202 00:50:37,720 --> 00:50:39,400 En nogmaals, heel erg leuk dat jullie hier aan wilden schuiven. 1203 00:50:39,560 --> 00:50:42,240 Dit was alweer het einde van deze aflevering. 1204 00:50:42,360 --> 00:50:45,240 En als je de volgende keer denkt, ik verdwaal in de Efteling... 1205 00:50:45,360 --> 00:50:46,920 dan is het misschien wel de bedoeling dat je dwaalt. 1206 00:50:47,080 --> 00:50:48,240 Niet verdwaald, maar dat je dwaalt. 1207 00:50:48,360 --> 00:50:52,560 Dus laat het op je afkomen en houd je telefoon in de tas. 1208 00:50:52,720 --> 00:50:55,240 Heel erg bedankt. Bedankt voor het luisteren, voor het kijken. 1209 00:50:55,360 --> 00:50:59,720 Abonneer je op dit kanaal, zodat je geen enkele aflevering mist. 1210 00:50:59,880 --> 00:51:01,160 Tot de volgende keer. 1211 00:51:07,160 --> 00:51:09,760 Volgende week praten we met Efteling-directeur Koen Sanders... 1212 00:51:09,840 --> 00:51:13,720 en toekomstverkenner Deborah Nas over de toekomst van de Efteling.