Subscribe
Share
Share
Embed
Over COBOTASSIST:
In de wereld van productie streven klanten naar hoogwaardige, op maat gemaakte producten tegen minimale kosten en met snelle levertijden. Het nabewerken van producten uit staal en kunststof zoals het wegwerken van krasjes of scherpe hoeken, is echter een uitdaging. Meer dan 70% van deze producten vereist nabewerking, wat 20% van de totale productietijd en wel 15% van de kosten vertegenwoordigt. Het handmatige nabewerkingsproces is daarbij arbeidsintensief, vuil en eentonig, wat werving bemoeilijkt door de strikte arbeidsomstandigheden en een tekort aan gespecialiseerd personeel.
Bedrijven geven zelf aan dat robotisering noodzakelijk is om te komen tot een kwalitatiever, efficiënter en sneller proces. Investeren in een robotcel die het volledige nabewerkingsproces automatiseert, biedt vaak geen oplossing omdat deze vooral geschikt zijn voor grotere reeksen. Voor kleinere reeksen is een andere aanpak zinvoller: collaboratieve robots (cobots) inzetten als geautomatiseerde nabewerkingsassistent naast de ervaren operator. De operator kan zich concentreren op complexere taken, terwijl de cobot repetitieve taken automatiseert. Hoewel cobots een aantal voordelen hebben t.o.v. klassieke (industriële) robots hebben ze ook een aantal duidelijke beperkingen. Cobots zullen voor nabewerking dus niet altijd de beste oplossing zijn. In het project wordt daarom zowel gekeken naar cobots als robots zodat de bedrijven advies krijgen over de beste oplossing voor hun specifieke case. Dankzij de automatisatie kunnen bedrijven competitiever worden en groeien. Daarbovenop wordt door de inzet van een cobot de nabewerking aangenamer en wordt het beroep van operator aantrekkelijker.
COBOTASSIST biedt de volgende ondersteuning aan bedrijven:
* Informeren over de verschillende mogelijkheden binnen automatisatie
* Opleiden via hands on workshops en opleidingsmodules
* Stimuleren om zelf actie te ondernemen d.m.v. een vouchersysteem
* Uitwisselen van ervaringen via roadshow en lerend netwerk
Het project sluit aan bij het Europese, nationale en regionale beleid, met aandacht voor robotisering om processen competitiever te maken, de transformatie naar Industrie 4.0 te bevorderen en KMO/MKB-bedrijven kennis te laten maken met robotisering en flexibele automatisering.
Welkom bij een nieuwe aflevering van de podcastserie over cobot assist en vandaag bij mij aan de tafel zit Bart Stroven. Welkom Bart. Dank je wel Ronald. Ik zeg wel bij mij aan de tafel zit Bart, maar Bart eigenlijk zit ik bij jou aan de tafel. Kan je iets vertellen over jou en waar we zijn?
Bart Strouven:We zijn vandaag bij CIBO, CIBO schuurmaterialen en ben Bart Straouve en ik werk 26 jaar bij CIBO. Ik ben de laatste 5 jaar bezig met het opbouwen van CIBO Robotics.
Ronald Scheer:Oké, dat klinkt goed. En kun je kort iets vertellen over wat CIBO Robotics doet en wat jullie rol is in geautomatiseerd nabewerken?
Bart Strouven:Jazeker, maar dan moet ik beginnen bij Cibo. Cibo bestaat meer dan 75 jaar en altijd gespecialiseerd in het converteren en verkopen van schuurmaterialen. De grootste differentiator ten opzichte van onze conculega's in de markt is dat wij heel veel toepassingskennis hebben. Dus onze mensen zijn ook schuurders die verkopen. We hebben altijd de insteek gehad van schuren is een moeilijk vak.
Bart Strouven:Hij zegt ambacht en dat moet eigenlijk zo makkelijk mogelijk gemaakt kunnen worden. Wat kunnen wij aan de kant van de commodity's, van de producten die wij maken om te schuren, kunnen wij doen om dat werk makkelijker te maken, minder risico in te steken, dat je zegt van oké ik heb minder opleiding nodig, ik maak minder fouten, ik heb minder kans op schade te berokkenen enzovoort. En met die insteek zijn we Sea Robotics begonnen. En we hebben de robotmarkt jaren bekeken, maar het was altijd heel moeilijk te programmeren, zeer weinig flexibel, zeer moeilijk in te zetten, vraagt veel kennis en dat was een beetje een spagaat tussen wat je op de werkvloer ziet en wat je dan moet uiteindelijk gaan doen. Een heel hoop coderen, is op zich een heel moeilijk geval voor iemand die dagdagelijks staat te schuren.
Bart Strouven:We willen de 2 werelden samenbrengen en we zijn door op zoek te gaan naar een testmachine voor onze schuurmaterialen te testen, zijn we gestoten op CNC solutions. CNC solutions heeft een platform ontwikkeld van hard- en software die net die flexibiliteit wel heeft, die het wel makkelijk maakt om moeilijke paden, moeilijke bewegingen, verschillende schuurstappen met heel veel controle op het oppervlak te kunnen gaan gaan gaan uitvoeren. En toen hebben gedacht van ja, als we dat kunnen in een testmachine hebben, ja dan is daar misschien ook wel markt voor in de markt voor bedrijven die zeggen van ja, willen we willen gaan automatisch gaan schuren, we willen op een makkelijke manier doen, we willen hier niet bij elk nieuw product een programmeur 3 dagen naast naast de robot hebben kamperen, We willen dat op een goede, snelle manier doen, we willen daar onze machine van maken. Met dat platform van CNC solutions en onze kennis samen waren we in staat om een turn-key solution te bieden. En is dat ook hoe jullie nu gezamenlijk de markt betreden onder die beide paraplu namen, CNC Solutions en Cibo Abrasives?
Bart Strouven:Inderdaad, wij gaan de markt op onder 2 merken waarbij dat CNC Solutions de harde software levert, die plaatst machine en Siber Robotics gaat het proces, het manuele proces omzetten naar een automatisch proces, begeleidt de klant naar zijn automatisering stap en nadien ook de opleiding van het personeel, de eventuele optimalisatie projecten die er gebeuren, dat verzorgen wij allemaal. Oké. En je noemde net dat je veel kan schuren, maar hoort slijpen en polijsten ook daarbij? Ja, inderdaad. Daar moet ik even duidelijk in zijn.
Bart Strouven:Schuren, ja, dat is voor voor voor ons dat alles, Maar inderdaad het is schuren, slijpen en polijsten en alles wat er nog bij komt doen wij. Dus alles wat het manueel oppervlakte verbetering is, manuele oppervlakte verbetering is, dat is hetgeen dat wij kunnen coveren.
Ronald Scheer:Ja, nou dat dat klinkt supergoed. Maar welke technologieën en oplossingen bieden jullie dan aan?
Bart Strouven:We bieden daar 2 platformen aan. We zijn begonnen met het moeilijkste, zal ik maar zeggen. De robots die een heel complex proces uit meerdere stappen kunnen gaan automatiseren. En daar zijn we beslagen in geraakt. Nu sinds kort hebben dan een tweede aanbieding voor de markt en dat is op basis van cobots.
Bart Strouven:Ik moet de 2 wat plaatsen nog van mekaar dus robots zijn zijn de de autonome vorm doordat ze verschillende stappen achter mekaar kunnen doen, hebben ook een betere tooling dan dat je vandaag op een cobot vak tegenkomt. We kunnen al die verschillende componenten kunnen we op zo'n manier gaan controleren, heel precies, zodat je perfect de uitkomst en de kwaliteit kan gaan beheersen. Vandaag zijn we in staat om een eindkwaliteit te behalen die vaak het manuele proces overstijgt. Dat geeft toe, in het begin, onze eerste projecten waren we blij als we hetzelfde hadden, maar zeker de laatste jaren slagen we erin van vlot de kwaliteit van een manuele schuur te overstijgen. En dat is ook altijd het uitgangspunt.
Bart Strouven:Wat doet een manuele schuur vandaag? Wat is zijn kwaliteit? Wat zijn zijn cyclustijden? En daar mikken we eerst op. Maar vaak zijn we heel snel dat punt al voorbij, waardoor dat de ROI van zo'n robot zelf zeer interessant is.
Bart Strouven:Ten tweede hebben we dan de cobots, en de cobots moeten we dan zien als een eenvoudige versie van een robot. Niet alle toepassingen vereisen een hoge complexiteit vereisen al die componenten die je bij een robot vindt, zijn vaak uit 1 stap. Als je zegt ik wil een oppervlak orbitaal gaan schuren of excentrisch schuren, ja dan hoeft dat zo geen heel complexe machine te zijn. Dan kan er ook al heel snel en heel makkelijk zijn. Dus dan kunnen de manieren waarmee dat je een cobot gaat programmeren die ze volstaan dan al en omgekeerd, ja dat is niet zo'n goed idee.
Bart Strouven:Dan moet je dan voorstellen als je met een cobot een heel complex proces wil gaan automatiseren dan ben je eigenlijk een kleurplaat aan het kleuren met een hele dikke kleurpotlood. Dat is heel weinig precies, dat is heel veel moeite en het eindresultaat is vaak niet zo fantastisch. Dus wij hebben de 2 om onze klanten al te kunnen begeleiden naar de beste oplossing voor hun toepassing voor hun budget en voor hun groeipad.
Ronald Scheer:Nu is het mijn taak om namens de luisteraar te vragen om moeilijke woorden uit te leggen. Met name voor de luisteraars die nog aan het begin staan van hun carrière en die niet weten wat orbitaal schuren is of concentrisch schuren. Kun je dat eens een paar van die begrippen toelichten?
Bart Strouven:Ja, ja, inderdaad. Dus orbitaal schuren, dat wil zeggen ook richtingloos schuren. Er zijn heel wat begrippen daarrond. Excentrisch schuren, orbitaal schuren, richtingloos schuren. Allemaal leveren ze een oppervlak op dat er wat wolkachtig uitziet.
Bart Strouven:Er zitten geen krassen in 1 bepaalde richting. Je krijgt een heel egaal mat oppervlak. Dat wordt vandaag heel vaak toegepast in industriële keukens die uit rvs gemaakt worden. Vroeger werden die allemaal heel mooi geborsteld, maar ja, dat was alleen maar totdat de plastic van de rvs af was en dan waren er al eerst de krassen op. Was verschrikkelijk om om naar te kijken.
Bart Strouven:Vandaag wordt alles richting loos geschuurd, veel onderhoudsvriendelijker.
Ronald Scheer:Mooi, dank voor deze toelichting. En in welke sectoren zijn jullie dan actief? Wel, zijn
Bart Strouven:vooral actief in de metaal verwerkende sector. Daar is ook de moeilijkheidsgraad het grootst. CIBO Brazives komt uit de rvs wereld, is iets wat dat we zeer goed kennen, waar we heel veel producten voor ontwikkeld hebben en dat zijn ook de eerste projecten waarop we ons op toegelegd hebben van dat moeten we in de vingers hebben en maar daarnaast hebben we ook uitsprongen gemaakt naar de sanitaire sector. We hebben een project opgeleverd waarbij dat we kunststof baden of baden uit solid surface gaan volledig afwerken. Dus het is metaalverwerkende sector, vliegtuigindustrie, de voeding, de farma, chemie, alles zal ik maar zeggen waar dat repetitie enige repetitie is in de onderdelen die voorbij komen.
Bart Strouven:De moeilijkheidsgraad die toch af en toe een uitdaging is, waar dat je moeilijk mensen kan op vinden of toch een lange training voor nodig hebben en waar dat zeer strikte regels gelden voor de kwaliteit die klant wil.
Ronald Scheer:Ja en voor de luisteraar die niet weet hoe jullie bedrijf eruit ziet. Jullie doen dat deels ook in huis, want jullie hebben een megagroot pand. Daar zitten we nu ook in. Bij binnenkomst zie je rechts meteen een enorme machine staan. Kun je eens vertellen welke van die handelingen jullie dan in huis doen?
Bart Strouven:Vrij snel in het intro traject of in het traject als we met een potentiële klant starten komen we aan testen. En die testen doen we graag in huis. We hebben hier een demo cel staan waarbij dat we eender welk proces van de klant kunnen nabootsen. Dus op zeer korte tijd en op zeer korte termijn kunnen wij vrij snel bepalen van dit kunnen we afwerken en als we dat kunnen afwerken is dat met product x y of z of met een schare aan producten die we daarvoor nodig hebben. Dus voor de klant biedt het de mogelijkheid om heel snel met heel weinig investering te weten van dat schuren, robot schuren, is dat iets voor mijn product?
Bart Strouven:Kan dat daarmee? Hoe ziet dat er dan uit? Is is dat goed afgewerkt? Is dat niet goed afgewerkt? Hoe lang duurt dat dan?
Bart Strouven:En op het einde van de rit weet je perfect wat je nodig hebt om jouw auto proces te automatiseren. Dus dat geeft een enorme enorm voordeel en flexibiliteit. Daarnaast hebben wij in de rest van het gebouw hebben we een hele convectieatelier, zal ik het maar zeggen, een fabriek die schuurmaterialen verwerkt en als we iets tegenkomen dat we zeggen van ja goh hier hebben toch een een andere maat nodig of dat schuurmateriaal zou iets dikker moeten zijn, zou iets harder moeten zijn, iets grover of of zachter moeten zijn, ja dan kunnen we dat hier in huis direct maken. Dus dat geeft dat we een een test heel snel kunnen doen. We moeten geen dagen, weken wachten op, we hebben nieuw schuurmateriaal voor nodig, moeten dat bestellen, dat moet binnenkomen, we hebben het allemaal op de plank liggen.
Bart Strouven:Dus we hebben alle componenten van zo'n proces hebben we in de hand, kunnen we controleren en kunnen we ook aanbieden.
Ronald Scheer:Stel ik kom hier als potentiële klant en ik heb gezien wat jullie allemaal kunnen en wat ik heb meegebracht en wat jullie voor mij gemaakt hebben. Ik ben helemaal blij. Wat gebeurt er dan en en vooral bieden jullie ook ondersteuning na die implementatie?
Bart Strouven:Absoluut absoluut anders zou het maar erg zijn. Wij begeleiden de klant eigenlijk doorheen dat heel proces. Je moet dat zien, een huis bouw je maar 1 keer en daar heb je een architect voor nodig en je hebt een iemand nodig die het huis dan zelf bouwt. Want architect is de go in between die ervoor zorgt dat jouw wensen vertaald worden in een praktisch, leuk, leefbaar huis. In ons geval is dat wij staan er tussen om ervoor te zorgen dat die hoop elektronische componenten jouw proces gaan gaan gaan uitvoeren en dat daar uitkomt wat dat jij gevraagd hebt dat er uit moet komen.
Bart Strouven:Hoe dat dat gebeurt is eigenlijk niet zo heel belangrijk. Belangrijk is dat de ROI, de cyclus tijden en de afwerkingskwaliteit moeten behaald worden en wij zorgen ervoor dat dat zo frictie loos mogelijk gebeurt. Het zijn altijd redelijk veel factoren die erbij komen kijken, dus je moet dat ook stapsgewijs opbouwen met een potentiële klant. En altijd begint het met een goede intro, goede intake van hoe werkt jouw proces vandaag, wat zijn de zaken die erg belangrijk zijn, waar liggen de kwaliteitscriteria en van daaruit gaan wij het geautomatiseerde proces opbouwen. Onze robot ingenieurs die de robot programmeren de eerste keer voor jou, die mannen die kunnen schuren.
Bart Strouven:Dat zijn ook schuurspecialisten en dat is een zeer, dat zijn wat vreemde eenden in de bijt, maar dat heb je wel nodig om een proces goed te kunnen automatiseren. Iemand die zowel het robotplatform kent, de software kent door en door en anderzijds ook de schuurmaterialen weet die iets kan zien en diagnose stellen en een aanpassing doet in de software om er uiteindelijk een betere resultaten te krijgen.
Ronald Scheer:Ja en die software is dan afhankelijk van het type arm bijvoorbeeld wat je hebt ingekocht of hebben ze dat ook door jullie zelf gemaakt?
Bart Strouven:Wel we werken met Ensie. Ensie is een kanpakket zoals er wel wat meerdere zijn. Het voordeel van Ensie is dat het zeer prijsvriendelijk is en een volledige module heeft om om een robot aan te sturen, om een zes-assige robots aan te sturen. Het voordeel is dat wij een eigen post processing op die Ensis software hebben, waardoor dat we elke component vanuit de software kunnen aansturen. Dus als je een programma maakt in die KAM software dan zit elke procesparameter zit in jouw programma van de KAM software.
Bart Strouven:Dus het is niet dat je op een aparte sturing nog iets moet apart gaan instellen of ja als ik dit 1 zet, moet het daar op 2 staan en dan af en toe moet het hier eens op 3 staan en dan komt het wel allemaal goed. Nee, jouw heel proces van a tot z zit geborgd in in jouw softwareprogramma. Dus iedereen die een wijsvinger heeft en op start kan drukken, kan een perfect werkstuk afwerken.
Ronald Scheer:En nu teken ik zelf graag in solidworks. Is dat een goede start om bij jullie iets te laten maken of moet ik echt naar dat Ency toe?
Bart Strouven:Wel, we vertrekken altijd vanaf een STEP file. Dus dat is een 3d file, is een algemeen 3d formaat dat het eender welk programma kan gehaald worden. Dus als jij in solidworks of in fusion of god weet wat ook iets gaat tekenen, Je kan het eruit halen als een step file, wij importeren het en op basis van die step file ga je aanduiden van ik wil dit vlak afwerken, ik wil die ribben gaan bewerken en daar pas je dan een aantal strategieën op toe en schuur tools, Zo eenvoudig kan het zijn. Meestal iemand die notie heeft van een 3D programma die met die abstractie om kan is binnen de week is die aan het schuren met een robot.
Ronald Scheer:Ja, nou ik vraag dit vanuit ja, een stukje haalbaarheid en implementatie voor de luisteraar die denkt oké, dit is supergoed, maar hoe eenvoudig of complex is het dan om zo'n robot of cobot werkelijk te implementeren?
Bart Strouven:Het traject dat we doorgaan is gemiddeld 6 tot 8 maanden. En de grootste tijd wie daarin verliezen is eigenlijk de beslissing die genomen wordt. Gaan we dit doen? Gaan we dit niet doen? De ene keer dat die beslissing genomen is, hebben we nog tussen de 2 en de 3 maanden nodig om het heel spul geconfigureerd te krijgen.
Bart Strouven:We hebben altijd een vat en een sad waarbij de klant komt opleveren van oké de machine staat bij ons, kom eens kijken hoe dat die doet hij wat dat hij moet doen, zijn alle componenten aanwezig, de de eerste oplevering zal ik maar bij ons. Daaruit komen meestal nog wel een aantal aanpassingen en dan nadien wordt de machine opgebouwd ter plaatse. Bij de klant zelf worden de opleidingen opgestart en starten we met de eerste schuurtesten bij de klant zelf en meestal is dat 1 tot 2 dagen en dan draait die machine met het product dat binnen de scope genomen was van de offerte. Dus wij leveren effectief Turn Key af en nadat wij weggaan draait dat ene product dat we als testcase genomen hebben draait dan volledig onder productie.
Ronald Scheer:Je noemde net vat en zat voor de luisteraar die dat niet kent. Wat is dat?
Bart Strouven:Je hebt factory as acceptance en je hebt en de dat is inderdaad bij ons ter plaatsen. De hele machine staat opgebouwd zonder de omkasting natuurlijk en staat daar zoals ze gaat bij jou staan. De SAT die wordt effectief bij de klant en dan staat de cel volledig opgebouwd zoals ze binnen jaar binnen 2 jaar binnen 3 jaar nog gaat staan. Dus met alle toeters en bellen staat ze dan klaar en dan gebeurt de finale finale oplevering.
Ronald Scheer:Oké en in dit voorgesprek hebben we het gehad over het wegwerken van een buitenhoek los. Kun je eens vertellen hoe lastig dat is en of jullie dat kunnen?
Bart Strouven:Ja een buitenhoeklas is zeer lastig omdat er 3 ribben samenkomen en ribben op zich dat is niet zo moeilijk. Maar die allemaal op op 1 puntje laten samenkomen zonder dat die hoek helemaal afgerond is of schuin ligt. En dat moet allemaal mooi perfect symmetrisch zijn, zeker bij rvs omdat daar geen lak overkomt, dat blijft naakt, zijn wij in staat om dat op een hele snelle en goede manier af te werken waarbij dat je toch al een goed geschoold iemand moet zijn of een goed ervaren iemand moet zijn om dat na te doen manueel.
Ronald Scheer:Oké en stel je zou 3 randvoorwaarden nu moeten noemen die voor de luisteraar interessant zijn om een bedrijf te hebben wat hiermee kan starten? Wat zijn dan 3 randvoorwaarden die jij belangrijk vindt?
Bart Strouven:De eerste is dat de ingaande kwaliteit van jouw producten moet redelijk constant zijn, moet consistent zijn. Dat wil zeggen het plooiwerk mag niet te veel afwijken, maar vooral belangrijk zijn de lassen. Onze cel is opgebouwd dat die wel wat variabiliteit aankan, dus als we een halve centimeter moeten opvangen, dat kan zonder enig probleem, maar een halve centimeter opvangen op een curve is al een heel ander verhaal. Dat wordt al snel een een een een nachtmerrie, dus des te juister, des te regelmatig, er consistenter de afmetingen, de dimensies zijn, des te groter de kans op slagen is. Anderzijds de lassen.
Bart Strouven:Hoe zijn de lassen gelegd? Manuele lassen, dat is nog altijd wel hoofdbreken, Zeker de onregelmatigheden. Soms zie je dat je in het midden van een las is gestopt is en terug begonnen en dan ligt daar een een dikkere blob op. Een robot heeft geen ogen, die kan wel voelen maar die heeft geen ogen dus die weet niet dat hij daar eerst een keer of 3 moet overgaan, dat blobje wegwerken en dan de rest van de las. Een robot die gaat met een bepaalde druk starten aan een lijn, aan een pad en die licht dat 1, 2 of 3 keer af en verandert dan van richting.
Bart Strouven:Als er aan de ene kant meer materiaal ligt en aan de andere kant ligt er net genoeg materiaal, dan hebben we een probleem. Dus lang verhaal kort, de ingaande kwaliteit die zou toch al redelijk constant moeten zijn en dan wordt er ook gekeken naar hoe geautomatiseerd of onder controle zijn de voorgaande processen die het product aanleveren aan onze robot schuurcel.
Ronald Scheer:Nu zeg je dat de robot geen ogen heeft. We zijn hier vanuit het project cobot assist waarbij mens en robot samenwerken. Dat is de cobot. Maar als de robot geen ogen heeft, zou die cobot dan wel iets van ogen kunnen hebben?
Bart Strouven:Voor een cobot is dat eigenlijk niet anders. Beiden gaan op druk werken en worden druk gestuurd. Ze gaan contact maken met een bepaalde druk op het oppervlak en bij een robot gebeurt dat net iets anders dan bij een cobot. Bij een cobot zit het compensatie apparaat, het drukgevoelige apparaat, zal ik maar zeggen, zijn sensoren om het oppervlak te voelen, die zitten in de arm verwerkt. Bij een robot zit die daar niet in en daar wordt dan een apart extern apparaat voor gebruikt.
Bart Strouven:Dat externe apparaat heeft een hogere resolutie, dat voelt sneller, dat reageert sneller. Bij een cobot is dat net iets trager. Vandaar dat je precieze processen, een hoge afwerking van een rand, van een 3D-hoek, van een oppervlak, Als dat heel heel heel precies moet zijn, ben je beter af met een robot. Is de accuraatheid lager en laten we zeggen is 80 procent van de afwerking die je behaalt voldoende om te automatiseren. Ja, dan kon een cobot wel in in de picture komen.
Ronald Scheer:Nu kan ik me voorstellen dat het nogal wat onderzoeksinspanning vergt om dit allemaal uit te zoeken. Werken jullie samen met andere technologiebedrijven of onderzoeksinstellingen?
Bart Strouven:Ja, wij werken samen met mysterius en al een aantal jaren zitten we in klankbordgroepen of of werkgroepen die met cobotschuren te maken hebben. Ze hebben er toch wel een belangrijke rol in, vind ik, om de bedrijven te sensibiliseren van wat kan je doen met die apparaten. We hebben 2 robots en cobots, hebben ze allebei in huis. Waarom? Ja, je moet juist het juiste gereedschap gebruiken voor de juiste taak.
Bart Strouven:Het is niet omdat ik alleen maar cobots heb, dat ik alleen maar cobots kan verkopen en die gaan overal opgaan of omgekeerd. Dus wij vertrekken altijd uit van wat is de case, wat is de toepassing en wat is hier het beste, wat is hier de beste oplossing voor, een cobot of een robot. We kijken ook naar het groeipad, want het kan goed zijn dat vandaag een cobot perfect kan werken, maar dat er zeer weinig rek op zit naar de toekomst toe, omdat je misschien toch beter in 1 keer de stap neemt en door investeert om een robot te hebben, en dan ben je veel meer jaren gerust. Dus dat soort dingen, maar we merken bij bedrijven dat er nog niet genoeg kennis aanwezig is die beslissing te maken. Dus de de gepercipieerde waarde van zo'n proces te automatiseren.
Bart Strouven:Bij een CNC freesmachine of of draaimachine weet iedereen perfect van 'ja die kwaliteit komt eruit, dat mag dat kosten'. Hetzelfde voor een lasersnijmachine, dat weten we allemaal perfect van 'dit is een goede prijs en dan mag ik ervan verwachten'. Robotschuren of geautomatiseerd schuren liever gezegd, dat is nog redelijk nieuw en daar is dat veel moeilijker om te voelen. Schuren is ook in waarde soms een laag gevalideerd proces. We komen wel eens op bedrijven, dat dan staat er iemand tussen tussen 2 machines, staat dan de laatste schuurstap uit te voeren.
Bart Strouven:Ja, dat is niet zo glamoureus, dat is niet zo een heel mooie werkpost meestal. En dat zijn ook mensen die moeilijk te vinden zijn. Dat ook niet zo'n leuk werk om te doen. Dat stof, dat is lawaai, dat zijn trillingen. Dus ja, als we het kunnen mijden graag, maar dan ook de producten die we gebruiken, die kosten van een paar cent tot een paar euro en dan in 1 keer moet er dan 100000 of 200 of 300000 euro opgehoest worden om dat proces te automatiseren en dat is een spagaat die zo van oei het kost hier weinig voor dat manueel te doen en een keer moet ik daar dan 200000 euro naast leggen om dat automatisch te gaan doen.
Bart Strouven:Terwijl als je de ROI berekening maakt, vaak zien wij dat binnen 3 jaar de ROI er al is. Dan moet je niet heel hard over nadenken, maar soms stuit het dan toch wel op dat bedrag, dat initiële investeringsbedrag wordt wel wordt wel hoog bevonden omdat er te weinig kennis is, omdat er te weinig voeling is met proces, wat mag dat waard zijn en wat gaat me dat uiteindelijk opleveren. En dan vind ik het goed dat instanties zoals Siris bedrijven helpen om die eerste stap te doen, die ontdekking te doen, al is het leren proeven van wat kan dat, wat mag je daarvan verwachten? Tot waar gaat dit, tot waar gaat dat? Zeer belangrijk voor ons.
Ronald Scheer:Als ik jou zo beluister dan krijg ik de indruk dat een cobot misschien een mooie opstart zou kunnen zijn voor een bedrijf om wel te starten met automatisering. En dat een robot automatiseringsoplossing misschien een te grote stap zou kunnen zijn. Is is dat een cobot een mooie eerste stap?
Bart Strouven:Voor de KMO's, het mkb absoluut, dat een zeer mooie instap. Je kan het toestel ook nadien, stel je dan toch doorgegroeid, kan je het toestel altijd inzetten voor beladen bijvoorbeeld, of een andere toepassing. Of het nog altijd gaan gebruiken om die ene schuurstap binnen het bedrijf te gaan afwerken. Dus verloren zijn die dingen nooit. Het hangt er echt vanaf van wat verwacht je ervan, hoe start je ermee.
Bart Strouven:Grotere bedrijven kunnen vaak complexiteit om ook het volume in huis om een robot makkelijker te verteren zal ik maar zeggen. Maar voor KMO MKB is een cobot een zeer mooie start.
Ronald Scheer:Ja en nu hebben we in het voorgesprek het ook gehad over automatische configuratie en gereedschapss wissels. Die automatisering die leidt ertoe dat sommige machines al al 24 uur per dag draaien. Kun je daar eens wat over vertellen?
Bart Strouven:Ja, hebben bij 1 klant hebben we een cel staan Die draait nu al 3 jaar zonder enig probleem en dat is een mooi bewijs van een geïntegreerde oplossing en 1 persoon houdt toezicht. Die zorgt ervoor dat de draai en freesmachines die er staan dat die de nodige koel vloeistoffen bijgevuld hebben, dat allemaal opgevolgd wordt, dat dat de juiste frezen op de juiste plaats zitten en hetzelfde voor onze robot de juiste schuur materialen steken in het witoolwissel magazijn en de robot die doet gewoon zijn ding verder. De producten gaan automatisch van de ene machine naar de andere en een zeer performant en en goed proces.
Ronald Scheer:Nu zijn de meeste bedrijven natuurlijk geïnteresseerd in die ROI die je net al genoemd hebt. Kun je wat vertellen over die investering in de lange termijn opbrengsten? Het is moeilijk om daar een bedrag op
Bart Strouven:te plakken of om daar een bepaald percentage te plakken, maar de dingen die ik wel kan meegeven omdat het is echt proces afhankelijk, product afhankelijk, bedrijf afhankelijk. Zo'n zaken worden altijd duidelijk voor dat je beslissing neemt om zo'n ding te kopen. Dat is onze taak om jou als klant daar een heel duidelijk beeld op te schetsen. Maar je moet rekenen dat een een proces tijd halvering is is geen uitzondering van manueel naar naar gerobotiseerd schuren, ook naar de consumables. Je verbruikt doorgaans 50 procent minder schuurmaterialen dan manueel.
Bart Strouven:Die robot gaat altijd net even hard drukken als de vorige keer, die gaat niet sneller bewegen en veel schuurmaterialen die voor robotschuren geschikt zijn, die zijn nu eenmaal gevoelig aan druk en aan snelheid en aan ik ga wel over een hoek schuren, dekt beter niet toe. Dat soort dingen heb je niet voor. Wat heb je ook nog als extra voordeel? Doordat steeds dezelfde beweging uitgevoerd wordt, is iets verkeerd schuren, is iets stuk maken, schade toebrengen aan een werkstuk waar er al x aantal uren arbeid ingezeten hebben, dat is virtueel gedaan. Dus je hebt virtueel geen scrap meer.
Ronald Scheer:Als ik kijk naar de komst van artificial intelligence, zijn er dan technologieën in ontwikkeling die een game changer kunnen zijn op dit?
Bart Strouven:Ja, daar dromen we allemaal van. Dat je zegt van 'Oké goed, hier is het werkstuk en er is een camera die kijkt naar het werkstuk en die stuurt de robot aan of cobot en die zegt van 'Oké, ik pak nu dit en dat en voert dat op die manier uit, moet er niet naar omkijken'. Dat zal waarschijnlijk wel eens komen, maar daar zijn we nog niet, absoluut niet. En dat is eigenlijk ook niet nodig, want vandaag door door de juiste componenten en software goed te gaan combineren, ga je ook al een heel stuk komen. Vandaag zit voor mij persoonlijk nog altijd een groot gebrek op gebruiksvriendelijkheid.
Bart Strouven:We hebben een KAM-programma en we hebben een robotsturing die met touchscreen werkt en dat is allemaal heel visueel en makkelijk en eenvoudig te bedienen, mits wat opleiding. Maar een KAM-programma is nog niet zo makkelijk programma als je er helemaal geen kaas van gegeten hebt. Het ideale is eigenlijk als de schuur die op de werkvloer staat, die het ambacht in de vingers heeft al jaar en dag, dat die eigenlijk de cobot kan vertellen van 'Oké, dit moet je op die manier doen en het moet me iets meer naar links en iets meer naar rechts zijn, want vaak komt het daarop neer. Het is een beweging uitvoeren, kijken, ja, ik zal toch misschien iets moeten iets harder drukken hier of iets minder hard drukken daar. Dat overbrengen op een makkelijke manier, daar gaan we nog niet direct AI nodig voor hebben, gaan we ook waarschijnlijk geen visie voorlopig nog niet nodig hebben, want de finesses zitten nog altijd in de man die eraan staat.
Bart Strouven:Die moet nog altijd zeggen van ja ik moet het op die manier aanpassen. Het fingerspitching gevoel zit daar toch nog een klein beetje in, in degene die de instructies aan de robot geeft. Dus AI, visie, scanners en dergelijke zaken is nog een moeilijke. Enerzijds heb je niet genoeg data voor het model te voeden. Visie of scanners nemen redelijk wat tijd in beslag om een genoeg hoge resolutie beeld te creëren en dan moet je het nog gaan verwerken.
Bart Strouven:De kostprijs van van van die componenten om die te integreren maken dan een cel weer x aantal keren duurder. Dus wij geloven eerder in de gebruiksvriendelijkheid van het geheel op te krikken tot op een niveau dat het zo makkelijk wordt dat dat de meeste mensen op de werkvloer ermee om kunnen.
Ronald Scheer:Als we gaan richting een afsluiting van onze gesprekken wil ik jou toch vragen om samenvattend een een soort van advies te geven voor bedrijven die willen starten met een cobot. Wat raad je aan aan bedrijven die een cobot of robot overwegen?
Bart Strouven:Ik zou zeker gaan kijken naar heb je enige repetiviteit in in de producten die je verwerkt. Dat kan zijn dat je zegt van nou ik heb grote batches van een paar 100 stuks of 1000 stuks, dan is het de moeite om om daaraan te gaan denken van die te automatiseren of kleinere batches die doorheen het jaar geregeld regelmatig terugkomen. En waar komt het op neer? Een robot instructie maken, dat heeft een bepaalde overheid en die overheid moet je natuurlijk kunnen afschrijven op het aantal stuks dat je gaat automatisch schuren. Ten tweede moet je gaan kijken naar, zoals ik al zei, de kwaliteit van de ingaande producten op jouw robotcel of robotcel, hoe constant is die, hoe goed is die.
Bart Strouven:Zijn er veel afwijkingen in, ja dan kan het misschien beter zijn dat je eerst die stappen gaat, andere handen nemen en dan pas terug naar het schuren gaat kijken. Heel belangrijk is eigenlijk van niet te starten vanuit de hardware, niet van ik koop een cobot en nu moet of zal het allemaal met een cobot gebeuren. Je moet naar de toepassing gaan kijken, Hoe complex is die, hoe makkelijk is die, hoeveel werking moet er uitgevoerd worden, is dat 1 of 2 of zijn er toch al heel wat meer stappen, moet ik een een heb ik een rechte uitgaande as nodig of heb ik een haaks uitgaande as nodig. Al dat soort dingen maken in 1 keer dat je zegt van ja, die bepalen eigenlijk ja of daarvoor een robot of een robot in de markt bent. En het hele proces goed in kaart brengen.
Bart Strouven:Wat gebeurt er nu? Wat zijn de tijden die we hebben? Wat is de afwerkingskwaliteit die we hebben? Die zaken spelen natuurlijk ook mee in het geheel. Daarvoor zijn wij er om u als bedrijf daarin bij te staan.
Bart Strouven:Dat is een gratis traject waar dat we doorlopen. Dat is ook een audit die we aanbieden van een gratis audit waarbij dat we samen met de klant als eerst door dat heel proces gaan van checken we die dingen af en op het einde van die audit dat dan neemt een uur in beslag afhankelijk van het proces, weet je onmiddellijk van het heeft hier zin om hieraan te denken of niet.
Ronald Scheer:Zijn er succesverhalen die bedrijven kunnen inspireren? Ja, we hebben er 2.
Bart Strouven:We hebben er meer natuurlijk maar 2 die echt wel tot de verbeelding spreken. Eerste succesverhaal is bij Marlan. Marlan maakt sanitair uit solid surface, dan moet je bedenken van baden vrijstaande baden, mooi organisch vormgegeven, eivormig, die worden gegoten in 1 stuk Als die uit de mal komen, zijn die net iets te glanzend. Ze willen een heel luxueuze uitstraling hebben, dus er moeten een paar graden matter gezet worden. Vandaag gebeurt dat schuren in verschillende schuurstappen, allemaal manueel.
Bart Strouven:Moet heel juist gebeuren, want je mag geen enkele streep in je bad zien staan. Als dat in jouw mooie badkamer staat en het licht strijkt er langs de zijkant af, dan wil je daar geen strepen of banen, schuurbanen in zien staan. Dat moet mooi egaal, precies alsof dat het zo ter wereld gekomen is. Daar zijn we van een proces van 8 uur schuren manueel naar 3 en half uur gegaan. Dus het bad wordt vandaag uit de mal op de robot geplaatst en 3.5 uur later is dat fantastisch klaar.
Bart Strouven:Dus dat is wel iets wat een serieuze winst is. Mensen staan ook niet meer in het stof. Alles zit mooi in een cabine met afzuiging, moeten ook niet constant in minder ergonomische bewegingen hun werk gaan doen. Hoe goed dat ook het bad kan opgespannen en gekanteld worden, je moet toch altijd je lijf in een bepaalde houding draaien om in het bad overal aan te kunnen en onze robot die doet dat volledig automatisch. Een tweede succesverhaal dat is bij Safran en Safran maakt vliegtuigonderdelen.
Bart Strouven:In dit geval is het vooral de buitenschil van straalmotoren. Zij zijn toeleverancier van de meest gekende die iedereen wel, Rolls Royce, Channel Electric en dergelijke En 1 bepaald onderdeel ervan moet in hoogglans gepolijst worden. Dat is aluminium dat voorgevormd wordt en dat is heel ruw als we daarmee starten en uiteindelijk moet dat zonder enige vervorming in het spiegelbeeld hoogland gepolijst worden. Dus die kwaliteitseisen zijn enorm enorm hoog. We zijn ook met een zeer zacht materiaal, dus elke vorm van iets teveel hitte leidt tot een appelsien huidachtig oppervlak.
Bart Strouven:Dus je ziet dan een meer mat, zoals we in Vlaanderen zeggen, gebroebeld oppervlak. Ja, dat mag natuurlijk niet. Daar zijn we van 5 werkdagen om 1 deel te polijsten naar 15 uur gegaan. Dat manueel proces, het schuren, het voorschuren, gebeurde op 1 locatie, die dingen werden verplaatst en dan het polijsten gebeurde op een andere locatie. Nu gebeurt alles in 1 keer.
Bart Strouven:Dus het onderdeel wordt op de robot gezet, het wordt gefreesd, het wordt geschuurd, het wordt gepolijst en het is klaar. Binnen die 15 uur. En we hebben geen afkeur, terwijl dat bij het manuele proces was 3 van de 10 gepolijste onderdelen, die waren goed bevonden en de andere moesten herwerkt worden. Dus in zo'n geval is een automatisering een no-brainer.
Ronald Scheer:Ja, dat zijn zeker 2 mooie succesverhalen. Ik wil je afsluitend vragen heb ik nog iets gemist of wil
Bart Strouven:je nog iets toevoegen? Ter afsluiting zou ik graag Jan Kempen eerst van Siris willen bedanken die mij de kans gegeven heeft om hier vandaag aan de microfoon te zitten en waar dat we al een paar jaar een een goede samenwerking mee hebben. We zitten geregeld samen over nieuwe projecten waar dat wij hier intern aan werken en het zijn team staat ons bij met raad en daad waar dat we anders nooit toegang zouden toe hebben. Ik kan alleen maar aanbevelen aan andere bedrijven om u licht te gaan opsteken bij Siris.
Ronald Scheer:En mag ik je nog overvallen met een met de volgende vraag. Naar wie zou jij wel eens willen luisteren in deze podcast serie?
Bart Strouven:Wel, had Marlon al eens vernoemd en Rick Heerema is de bedrijfsvoerder en de eigenaar van Marlon. En ik vind dat die man een een een goeie visie heeft op waar dat met automatisering naartoe moet. Hij spendeert daar enorm veel tijd in ook ook de nodige centen voor en heeft op die manier een heel mooi bedrijf uitgebouwd.
Ronald Scheer:Oké klinkt super goed als ik luisteraar zou zijn en ik zou geïnteresseerd zijn, dan denk ik die Bart die heeft een goed verhaal. Ik wil wel contact met Bart. Hoe kan de luisteraar contact opnemen met jou?
Bart Strouven:Het makkelijkste is via onze website WWW punt seaobotics punt com. Daar vind je alles wat dat we doen terug. Daar vind je ook toegang tot het gratis audits tot de gratis audit die we aanbieden en natuurlijk mijn coördinaten staan daar ook op.
Ronald Scheer:Oké super dan wil ik jou bedanken dat ik hier in Haag aanwezig mag zijn. Hoe kijk jij terug op ons gesprek?
Bart Strouven:Dankjewel Ronald. Het was een fijne fijne ervaring. Altijd een beetje zenuwachtig in het begin, want het is de eerste keer dat ik een podcast doe. Maar het viel supergoed mee.
Ronald Scheer:Helemaal top. En tenslotte wil ik ook de luisteraar bedanken voor het feit dat je tot het einde bij ons bent gebleven. Vergeet niet om je te abonneren, want binnenkort staat er een nieuwe aflevering voor je klaar. Graag tot dan.