Abonneren
Delen
Delen
Embedden
AI Wereld Vandaag houdt je dagelijks op de hoogte van het belangrijkste nieuws over kunstmatige intelligentie.
Van OpenAI en ChatGPT tot Google, Microsoft, Claude en de nieuwste AI-tools. Je hoort wat er gebeurt in de wereld van AI, welke ontwikkelingen ertoe doen en wat ze betekenen voor jou.
Kort, helder en toegankelijk. Zonder onnodige hype of ingewikkeld jargon. Ideaal om tijdens je ontbijt, onderweg of tussendoor bij te blijven.
AI Wereld Vandaag is een podcast van AIWereld.nl, dé Nederlandse website over kunstmatige intelligentie.
Dit is AI Wereld Vandaag, het is woensdag 28 oktober 2026.
Van een platform voor gameclips naar een geschat vermogen van één komma één miljard euro. De Nederlander Pim de Witte komt de Quote vijfhonderd binnen als miljardair. Zijn bedrijf General Intuition bouwt aan AI die niet alleen woorden voorspelt, maar ook probeert te begrijpen wat er gebeurt als je iets doet.
AI Wereld selecteerde vijf ondernemers uit de nieuwe rijkenlijst die zelf aan AI-technologie bouwen. Geen officiële ranglijst van de beste modellen en ook niet simpelweg de vijf rijkste mensen uit de sector. Het gaat om de vraag: wat zit er achter die vermogens?
Bij De Witte begint dat verhaal in games. Zijn bedrijf komt voort uit Medal, waar spelers videofragmenten delen. Met General Intuition werkt hij aan wereldmodellen: systemen die proberen te voorspellen hoe een omgeving verandert door een handeling.
Denk aan een speler die naar links stuurt. Waar komt de auto terecht? En wat verandert er als een andere speler tegelijk beweegt? Samen met onderzoekslab Kyutai ontwikkelde het bedrijf een speelbaar model dat situaties uit Rocket League nabootst. Een digitale wereld is daarbij een oefenplek. Betrouwbaar handelen buiten zo'n spel blijft een volgende uitdaging.
De tweede naam is Max Welling. Zijn vermogen wordt op vierhonderd miljoen euro geschat. Met CuspAI zoekt hij naar nieuwe materialen, bijvoorbeeld voor energieopslag of chips. Niet beginnen met een bekend materiaal en kijken wat je ermee kunt, maar gewenste eigenschappen opgeven en zoeken naar kansrijke kandidaten. Die moeten daarna nog worden gemaakt en getest. Een goed voorstel van AI is nog geen werkende batterij.
Douwe Kiela staat op tweehonderd miljoen euro. Hij is medeoprichter van Contextual AI en werkte mee aan onderzoek waarmee taalmodellen informatie uit externe bronnen gebruiken. Zo kan een assistent eerst in bedrijfsdocumenten zoeken voordat hij antwoord geeft. Handig als je niet wilt weten hoe een vakantiebeleid meestal werkt, maar wat jouw werkgever daadwerkelijk heeft afgesproken.
Dan Sid Sijbrandij, bekend van GitLab. Zijn geschatte negenhonderd miljoen euro hangt vooral samen met dat ontwikkelplatform. Zijn AI-activiteiten lopen onder meer via Kilo Code, een programmeerassistent die hij mede oprichtte. Dat onderscheid telt: niet zijn hele vermogen is verdiend met AI.
En Alex Mans, met naar schatting honderdvijfenveertig miljoen euro. Hij richtte FLYR op, dat onder meer luchtvaartmaatschappijen helpt bij prijzen, aanbiedingen en boekingen. AI die niet met jou praat, maar op de achtergrond helpt bepalen hoe een bedrijf verkoopt.
Het zijn schattingen van persoonlijke vermogens, geen jaarinkomens of bedragen die deze bedrijven dit jaar hebben verdiend. Wat de selectie wel laat zien: Nederlandse AI-ondernemers bouwen aan heel verschillende toepassingen. Van games en materialen tot de software achter je vliegticket. De AI-economie is groter dan de bekendste chatbot op je telefoon.
Bij de rijksoverheid gaat het ondertussen niet om rijker worden, maar om minder uitgeven. Het kabinet wil AI inzetten voor een productievere overheid. Alleen volgt de concrete rekensom pas in het eerste kwartaal van tweeduizendzevenentwintig.
De plannen die maandag zijn gepubliceerd, noemen een brede bezuinigingsopdracht: negenhonderd miljoen euro in tweeduizendzevenentwintig, oplopend tot drieënhalf miljard per jaar vanaf tweeduizendvijfendertig. Over meerdere jaren zouden ongeveer vijfentwintigduizend voltijdbanen verdwijnen.
Dat zijn niet vijfentwintigduizend banen waarvan is aangetoond dat AI ze kan overnemen. De plannen gaan ook over gebouwen, gezamenlijk inkopen, eenvoudigere regels en keuzes over welke taken de overheid nog uitvoert. Hoeveel AI daaraan moet bijdragen, is nog niet uitgewerkt.
Neem een medewerker die dankzij AI een dossier sneller samenvat. Die kan vervolgens meer aanvragen behandelen. Voor een burger die op een antwoord wacht, kan dat winst zijn. Maar als dezelfde mensen in dienst blijven en extra software nodig is, daalt de personeelsrekening niet vanzelf.
Daarom moet een besparingsplan verder kijken dan het aantal minuten dat een chatbot wint. Wat kosten de software, de opleiding en de controle? Worden fouten sneller hersteld of ontstaan er juist nieuwe? En gebruik je de gewonnen tijd voor minder uitgaven of voor betere dienstverlening?
Dat zijn verschillende doelen. Het kabinet heeft een financieel eindpunt genoemd, maar moet nog laten zien welk deel daarvan met AI haalbaar is. Begin volgend jaar moet die onderbouwing volgen.
In de gamewereld draait een nieuwe discussie juist om het materiaal waarmee AI wordt ontwikkeld. De beheerders van Open3DLab beschuldigen een aan Roblox gekoppelde automatische downloader van het meenemen van ruim honderdvijfenveertig gigabyte aan driedimensionale modellen.
Het gaat volgens hun verklaring om meer dan duizend bestanden van drie websites, opgehaald op vijftien en zestien oktober. Zulke modellen bevatten bijvoorbeeld personages en voorwerpen voor digitale werelden.
Het programma identificeerde zich met een e-mailadres van Roblox en een verwijzing naar AI-onderzoek. Dat is een aanwijzing, geen sluitend bewijs van wie het bestuurde. Zo'n identificatie kan door de maker van de software zelf worden ingevuld.
De beheerders zeggen dat veel projecten een licentie hadden die commercieel gebruik uitsluit. Ook materiaal voor volwassenen werd meegenomen. Maar of de bestanden daadwerkelijk voor AI-training zijn gebruikt, weten ze niet. Evenmin is aangetoond dat ze in een product voor spelers terechtkwamen.
In hun verklaring melden de beheerders dat vragen aan Roblox onbeantwoord bleven. Ze hebben hun technische logboeken bewaard voor mogelijke controle.
Hun vraag is concreet: wie heeft ons werk opgehaald en wat gebeurt ermee? De verdenking is serieus, maar het ontbrekende antwoord mogen we niet zelf invullen. Dat iets op internet staat, vertelt op zichzelf nog niet waarvoor de maker het beschikbaar heeft gesteld.
Ook bij een foto die je online tegenkomt, is de herkomst belangrijk. Google Foto's kan bij sommige bestanden laten zien welke AI-bewerkingen zijn vastgelegd. AI Wereld publiceerde daar gisteren een praktische uitleg over.
Je opent de foto in de mobiele app en kijkt in het informatiepaneel. Bij ondersteunde bestanden staat daar informatie over hoe het beeld is gemaakt en bewerkt. Die herkomstgegevens kunnen door de gebruikte camera of software digitaal zijn ondertekend.
Dat werkt anders dan een detector die alleen naar de afbeelding kijkt en gokt of die door AI is gemaakt. Het systeem leest een vastgelegde geschiedenis. Maar niet ieder apparaat legt die vast, en niet iedere bewerking bewaart de gegevens.
Geen AI-label betekent dus niet dat een foto zeker onbewerkt is. En een AI-label betekent niet automatisch dat de hele afbeelding verzonnen is. Misschien is alleen een voorbijganger uit de achtergrond weggehaald.
Stel dat iemand een spectaculaire stormfoto deelt. Zelfs een onbewerkte opname kan van jaren geleden zijn of op een andere plek zijn gemaakt. De technische geschiedenis vertelt niet of het onderschrift klopt.
Voor deze controle heb je de app op Android of iPhone nodig. De informatie over deze herkomstbewijzen is niet beschikbaar in de webversie. Het is een extra aanwijzing, geen keurmerk dat een foto waar is. Wie twijfelt, kan ook vragen om het oorspronkelijke bestand en nagaan waar de foto voor het eerst verscheen.
We eindigen met iets dat je zelf kunt gebruiken, zonder een miljardenbedrijf te bouwen: een opgenomen gesprek uitschrijven op je eigen computer.
De gratis app Buzz kan audio en video omzetten in tekst. Het programma bestaat al langer; AI Wereld zette gisteren de mogelijkheden op een rij. Het is beschikbaar voor Windows, Linux en geschikte Macs en gebruikt onder meer de spraakherkenning van Whisper.
Denk aan een interview dat je wilt uitwerken, een opgenomen presentatie of een gesproken idee onderweg. Je kiest het bestand, de taal en een model. Daarna laat je Buzz de tekst maken. Je kunt het resultaat ook als ondertiteling bewaren.
Voor lokale verwerking download je eerst een spraakmodel. De opname hoeft dan niet naar een externe transcriptiedienst. Let wel op de instelling: Buzz biedt óók een optie die de opname via een externe dienst verwerkt. Alleen het programma installeren betekent dus niet dat iedere opdracht automatisch op je eigen computer blijft.
De snelheid hangt af van je apparatuur en het gekozen model. Een klein model kan sneller klaar zijn, maar meer correctiewerk opleveren. Begin daarom met een kort fragment waarin ook lastige namen of minder duidelijke spraak voorkomen. Dan hoor je snel of de tekst bruikbaar is.
En luister belangrijke uitspraken terug. Een verkeerd bedrag of een gemist woordje 'niet' kan de betekenis omdraaien. Lokaal verwerken geeft je meer grip op waar de opname wordt verwerkt, niet automatisch op de juistheid van iedere zin.
We begonnen met Nederlandse ondernemers die honderden miljoenen waard zijn. Maar de waarde van AI zit soms ook in iets veel kleiners: minder tijd kwijt zijn aan uittypen, terwijl je zelf bepaalt waar je opname blijft.
Vond je dit een interessante aflevering? Volg dan AI Wereld Vandaag en stuur deze aflevering door naar een vriend of collega die ook wil bijblijven.
Deze productie is gerund door AI. Meer leren en lezen? Kom langs bij AI Wereld punt en el. Daar zitten wél mensen aan de knoppen overigens.