Subscribe
Share
Share
Embed
In de allereerste Efteling-podcast gaat presentator Paul de Leeuw op zoek naar Het Geheim van de Efteling. In zeven afleveringen gaat hij dieper het Sprookjesbos in, het kloppende hart van de Efteling. Tussen fantasie en vakmanschap ontmoet Paul ontwerpers, makers en andere creatieve breinen van binnen én buiten het park. Vanuit een sprookjesachtige locatie in de Efteling ontrafelen zij samen bijzondere verhalen, verborgen geheimen en de magie die de Efteling al generaties lang tot leven brengt. Veel luisterplezier!
Welkom bij de allereerste aflevering van
Het Geheim van de Efteling.
Een nieuwe podcastserie gaan we maken
en ik las al, dit is het eerste seizoen.
Dus ik neem aan dat ik hier zo de komende 24 jaar
ga zitten als host van deze Efteling-podcast.
Het Geheim van de Efteling.
En ik spreek eigenlijk elke aflevering met een
medewerker van de Efteling en een gast van buitenaf.
En dan gaan we samen eigenlijk op zoek
naar het geheim van de Efteling.
Een kijkje achter de schermen, hoe wordt het park
gemaakt en hoe wordt het draaiend gehouden.
En hoe kijken we naar de Efteling in de toekomst.
En dit seizoen gaan we het vooral
hebben over het Sprookjesbos.
Want daar is het eigenlijk allemaal begonnen.
En we hebben als gast iemand dus uit de Efteling.
Dat is Jeroen, Jeroen Verheij.
Je bent ontwerper, huidige ontwerper van de Efteling.
Klopt, één van de.
Ja, hoeveel zijn er dan?
Op het ogenblik zijn we met z'n vieren.
En we hebben er dit jaar zelfs een leerling ontwerper bij.
Ik zeg het niet goed, het is geen leerling ontwerper.
Een stagiaire?
Nee, iets meer dan dat.
Oké.
Een heel getalenteerde jongen.
Maar waarom noem je dan
gewoon niet een getalenteerde jongen?
Bij deze.
Precies.
Een heel getalenteerde jongen die je
waarschijnlijk gaat overnemen over een paar jaar.
Ja, die kans is heel groot.
Daarom wilde ik het er eigenlijk niet
over hebben, maar het is al gebeurd.
Hoe lang werk je hier al als ontwerper?
Als ontwerper sinds 2011.
Ik ben in 2008 in dienst gekomen
als illustrator op de retail afdeling.
Dat was een soort voorbode daarvan.
Maar eigenlijk werk ik al sinds 1992 in de Efteling.
Ik ben begonnen als hotdogverkoper in het park.
Dit is al heel veel informatie voor deze eerste podcast.
Houd dit vast Jeroen, dan ga
ik eerst de andere gast introduceren.
Dan gaan we vooral beginnen met die hotdog.
Francine, Francine Oonk.
Jij bent hier, je bent voor beroep...
Ben je grafisch ontwerper?
Nee, ik ben kunstenaar en
technisch adviseur bij Royal Talens.
Oké, een mond vol.
Maar jij bent hier omdat jij eigenlijk een
erfgenaam bent van Anton Pieck.
Ja, klopt.
Dat is jouw over, over, over, over, over, overgrootvader
Nou, zo oud...
Maar vier generaties of drie?
Hij is mijn overgrootvader, ja.
We noemen hem een beetje opa,
anders wordt het wat verwarrend.
Ja, klopt.
En we gaan het zometeen hebben over Anton Pieck,
die eigenlijk het Sprookjesbos heeft ontworpen.
Ja, hij heeft de tekeningen gemaakt.
Maar het was meer dan alleen opa.
Ja, ik zie hele grote ogen van Jeroen.
Ja, je mag er trots op zijn, maar ja, goed.
Nee, maar hij was natuurlijk wel de man die de
Efteling heeft gemaakt, althans het Sprookjesbos.
Ik denk dat je tot op de dag van
vandaag nog wel zijn afdruk ziet, ja.
Zijn handtekening.
100 procent.
Ja. Zeker.
Laten we het eerst hebben
over een werkdag bij de Efteling.
Jeroen, wat heb je vandaag gedaan?
Je werd vanmorgen wakker...
Wat heb je tot nu toe gedaan in de Efteling?
Ja, vanuit mijn functie gezien is dat heel breed.
Want ontwerper voor de Efteling houdt in dat je dingen mag verzinnen, dingen mag schetsen, uitwerken.
Maar ook in de uitvoering van
projecten heel nauw betrokken bent.
Dus dan ben je daadwerkelijk in het park bij
de bouw of de totstandkoming van een attractie.
Maar vanmorgen, wat heb je vanmorgen gedaan?
Je tanden gepoetst?
Sowieso.
Op de fiets gesprongen.
Ik woon hier vijf minuten vandaan in Kaatsheuvel.
Woont iedereen die hier werkt vijf
minuten van de Efteling vandaan?
Ja, een heel paddenstoelendorp gebouwd.
Is hier geen woningnood?
Is hier voor iedereen wel een huis?
Of een paddenstoel.
Het valt eigenlijk wel mee volgens mij,
hoeveel mensen er echt in Kaatsheuvel wonen.
Nou, ik ben hier binnengekomen.
Ik moet zeggen, het was fantastisch
om hier na zoveel jaar weer te komen.
Ik vroeg me ook af, waarom kom ik niet vaker?
Omdat mijn kinderen natuurlijk een leeftijd hebben
dat je niet meer met je kinderen naar de Efteling gaat.
Maar ik zei net ook, je moet hier gewoon ook
een middagje naartoe met je man of met je moeder.
De Efteling is ook heel leuk zonder kinderen.
Precies.
Maar ook dat je door het Sprookjesbos loopt...
Dat je alles weer herkent...
Je herkent de wassende kabouter weer,
en de geluiden die je hoort.
En de liefde die je gelijk weer voor elkaar voelt.
Maar ook dat je er bent.
Het was heel leuk om te ervaren.
Maar toen heb ik ook allemaal mensen
gesproken die al heel lang in de Efteling werken.
Want ze gaan ook nooit weg.
En ze wonen allemaal hooguit dertien
minuten bij de Efteling vandaan.
Eéntje woonde er dan in Vught.
Dat is ook dichtbij.
Dat is ook te fietsen, toch?
Met een elektrische fiets.
- Dat is te doen.
Er zijn ook mensen die dat doen, ja.
Maar ja, ik woon heel dichtbij.
En dan kom ik 's ochtends aan bij de Efteling...
En dan start ik mijn computer op.
Dat is dan wel heel anders dan meneer
Pieck natuurlijk destijds deed.
Hoor je dan gelijk zo'n Efteling-liedje?
Als je het zo instelt, maar zo ver ga ik niet.
Vanochtend ben ik nog even
naar het Sprookjesbos geweest.
Over het Sprookjesbos gesproken...
Want daar zijn we nu bezig...
Daar gaan we het straks wel even over hebben.
Over de vernieuwing van het Sprookjesbos.
Ja.
En daar zijn al wat werkzaamheden
gestart sinds afgelopen week.
Dus dan gaan we kijken met de
uitvoerder in dit geval hoe het ervoor staat.
En wat er al gebeurd is.
Ja.
En wat heb jij gedaan vandaag?
Een pokkeneind gereden hier naartoe.
Waar woon jij dan?
Ik woon in Brummen.
Ja, dat is niet bij de Efteling.
Nee, dat is zeker niet bij de Efteling.
Anders was ik hier wel vaker.
Hoewel ik hier wel vrij regelmatig ben.
Ik heb mijn hondje uitgelaten.
Katje gevoerd...
Mijn tekenspullen gepakt.
De route uitgestippeld.
En ik ben na de files in alle rust hier naartoe gereden.
Ik heb nog even fijn bij Jeroen op de afdeling gezeten.
Ik teken daar ook heel graag.
Heel leuk, ze zat daar met een schetsboek.
- Op de afdeling?
Ja.
Dat doe je vaker?
Ik heb het eerder gedaan.
En ik heb de intentie om dat vaker te doen.
Want het is een afdeling die zo bruist.
Als ik dat ooit kan vangen in een werk...
Ja, ik denk dat ik dan mezelf
echt kunstenaar durf te noemen.
Kijk, als je nou aan jouw overgrootvader denkt...
Anton Pieck.
Dan weet ik precies.
Het is feeëriek.
Het is sprookjesachtig.
Het is veel.
Het is verhalend.
Maak je ook dat soort tekeningen?
Is dat ook jouw kunst?
Nee, nee, nee.
Wat ik vooral van hem heb meegekregen,
is dat je moet beseffen dat als je talent hebt...
Dat je bereid moet zijn daar heel hard voor te werken.
Een enorme werkdrift.
En ook een bepaalde hoeveelheid ambitie.
Om echt wat te willen maken.
Ik denk dat ik dat vooral van hem heb meegekregen.
Dat is heel wat.
Ja, dat wil ik zeggen.
Ik teken niet om te tekenen wat hij heeft getekend.
En dat moet je ook niet willen.
Daarom ben ik eigenlijk ook wel heel
blij dat ik mijn eigen achternaam draag,
en niet zijn achternaam.
Want dan zou je er bijna niet van los kunnen komen.
Nee.
Laten we toch eens even naar
die overgrootvader van je gaan.
Anton Pieck.
Hoe is hij in de Efteling gekomen?
Of betrokken bij de Efteling?
Het is eigenlijk wel een wonder dat
hij er uiteindelijk bij betrokken is geraakt.
Dus er is hem gevraagd door...
Als ik me niet vergis...
De zwager van de burgemeester.
Dat zeg ik goed.
Van welke burgemeester?
Van meneer van der Heijden.
Van Kaatsheuvel.
Was dat Kaatsheuvel?
Ja, Loon op Zand.
Gemeente Loon op Zand.
Waar Kaatsheuvel onder valt.
Ja, voordat ik hier dadelijk vloek.
Dat mag niet.
Nee.
Is hij gevraagd.
Omdat hij de Sprookjes van 1001
Nacht en Grimm zo mooi had geïllustreerd.
En eigenlijk...
Nou ja...
En waar had hij dat gedaan?
1001 Nacht en Grimm...
Al in de Efteling?
Nee, nee, nee. Zeker niet.
Dat zijn boeken...
Hij heeft meer dan 300 boeken in zijn leven geïllustreerd.
Allemaal gelezen.
Moet ik er toch nog even bij vertellen.
En hij heeft in de oorlogstijd
bijvoorbeeld 1001 Nacht geïllustreerd.
Hij heeft al in de jaren dertig veel gereisd.
Onder andere naar Marokko.
Jaren dertig vorige eeuw, mensen.
Wat heel bijzonder is.
En dat heeft geresulteerd in prachtige illustraties.
En die illustraties waren aanleiding voor
de heer Reijnders om opa te vragen.
Maar hij dacht, ja jongens, dat ga ik echt niet doen.
Papier-mâché-dorpje wat na
een pufje van de wind in elkaar zakt.
Daar ga ik niet aan beginnen.
Hij was misschien wel de eerste die het gevraagd
had om een soort 3D te maken van zijn tekeningen.
Ik denk dus dat hij zich dat helemaal niet beseft heeft.
Maar goed, uiteindelijk heeft
hij toch uit beleefdheid gezegd...
Kom maar een kopje koffie drinken.
En het verhaal gaat, toen zijn vrouw
hem in de voorkamer hoorde lachen...
Wist ze, oké, het is gedaan.
Hij is om.
Dit gaat hem worden.
Maar waarom moest hij dan zo lachen? Van de gekheid?
Nee, ik denk meer omdat het gewoon
een heel fijn gesprek is geweest.
En dat twee, vermoed ik, totaal verschillende
zielen elkaar gevonden hebben in dit avontuur.
Mag je het wel noemen.
En het ging dan om tien sprookjes.
Of lag dat idee er toen nog niet?
Ik weet niet of het eerste idee meteen tien was.
Weet jij dat, Jeroen?
Nou, ik was er zelf niet bij.
Nee, ik ook niet.
De overlevering vertelt dat de eerste iteratie
van het Sprookjesbos bestond uit tien sprookjes.
En toen zei hij gewoon in eerste instantie,
over het verhaal, nee, dat ga ik niet doen.
Klopt.
Dat ga ik niet doen, dat valt om.
Met de regen en de wind.
Hij wilde alleen kwaliteit.
Dus als hij al iets ging doen.
En dan nog gaat het verhaal dat
op het moment dat het er stond.
Dat hij zoiets had, ik moet maar ver uit de buurt blijven.
Want dit wordt een fiasco.
Dit wordt verschrikkelijk.
En uiteindelijk hoorde hij op de
radio dat mensen in de file stonden.
En dat is echt zo'n geweldige quote.
Dat hij zei, ja, ik durf het bijna niet hardop te zeggen,
maar ik vond het eigenlijk wel heel tof.
Hij vond het eigenlijk een beetje gemeen van zichzelf.
Dat iedereen in de file stond.
Het succes.
Weet je wat voor man je overgrootvader was?
Behalve dat hij ambitieus en talentvol was en hard werkte.
Ik weet het meeste natuurlijk ook wel uit overleveringen.
Want ik was tien en ik zag hem niet heel vaak.
Want hij was mijn overgrootvader.
Ik denk zachtmoedig.
Maar hij wist ook wel donders goed wat hij wilde.
En ook een beetje dat hij kon lachen om andermans files.
Ja, hij had enorm veel humor.
Maar hij was tegelijkertijd heel bescheiden.
Dus vandaar ook, ik durf het bijna niet te zeggen.
Maar ik vond het eigenlijk wel heel grappig.
Hij had ontzettend veel humor.
Hij was heel acrobatisch.
Hij wilde eigenlijk bij het circus.
Leuk hè?
Daarom zie je ook in heel veel van zijn
kalenderplaten het circus terug.
Circus Varieté zie je vaak terugkomen.
Hij was helemaal waus van het circus.
Leuk.
Stond gelukkig niet in de vacaturetekst.
Dat ik acrobatisch moest zijn.
Het is een hele toffe foto van hem.
Dat hij als jongvolwassen man...
De meesten zien hem als oude knokige man.
Jongvolwassen man een salto in de duinen deed.
En die is fantastisch.
Jeroen, kan je je voorstellen... want jij bent nu ontwerper...
Je maakt hier dus ook echt
mooie nieuwe dingen voor de Efteling.
Dat je 'nee' zegt tegen zo'n groot project?
Nee, eerlijk gezegd niet nee.
Want ontwerpen bij
de Efteling is altijd mijn droom geweest.
Stel je nou voor dat er een
futuristisch project komt over 60 jaar...
Met een enorme nieuwe techniek, weet ik veel.
Ja, ik kan me wat dat betreft wel voorstellen.
Dat je toch in ieder geval twijfelt.
En denkt, hoe gaat het dan uitpakken.
Als je helemaal niet weet wat het gaat worden.
En gevraagd wordt om iets wat je wel kunt.
En waar je goed in bent.
Want hij was natuurlijk
fantastisch in het tekenen en schilderen.
Dat er dan ineens zo'n vraag wordt gesteld.
Van iets wat je helemaal niet op je netvlies kunt toveren.
Ja, kan ik me wel voorstellen dat je dan
even achter je oren moet krabben.
Maar toen stond je dus als hotdogverkoper in de Efteling.
Over welke tijd hebben we het dan?
Begin jaren 90.
Oké, en hoeveel kostte de hotdog toen nog?
Ja, dat was nog voor de eurotijd.
Ik moest omrekenen naar alle valuta van heel Europa.
En dan werden alle hotdogs bij jou besteld?
Had je toen nog haar?
Ja, maar eigenlijk is het van die job minder geworden.
Het was vreselijk.
Dat was echt geen leuke baan.
Waarom was het dan geen leuke baan?
Nou, ik ben creatief.
En veel creatieve mensen zijn niet zo goed met getallen.
En bij mij is dat extreem.
Ik ben heel slecht met getallen.
En je moest die rijen mensen die voor
dat karretje stonden allemaal helpen.
En op tijd die broodjes weer in de stoomoven doen.
Nou, heel verhaal.
En al die valuta omrekenen.
Het was verschrikkelijk.
Oké, hoe lang heb je dat gedaan?
Een jaar.
Oké.
En toen ben je gepromoveerd naar?
Acteur.
Ik ben acteur in het park...
entertainer geworden.
Maar niet direct daarna.
Dat kwam iets later.
Oké.
Want je bent wel naar de kunstacademie gegaan.
Voordat mensen denken, je kunt van
hotdogverkoper opeens ontwerper worden.
Ja.
Maar die heb ik niet afgemaakt.
Hoeveel jaar heb je dat dan gedaan?
Ook een jaar.
Dat was hetzelfde jaar.
Vijf hotdogs verkopen.
Maar uiteindelijk ben je natuurlijk, je bent creatief.
Want anders kom je niet op zo'n functie zoals nu terecht.
Wat heb je dan gedaan als acteur in de Efteling?
Ja, diverse rollen.
Van koning tot prinsje, tot jager, tot lakei.
Maar waar was dat dan?
Niet in het Sprookjesbos?
We begonnen in het Sprookjesbos.
Later heb ik zelf acts ontwikkeld en ontworpen.
Dat was freelance overigens.
Maar wel al ontworpen en voor de Efteling gemaakt.
Dat waren acts die aansloten op
de attracties waar ze zich afspeelden.
En hoe lang heb je dat gedaan?
Een jaar of tien bij elkaar.
En deels ook overlappend.
O, dan begrijp ik het. Je begint als prinsje...
En na tien jaar, ben je opeens een jager.
Dan heb je zo weinig haar,
dan moet je promoveren.
Ja, zo gaat dat.
Dat begrijp ik wel.
En wat is dan de stap geweest dat je
nu dan ontwerper bent voor de Efteling?
Officieel ontwerper.
Ik was altijd aan het tekenen en aan het toneelspelen.
Dus die combinatie was altijd heel leuk.
En er was op een gegeven moment een vacature.
Die zag ik toen ik hier aan het toneelspelen was.
Toneelspelen, aan het acteren was.
Er hing een vacature,
illustrator op de afdeling merchandise.
En ik denk dat is het.
Want mijn droom was weliswaar dat ik
ooit bij de Efteling zou gaan ontwerpen.
Maar ik wist ook, of dacht, laat ik het zo zeggen.
Dat gaat mij nooit lukken.
Want het is allemaal heel hoogdravend, artistiek.
En als je bij de Efteling binnenkwam...
Welke attractie of welk gebouw vond je dan het mooiste?
Wat deed jou dan het meeste?
Fata Morgana.
O ja.
Dat is nog steeds mijn favoriete attractie.
O ja?
En waarom?
Toch jammer.
Ja, dat is niet van Anton Pieck.
Nee, jammer.
We komen zo bij je opa terecht hoor.
Ja, waarom?
De hele wereld die daar wordt gecreëerd.
En dat is eigenlijk wat nu ook mijn werk is.
Het creëren van werelden.
En Fata Morgana is natuurlijk gewoon,
zodra je het plein op loopt al...
Maar zeker als je de attractie binnenvaart...
Een compleet andere wereld waarin je terechtkomt.
Dat we dat voor elkaar krijgen.
Of dat ze dat toen voor elkaar kregen.
Ja, ongelooflijk mooi.
Voordat we ruzie krijgen met de erfgename...
Wanneer ervaarde jij dat jouw opa, jouw overgrootvader...
de man was die dit allemaal,
die alle sprookjes heeft ontworpen?
Het Sprookjesbos.
Hoe gaat het dan met een familie?
Word je nu binnengebracht?
Of mocht je bij de opening?
Want bij de opening was je natuurlijk niet.
Nee, heel eerlijk gezegd ben
ik me daar nooit bewust van geweest.
Pas toen ik zelf veel ouder werd.
En me ging verdiepen.
Überhaupt in wie ben ik eigenlijk?
Nou ja, we kennen dat allemaal.
Dus ik ben daar als kind bijna niet geweest.
Wat raar.
Ja, maar het was...
Ik denk dat dat bij heel veel families wel zo is.
Van ja, je kan wel een beroemd iemand hebben.
Maar doe maar gewoon.
Dan doe je al gek genoeg.
En je gaat ook niet pronken met zijn veren.
Maar ging je als kind wel naar de Efteling toe?
Nee, bijna niet.
Maar het is toch leuk om
als kind naar de Efteling te gaan?
Ja, mam, sorry.
Ja, nee.
Ja, ik weet het ook eigenlijk niet.
Ik weet wel dat toen ik zeg maar...
Tweede helft tienerjaren, nog voor mijn twintigste...
Mijn eigen rijbewijs op een gegeven moment.
En nou ja, mijn lief dacht.
Hé, dat is eigenlijk wel tof.
Met eigenlijk al mijn neefjes en nichtjes.
En toen hebben we gezegd.
Oké, we gaan gewoon met de neven en nichten elk jaar.
En iedereen die niet kan rijden, stapt bij ons in.
En zo zijn we eigenlijk elk jaar gegaan.
En op een gegeven moment
kwam ook de Winter Efteling erbij.
Maar je wist wel dat je overgrootvader dit had ontworpen?
Uiteindelijk natuurlijk wel.
Ja, maar er werd eigenlijk niet over gesproken.
Wat raar.
Ja.
- Bijzonder
Is dat raar?
Nou ja, nee, dan is het niet raar.
Maar ik vind het wel raar.
Wordt er bij jou thuis altijd over jou gesproken dan?
Nou, dat is eigenlijk een wet bij ons.
Ze worden 's morgens wakker met
'vlieg met me mee naar de regenboog.'
Ze gaan naar bed met 'ik heb een steen verlegd.'
Nee, nee, nee.
Nee, je hebt gelijk.
Nee, maar dit is wat anders.
Kijk, je gaat altijd naar de Efteling als kind.
En wij gaan met onze kinderen naar de Efteling.
Dus ik dacht...
Jij wordt ook wel meegenomen naar de Efteling.
Niet omdat het voor je overgrootvader was.
Maar wel omdat het een kinderervaring is.
En dan zou ik tussen neus en lippen zeggen...
Kijk, dit is het Sprookjesbos.
Dat is van opa.
Begrijp je?
Ja, ik snap wat je bedoelt.
Daar staat die meneer met die hotdogs.
Die niet kan tellen.
Ik doe dat wel met mijn eigen kinderen.
Dus die krijgen dat of ze nou willen of niet mee.
Maar begrijp me niet verkeerd.
Het was wel vrij duidelijk dat opa iemand
was die waanzinnig goed kon schilderen, tekenen.
We hebben veel werk van hem thuis hangen.
We hebben atelierwerken.
Je wil zeggen de Efteling is een
onderdeel van zijn grote, rijke oeuvre.
Precies, ja.
Ja, dat is wel heel duidelijk, ja.
Kun jij mij uitleggen, hoe werkte jouw opa?
Wat was zijn techniek?
Wat gebruikte hij ook voor technieken?
Heb je even?
Ja, zeker.
Genoeg.
Nee, heel veel.
Dus hij is niet alleen ontwerper.
Hij heeft meer dan 300 boeken geïllustreerd.
Maar hij is eigenlijk begonnen met een grafisch oeuvre.
Dat is echt fantastisch.
En dan was het niet alleen houtsneden,
maar ook droge naalden, etsen.
Steendruk heeft hij gedaan.
Hij was altijd nieuwsgierig.
Veel gereisd, veel reistekeningen.
Ook weer die nieuwsgierigheid.
Enorm oog voor detail.
Ik vermoed dat hij een fotografisch geheugen had.
Want hoe hij dat alles heeft kunnen onthouden.
Ik weet het niet.
Olieverfschilderijen heeft hij ook gemaakt.
Hij heeft ook nog huizen ontworpen.
En waar zat hij?
Zat hij op eenzelfde plek in het huis te maken?
Ja, de eerste verdieping was van hem.
Daar had hij een voor- en achterkamer.
Dat was ook echt van hem.
En hij zat in een, voor zijn doen,
voor die tijd, een nieuwbouwwoning.
Dat vond hij verschrikkelijk.
Dus hij heeft ook glas-in-lood raampjes
laten zetten voor zijn ramen.
Zodat dat een beetje de sfeer van weleer meekreeg.
Ja, dat hebben wij nu ook. We zitten
nu in de Troonzaal van Raveleijn.
Maar dit is ook inderdaad allemaal glas-in-lood.
Maar je hebt ook een foto meegenomen
van de werkkamer, volgens mij.
Nou is dit wel een podcast, lieve podcastluisteraars.
Maar er staat een camera.
Er staat een camera, dus zoek
maar even uit waar je het kan vinden.
Ik denk op de Efteling-site.
Ja, je ziet ook dat hij de kamer
heeft volhangen met gekkigheden.
Wil jij hem ook nog even zien, Jeroen?
Ach ja.
Attributen die hij zijn leven lang verzameld heeft.
Dus hij is nooit, laat ik zeggen,
financieel een rijk man geweest.
Maar hij gunde zichzelf wel
de hobby van, niet perse verzamelen...
maar wel hele mooie dingen aankopen.
Dus mooi Romeins glas, mooie beelden.
Maar hij had ook een etsje van Rembrandt.
Dus ook, zeg maar, de meesters waar hij naar opkeek,
dat probeerde hij ook te verzamelen.
Een echt etsje van Rembrandt had hij?
Ja, ik weet alleen niet waar die nu in de familie is.
Dat zou ik eens even gaan uitzoeken als ik jou was.
Ja, ik denk het ook.
Een etsje van Rembrandt. Waar is
het etsje van Rembrandt gebleven?
Precies.
En er is een potloodje wat heel belangrijk is in zijn leven?
Ja. Hij zei niet voor niets, je bent een hand
met daaraan een potlood dat een tekening maakt.
Nog één keer, je bent een hand...
Je bent een hand met daaraan een
potlood dat een tekening maakt.
Ik zeg hem goed, hè?
Ja, volgens mij wel.
Ik begin meteen te twijfelen.
Ik durf bijna wel te zeggen dat
elk werk wat hij ooit gemaakt heeft,
is begonnen met een tekening.
Dus zo belangrijk is een potlood voor hem.
Ja, en dat tekenen...
En hij sleep ze met een mesje, hè?
Ja, dat is...
Niks geen puntenslijper.
Ja.
Teken jij dan ook nog steeds op papier met een potloodje?
Het begint er vaak wel mee.
Echt waar?
Ja.
Wel steeds minder, moet ik eerlijk zeggen.
Er zijn nog collega's die echt alles
nog met potlood op papier tekenen.
Daarna het al wel inscannen en
op de computer verder gaan, digitaal.
Maar betekent dat dat je...
Doe je dat ook soms thuis?
Dat je dan thuis met een potloodje
begint en dan op je werk hier dan...
Proberen we natuurlijk een beetje te voorkomen.
Want dat is helemaal niet de bedoeling.
Maar dat gebeurt als je ineens...
Nou, dat heeft toch ook met creativiteit te maken?
Ja, waarom?
Ja, absoluut.
Ja, een schetsje of een klein
aanzetje en dan hier verder uitwerken.
Maar ja, zeker nog met potlood.
Daarna dus digitaal bewerken.
Want dat is natuurlijk...
Ja, dat had Anton Pieck niet.
Dat was toen gewoon nog niet zover.
En we weten ook niet...
Ik denk ook misschien dat
hij daar wars van zou zijn geweest.
Maar goed, dat kunnen we niet vertellen.
Laten we het vragen aan de erfgename.
Ja, dat weet ik toch niet.
Maar jij hebt het toch meegemaakt?
Het was natuurlijk wel iemand die nieuwsgierig was.
Zeg je?
En hij heeft natuurlijk veel gereisd.
Hij wilde veel dingen opnemen.
Het enige wat ik daar, denk ik, over kan zeggen...
Is het feit dat hij ontworpen heeft voor het Sprookjesbos...
In samenwerking met Peter Reijnders.
Betekent dat hij wel open
heeft gestaan voor nieuwe technieken...
Die hem nog onbekend waren.
Maar hoe hij gereageerd zou
hebben op dit digitale tijdperk.
En weet je, als hij tekende...
Dan liet hij auto's ook weg uit zijn tekeningen.
Ja, hij was er wel een beetje wars van.
Van de nieuwe tijd, zeg maar.
In ieder geval in zijn werk.
Ja, konden we hem er maar bij vragen, hè?
Ja, dat kan niet.
Nee.
Want die techniek hebben we nog niet.
Jammer, hè?
Ja, nee.
Maar is het nou...
Als je gaat werken bij de Efteling...
Moet je je dan ook echt
verdiepen in het werk van Anton Pieck...
Zoals de Efteling is ontstaan?
Het is niet als een wet vastgesteld.
Maar wij als ontwerpers doen dat absoluut.
Natuurlijk omdat Anton Pieck
zijn werk en ook van zijn opvolgers...
Absoluut heel tekenend en bepalend is.
Nog steeds voor het succes
en de kwaliteit van de Efteling.
Dus dat is absoluut waar we naar kijken, ja.
Maar Francine, als jij nu door de Efteling loopt...
Voel je dan nog wel de magie van je overgrootvader?
Ik voel de magie van de Efteling.
En ik denk dat dat de kracht is.
Hij heeft dit gemaakt...
In eerste instantie voor het Sprookjesbos.
Maar dat gevoel en dat oog
voor detail zie ik in alles terugkomen.
Maar wat ik wel heel mooi vind, is dat als jij zegt...
Jeroen, het wordt wel...
Jullie kijken nog steeds met
heel veel respect naar zijn werk.
Maar gelukkig zien we ook jullie hand daarin terug.
Ja, het is ook niet een doel om Anton Pieck na te tekenen.
Ten eerste, dat kunnen we helemaal niet.
Want dat was echt een vakman, pur sang natuurlijk.
Wij doen het op onze eigen manier,
maar altijd wel met respect voor...
En op basis van de kwaliteiten
die hij in zijn werk heeft gestopt.
Er zijn ook een aantal projecten, die noem je ook...
Prinses op de Erwt, de Zes Zwanen.
Leg eens uit.
Ja, het is bijna jammer dat Sander er niet bij zit.
Sorry, Jeroen.
Mijn collega Sander heeft die twee sprookjes ontworpen.
Ja, wat daar mooi aan is, is dat een park...
Ik spreek namens mezelf, een park wat zo groot is..
Wat miljoenen bezoekers trekt,
durft klein te blijven in wat
ze maken en wat ze presenteren.
En ik denk dat dat een enorme kracht is.
Want als je naar De zes Zwanen gaat of naar...
En zeker Prinses op de Erwt...
Met zoiets kleins zo'n verhaal kunnen vertellen.
En dat is dus precies de kracht van
de illustraties van opa geweest.
In één illustratie een heel verhaal kunnen vertellen.
Ja, en dat is dus het mooie.
Die schetsen of tekeningen die
Anton Pieck heeft getekend...
voor die beide sprookjes zijn eigenlijk het uitgangspunt geweest...
voor het uitgebreide ontwerp wat
Sander van dit verhaal van gemaakt heeft.
Voilà, het cirkeltje is rond. Geweldig.
Ik wil toch even de achternaam van Sander nog horen.
Sander de Bruijn.
Ja, hij is ook één van de ontwerpers.
Eén van de ontwerpers en ook
de manager van onze ontwerpafdeling.
Oké, dus hij is de baas.
Ja.
Dus je vindt het ook niet erg
dat dingen nu afgebroken worden...
die van jouw overgrootvader zijn geweest?
Ik geloof en durf ook echt met overtuiging te zeggen...
dat als dat gebeurt, dat het echt niet anders kan.
Nee.
Nee, maar serieus.
Er wordt echt zo ongelooflijk goed over nagedacht.
Er wordt met zoveel respect omgegaan met de erfenis...
die hier voor heel Nederland en
inmiddels bijna de hele wereld is neergezet.
Dus natuurlijk hoor ik om me heen mensen...
die daar bijna gewoon boos over kunnen worden.
Ten eerste, ook ik weet het hele verhaal niet.
Dus verdiep je eerst eens in wat erachter zit.
En nou heb ik het geluk dat ik af en
toe Jeroen bijvoorbeeld mag spreken...
en dan hoor wat voor gedachten daarachter zitten.
Dus ik geloof iedere keer opnieuw
bij alles wat afgebroken wordt...
en wat op een andere manier
nieuw leven ingeblazen wordt...
dat dat met enorm veel respect voor de erfenis is...
maar ook kijkend naar de toekomst...
en zoveel mogelijk mensen een
mooie beleving mee willen geven.
Nou, dan gaan we het nu
hebben over die grote verandering...
die plaats gaat vinden in het Sprookjesbos.
Laten we dat stap voor stap gaan doen.
Het gaat om de nachtegaal.
De nachtegaal, maar ook het gebied daaromheen.
Ja, de nachtegaal staat op een plek en die gaat weg.
Ja, De Chinese Nachtegaal, een sprookje
ontworpen door Ton van de Ven,
de opvolger van Anton Pieck...
staat, of stond eigenlijk, want
het gebouw staat er nog wel...
maar dat zijn we op dit moment aan
het ontmantelen, om het netjes te zeggen.
Waar staat die?
In de uitgang van het Sprookjesbos.
De huidige uitgang van het Sprookjesbos.
Maar dat hele gebied, dat
gaan we dus opnieuw ontwikkelen.
Daar komt een nieuwe uitbeelding van
dat zelfde sprookje, De Chinese Nachtegaal.
Ja, maar even een stap voor stap.
Er komt nu de Sprookjesbibliotheek.
Dat is een nieuwe attractie in het Sprookjesbos.
Dan is er zo'n overleg, we gaan iets anders doen.
Ik denk dat eerst het idee van
de Sprookjesbibliotheek kwam.
En waar moet het dan staan?
Oh, misschien op de plek waar
dan de Chinese nachtegaal staat.
Nou, in dit geval was eigenlijk ook al deel van de opdracht...
in dit gebied staat de Chinese nachtgaal,
daar moeten we iets mee.
Dus zowel het idee van een nieuw sprookje...
het is niet echt een attractie, maar het
is daadwerkelijk ook weer een nieuw sprookje...
wat we zelf hebben geschreven in dit geval.
Dat is de Sprookjesbibliotheek
en De Chinese Nachtgaal...
gaan we in dat betreffende
gebied een nieuw plekje geven...
waardoor dat hele gebied weer een nieuwe invulling krijgt.
We gaan ook de uitgang van het
Sprookjesbos, die daar dus vlakbij is, verleggen.
Die is op een andere plek terechtgekomen.
Dus de opdrachten omvatten meer
dan alleen de Sprookjesbibliotheek.
Leg dan eens uit, hoe belangrijk is dan nog...
de erfenis van Anton Pieck en zijn nakomer...
om dat toch in stand te houden of te respecteren?
Hoe gaat dat? Leg eens uit.
Ongelooflijk belangrijk.
Het mooie van De Chinese Nachtegaal is...
dat gebouw, het sprookje wat we nu gaan afbreken...
dat is al een tweede versie van De Chinese Nachtegaal.
Want in eerste instantie stond
er een veel kleinere uitbeelding...
naar een ontwerp van Anton Pieck.
Die is, het jaartal ben ik even kwijt,
maar ik heb je gezegd...
Na 1952.
Ja, precies. Slecht met getallen.
Maar die heeft een wat korter leven gehad.
Deze nieuwe die er nu staat, stond,
is wat langer in ons park geweest.
En nu komt er weer een nieuwe uitbeelding...
waar we eigenlijk van beide uitbeeldingen...
het beste gaan proberen samen te voegen tot een nieuwe.
Dat verzinnen jullie dan zelf,
daar gebruiken jullie geen AI voor.
Dat doen we helemaal zelf.
En echt het respect behouden voor de twee ontwerpers.
En voor de goede dingen die daar gewoon ook in zitten.
Het sprookje van Anton Pieck, dat was een heel kleine...
daardoor ook wel sterke uitbeelding.
Die van Ton van de Ven was een veel grotere scène...
waar je echt naar stond te kijken.
Zitten ook hele mooie dingen in.
En we gaan proberen, we zijn aan het proberen...
om daar best of both worlds van te maken.
Volgens mij had jij dingen meegenomen van Pieck of niet?
Pieck of niet? Dit is niet Pieck, want dit is van mijzelf.
Dat je een mapje had met daarin
zes oude tekeningen en schetsen...
uit het archief van de Efteling.
Ik heb begrepen dat jij dat mapje zelf hier hebt.
Oh, ik heb dat mapje zelf.
Ik dacht namelijk dat dat de
menukaart was van deze zaal.
Maar het is dus een mapje met...
Jij weet toch wat we hier zien, of niet?
Ja, we kunnen het er samen over hebben.
Kijk, hier zien we een... Lieve luisteraars...
Ga naar de Efteling-site, daar kun je de tekeningen zien.
Dit is een prachtige tekening van Anton Pieck.
Van een kabouterhuisje, een van de kabouterhuisjes...
uit het Sprookjesbos.
Nu durf ik niet helemaal te
zeggen of dit ook een van de eerste...
kabouterhuisjes die in het Sprookjesbos zelf...
toen in 1952 gebouwd zijn. Ik denk het niet.
Het is een latere toevoeging geweest.
Maar prachtig om te zien.
Het is echt een ontwerptekening.
Het is niet zozeer een illustratie.
Deze zou niet zomaar in een boek terechtkomen.
Maar het heeft wel mooie details.
Het is ook schetsmatig getekend.
Je zag ook wel vaak, je ziet het hier niet,
maar bij zijn tekeningen dat hij
ook aangaf hoe groot het moest zijn.
Bijvoorbeeld bij het latere sprookje Langnek,
hoe diep die nek de grond in moest.
Technische aanwijzingen.
Gaan we naar de volgende tekening toe.
We houden het een beetje kort. Wil jij er iets over zeggen?
Ja, dit zijn de bankjes.
Gewoon de kracht van de eenvoud.
De kracht van opa.
De kracht van de eenvoud.
Wij noemen ze nog steeds Pieckbankjes.
Het is een houten plank met twee
stenen gemetselde kolommen eronder.
We gaan naar de derde tekening toe.
Dit is een ontwerp,
meer een illustratie al bijna,
van Ton van de Ven.
De opvolger van Anton Pieck.
Voor Repelsteeltje.
Ook een heel mooi sprookje in het Sprookjesbos.
In de stijl van Anton Pieck,
maar toch ook echt wel weer
zijn eigen draai aan gegeven.
Prachtig om te zien. Ook mooie details erin.
En de volgende.
Dit is dus De Chinese Nachtegaal van meneer Pieck.
De eerste.
Dit is van meneer Pieck zelf.
Van opa Pieck.
Een eenvoudige uitbeelding.
Het is een mooie gekronkelde tak,
zoals alleen Anton Pieck dat kon tekenen.
Met daarop een heel eenvoudig
vogeltje, De Chinese Nachtegaal...
En bloemen die open gingen als hij begon te zingen.
Daar hebben we er ook eentje.
Dit is de gouden nachtegaal toch?
Een van mijn lievelings tekeningen van Anton Pieck.
Er zijn zoveel mooie details,
terwijl het een eenvoudige tekening is...
Maar prachtig vorm gegeven.
De mechanische nachtegaal.
Ja, klopt.
Een mechanisch fake ding zou je tegenwoordig zeggen.
Dat gaat kapot.
Het werkt niet.
En als de echte nachtegaal begint te zingen,
dan gebeurt het.
Die mag jij ook vertellen.
Dit is een heel mooie elevation.
Een aanzicht van De Chinese Nachtegaal,
zoals we hem tot nu toe kenden.
Het grotere gebouw met de grote scène erin.
Ik vind het zelf fijn om te zien dat ook Ton van de Ven,
hiervan de ontwerper, tegen dingen aanliep.
Er is veel meer getekend op deze
tekening dan er uiteindelijk gebouwd is.
En dat hebben wij natuurlijk ook altijd.
Dat zal Anton Pieck ook gehad hebben.
Wat gaat er nou gebeuren met die nachtegaal?
Wordt het groot? Wordt het klein?
Wordt het spectaculair? Zitten er effecten in?
Sowieso vliegt hij uit, zoals het hoort.
Want je kunt hem niet gevangen houden.
Zo zijn nachtegalen.
Dat vind ik zo lief.
Je gaat een klein beetje het sprookje samenvatten.
Ja, uiteindelijk is dat ook het sprookje natuurlijk.
Het verhaal.
Hij moet gewoon vrij komen.
Weet jij de tien eerste sprookjes van
Anton Pieck die hij mocht maken?
Nou, dan moeten we elkaar denk ik wel even helpen.
Vrouw Holle,
de put van Vrouw Holle.
Later is er nog een huisje bijgekomen.
De Chinese Nachtegaal natuurlijk.
Roodkapje.
Nee, Roodkapje is van later.
Sneeuwwitje hoort erbij.
Doornroosje.
Kleine Boodschap.
De zes Dienaren.
Langnek.
Dat weten er heel veel niet, dat het zes Dienaren is.
Oh ja, De magische Klok.
Ja, natuurlijk.
Oh, wat erg.
We hebben niet goed meegeteld.
Dit zijn er al tien.
De Kikkerkoning.
Ah ja, daar.
Dan hebben we ze alle tien gehad.
Wanneer gaan we die nachtegaal zien?
De bedoeling is dat de nachtegaal
en In den Ouden Marskramer,
hebben we nog niet genoemd.
Dat is een winkel die er nog bij komt.
Maar ook de Sprookjesbibliotheek
alle drie tegelijk open gaan.
Dat zal ergens in ons jubileumjaar,
als we 75 jaar worden.
En dat is komend jaar 2027.
Ik kan niet wachten.
We hebben het al gehad over het Sprookjesbos,
dat de ingangen en uitgangen worden veranderd.
Ja, de huidige uitgang is nu al bijna afgesloten.
Want daar zijn we nu aan het werk in dat gebied.
Er is een nieuwe ingang
gekomen ter hoogte van Droomvlucht.
Ja.
En dat gaan we het hebben over de...
Zullen we eerst de Marskramer doen?
De Sprookjesbibliotheek is toch wel echt het...
Ja, ze horen een beetje bij elkaar.
In den Ouden Marskramer is een winkel die er al is.
Die heb jij zelf ook ontworpen?
Daar heb ik het huidige interieur van ontworpen, klopt.
Maar dat mag ik nu weer een nieuw leven geven.
Het is een winkel met souvenirtjes.
Wat voor winkel is het?
Het zit momenteel nog aan de
in- en uitgang van het Sprookjesbos.
Straks ook nog steeds aan
de ingang van het Sprookjesbos.
Maar het is straks ook verbonden,
niet direct, maar indirect
verbonden aan de Sprookjesbibliotheek.
Dus wat we nu van plan zijn,
is dat de hele sfeer en het gevoel van de Sprookjesbibliotheek
deels ook in de winkel voelbaar zal zijn.
Maar ook het Sprookjesbos
zelf komt daar ook heel erg in terug.
Dus in die winkel kun je allemaal dingen kopen?
Ik neem aan, ook nog tekeningen van Anton Pieck?
Of verzamelboeken of zoiets?
Nou, we hebben ook nog wel steeds,
ik weet niet of dat momenteel nog zo is,
maar prachtige producten waar
de afbeeldingen die daarvoor geschikt zijn
van Anton Pieck een plaatsje op hebben.
Dus we hebben dus de Chinese Nachtgaal,
die wordt dus vernieuwd,
en dan hebben we dus In den Ouden Marskramer,
dat is die winkel,
en dat heeft allemaal te
maken met die Sprookjesbibliotheek.
Leg eens uit,
hoe is dat idee ontstaan?
En wat gaan we zien?
Wat gaan we beleven?
Nou, de Sprookjesbibliotheek,
het wordt voor het Sprookjesbos,
best een groot gebouw.
Ik heb hier de tekening,
die we toch eventjes kunnen laten zien.
Dit is dat grote gebouw.
Hier zien we ook de plek waar De
Chinese Nachtegaal zijn nieuwe vorm krijgt.
en hier onderin, het grote gebouw,
is de huidige winkel In den Ouden Marskramer.
En voor mensen die nu opgewonden zijn,
ik wil het zien, ik wil het zien,
We gaan het in de link melden, waar je het kunt zien.
Waar je het kunt opzoeken.
maar de Efteling-site zal het allemaal wel hebben.
Dus dit is een beetje wat het gaat worden.
Ja, maar dit is natuurlijk alleen maar het exterieur.
De Sprookjesbibliotheek,
de gedachte daarachter is dat wij denken,
dat het Sprookjesbos, daar zijn
al heel veel sprookjes in zichtbaar,
maar er zijn nog veel meer sprookjes.
Van alle windstreken zijn er sprookjes
nog te vinden, alleen
het Sprookjesbos is natuurlijk maar zo groot.
We kunnen ze niet allemaal kwijt.
En wat is dan een betere plek om
alle sprookjes van de hele wereld
een plek te geven? Een bibliotheek.
Dus de gedachte daarvan is,
we gaan een, daadwerkelijk een bibliotheek,
zoals je het in je fantasie waarschijnlijk allemaal
wel een beetje kunt voorstellen,
met heel veel grote boekenkasten,
boeken, uitpuilende kasten,
al die sprookjes laten zien.
Maar het is het Sprookjesbos, dus het moet niet
gigantisch zijn, het moet passen in de schaal.
Nou, daar hebben we denk ik een hele mooie oplossing,
zonder al te veel al prijs te geven.
Er komen heel veel boeken, met allemaal
mooie titels, mooie categorieën.
En zodra je in die
Sprookjesbibliotheek bent,
kun je dus alle sprookjes van de hele wereld tegenkomen.
En dat is ook weer een mooie opstap naar de toekomst
van het Sprookjesbos, want van daaruit kunnen
al die sprookjes hun weg vinden,
in het Sprookjesbos. Maar daar komt natuurlijk ook
de Efteling-touch overheen.
Dat je niet langs boeken loopt en denkt, nou...
Nee, precies. Dus zoals je misschien kunt,
in je fantasie kunt voorstellen,
zoals een bibliotheek eruit ziet,
gaan wij er nog een stapje verder in.
Wij gaan er een echte Eftelingse bibliotheek van maken.
Kun je daar iets meer over zeggen?
Een heel klein beetje meer is...
even kijken, want ik mag daar
natuurlijk weer helemaal niks over zeggen.
Nee, maar wel dat wij nu luisteren,
dan denk ik, nou daar moet ik naartoe in 2027.
Heb je dat niet nu al?
Het leuke is, je komt het gebouw
straks tegen, het ligt een beetje verscholen.
Wij zeggen natuurlijk dat het er altijd al heeft gestaan.
Die heeft altijd al in het Sprookjesbos gestaan.
Het is verscholen tussen het groen.
Zodra je binnenkomt, proef je de sfeer van een oude bibliotheek, zoals je hem eigenlijk alleen maar in de Efteling kunt tegenkomen.
Dat is een antwoord wat hetzelfde was als
het vorige antwoord, daar ben ik me van bewust.
Gebruik je ook beeld? Dat je dingen kunt zien?
Er is van alles te zien en het zijn niet alleen maar boeken.
Wil je ook de politiek in?
Nee, want daar ben ik dus ook niet zo heel goed in.
Nou, qua antwoord geven wel.
Ik ben heel nieuwsgierig.
Ik ook, maar goed, je bent
gewoon een nieuwsgierig mens.
Ja, dat klopt.
Van huis uit.
Ja, dat heb je goed ingeschat.
Daarom ging je naar de Efteling als kind,
om te zeggen, dit was van opa.
Ik weet niet of ik nou tot die conclusie zou komen, maar ik ben het wel met je eens dat ik nieuwsgierig ben.
Gebruik je ook andere soorten materialen?
Want het is natuurlijk een nieuwe tijd en er mogen niet zoveel dingen, zoals CO2-uitstoot.
Wat we nog steeds doen, en dat heeft Anton Pieck ook altijd gezegd, dat was natuurlijk zijn eis, zal ik maar zeggen, van
we werken zoveel mogelijk met echte materialen.
Dat doen we ook nog steeds.
Dus hout is over het algemeen ook echt hout.
Behalve als we echt een
hele bijzondere vorm willen maken.
Dan is het gewoon veel handiger om dat
met kunststof of polyester bijvoorbeeld te maken.
Maar dan maken we het ook weer wel,
zodat het helemaal eruitziet als echt hout.
We maken natuurlijk ook gebruik van
nieuwe technieken om dingen te laten bewegen.
Vroeger ging dat met het
nokkensysteem, ingewikkeld woord.
Dat ging allemaal met touwtjes en draaiende schijven.
Dingen laten bewegen?
Dingen laten bewegen.
Boeken?
Bijvoorbeeld, oh ja.
Maar daar blijft het niet bij, Paul. Het zijn
niet alleen maar boeken die gaan bewegen.
Nou wordt het mooi, nou begrijp ik het.
Er gaat straks van alles te beleven zijn.
Word je gedreven naar een plek en dan gaat
het licht uit en dan komt de bibliotheek tot leven.
Nou ja, je zegt het denk ik wel goed.
Het bijzondere van dit sprookje is dat we
voor het eerst niet alleen maar stand and stare,
zoals we dat noemen, dus niet alleen achter
een raampje naar een voorstelling staan te kijken.
Je staat nu daadwerkelijk middenin de voorstelling.
Of ja, voorstelling in de beleving.
Zo moet ik het zeggen.
Als je nou zo'n project maakt, je bent er nu mee bezig.
Is er nou een soort controle van bovenaf?
Ben je zelf baas van je eigen project?
Nou, je bent het nooit in je eentje aan het maken.
We hebben een projectgroep.
Dat is vooral denk ik de groep die
met elkaar het continu erover heeft.
We hebben elke week een
vergadering met z'n allen natuurlijk.
Op creatief vlak ben ik ook
niet de enige die hiermee bezig is.
Ik mag het tekenen en uitwerken, maar
ik heb het ook niet in mijn eentje verzonnen.
We hebben conceptspecialisten die
specifiek over het concept ook extra nadenken.
We hebben architectonische ontwerpers
die specifiek de vorm van het gebouw bepalen.
Dat doen we allemaal met elkaar.
Een financieel mannetje zit er ook altijd bij.
Jeroen die niet zo goed met cijfers is.
Nee, precies.
Voor mij heel handig.
En die zit er ook vanaf het begin
eigenlijk al bij, bij de conceptsessies.
Wat op zich heel vervelend is,
want die gaat gelijk al roepen.
Ja, dat kunnen we niet betalen.
Maar goed, dat is ook heel handig, want
dan kun je alvast wat gerichter gaan denken.
Hoe deed je opa dat?
Als de attracties werden gemaakt, was hij er ook bij?
Stond hij er met z'n neus bovenop?
Ja, hij kwam elke week hier.
Ik denk dat dat al aangeeft hoe betrokken hij was.
Zijn tekeningen werden ook wel opgestuurd.
Hij kwam ze brengen.
Volgens mij is zelfs het verhaal
dat hij gewoon het als een...
Het waren natuurlijk werktekeningen.
Het waren dingen, zou ik bijna willen zeggen.
Dus het werd gewoon dubbel
gevouwen en een postzegel erop.
Kun je je nou niet meer voorstellen.
Op de bus.
Maar op de bus gedaan om hier aan te komen.
Maar als je die foto ziet
van hem, buiten dat hij acrobatisch is.
Hij ziet er ook wel vrij streng uit.
Het moet wel gaan zoals hij het wil, lijkt mij.
Dat had hij zeker ook.
Ik heb een bijnaam van hem gehoord.
Hij werd ook genoemd de dictator.
Ja, de milde dictator.
Die krijg je niet van een dubbele radslag,
laat ik het zo maar zeggen.
Nee, daar heb je een punt.
Maar tegelijkertijd nodigde hij, is het verhaal hoor.
De werklieden ook uit om een borreltje te komen drinken.
Oh, wat goed.
Niet perse voor de gezelligheid.
Maar vooral om te zorgen dat er niet
meer zo recht gemetseld zou worden.
Dus ik denk dat dat wel goed genoeg beschrijft.
Dat hij donders goed wist wat hij wilde.
Maar ook heel goed wist hoe hij dat
op een menselijke manier kon delen.
Is dat goed uitgelegd, Jeroen?
Heel goed.
Ook heel slim om dat zo te doen.
Wil je wat drinken?
Dat doen we tegenwoordig niet meer.
Maar het verhaal vertellen we wel
tegen de metselaars die nu bezig zijn.
Dan snappen ze het al een beetje.
Een leuk verhaal is dat wij bij
Danse Macabre, de spookruïne noem ik het maar.
Of de abdij.
Hele mooie steentjes hadden
uitgezocht die al heel oud waren.
Die hebben we scheef laten
metselen met dit verhaal erbij.
Maar de hoekjes van de stenen waren nog heel scherp.
Die hebben we er uiteindelijk zelf weer
uitgeslagen met hamers met het projectteam,
als een soort vrijdagmiddagborrel.
Dat vonden ze dan ook wel heel moeilijk, die metselaars.
Staan ze ons mooie werk kapot te maken.
Maar uiteindelijk met eenzelfde resultaat.
Nog steeds het oog voor detail dus.
Ja.
Weet jij of je opa een lievelingssprookje had?
Ja.
Maar die zit niet bij de eerste tien.
Durf ik bijna wel te zeggen.
Ik denk dat Roodkapje toch wel.
Dat was echt wel een hele grote wens dat dat zou komen.
En dat heeft een tijd geduurd.
Ik ken niet het hele verhaal.
Maar goed, je hebt natuurlijk met
een hele hoop dingen te maken.
Dat weet Jeroen nog beter dan ik.
En je hebt een park.
Je hebt natuur waar je rekening mee dient te houden.
Maar het is er gekomen.
Ja.
Het is er nog steeds.
Echt een klassieker.
Ja, echt een klassieker.
Dat is toch heel mooi dat we
dat nu weten van het Sprookjesbos.
Dat jouw overgrootvader, dat hij
Roodkapje het mooiste sprookjes vond.
Ja, wel een van zijn lievelings.
Dan komen we gelijk aan bij Sprookjespost.
Sprookjespost.
Leuk.
Oh, gezellig.
Want we hebben dat op social media hebben gevraagd.
Heb je vragen over het Sprookjesbos?
Stel ze ons.
En misschien kunnen we die
vragen dan stellen aan onze gasten.
Misschien weten zij de antwoorden op de vele vragen.
We hebben echt tienduizenden vragen binnen gekregen.
Vooral mensen die mijn telefoonnummer wilden weten.
En die willen geld omdat
ze ooit een hotdog hebben gekocht.
Veel te duur.
Wat kostte die hotdog echt?
4,75 gulden inderdaad.
Hoe goed dat je weet dat dat Jeroen was.
We hebben een paar vragen.
We gaan eens kijken wie ze kunnen beantwoorden.
Want ik weet er niks van.
Ik ben benieuwd.
Met stip op 1.
Dat gaat natuurlijk over paddenstoelen.
Met rood en witte stippen.
Hoeveel paddenstoelen staan er in het Sprookjesbos?
Oh, ja die weet ik.
Oh echt?
Nee, echt totaal geen benul van.
Even kijken.
19 paddenstoelen.
19?
Ja, we hebben het even opgezocht.
Er zijn er 19.
Ik dacht dat er meer waren.
Maar zijn dat ook de paddenstoelen
waar de kabouters in en buiten hangen?
Nee, dit zijn de muzikale paddenstoelen.
Denk ik dat we hier gedeeld hebben.
De bekendste foto opportunity die
we in de Efteling hebben nog steeds.
Iedereen staat op de foto op zo'n paddenstoel.
Dat is eigenlijk wel de leukste vraag.
Of jij weet waar die muziek vandaan komt, Paul?
Nee, dat weet ik niet.
Echt niet? Wat zou je denken?
Het is al zo lang geleden dat ik die muziek gehoord heb.
Ik weet het niet.
Help me maar.
Ik bedoel niet perse de muziek, zeg maar de melodie.
Maar gewoon überhaupt.
Er komt muziek uit de paddenstoel.
Waar komt die muziek vandaan?
Uit een cassetterecordertje.
Dat is toch jammer, hè?
Dat is dus niet zo.
Wat is het dan?
Dat is toch een minpunt?
Ja, Riedeltje natuurlijk.
Een muziekkabouter.
Jij zit met een...
Ik zie een kabouter die zegt afronden.
Dankjewel, ga je doen, kabouter prik prak.
Hoe lang is...
Hoe lang is Langnek?
De nek van Langnek?
Ja, dat denk ik ook.
Ja, precies.
4,8 meter, denk ik ongeveer.
Dat heb je ook opgezocht.
Dat is bijna 5 meter.
Hij is echt heel lang.
Ik was vorige week nog hier.
En toen heb ik daar gestaan.
En ik wilde eigenlijk doorlopen.
En degene met wie ik was, die zei...
Nee, ik wil echt nog zien tot hoever zijn hoofd komt.
Hij zit verleden ook nog...
Dat is lang geleden, hoor.
Nog in de tijd van meneer Pieck.
Een aantal keer verlengd om maar
boven de bomen te kunnen blijven.
Die maar bleef groeien.
Dat was fantastisch.
Ik weet nog wel als kind dat je dan buiten ging.
En dan ging je naar de parkeerplaats toe.
Als er toen in die tijd parkeerplaatsen waren.
Dat weet ik eigenlijk niet meer.
Ze stonden gewoon langs de greppel.
Maar in ieder geval, dan ging je nog schreeuwen.
Of je Langnek nog even kon zien.
Dat kan nu niet meer.
Nee, inmiddels zijn de bomen zo hoog gegroeid.
Dat gaat niet meer.
Dus 4,8 meter is het maximum.
Dan een vraag van een mevrouw, denk ik.
Hoe vaak worden alle
huisjes en sprookjes schoongemaakt?
Is dat een klacht of gewoon een vraag?
Misschien een vraag van mevrouw Biotex.
Van binnen zal het niet elke dag zijn.
Want het is allemaal netjes afgesloten.
Dus daar gebeurt niet zo heel veel aan.
Dus daar zal het één keer in de zoveel tijd zijn.
Maar ik weet dat de medewerkers van het Sprookjesbos...
Dat is een speciaal team die daar echt
voor het Sprookjesbos verantwoordelijk is,
Die zijn elke dag op pad 's ochtends
En halverwege de dag ook nog
om de ramen schoon te houden.
En om alles netjes te verzorgen.
Dus meer dan regelmatig.
Spinrag of een spinnenweb hoort erbij.
In sommige sprookjes past dat zeer goed.
Welk sprookje duurde het langst om te maken?
Dat is ook een vraag die gesteld werd.
Ja, dat vind ik een lastige.
Want daar was ik natuurlijk grotendeels allemaal niet bij.
Ik kan wel zeggen dat in het
algemeen het bouwen van een project...
En dat is dan van het concept tot de uitvoering.
Ja, dat kan zomaar een aantal jaren duren.
Zo lang?
Ja.
Want hoe lang ben je dan bezig met de Sprookjesbibliotheek?
Daar zijn we nu al twee jaar mee bezig.
Ongeveer vanaf het eerste idee.
Dus dat gaat volgend jaar... alstublieft.
Dat zal wel drie jaar duren?
Ja, ongeveer.
Dit was de eerste lading Sprookjespost.
Wil je zelf nog een vraag stellen?
Doe dat vooral.
En dan gaan we die waarschijnlijk
de komende weken behandelen.
We zijn bijna aan het einde van het programma.
Van deze eerste aflevering.
Recapilutee Overflakkee.
Hij gaat dus volgend jaar open.
De combinatie van De Chinese Nachtegaal
en dan de winkel.
En de Sprookjesbibliotheek.
En dat is ook om een nieuw accent aan te geven.
In de nieuwe tijd van het Sprookjesbos.
Een andere uitgang komt erin.
Maar toch blijft het gevoel van jouw overgrootvader.
Allemaal in de geest van Anton Pieck.
Altijd blijft die hangen.
Zeker weten.
Ik ga nu vragen aan Riedeltje
of hij z'n slotmuziek wil inzetten.
Riedeltje, zou je dit willen doen?
Punt erbij.
Francine, heel erg leuk dat je er was.
En fijn dat je hier wilde komen.
Veel plezier.
Jeroen, succes met de laatste loodjes van dit project.
En ook fijn dat je er was.
En ook fijn dat je er was.
Maar ik neem aan dat je alweer
een ander project in je hoofd hebt.
Ja, ik heb toevallig gisteren...
maar daar mag ik niks over zeggen.
Alweer iets gepitcht.
En is het voor het Sprookjesbos of voor iets anders?
Ik mag er niks over zeggen.
Nee.
Paul, ik mag er niks over zeggen.
Oké, maar de aflevering is nu afgelopen.
Dit was de eerste aflevering.
Fijn dat je luisterde.
En binnenkort weer een nieuwe
aflevering van deze geweldige Efteling-podcast.
Heb een fijne dag.
Volgende week schuiven
Efteling-Groenbeheerder Mario Dieltjes...
en boswachter Arjan Postma bij ons aan.
En ontdekken we alles over de natuur.