Subscribe
Share
Share
Embed
Op deze pagina van het Humanistisch Verbond lees je het volgende over De Veklaring van Amsterdam:
De Verklaring van Amsterdam is een internationaal document waarin uitgangspunten zijn omschreven waarmee het humanisme zich als brede, onderscheidende levensbeschouwing definieert.
De Verklaring van Amsterdam is een internationaal document waarin uitgangspunten zijn omschreven waarmee het humanisme zich als brede, onderscheidende levensbeschouwing definieert.
Renco, Dick en Lennert lezen om beurten delen van deze verklaring op en bespreken vervolgens of het aanspreekt. Waarom wel en waarom niet? Weet alvast dat de 4e tussenkop het er niet goed vanaf brengt.
Beluister deze aflevering op Youtube
geloofsvoer gesprek is een podcast van Renco en komt voort uit zijn website geloofsvoer.nl waarop hij ook schrijft, samen met Dick en voorheen ook Len. Er wordt muziek gedeeld, wandelingen en eindejaarlijsten (beste albums, best TV-series). Meld je ook aan voor de geloofsvoer nieuwsbrief, getiteld 'krachtvoer' en volg geloofsvoer op Instagram.
Beluister deze aflevering op Youtube
geloofsvoer gesprek is een podcast van Renco en komt voort uit zijn website geloofsvoer.nl waarop hij ook schrijft, samen met Dick en voorheen ook Len. Er wordt muziek gedeeld, wandelingen en eindejaarlijsten (beste albums, best TV-series). Meld je ook aan voor de geloofsvoer nieuwsbrief, getiteld 'krachtvoer' en volg geloofsvoer op Instagram.
Creators and Guests
What is geloofsvoer gesprek?
geloofsvoer gesprek - voer voor gelovigen. naast blogs lezen kan je nu ook gesprekken luisteren.
Welkom bij geloofsvoer gesprek. Een podcast over geloof, religie en kerk in de brede zin.
Dick:Ik ben Dick en altijd op zoek naar diepte in geloofsvragen. Wat drijft ons? Wat inspireert ons? Waar kunnen we misschien afscheid van nemen?
Renco:En ik ben Renco en ik mag graag de praktische kant van het geloof bespreken. Hoe maken we het toegankelijk en relevant voor iedereen?
Dick:In deze podcast delen we soms met gasten verhalen, ideeën en onze bedenkingen. Geen onderwerp is te groot of te klein.
Renco:Of je nu al jaren gelooft, twijfelt of gewoon nieuwsgierig bent, leuk dat je luistert naar geloofsvoer gesprek.
Dick:Zo.
Lennert:Zo, daar zitten we weer.
Renco:Ja, even pauze was het leuk. Ik had het een beetje warm gekregen van ook de vorige aflevering. Van de biechten.
Dick:Ja, je moest ook een beetje inkomen had ik het idee.
Lennert:Ja, dus dingen die ik nadat we de opname stop hebben gezet die worden gewoon direct tegen me gebruikt.
Dick:Dat zal niemand weten.
Lennert:Nee, nou ik wel.
Renco:Ja, nee, goed. Dat mag in inmiddels bekend zijn dat als wij in de podcast studio in Deventer zijn. Mhmm.
Lennert:Bij geloof vroeg gesprek.
Renco:Ja. De podcast studio van
Lennert:de rockets boys dan nemen wij per keer 2 afleveringen op. Dat doen we ook nu.
Renco:Ja. Dus ja, je treft ons weer in dezelfde samenstelling.
Dick:Moeten even de wekker zetten.
Renco:De wekker moet even gezet worden, wordt het Ja. Lang.
Lennert:Half uur weer?
Renco:Ja, maar doet hij ook nou ja, niet merken als je er bent hè? Als het goed is geeft
Dick:Nou ja, best ook wel licht.
Renco:Dat is helemaal nooit meegegaan. Ja, ik moest zo omdat we video podcasten zit ik zo stil. Mhmm. Durf ik ook niet te
Dick:Het was ook, ik was het was net dat stuk dat je hele persoonlijke biecht deed dus. Je zat er gewoon heel erg in.
Renco:Ja, ja, ja dat duurde even. Was helemaal op het einde denk ik. Ja, Ik moest er even inkomen, weet
Lennert:je wel. Oké, maar we
Renco:doen weer een poging om een videopodcast op te nemen. Ik ik realiseer me dat we we stellen ons ook niet meer voor. Ook Lennert, jij niet, hè. Je bent natuurlijk ja, was
Lennert:een beetje ongemakkelijk. Ik ga maar naar de website, dan zie je een tekstje over mij. Precies, ja.
Dick:En je had pas ook verteld hoe in hoeveel podcast Lennert zit. Dat is meer dan 100 of zo.
Renco:Nee, echt heel veel. Nee. Veel, maar geen 100.
Lennert:Nee, maar wel iets in de 20 of 30 of zo? In 30 ja, ja.
Dick:Ja, dus ik bedoel dat kun je
Renco:Prins van de show.
Dick:Ja, nou zo voelt het zo
Renco:ja, ofwel? Wij worden een soort Stefan Paas. Onze vaste gast.
Dick:Ja, precies.
Lennert:Zo hè. Hij praat ook zo. Ja, mooi. Stefan.
Dick:Ik heb die zucht. Heb je, je
Renco:nog wel eens naar Stefan of ben
Lennert:je Ja, nou ik luister naar een ongelooflijke
Renco:Ja, Dat gedoog je Stefan. Ja, ja, dat gedoog ik.
Lennert:Maar af en toe waardeer ik hem.
Renco:Ja, ik luisterde onlangs een aflevering en toen gebruikte je ook een woord. Ik kan jou denken. Een woord wat ik nooit gebruik, wat ik ook nooit iemand hoor gebruiken. Nee. Pedanterie.
Renco:Ja. Pedant doen, hè. Ja, ja. Kan ook nog maar dan als zelfstandig naamwoord. Pedanterie.
Dick:Ja, dat klopt.
Renco:Heb ik eigenlijk nooit iemand horen zeggen.
Dick:Nee dat kan ook anders.
Renco:Dat kan ook anders ja.
Lennert:Ik dacht ik ik was
Renco:aan het luisteren en in mijn hoofd
Lennert:staat gewoon Lennert. Ik denk die
Renco:zit die zit nu zo, weet je wel. Jongen.
Dick:Nou, ik ik had serieus dus gewoon afgelopen zondag was ook een start zondag en ik had er heel veel. Maar er was ook een startdienst en en die predikant die die gebruikte ook een aantal woorden waarvan ik dacht ja, kijk eens gewoon naar je toehoorders, weet je. Dit is er gewoon te moeilijk. Die je bent nu teveel aan het etaleren en dan helemaal bij zo'n startdienst waarvan ik denk nou moet het seizoen nog beginnen. Lekker een beetje laagdrempelig insteken, maar nee hoor.
Dick:Gewoon en toen dacht ik ook aan Lennert. Ja, niet omdat jij geen moeilijke woorden zou kunnen hebben. Maar gewoon het feit dat sommige mensen gewoon onnodig
Renco:Ja, ja dat is het vooral, hè.
Dick:Onnodig moeilijke woorden gebruiken terwijl dat helemaal niet moet. Ook ook vanaf dus de preekstoel zeg maar. Ja. En ik ik moest daar nog aan denken. Ik denk van nee, het is gewoon het haalde me er ook uit.
Dick:Dat is irritant.
Lennert:Doen wij dat hier ook wel eens? Wij doen dat ja, de vorige aflevering kwam er een woord voorbij. Dat ik dacht hé, vind ik onnodig. Wat wat was dat shit. Sorry.
Lennert:Nee, weet
Renco:ik niet normaal. Verontschuldig jij je nooit als je
Lennert:het woord shit zegt. Nee dat is waar. Doe je alleen in de podcast. Ja. Ja, klopt.
Lennert:Ik ik weet het woord niet meer. Maar ik ben tekstschrijver en ik krijg regelmatig de opdracht als ik voor overheid moet schrijven dat het in b 1 moet. Ja. Dat is een taalniveau. En ik ik zit ook regelmatig des zondags in de kerk en dan hoor ik vaak breken.
Lennert:En dan hoor ik heel veel niet b 1 taal. En ook en heb ik pubers naast me zitten die die toch in een generatie leven waar bepaalde woorden ook gewoon helemaal niet meer bestaan, hè. Dus zelfs een woord als urgent is voor een puber denk ik een beetje oud-Hollands of zo. Maar dus ik heb vaak de behoefte en nooit gedaan. Maar ik overweeg het best wel serieus Dat ik die man wordt die aan het eind van de preek even 2 minuutjes wil om eventjes de woorden die ik heb opgeschreven.
Lennert:En waarvan ik denk nou was dat nou nodig eventjes terug te koppelen. Gewoon plenair zeg maar. Van en en enerzijds als een spiegel met een knipoog misschien een beetje. Dus mag best wel een beetje een knipoogje in zitten. Maar ook om de de dominee of predikant of wie het maar wilt noemen.
Lennert:De kans te geven om nog even een vertaling te geven van die woorden.
Renco:Ja. Ja, ik vind het eigenlijk
Lennert:een heel goed idee. Ja, wel hè?
Dick:Ja. Ja, ik had het nu bijvoorbeeld het PKN jaarthema is beweeg mee in het krachtenveld van Christus. Ja, ik heb het gisteren ook maar weer gezegd. Ik zeg wie gebruikt nou het woord krachtenveld. Ik ik heb gewoon echt me er zaten meerdere predikanten.
Dick:Ik zei, ik heb het af heel 2026 heb ik het woord krachtenveld Nee. Niet gebruikt.
Renco:Terwijl jij bent wel degene van ons met het grootste met de grootste woordenschat denk ik, Maar dan nog
Dick:ja, precies. Maar dan alsnog denk ik krachtenveld. Ik vind het ook gewoon een hele rare term. Als ik puur
Renco:pure alliteratie, krachtenveld en Christus.
Dick:Ja, dat denk ik wel. Maar je ziet ook Kees van Ekris ook de dus de scriba. De scriba. Nou. Die die is ook heel, hier ziet hem ook heel ja, die heel trots op dat ze dit hebben gezegd.
Dick:En ik denk hier moeten we een jaar lang Ja. Moeten we weer met dit thema aan de slag. Ja. En ik snap wel ongeveer wat jullie bedoelen. Maar het is zo b 3
Lennert:onnodig b 2. Ja. B 3. Nee, ja, precies. Alle relatie is trouwens ook niet b 1, hoor.
Lennert:Maar zo niet een ander woord voor het woord alle te
Dick:gaan zeggen. Nee, maar het is gewoon weet je. Doe gewoon het thema gewoon beweeg mee en dan laat het dan gewoon lekker aan iedereen om daar dan iets mee te gaan doen. Maar die subtitel die ook Nou, dan
Renco:kan het ook de de volgende Zumba-les zijn. Beweeg mee.
Dick:Ja dat zou kunnen, maar dan maar ik een beetje mee eens. Want dan moet je dan moet je toch iemand weer even op het podium vragen van Ja. Lennert legt het even allemaal uit. Of dan moet je context gaan doen. En als je überhaupt eigenlijk dat jij dus op het podium zou moeten om dat toe te lichten ben je eigenlijk al fout bezig.
Lennert:Ja, maar het lastige is als je dus taal gaat veralgemeniseren. Dus je gaat een vervangend woord gebruiken wat veel beter begrijpbaar is. Dan dan wordt het soms te algemeen. Het is juist juist die moeilijke woorden maken het super concreet en specifiek wat je er precies mee bedoelt met de juiste nuances. Ja, eerlijk, snap ik Ja, ja.
Lennert:Dus voor mij is dat echt geweldig.
Dick:Ja. Nou ja, soms we hebben het er volgens mij hier ook weleens over gehad. Zoals woorden als genade en zo dat je die ook helemaal niet zou moeten willen. We hebben het wel over specifieke woorden die je zou moeten doen. Ik denk dat
Renco:Eigenlijk die je niet zou moeten willen opofferen, hè.
Dick:Ja, precies. Toch? Ja, ja. Er een aantal klassen Maakt
Renco:het de zin niet af,
Dick:sorry, ja, precies. Taak. Maar dat er een soort klassiek jargon is, ja. Ja, ik heb het sorry, mijn hoofd gaat dan is dan inderdaad alweer 6 zinnen verder.
Renco:Ja, ik herhaal je eigen constatering, hè. Dat jij zei een keer over jezelf, ik vind dat ik veel zinnen niet afmaak in de podcast.
Dick:Ja en dan ben ik in mijn hoofd ben ik alweer bij zin 2. En dan ben ik die moet ik die vorige eigenlijk nog afmaken. Maar klopt. Dat je dat Maar
Renco:kun je ook vaak echt niet vol, hoor. Dat gaat zo ram.
Dick:Ook in de vergadering weleens. Dan zie ik best echt denken ja, goed. I roll. Ja. En dan Nee,
Renco:maar ik moest ik moest nog even denken over het taalgebruik. We we zijn natuurlijk ook dit seizoen zijn Dick, jij en ik weer van plan om andere kerkdiensten te bezoeken.
Lennert:Net als vorig seizoen dat vonden we erg leuk.
Renco:Dus we hebben wat data geprikt en dan gaan we weer nou Leuk. Dingen of kerken bezoeken. Kerkdiensten bezoeken die voor ons ja, niet heel dichtbij bij ons staan. Dat is juist hele idee ervan. En 1 van die kijkdiensten die we vorig jaar bezochten toen was een wat conservatieve orthodoxe Behouden.
Renco:Behouden gemeente, ja. Ja, heel goed. Ja. Behouden gemeente en toen de was er een preek gaande en alle jonge mensen, kinderen bleven ook allemaal in de kerk zitten, hè. Dus en dat was een vrij forse preek qua lengte.
Renco:En toen op een moment zei die nou, richt ik mij even tot de kinderen. Maar toen gebruikte die ook woorden dat ik dacht waar merken we nu aan dat je je tot de kinderen richt?
Lennert:Ja, niks.
Renco:Er is geen verschil.
Dick:Nee.
Renco:Ik dacht hoe zouden die kinderen die die dat gaat toch over hun hoofden? Of zouden die echt deze taal beheersen? Nou ja,
Lennert:ja, misschien worden ze
Dick:opgeknipt Ik weet ook nog wel dat ik inderdaad qua toon en qua ernst ook gewoon geen enkel verschil zag. Dus ik was blij dat die het afbakende, want anders had ik het gewoon niet geweten dat het voor de kinderen was. Dat weet ik ook niet.
Renco:Want de kinderen hadden het zelf ook niet geweten denk ik.
Lennert:Nee. Hé, over ingewikkelde taal gesproken. Ja. Jij hebt net een of niet net, maar deze week een stuk naar ons gestuurd. Ja.
Lennert:Boordevol ingewikkelde taal.
Renco:Ja, dat leek me leuk.
Lennert:Maar wel interessant. Ja, het
Renco:is de verklaring van Amsterdam. Mhmm. Van het Humanistisch Verbond. We hebben wel eens eerder gepodcasten, in ieder geval ik weet niet of het met jou was gelegd.
Lennert:Nee, kan ik me
Renco:niet herinneren. Maar we hebben wel eens wat eerder ons wat later ontvallen over de humanisten en daar wat over gelezen en over podcasts. En deze had ik ooit een keer geboektmarket in een programmaatje en die kwam ik weer tegen. Dacht ik oké, het is misschien toch wel aardig om daar nog eens over te podcasten.
Dick:Het heet van Amsterdam, maar is is humanisme is toch niet, dat is toch gewoon wereldwijd een erkend iets. Ja. Waarom dan Amsterdam? Geldt het ook voor de rest van de wereld? Dat voelt Ja,
Renco:dit is gewoon de Nederlandse vertaling van de verklaring van de humanisten. Nou dat heeft niks met Nederland te maken. Misschien dat die in Amsterdam opgesteld is of ondertekend is. Ik weet het eigenlijk niet, hè. Maar het is niet voorbehouden aan Nederland, maar het is wel een soort, het is wel het hart anker punt zeg maar van het humanistisch verbond.
Renco:En daar staat de essentie in opgetekend en opgeschreven. Ik heb ook dat boekje een tijdje geleden gekocht hè, een boekje vol humanisme. Dit is het volgens mij?
Dick:Ja, maar die heb ik niet gelezen hoor.
Renco:Nee, heb jij niet gelezen, maar ik heb hem inmiddels uit. En dat dat was eigenlijk toen dacht ik ja, staan eigenlijk heel mooie dingen in. En ik dacht nou ik ben niet humanist, noem mezelf niet humanist. Maar ik dacht nou hier kan ik wel wat mee. Dus toen dacht ik nou misschien zou ik het zelden kunnen constateren over die verklaring.
Renco:Mhmm. Dus we hebben die verklaring opgedeeld en ik ga gewoon dat beginnen te lezen zo meteen. En dan ben ik heel benieuwd.
Dick:Het zijn wel lappen tekst, hè? Even voor alvast voor de luisteraar kijker.
Renco:Ik heb het de letter de lettergrootte zo gemaakt dat het 1 a viertje is.
Dick:Ja, maar ik bedoel vind jij nog behapbaar, toch? Ja, zeker. Maar ik bedoel ja.
Lennert:Maar wat bedoel je? Ja,
Renco:wat bedoel je?
Dick:Nou, het zijn echt nou ja, wat Vind je geen goed idee Dick? Ja, ik denk ik vond ik vind het een heel leuk idee. Maar ik ik was het ook zelf aan het lezen. Dacht het woord is echt veel tekst. Ja.
Dick:Dus ik bedoel stel voor dat je het niet onder je neus hebt. Dus je moet het echt in de show notes zetten. Lees dan even mee, want anders is het volgens mij
Renco:ja, ik zal een dat ik vergeet altijd. Ik zeg dan ik zet het in de show note en dat doe ik nooit. Maar misschien dat ik het dan hier nu wel doe. Een linkje naar de verklaring, want die staat gewoon op de website van het minister-verbod.
Dick:Maar goed, we gaan er gewoon voor.
Renco:Ja, ik ga het ook proberen een beetje leuk te brengen.
Dick:Weet je
Lennert:wel. Ja, met stemmetjes.
Dick:Ja, stembuigingen. Ja, graag. Af en toe
Renco:maak ik even in de camera.
Lennert:Nou mensen houd je vast.
Renco:Nou, de verklaring is opgebouwd in 4 op 4 punten en ik lees nu gewoon alleen punt 1. En we nou, we gaan wel even kijken hoe we dan het gesprekje op gang brengen, maar ik heb al veel vertrouwen dat jullie mij onder zullen onderbreken. Mhmm. Op 1 staat uw humanisten willen ethisch handelen. We gaan ervan uit dat ethische keuzes inherent zijn aan het menselijk bestaan, gebaseerd op het feit dat alle levende wezens zowel tot lijden als welbevinden in staat zijn, gemotiveerd door het besef dat helpen beter is dan schade toebrengen, Daartoe in staat gesteld door medeleven en de ratio en zonder daarvoor een stimulans van buitenaf nodig te hebben.
Renco:Ja, hele lange zin hè?
Lennert:Ja, waar volgens mij vooral gezegd wordt wij als mensen kunnen voelen en we voelen pijn en we voelen blij blije dingen. En omdat wij dat kunnen ervaren zijn we willen we graag vooral aansturen op blije dingen zeg maar. Want we weten ook hoe het is om pijn te lijden.
Renco:Ja, vind ik nog niet helemaal hetzelfde als ethische keuzes. Want blij is meer.
Lennert:Nee, oké. Ja. Nee, dat is niet aan jouw bedoeling. Nee, we noemen het dus wel bevinden. Dat vind ik dan weer een vervelend woord, maar goed inderdaad.
Renco:Helpen is beter dan schade toebrengen. Dus dat is het kompas, hè. De de opbrengst, de baten van helpen zijn beter dan schade toebrengen. En op basis van dat mechanisme ben je in staat tot ethische keuzes maken.
Lennert:Ja, want je weet zelf hoe het voelt of hoe het is om schade toegebracht te worden. Dus kies je ervoor om dat niet
Renco:te doen. Precies, je bent in staat tot medeleven. Ja. En je hebt de ratio en Ja. Ja, per saldo kom je dan tot goede ethische keuzes.
Lennert:En dan kun kan ik het als Christen sta ik daar helemaal achter tot die laatste zin hè. Zonder daarvoor een stimulans van buitenaf nodig te hebben. En daar daar gaan we een andere weg in voor mijn gevoel. Als christen vergeleken bij een humanist.
Renco:Ja, eens. Want wat want oké en Dick? Ja. Of bewaar je even.
Dick:Nee, bewaar het nog even. Ja, dat is er komt nog zoveel meer en dat is zo belangrijk te zeggen.
Renco:Nou oké, door. Dan ga ik verder. We onderschrijven de waarde en waardigheid van het individu en het recht van ieder mens op de grootst mogelijke vrijheid en de grootst mogelijke ruimte voor persoonlijke ontwikkeling, voor zover die verenigbaar zijn met de rechten van anderen. Daarom maken wij ons sterk voor vrede, democratie, de rechtsstaat en de universele rechten van de mens. We verwerpen alle vormen van vooroordeel en racisme en het onrecht dat daaruit voortvloeit.
Renco:Wij streven juist naar het welzijn en de verbondenheid van de hele mensheid in al haar verscheidenheid en individualiteit. Nou, wat kunnen we hiermee leven? Vinden we hier wat van Dick?
Dick:Ja, ik vind hier zeker wat van, maar misschien nog even. Je moet nog een klein stukje.
Renco:Ik zal nog even kijken. Ja. We zijn van mening dat persoonlijke vrijheid gepaard moet gaan met een verantwoordelijkheid aan de samenleving. Een vrij mens heeft verplichtingen jegens anderen en wij vinden dat we een zorgplicht hebben voor de hele mensheid, inclusief toekomstige generaties en daarbuiten ook voor alle levende wezens. We erkennen dat we deel uitmaken van natuur en aanvaarden onze verantwoordelijkheid voor de impact die wij hebben op de wereld om ons heen.
Renco:Ja, dat is een hele mond vol.
Lennert:Ja, ja. Nou Dick. Proposiet, wat?
Dick:Nou ja, kijk er staan natuurlijk allemaal ik wil nu zeggen lovenswaardig, maar dat is natuurlijk moeilijk wordt hè. Er staan allemaal goede dingen in. Ja, oké. Lovenswaardig. Mhmm.
Dick:Maar ja, je gaat je wel afvragen omdat je geen objectief kader hebt vanuit een soort boek zoals de Bijbel. Waarom zou ik verplicht zijn om iets te doen? Weet je wel? Er is geen weet je wel? Omdat
Lennert:je, omdat je ervaart hoe het is om schade toegebracht te worden.
Dick:Ja, maar die lat voor schade toebrengen ligt toch voor jou anders dan voor mij? Ja, dus ik vind het is heel moeilijk om zeg maar vanuit een soort ieder individueel moet dus een soort bepalen waar zowel het wat staat hier nou lijden als welbevinden inzit. Dus dat is een soort individueel iets waarin wij zeg maar met zijn allen een soort balans moeten vinden. Mhmm. Nou, dan vind ik het dus al lastig.
Renco:Nou, er zit een vertrekpunt in dat er wordt gesproken van het recht dat ieder mens heeft op 2 dingen. De grootst mogelijke vrijheid en de grootst mogelijke ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. En die worden dan verderop in de tekst wel begrensd door de verplichtingen die we naar anderen hebben, hè.
Dick:Ja, maar die die zijn toch allemaal heel als je daar geen lat voor hebt dan is dat toch heel lastig om te zeggen van ja, wat is nou de grootst mogelijke vrijheid iedereen. Dat dat bijt al heel snel. Ja, mijn vrijheid bijt al heel snel met die van jou en van sommigen ligt die heel groot. Hebben heel veel vrijheid nodig en sommige mensen nemen genoegen met weinig vrijheid. Die zeggen ik dus hierbij denk ik van ik vind het prachtig zoals het daar staat.
Dick:Maar ik ik dan ben ik misschien loop ik al iets te langer rond op deze aarde om te denken dit werkt gewoon. Kijk maar alleen al in Nederland wat we allemaal hier voor gezeur hebben. Mhmm. Dit werkt niet zoals het zou moeten zijn. Plus ik maak me ook sterk voor vrede, democratie, de rechtsstaat.
Dick:Maar waarom is dat dan in 1 keer gekozen als soort objectieve criteria? Ik weet dat er heel veel mensen op de wereld zijn die democratie helemaal niet per se de beste vorm. Ik ik lees zelfs dat de democratie zeg maar als soort vorm zelfs afneemt op de wereld. En dat er andere
Renco:Ja. Autocratieën.
Dick:Ja, dus eigenlijk wil je zeg maar heel veel vrijheid geven. Maar ze gaan hem toch weer afbakenen. En dat dat is volgens mij het humanisme altijd in een notendop van je wilt heel veel vrijheid geven, maar dat kan eigenlijk niet. Dus gaan we toch weer begrenzen waar je bijvoorbeeld religie bekritiseert omwille van zijn grenzen zeg je. Kom jezelf ook met toch weer ja, je moet toch een soort van kader neer gaan zetten waarin iedereen zich moet aan moet gaan houden.
Dick:Maar dat bijt weer met het feit dat ze maximale vrijheid willen.
Renco:Ja en er wordt ook gesproken van een verantwoordelijkheid aan de samenleving en verplichtingen jegens anders. En je natuurlijk afvragen waar zijn die dan op gestoeld? Ja. Waarom, ik weet niet of jij daar nog een idee bij hebt Lennert of wat dat bij jou oproept. Waarom heeft een humanist een verantwoordelijkheid aan de samenleving op grond waarvan?
Renco:En op grond waarvan heb je verplichtingen naar anderen toe. Ja, dat zijn echt grote. Wat fundert dat?
Lennert:Ja. Ja, het is natuurlijk een beetje flauw om jou die vraag.
Renco:Nee, ja. Heb dat antwoord ook niet zo.
Lennert:Ja, dat is een goede vraag. Ja, ik ik vind het een beetje flauw dat ik dan weer moet zeggen dat is die je wilt geen schade toebrengen. Dus heb je een verantwoordelijkheid aan de samenleving. Snap je?
Renco:Ja, maar de samenleving wordt natuurlijk in 1 keer als collectief gepositioneerd, hè. Dus een individuele relatie dan snap ik dat, Dus ik ga met jou om en als ik jou altijd uitscheld en is dat niet leuk voor jou. Ja. Zou ik ook niet leuk vinden als jij dat bij mij doet. Nou kan ik het beter niet doen.
Renco:Ja. En vervolgens wordt dat eigenlijk opgeplust naar een samenleving, een collectief.
Lennert:Uh-huh.
Renco:Waar ik kennelijk ook een verantwoordelijkheid in heb. Nou dat kun je aan mij wel verkopen, maar dan vraag ik aan de minister op grond waarvan. Ja. Ja, jij bent geen minister dus ik
Lennert:ga Nee, maar je moet een soort
Dick:beeld hebben van dat de samenleving er gebaat dat we er allemaal gebaat bij zijn op de lange termijn. En dat dat ook weer terugslaat op onszelf dat we bijvoorbeeld belasting heffen of dat we bijdragen aan aan andere dingen. Waar de hele ondanks dat we daar niks van gaan merken.
Renco:Mhmm.
Dick:Dat we op die manier toch samen met elkaar willen leven. Dat dat soort uitgangspunt zit er dan onder, toch?
Renco:Ja, een zorgplicht hebben voor de hele mensheid. Maar dat staat dan dan weer op gespannen voet met het beginsel van die grootst mogelijke vrijheid. En de grootst mogelijke ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Dus je begint
Lennert:heel, heel breed. Mhmm.
Renco:Maar daar in diezelfde al in de 1e blok leg je er vervolgens allemaal dingen op die die vrijheid enorm zullen inkaderen.
Dick:Ja, en je hebt dus en zonder daarvoor nou dat zei Lennert ook al, zonder daarvoor een stimulans van buitenaf nodig te hebben. Dus het impliceert ook nog dit dit zou gewoon in principe gewoon uit ons als mens. Ja. Zelf moeten voortkomen. Maar daarvan hebben we in de geschiedenis al legio voorbeelden gezien dat wij allemaal heel verschillend klaarblijkelijk denken over onze zorg voor de samenleving.
Dick:En wat onze verplichtingen daarvoor zijn. Dat brengt niet iedereen op. Ook omdat iedereen volgens mij ook in een verschillende milieu wordt geboren, hè. Dus die ene zal, die ene zal misschien makkelijker denken ja, ik heb een verplichting jegens de samenleving en die ander zal misschien omwille van zijn positie in de samenleving denken nou volgens mij is de samenleving in mij wat verschuldigd dan andersom.
Renco:Ja, dus die individualiteit die erin zit. Doordat het juist niet een stimulans van buitenaf heeft. Die maakt het ook problematisch, maar goed. Ik stel voor omwille van de tijd om verder te leven misschien.
Dick:Ja, maar ik wil nog wel, ik wil ook wel een landbreken voor de minister dat ik denk van ik ik in theorie vind ik dit mooi en ik zou hopen dat wij als we ervan uitgaan dat de mens goed is, hè. Ook als humanist geloof je dat zonder dat we daar dan soort bijblijk gezag van nodig hebben. Is dit natuurlijk wel iets waarvan je zou hopen dat iedereen dit wel zou.
Renco:Ja, want je zou eigenlijk wat wij nu doen over deze tekst zou nu minister ook kunnen doen over bijbelse teksten. Die zou ook allemaal aanwijsbare problemen kunnen opsommen.
Dick:Ja, ik ik ik ik heb het beetje moeten waken dat we die minister natuurlijk helemaal af fakkelen hier. Ja. Ik bedoel ik ik vind.
Lennert:Ik vind het ik vind het juist wel mooi dat ze ze streven naar vrijheid. Ik vind het juist mooi dat ze daar iets tegenover zetten. Volgens dat dat daar verantwoordelijkheid tegenover staat is volgens mij super logisch.
Renco:Ja, dat is absoluut iets waar je aanspraak op kan maken.
Lennert:Nee.
Renco:Nou, Lenn neem ons mee.
Lennert:Oké, daar gaan we.
Renco:We gaan maar je jij bent niet alleen tekstschrijver, maar je bent ook stemacteur. Dat gaan we nu horen.
Lennert:Ja dat klopt. Nou mensen genieten van. Van het grapje van Renco. Ja, zit zelf altijd te lachen. Ja, vind hem wel leuk.
Lennert:Ja, is ook leuk. Ik vind het vervelend. 2, humanisten willen rationeel zijn. We zijn ervan overtuigd dat in het rationeel denken en handelen van de mens de oplossingen liggen voor de problemen in de wereld. Wij pleiten ervoor om deze problemen te benaderen met vrij en wetenschappelijk onderzoek in het besef dat de wetenschap weliswaar de middelen verschaft, maar menselijke waarden het doel moeten bepalen.
Lennert:Wij willen wetenschap en technologie inzetten ter verbetering van het menselijk welzijn en nooit harteloos of destructief. Oké, dat was nummer 2. Wilt u daarop reageren of niet? Want anders gaan we door naar nummer 3. Ja, ik kort wil ik daarop reageren.
Lennert:Ik vind
Renco:het prima dat die wetenschap rationeel van aard is. Dat lijkt me prima en er wordt ook nog het onderscheid gemaakt dat de menselijke waarden eigenlijk de wetenschap moeten richten. Ja, ja, kan ik eigenlijk wel.
Dick:Ja, je denkt meteen van er is meer dan ratio en wat is menselijk welzijn? Maar goed dan.
Renco:Ja, maar goed met ze ze koppelen dat hier aan het oplossen van de problemen van de wereld. Dat willen ze rationeel doen. Ze zeggen niet uitsluitend rationeel zijn, maar wel in het oplossen van de problemen van de wereld.
Lennert:Ja, Maar behalve dat de titel is humanisten willen rationeel zijn.
Dick:Ja, maar we kunnen ook dan nog wel een tijdje hebben over of de wetenschap zeg maar hier altijd in slaagt dan wel überhaupt nou ja.
Renco:Oké.
Lennert:Ja. Nou oké, nou deze levert wat kleine
Dick:dingetjes op.
Lennert:Maar niet echt de moeite waard om daar
Dick:eigenlijk wel op willen van de tijd moet leggen maar ja.
Lennert:Dick die probeert zijn lichaamstaal te leveren.
Dick:Ja, ik ik ik bijt al met toch.
Lennert:Ja. Oké, nou dan gaan we naar 3. Humanisten, humanisten streven naar optimale levensvervulling. Wij hechten waarde aan iedere bron van individueel geluk en levensvervulling die anderen geen schade berokkend. En zijn van mening dat persoonlijke ontwikkeling in de vorm van een esthetisch, sorry in de vorm van een ethische en op creativiteit gerichte manier van leven levenslange onderneming is.
Lennert:We hechten daarom veel waarde aan artistieke creativiteit en verbeelding en erkennen dat transformerende kracht van literatuur, muziek, beeldende kunst en podiumkunsten. We koesteren de schoonheid van de natuur en haar vermogen om ons met bewondering in ontzag te vervullen en tot rust te brengen. We waarderen lichamelijke inspanning, zowel individueel als in groepsverband en de mogelijkheden die dat biedt voor het vinden van voldoening en verbondenheid. We hebben hoge achting voor de zoektocht naar kennis en de wijsheid, nederigheid en inzichten die dit oplevert.
Renco:Nou. Ja, Dick doet nu iets wat wel lijkt op een eye-roll.
Dick:Ja, ik vind dit het het zwakste stuk van het hele ja? Ja, weet je wel met dat waarderen van lichamelijke inspanning. Ik denk dat ze ook een soort
Renco:Ook in groepsverband, hè.
Dick:In groepsverband. Ja dat komt een beetje zo als ze zeg maar ja, deze vergelijking mag ik niet doen. Maar een beetje zoals de of zo, weet je wel. Nee, weet je zo. Dat je denkt in in soort afgedwongen...
Dick:Ik denk dat het goed is als we als goed met elkaar gaan sporten of zo. Je? Het het is heel moeilijk om en ik ik ben helemaal eens met die literatuur muziek. Er zijn allemaal dingen die ik heel leuk vind. Maar ik heb me ook altijd heel goed besef dat er ongeveer driekwart van de mensheid die dingen echt absoluut niet leuk vinden.
Dick:Ja. Dus ik vind het heel raar dat je dit dan als uitgangspunt neemt dat dit heel belangrijk zou zijn. Want ik denk er zijn zoveel meer vormen dan... Maakt het dat een wat elitair dan of zo? Ja, dan heb ik dus heel snel het idee.
Lennert:Ja, dat vind ik ook. Ik vind het gek dat je begint met vrijheid en dat ieder mens heel fraai is. En dat je nu best wel concreet gaat invullen Ja, hoe je die vrijheid hebt.
Dick:Ik ik denk dat klassieke muziek en theater eigenlijk wel goed is voor de mensheid of zo, weet Ja. Weet je dat dat idee. Heel ik ik zou omwille van die andere 2 punten zou ik zeggen van hier had je van weg moeten blijven. Mhmm. Dat dat is namelijk die vrijheid hoe je dit wilt invullen.
Dick:Laat dat dan gewoon een... Nu ga je een soort adviezen geven in welke hoek je het moet gaan zoeken. Dat vind ik vind
Renco:Ja. Heet zij ook alweer van dat boekje wat wij
Dick:Stiene Jensen.
Renco:Ja, Stiene Jensen. Ja, zij is humanist en atheïst. Heeft ook, schrijft daar ook over en zij volgens mij was was zij het die ook in een boekje of elders schreef van dat ze zich enorm irriteerde aan de mediacampagne van het humanistisch verbond precies op dit punt. Want je zegt aan de ene kant we hechten waarde aan iedere bron van individueel geluk en levensvervulling die anderen geen schade berokkent. Dat is heel breed en vrij.
Renco:Ja, ja. En vervolgens in die volgende alinea kleur je dat vinden wij dan nu elitair in. En zij komt met andere voorbeelden waarvan ze zegt ja, gaat het heel erg normeren. Dat wat je juist problematisch vindt in religies. Mhmm.
Renco:Hè waar je weg wilt blijven als humanist. Je wilt die vrijheid als beginsel hebben. Hè die die individuele vrijheid in zelfontplooiing en vervolgens ga je toch in op bill borden en dan in in reclame campagnes ga je normeren. Ja. Het moet dan dus wel beeldende kunst zijn.
Renco:Beeldende kunst weet je wel.
Dick:Ja, waarom staat hier geen, waarom staat er geen motorcross of Voetbal. Ja, boomstam gooien of zo, weet je wel. Er staat gewoon veel meer van waarvan je denkt gewoon veel meer van die dingen die je
Renco:Van bij deze voorbeelden.
Lennert:Ik heb ik heb het gevoel dat ik de schrijver van dit stuk nu aan het leren kennen ben. En dat is gek. Je hoort niet de schrijver van dit stuk te leren kennen in dit stuk.
Dick:En zo waar.
Renco:Want dat moet je algemener zijn bedoel je?
Dick:Ja, goed punt. Ja. Dat diegene vindt dat dan heel belangrijk en ik Waarschijnlijk ja.
Renco:En nou ja. Nou, dit leverde wel wat reacties op. Dat is duidelijk. Ik ja, Belijn dank je wel voor je leest het ook. Indringend.
Renco:Ja, ja. Dus
Dick:wil je misschien ook ik ik vind het wel mooi. Wil je ook niet die laatste even lezen?
Renco:Nee, mag jij doen Dick. Jij kan het ook doen. Jij bent je bent je gaat ook voor in kerkdienst en zo.
Dick:Dan moet je toch
Renco:ook kunnen.
Dick:En dan doe ik ook altijd heel veel stemmetjes.
Renco:Nou dat kom maar op dan. Ik ben allemaal benieuwd. Ik bedoel,
Dick:ik heb ook heel heel zin om hoe random woorden in met nadruk ga ik nu
Renco:Nee, maar als jij dus dingen leest die niet staan, dan corrigeren we
Lennert:je, Het laatste stuk, hè. Ja. We nu in. Groot stuk
Dick:Al zijn we ervan overtuigd.
Renco:Je moet ook even de de wat er boven staat op de Echt?
Dick:Ja. Daar staan echt heel veel woorden waar ik waar nu de bel gaat van Lennert, maar goed. Humanisme voorziet in de wijdverbreide behoefte aan een bron voor zingeving als alternatief voor T dogmatische religie, autoritair nationalisme, tribaal sektarisme en egoïstisch nihilisme. Nou, ik weet niet of we dit hadden moeten lezen, maar
Lennert:goed. Jawel.
Dick:Al zijn we ervan overtuigd dat de behartiging van het menselijk welzijn tijdloos is. Onze meningen berusten niet op een geopenbaard waarheid die voor eeuwig vastligt. Humanisten erkennen dat niemand onfeilbaar of alwetend is en dat de kennis van de wereld en de mensheid alleen vergaard kan worden in een voortdurend proces van waarneming, studie en heroverweging.
Lennert:Sorry, ik ik haar ik droomde wel. Wil je hem nog 1 keer doen? Ja, sorry. Wat zat je met je gedachte aan? Ja, dat durf ik niet te zeggen.
Lennert:Oké. Maar dat die Sorry, even opnieuw, ja sorry.
Dick:Even van je sorry. Ja,
Renco:we zijn ook wel mensen, hè.
Lennert:Ja, felbaar.
Dick:Oké, al zijn we ervan overtuigd dat de behartiging van het menselijk welzijn tijdloos is. Onze meningen berusten niet op een openbare waarheid die voor eeuwig vastligt. Humanisten erkennen dat niemand onfeilbaar of alwetend is. En dat de kennis van de wereld en de mensheid alleen vergaard kan worden in een voortdurend proces van waarneming, studie en heroverweging.
Lennert:Oké, kan je dus bedenken zeg maar.
Dick:Ja, het zit wat minder vastgelegd dan wat religies doen.
Renco:Daar zet ik zich vooral tegen af, hè.
Dick:Ja. Dus dit is gewoon een, want je geeft gewoon toe dat dit gewoon een proces is met vallen en opstaan.
Renco:Ja en dat het er dus over 1000 jaar geheel anders uit kan zien. Terwijl wij natuurlijk ons beroepen op op een boek waar waar wat voor ons zegt hoe het zit. Ja. Zeggen de humanisten, nee dat kan niet. De enige openbare waarheid die voor eeuwig vastligt, hè.
Renco:Dus het is vooral en mag ik ook nog reageren op de titel boven dit stukje?
Dick:Ja, die moest ik moest lezen.
Renco:Ja, die moest je lezen. Ja, kom op hé. Ik vind dit echt hier dit is echt een zwakte bot. Die titel is veel te lang ten 1e.
Dick:Mhmm. En ik kreeg een beetje boos ook, hè.
Renco:Ja, ja. Dus je gaat dan opsommen als alternatief voor en dan zeg je niet religie. Nee, dogmatische religie. Ja. Daarmee wek je een beetje de indruk dat religie bijna automatisch dogmatisch is.
Renco:En nationalisme bijna automatisch autoritair is. En sektarisme nou ja, et cetera. Dus door die je je je komt met zelfstandig naamwoorden, maar die die ga je allemaal zogenaamd willekeurig allemaal voorzien van een bevoegdheid woord.
Lennert:Ja of ze zeggen daarmee ja, ik snap je punt. Ik denk ook dat ik het mee, maar ik had hem niet zo geïnterpreteerd. Ik had hem geïnterpreteerd als wij vinden religie prima prima, maar dogmatische religie daar willen we een alternatief voor bieden. We vinden nationalisme ergens zit er wat moois in, maar autoritair nationalisme daar willen we een alternatief voor bieden.
Renco:Ja, oké, maar wat wat wat biedt dat dan hè? Wat heb je dan hiermee opgelost? Want dan denk
Lennert:ik ja, dat
Dick:is waar.
Renco:Ik ben ook tegen dogmatische religie. Ik ben ook tegen autoritair nationalisme. Ja, ja. Ik ben ook tegen tribaal sectorist. Denk ja, je je ontkent een soort extreem ja, misschien dat dat je van veel religies nog zou kunnen betogen dat die dogmatisch zijn.
Renco:Maar het is natuurlijk niet heel moeilijk om het daarmee eens te zijn.
Dick:Nee, klopt. Ook hierbij ook hierbij weer denk je waarom was je niet gewoon gestopt met humanisme voorziet in de wijd verbreide behoefte aan een bron voor zingeving. Punt. Ja, precies. Mooi.
Dick:Want ook hierbij ga je weer helemaal weer weer normeren. Weer weer daar willen ze van weg blijven, maar ze gaan de hele tijd toch
Renco:Ja, de titel is 2 zinnen, hè.
Dick:En die hadden zoiets als Volgens mij zegt Stienie Jensen dat ook dat humanisme soms zich heel te veel bezighoudt met wij zijn dit vooral niet. Ja. En zij zegt dan ook wat zijn we wel en dat vinden ze heel moeilijk. Dus afzetten is niet zo moeilijk. Ja.
Dick:Maar wat ben je dan wel?
Renco:Ja. Ja, en dit voelt heel erg als afzetten. Doordat als alternatief voor et cetera et cetera. Ik ben het helemaal met je eens. Ik vind het mooi gevonden.
Renco:Gewoon een punt achter Mhmm. Zingeving Was voldoende geweest.
Dick:Ja, toch? Gewoon een ander, andere bron daarvoor, ja.
Renco:Ja, oké.
Dick:Nou. Daarmee onttrekken we ons niet aan een kritische blik. En willen we ons wereldbeeld ook niet aan de hele mensheid opdringen. Integendeel. We zetten ons in voor een volkomen vrije uiting en uitwisseling van ideeën en we zoeken de samenwerking met mensen met andere levens overtuigingen die onze waarde delen.
Dick:Dit alles in het teken van het streven naar een betere wereld.
Lennert:Oké, ja.
Dick:Zou toch ook wel interessant zijn als je ook wel met mensen praat die niet onze waarde delen, want dat zou dan ook weer een gesprek kunnen zijn. Maar ik snap wel van het zal in het algemeen toch beter werken als iedereen daar.
Lennert:Ja, ik vind nog wel die volkomen vrije uiting en uitwisseling. Dat staat een beetje haaks op de titel die boven dit blokje staat, Ja.
Renco:Dus volkomen vrije uiting en uitwisseling van ideeën. Ja, het voelt toch wel alsof die ook door die gedeelde waarden. Het wordt wel wat de woorden die eromheen gebruikt worden heb ik toch het gevoel, het wordt wel afgekaderd. Het is niet helemaal vrij individueel.
Dick:Als je die die titel niet hadden gehad, dan had je gedacht jullie gewoon met iedereen. Maar het is nu al duidelijk dat er dat ze met bepaalde mensen gewoon absoluut niet praten.
Renco:Ja, we zoeken de samenwerking met mensen met andere levens overtuigingen die onze waarden delen. Nou ja, wat die waarden dan zijn dat moet je denk ik uit dit artikel dan ophalen, want ze staan niet opgesomd of zoiets.
Lennert:Ja. Maar ik ik het voelt wel dat een religieus iemand die zich een 1 christen die zich beroept op de Bijbel,
Renco:dat hij niet in die categorie valt. Of ben ik dan te cru? Is dat iemand met gedeelde die een andere levensovertuiging heeft, maar wel de waarden deelt met een humanist?
Dick:Ja, dan is het te vaag denk ik. Moet zal diegene het nog even moeten toelichten inderdaad wat zijn die waarden dan en zou je dit dan kunnen. Ik uit deze tekst haal ik het niet helemaal.
Lennert:Nee, maar ik ben met met 80 procent van wat ik lees ben ik het helemaal mee eens. Ja, dus dus ik kan me goed voorstellen dat een humanist en wij of ik best wel veel dezelfde waarde hebben. Ja? Ja, precies. Dat denk
Renco:ik ook, Maar ja dat komt ook omdat jij geen dogmatisch religieus persoon bent, hè. Nee, maar ook
Dick:een egoïstisch nialist.
Renco:Ja of een tribale sektarist. Gelukkig ben je al
Lennert:die dingen. Ja, joh. Wat fijn.
Renco:Dank je wel. Allemaal complimenten, hè. Ja.
Dick:Mooi. Nou, we zijn bijna rond. Ja, we zijn ervan overtuigd dat de mensheid in staat is de problemen waar wij voor staan op te lossen met vrij en wetenschappelijk onderzoek. Medeleven en verbeeldingskracht in dienst van de bevordering van de vrede en het menselijk welzijn. We roepen iedereen die deze overtuigingen deelt op om zich bij ons aan te sluiten in dit inspirerende streven.
Dick:Geen complimentje naar zichzelf. Hele rare slotzin vind ik.
Renco:We zijn ervan overtuigd dat de mensen in staat is problemen waar wij voor staan op te lossen met vrij en wetenschappelijk onderzoek. Wat is er ook wetenschappelijk onderzoek en niet wetenschappelijk onderzoek dat is mij duidelijk, maar ik sta even aan op dat vrij onderzoek. Is er ook niet vrij onderzoek?
Dick:Ik zou bijna zeggen dat al het onderzoek niet vrij is, omdat je altijd wel bepaald wordt door een bepaalde agenda.
Renco:Ja, dus ik vraag me af waarom waarom dat vrijer bijna.
Lennert:Ja, dat het niet gelobbyd is. Niet dat soort dingen denk ik.
Dick:En zelfs als het niet gelobbyd is wetenschappelijk wetenschap is gewoon nooit het dient altijd een bepaalde functie of weet je wel. Dus heel vaak is zeg maar je je hypotheses toch sturend in een bepaalde richting. Dus het is nooit vrij.
Renco:Ja, dus ik en meelezen en verbeeldingskracht. Verbeeldingskracht zit natuurlijk op die artistieke creativiteit en die verbeelding waar we het al eerder over hadden. Medeleven, nou dat is dat het een grijpen denk ik weer terug op dat 1e stukje. Exact. Ieder mens is heeft ervaring met is in staat tot leiden of wat staat hier nou?
Renco:Alle levende wezens zowel tot leiden als wel bevinden in staat zijn. Ja en je hebt daaruit geleerd dat welbevinden beter is dan lijden.
Lennert:Ja. Dus Dus als tekstschrijver zou ik zeggen je begint dus met problemen we zijn waar we voor staan om op te lossen met nou, dus eerst medeleven, dan wetenschappelijk onderzoek en dan verbeeldingskracht. Want dat is ook de volgorde waarin het in deze tekst staat. Ja. Maar goed dat is een detailtje.
Dick:Ja, maar ik vind medeleven echt echt heel moeilijk, Want dan vraag ik me dus af van dat is gewoon voor iedereen verschillend. Ik denk dat wij ook wel eens hier hebben gezegd hoe moeilijk het is om mee te leven met mensen die voorbij je eigen kring zitten. Nou ja, trek die cirkels ook keer maar groter om mee te leven met iemand die niet in Nederland woont. Iemand die in Europa woont, iemand in de wereld
Renco:Maar dat voor een Christen nu precies hetzelfde dan? Of of zeg je dan van nou, Jezus roept ons op om medeleven te hebben met met iedere naaste.
Dick:Dus ik weet je we kunnen alles zeggen over zendingen en zo. Maar volgens mij is dat precies wat we dan inderdaad gepoogd hebben in al die eeuwen. Mhmm. Ook niet altijd helemaal geslaagd. Maar dat dat we dat we ons medeleven wel iets verder gaat dan onze eigen kerk.
Dick:Ja, ja. In de in de goede zin van het woord. Ik zeg ook niet dat elke kerk daarin slaagt, maar dat is volgens mij wel onze oproep. Dat het dat we daar iedereen... Kijk en ik ik snap ook wel...
Dick:Kijk, ik snap ook wel wat ze hier zeggen. Maar er zit gewoon heel veel dingen, omdat ze zeg maar geen bron hebben waarop ze zich baseren. Dan dan denk ik als het hele tijd uit het individu moet komen. Ik heb heel ander medeleven dan jou, weet je wel. Dus ik heb die van mij is kleiner dan die van jullie mogelijk, weet je wel.
Dick:En of groter en
Renco:Ja of de afweging die ik maak tussen medeleven tonen aan een ander en mijn mijn recht op de grootst
Lennert:mogelijke ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Ja. Die dus die die ik moet dat zelf wikken en wegen, hè.
Renco:Dus het beroep op medeleven dat er wat mij gedaan wordt moet ik afwegen tegen mijn zelfontplooiing bijvoorbeeld, hè. Of mijn individuele vrijheid.
Dick:Ja en omdat ze wegblijven van dus van normerend zijn is dat dus heel lastig. Waar ligt dus dan die
Lennert:Nou ja, ik ik denk dat je dus podiumkunstenaar moet worden. Dat is
Renco:echt heel flauw dit meisje.
Dick:Nee, maar ik ik zit gewoon ook zo te denken vooral je hebt natuurlijk vooral onze zorg staat staat onder druk, omdat er natuurlijk mensen vergrijzen en zo. Maar wie bepaalt dan de hele tijd waar waar bijvoorbeeld het geld dan naartoe gaat? Of op op basis van wat van hoeveel medeleven. Je hebt, je hoort ook heel vaak die discussie. We hebben soms hele dure medicijnen voor voor mensen die heel ernstig ziek zijn.
Dick:Die dan mogelijk maar 3 maanden worden verlengd. Maar dan betalen we met zijn allen ongeveer 300000000 per per pil voor of zo. Weet je wel van ja, dan dat je dan denkt ja, waar stopt dit dan. De 1 zal zeggen ja, ik vind dat we die grens moet echt naar 100 euro. Dan vind ik altijd medicijnen al te duur zijn.
Dick:En een ander zegt ja, nee, we moeten iedereen beschermen die die maar mogelijk kans heeft om hier langer... Ja dat is allemaal maar Maar is denk
Renco:ik wie maar leggen we dan niet zeg maar de lat te hoger dan op op onszelf. Want wat wat heeft een christen? Een christen zal kunnen zeggen nou ieder menselijk leven is waardig. Ieder mens is geschapen naar het beeld van God zeggen we dan, Is gemaakt naar het evenbeeld van God. Iemand is heel ziek.
Renco:Er is een heel obscuur medicijn voor. Dat kost 300000000. Dat is echt heel overdreven. Maar in ieder geval een astronomisch hoog bedrag. Dan zegt een Christen zou dan Christen dan ook al dat dat de menselijke waardigheid verabsoluteren ten koste van de opbrengst die de maatstaf
Dick:Nou, ik denk dat een Christendom iets minder moeite mee heeft om normerend te zijn dan. Ja, dat je ook. Daar kun je het er wel mee oneens zijn dan, maar weet je. Kijk het probleem is dat je, je wilt een humanist zit er altijd mee dat ze heel open willen, heel vrij willen zijn. Maar er zit altijd dat ja, er zit een soort kader heb je toch nodig.
Dick:En dat vind ik dan heel moeilijk. En misschien is dit met een medicijnen niet heel goed voorbeeld. Maar ja, ik vind medeleven meer van dat soort termen. Kijk als we het met zijn drieën mochten bepalen komen we er waarschijnlijk wel uit. Maar ik denk we hebben alleen al 18000000.
Dick:We hebben hier al 18000000 Nederlanders, weet je. Dat ik denk ja, hoe kom je, hoe krijg je dat allemaal in in
Renco:Ja, maar ik denk dan ja, maar als al die al die miljoenen Nederlanders allemaal Christen waren geweest. Dan hadden dan hadden we voor een deel dezelfde problemen gehad. Dus het voelt alsof we soms nu zijn we lekker eenzijdig dit aan het besheren. Terwijl ik denk ja, voor een deel besje we ook onszelf ermee.
Dick:Zeker, ja. Dus dat ja, natuurlijk. Ik maar ik misschien zijn het ook misschien is ook de de statige taal waarin deze dit document zeg maar dit vertelt
Renco:het ook een beetje uit dan.
Dick:Ja, nou kijk weet je ik weet weet er kunnen ook hele zeurdere christenen zijn die ook dit vinden zeg maar. Of waar we als Nederland naartoe moeten. Die zou je hetzelfde kunnen zeggen, dat klopt.
Renco:Ja, maar oké. Ik ben het wel eens met Lennert. Dat dat had ik dus ook na het lezen van dat boekje, hè. Een boekje vol humanisme heet het dus. Dat ik dacht ja, dit is best inspirerend.
Renco:Maar daar ja, daar bleef het ook bij. Dus vandaar dat ik op zoek was naar hé ik ben wat wat wat bindt nou de humanisten aan elkaar zeg maar. Hè wat is nu hun overtuiging? En die haalde ik, ik haalde inspiratie uit het boekje, maar niet dus toen kwam ik op deze verklaring en ik lees dit. En als jij Lennert en ik denk nou 80 procent, 90 procent denk ja dat zie ik eigenlijk ook wel zo.
Lennert:Ja. Want je ja, je je maar dan zonder die bron in
Renco:de vorm van een Bijbel wat dus problemen oplevert. Heb het net al over gehad. Maar ja, er staan toch ook heel veel dingen in. Ja, ik ben het ook geen fan van dogmatische religie weet je wel. Of van een egoïstische nihilist.
Renco:Denk ja, ja. Ja, ik
Dick:vind het echt zo'n document. Ik want ik ben ook ik ben het ook eens lekker saai. Maar dat je dat dit een prachtig ding is. Maar dit het voelt heel erg zo'n ja, weet je dit is zo'n vwo achtig iets, weet je wel. Dat je ja, hier er staan allemaal best wel moeilijke woorden in.
Dick:Maar eigenlijk alle hobby's die erin staan zijn ook mijn hobby's. Dus ik voel me wel dit voelt meer zo'n voor zo'n select gezelschap. Een beetje de elite is dit gewoon. Dit is een beetje mijn leven of zo.
Renco:Jij bent ook elitair bedoel je?
Dick:Zeker. Oké. Is goed om dat even uit te spreken. Ik denk wel
Renco:Kijk maar even in de camera.
Dick:Ik denk ik denk wel gezien mijn mijn dingen die ik leuk vind. En de opleiding die ik ook heb gedood dan zit je zit je toch wel in een bepaalde laag. Ja. En dan vind ik dit maar ik vind het ik kan me heel ik kan me heel veel mensen die kan ik dit ding voorleggen. Die voelen zich gewoon je compleet niet thuis, weet je.
Renco:En die luisteren deze podcast en dan nog loop je het risico dat ze zich er niet in thuis voelen.
Dick:Ja. Ja dat is ook niet zo.
Renco:Je telefoon gaat, ja.
Dick:Dus dat is ook niet dat is zeg maar ook dus niet...
Renco:Het is niet een heel toegankelijk en daarmee breed verbindend document.
Dick:Nee.
Renco:Het is een
Dick:Terwijl je zou zeggen dat humanisten dus gewoon ja, dus vooral alle mensen is. Ja.
Renco:Helpt het nog als ik jullie de link stuur, zodat jullie het onder jullie vrienden kunnen verspreiden of laten we het hierbij?
Lennert:Ik zou ik heb niet de behoefte om de link te delen, nee.
Renco:Nee, maar misschien naar de link naar deze podcast dan.
Lennert:Ja dat vind ik wel leuk.
Dick:Ja. Een goed documentje toch ook al gedeeld.
Lennert:Kan kan je als christen eigenlijk humanisten zijn of bijten die te veel? We een keer Stine noemde je, zij is humanist en atheïst. Zo zo leidde je net in eventjes.
Renco:Voor mij is dat hoe ze zichzelf Precies, maar
Lennert:dat toe vroeg ik me af kan je dus humanisten zijn en bijvoorbeeld christen.
Dick:Ja, want wij hebben bij is het in Zwolle Zuid bijvoorbeeld. We zijn aan het apostolisch genootschap geweest en die doen die hebben die 2 werelden aan elkaar geknoopt. Ja. Niet helemaal succesvol vind ik, maar het was wel die daarvan zou ik echt zeggen weet je die ken je die dienst nog een beetje? Dat was echt.
Dick:Was echt met de nadruk op de mens. Ik vond dat ze een beetje voor een kerk een beetje te veel om het woord God heen breiden, maar dat dat klopt natuurlijk wel als je dit als uitgangspunt neemt. Mhmm. Dit die zitten echt op de scheidslijn daarvan. Ja.
Dick:Van mensen die religie te dogmatisch vinden, maar humanisme te ver. Had ik het idee dat dan was dat een soort...
Lennert:Ja. Misschien? Ze kunnen zich ook daar aardig vinden hierin denk ik.
Renco:Ja, ja, maar toch ja, ja, nee dat is waar. Daar hebben we natuurlijk ook onlangs over gepodcast. Mhmm. We hebben net hoe we daar waren.
Lennert:De linkse kerk zou ik misschien ook een interessant document verzekeren. Muziek,
Renco:kunst, podiumkunsten. Nou, het zijn wel dingen die terugkomen ook op het Gracedent Ja, ja, ja, nou dat dat ik vind het een hele interessante vraag. En dat is mooi, misschien een goede cliffhanger gewoon. Prima. Kan je als christen humanist zijn of kan je als humanist ook christen zijn?
Renco:Laat het weten op wat was het ook alweer? Gesprek at geloofsvoer punt n l. Yes, prachtige afsluiter hè. Hé, tot de volgende keer en bedankt weer voor de gastvrijheid in
Lennert:de studio, Lennert. Graag gedaan, leuk dat jullie er waren. En hopelijk komt dit
Renco:dus online als video podcast. Dat gaan we meemaken. Jullie gaan het meemaken.
Dick:Ja, ik ben benieuwd. Vooral ik zou een beetje grauw worden toch?
Lennert:Zullen we even zwaaien dan naar de camera?
Renco:Later. Hoi. Ik zit nu met mijn hand voor Dick's hoofd denk ik, maar prima.
Renco:Dat was het weer voor deze aflevering van Geloofsvoer gesprek. Leuk dat je luisterde. We hopen dat je het interessant vond en dat het gesprek je aan het denken heeft gezet.
Lennert:We staan altijd open voor vragen en onderwerpen. Stuur deze dan op naar gesprek at geloofsvoer punt n l. Gewoon opmerkingen mogen natuurlijk ook.
Renco:Tot de volgende keer. Blijf nieuwsgierig en blijf het gesprek aangaan. Tot geloofsvoer gesprek.