Abonneren
Delen
Delen
Embedden
Welkom bij Rust in je Hoofd, de podcast van Meditation Moments. In deze podcast spreekt Michael Pilarczyk met bekende gasten en toonaangevende experts over mentale gezondheid, zingeving, meditatie, persoonlijke ontwikkeling en…. het leven zelf.
Als ik dat woord noem, mindset, wat betekent
dat voor jou?
Wat is het?
Eigenlijk een clustertje aan overtuigingen die voor mij
waar zijn.
En er zijn heel veel mensen die verdwalen
toch wel pauzeloos in hun eigen psychologie.
Op het moment dat jij diep in je
hart wel een veranderingetje zou willen...
dan vindt er een gesprek plaats met jouw
zuinige penningmeester van energie...
die het een erg slecht idee vindt van
jou om energie uit te gaan geven om
te veranderen.
Want ik ben van de firma Energie, ik
geef energie uit als je bijna doodgaat...
of als er echt in het hier en
nu iets te halen valt.
Maar als jij gewoon ineens andere dingen wil
doen...
dan geef ik wel even een seintje aan
je lichaam dat we daar echt helemaal geen
zin in hebben.
En ik geef je hersenen de opdracht om
gedachten te verzinnen...
die volledig legitimeren waardoor we niet in actie
komen.
Dus jij bent toch geen special forces?
Jij bent niet zo.
Dat kun je je hele leven al niet.
Als mensen het altijd hebben over het stemmetje...
ik noem dat toch maar die penningmeester die
jou verleidt...
om de status quo zoals die is te
omarmen, want in actie komen kost energie.
En dat nastreven van dat doel...
daar wil je je niet te veel laten
hinderen door niet helpende gedachten.
En daar zit echt maar één manier op
om dat te doorbreken, voor mijn idee.
Vandaag in de Rust in Je Hoofd podcast,
Erik Wegenwijs.
Na een leven bij korps commandotroepen...
werd hij instructeur bij het tv-programma Special
Forces VIPs.
Hij is inmiddels ook ondernemer en een veelgevraagd
spreker...
en auteur van het boek Met Blote Handen...
waarin hij schrijft over mindset, hoe je rustig
blijft in stressvolle situaties...
en hoe je leiding geeft aan jezelf.
Erik weet als geen ander wat er gebeurt
als de druk echt oploopt.
Niet alleen in oorlogssituaties, maar ook thuis, op
je werk en in relaties.
Een gesprek over eigenaarschap en keuzes durven maken.
Maar ook hoe je de rust in je
hoofd houdt wanneer het je soms even te
veel wordt.
Erik Wegenwijs is vandaag onze gast in de
Rust in Je Hoofd podcast.
En hoe is het met de rust in
zijn eigen hoofd?
Erik, hoe is het met de rust in
jouw hoofd?
Ja, daar ben ik best tevreden over, eigenlijk.
Het is wel eens onrustiger geweest.
Heb je wel eens stress?
Positieve stress, excitement-stress.
Gelukkig, zeg ik altijd.
Wat is positieve stress?
Om te beginnen heb ik het voor mezelf
zo benoemd.
Stress is mijn vriend.
Stress zegt mij, het lichaam vertelt mij dat
er iets op stapel staat...
dat belangrijk voor mij is, blijkbaar.
En het zorgt ervoor dat ik energie krijg
en dat ik op mijn best ben.
Zo vertaal ik het dan.
Negatieve stress is dat ik feitelijk...
in een situatie waarin dat niet nodig is,
bijvoorbeeld in je bed...
en dan lig je met een hartslag onder
te vinden, dan is het geen goede stress.
Maar een beetje de balans zoeken tussen rust
in je hoofd hebben...
dus gewoon dat ik oké ben met waar
ik zit.
Dat ik denk, er gebeuren vast nog wel
dingetjes, ga ik me nu niet druk overmaken.
Dat ik niet te veel losse eindjes heb
of dat het leven te onoverzichtelijk wordt.
Dus genoeg rust in mijn hoofd en ook
precies genoeg dingen...
die me ook triggeren om ergens voor te
willen gaan.
En daar komt toch een beetje stress bij
kijken.
Je bent meer dan 25 jaar bij Defensie
geweest, bij de Korps Commandotroepen.
We kennen je natuurlijk van tv-programma's waar
je mensen serieus onder druk zet.
Waar je heel veel psychologisch bezig bent, wat
je ook in je hele leven hebt gedaan.
Sinds vijf jaar ben je weg bij Defensie,
ben je ondernemer, spreker, coach, leraar.
Je spreekt veel over mindset.
Ik vind dat je dat heel goed doet.
Ik heb je weleens verteld, heb je een
boek over geschreven.
Heb ik ook opgeschreven dat je echt een
meester bent in mindset.
Ik heb jou in heel veel podcasts gezien
en je hebt een bepaalde overtuigingskracht...
die je niet vaak ziet bij mensen, vind
ik.
Je weet heel goed waar je het over
hebt, je kan dingen heel goed uitleggen.
Dus ik hoop dat je dat vandaag met
onze kijkers en luisteraars kan delen.
Als ik dat woord noem, mindset, wat betekent
dat voor jou?
Wat is het?
Zoals ik daarnaar kijk, is een mindset eigenlijk
een clustertje aan overtuigingen...
die, let op nou komt, die voor mij
waar zijn.
Net als dat jij hebt een mindset die
is voor jou waar, gelukkig.
Maar iedereen heeft er een die voor hem
of haar waar is.
En hoe kom je aan die overtuiging?
Dat is deels wat je hebt meegemaakt in
je verleden.
Als je maar vaak genoeg iets ziet en
je op een gegeven moment denkt dat dat
norm is...
of je geeft daar een betekenis aan, dat
kan zijn religie, gezondheid, relatie.
Het maakt niet uit of je er een
mindset over kan hebben.
Maar het is belangrijk om er altijd bij
te vermelden dat die voor jou waar is.
En net zoals je net zegt, ik kan
heel overtuigend spreken.
Als ik naar mezelf kijk, dan stoort het
me ook af en toe.
Dan denk ik, wat zit je daar nou
weer overtuigend te lullen?
Maar het is omdat dat voor mij waar
is.
Dus dat is voor mij, zoals ik naar
de wereld kijk, het is niet waarheid.
Het is the world according to Eric.
Ja, dat is mindset eigenlijk voor mij.
En dat je er eentje hebt en zo
navigeer je door de wereld...
op basis van jouw mindset.
Je probeert jezelf, ik denk ieder mens is
bezig met die mindset...
om jezelf bevestigd te krijgen dat wat jij
vindt, dat dat wel klopt.
Zo kijk je door die bril, van ja,
zie je wel, dan heb ik het toch
goed gezien.
Maar je telt alleen die keren dat je
het goed had, nooit die keren dat je
het fout had.
Want dat komt je niet uit natuurlijk.
Want dan zou je nog eventjes moeten gaan
twijfelen.
En hij is wel beïnvloedbaar door de tijd
heen.
Dat heb ik gemerkt, zoals ik op mijn
twintigste dacht.
Zo denk ik nu niet meer en dat
is prima.
Dus waarden kunnen verschuiven, kunnen gebeurtenissen zijn...
waardoor je echt anders gaat denken.
En als je daar maar steeds weer opmerkzaam
voor wordt...
dan op een gegeven moment ga je vanzelf
weer een nieuwe mindset creëren...
omdat je daar dan weer van overtuigd raakt,
want dat is het eigenlijk.
Ik wil het met je hebben over dit
soort onderwerpen.
Gedachte, mindset, persoonlijk meesterschap, eigenaarschap, leiderschap.
Allemaal dingen waar je eigenlijk les in geeft.
Stel nou eens voor dat je vandaag de
leraar bent.
Ons publiek zit in de zaal.
Wat leer jij mensen als je voor een
groep staat?
Welke boodschap wil je overbrengen?
Dat varieert heel erg.
Dat ligt natuurlijk ook een beetje aan de
uitvraag.
Laat ik zeggen, als het over deze materie
gaat...
dan doe ik mijn best om ze eerst
even...
heel plat, om ze even in het nu
te krijgen bij mij.
Dat ik wil even...
Ben je ontvankelijk voor wat ik je ga
vertellen?
En dat je daar ook goed tot kunt
verhouden...
in plaats van je zit op je stoel
voor mij...
maar ik weet, je bent verdwaald in je
psychologie.
Je bent al bij gisteren of bij weet
ik voor waar je bent...
want dan heb ik je net niet helemaal.
Dus eerst een beetje die omstandigheden creëren.
Maar ik denk uiteindelijk toch dat het over
een paar dingen gaat.
Dus de menselijke vermogens.
Dat je je bewust kunt zijn van jezelf.
Dat je überhaupt op pauze kan drukken en
van een afstandje naar jou kunt kijken.
Fantastisch vermogen.
Twee, mijn eigen vertaling over wat autonomie betekent.
En dat heeft dus niks te maken met
dat je ikke, ikke, ik en de rest
kan stikken.
Maar zelf overtuigen.
Ik zei, jij gaat over jou.
Want als jij dan niet over jou gaat...
wie gaat er dan in vredesnaam wel over
jou?
Dus jouw handen aan jouw levens stuur.
En dat je altijd waar je ook bent,
wat er in de wereld ook gebeurt...
want terwijl wij hier spreken, er gebeurt echt
veel in de wereld.
Dat je altijd je eigen vierkante meter hebt.
Dan kunnen mensen zeggen, ja, maar nee, zeg
maar die heb je.
Toen ik vanochtend opstond, gooide ik mijn been
uit bed...
had ik weer mijn vierkante meter ter beschikking.
Ik bepaal daar wat ik...
waar ik mijn aandacht op richt.
Wat ik zeg, of ik verdwaal in mijn
verleden of niet.
Of ik iets aardigs tegen je zeg, of
ik het verschil maak voor een ander.
Of ik beweeg, of ik stilsta, daar ga
je over.
Los van wat er echt allemaal op de
wereld gebeurt, dat weet ik ook wel.
Maar ik ga wel over die vierkante meter
totdat ik sterf...
en daarna lever ik hem weer in en
dan was dat hem.
Maar daar maak je verschil en wat daarvoor
nodig is...
is een gezonde dosis moed.
Want het niet vanzelf gaat.
Je kunt jezelf niet overal maar uitdenken.
Je kunt jezelf niet overal maar uitmind zetten.
Dus die ervaring van, hé, we zijn in
het nu.
Dat is één.
En hoe balanceer je dat nou met...
ja, maar ik wil wel constructieve, leuke toekomst
maken in het daar en dan.
En daar is toch wel wat moed voor
nodig, morele moed.
En dan leg ik uit wat dat is.
En dan doe ik mijn best om mensen
uit te dagen van...
oké, we zitten nu een beetje in die
vibe, maar als je straks hier opstaat en
wegloopt...
wat is dan dat ene, dat eerste kleine
stapje...
dat jij wil nemen in de richting van
wat jij dan wil?
Al is het maar nog zo klein, maar
wat kan dan precies wel?
En als je dat weet, nou, ga dan
maar naar wat er in jouw hoofd gebeurt.
Dus die verleiding om het niet te doen.
Dus je gaat zelf legitimeren van, ah, laat
maar zitten.
Maar diep in je hart weet je wel
wat je wel wil.
En win dat.
Dus ze maken een afspraak met jou en
kom die na.
En dat kunnen we allemaal.
En ik wil ze vooral ook meegeven...
dat we...
op dat vlak qua tools die we hebben,
allemaal gelijk staan.
Dus dat ze moeten stoppen met...
of te zeggen, ja, maar jij bent...
jullie zijn allemaal van dit of van dat
of van special forces.
Echt gelul.
Echt, vind ik zo'n gelul.
Of je nou naar Ray of naar Dai
of mij of jou...
of maakt niet uit naar wie je luistert.
Hartstikke leuk, die mensen vertellen allemaal iets wat
volgens hen werkt...
omdat ze zelf een ervaring hebben.
Maar zie je zelf vooral ook als...
hé, ook jij hebt die tools, alleen je
gebruikt ze nog niet, zet hem op.
Dus eigenlijk wil ik ze een zetje geven...
om ze ervan overtuigen, jij kan ook dingen.
Gewoon doe maar.
Kom in actie.
Dat zijn een hoop handvatten om op door
te borduren.
Dat betekent ook dat je dus veel in
je hoofd bezig bent om daarover na te
denken.
Althans, mensen zijn in hun hoofd bezig om...
laten we zeggen, te onderbouwen.
Wat jij zegt is allemaal waar, maar ik
ga toch proberen.
Ik moet ergens iets verzinnen waarom het misschien
voor mij niet waar is.
Want waarom ben ik daar nog niet?
Dus ik ben continu bezig als ik naar
je luister.
Ja, maar jij bent special forces.
Jij hebt die speciale opleiding gehad.
Ja, jij bent zo geboren.
En dat heb ik allemaal niet of dat
kan ik niet.
Maar ik ben nou eenmaal onzeker of ik
heb last van...
weet ik veel, duizend trauma's.
Mijn verleden is anders.
Toch zie je heel veel mensen niet in
beweging komen.
Ik denk dat daar het grote verschil zit.
Want jij hebt eerder ook geroepen in een
andere podcast...
je weet het waarschijnlijk wel.
Meestal weet je het wel, maar je doet
er niks mee.
En als je het niet weet, dan kan
je luisteren.
Dan is die informatie overal verkrijgbaar.
Het is niet zo dat het een groot
geheim is hoe jij vooruit kan komen in
je leven.
Maar er is iets waardoor jij dat niet
doet.
En als ik dan kijk naar al die
mensen die je net opnoemt...
en laten we zeggen iedereen die je in
de opleiding hebt gehad...
daar leid je mensen wel toe op.
In het gewone burgerleven worden wij mensen...
die je niet voor opgeleid.
Wij missen die opleiding om met onszelf te
leren omgaan.
Want ik denk, als jij bij het korps
commandotroepen zit...
voordat je iemand kan opleiden tot die special
forces...
moet die eerst met zichzelf kunnen omgaan, toch?
Nou, kijk, het feit dat we al zouden
zeggen...
we missen die opleiding, dat is al bijna
een soort legitimatie...
dat het dan oké is dat het nog
niet hoeft te lukken.
Dat vind ik al zonde.
Er zijn heel veel mensen...
die verdwalen toch wel pauzeloos in hun eigen
psychologie.
Dus in hun gedachten.
Dat is wat ze eigenlijk doen, daar zijn
ze mee bezig.
En kijk, op het moment dat jij...
diep in je hart wel een veranderingetje zou
willen...
dan vindt er een gesprek plaats...
met jouw...
laten we zeggen, zuinige penningmeester van energie...
die het een erg slecht idee vindt van
jou...
om energie uit te gaan geven om te
veranderen.
Want die heeft...
Ik ben van de firma Energie.
Ik geef energie uit als je bijna doodgaat...
of als er echt in het hier en
nu iets te halen valt.
Maar als jij gewoon ineens andere dingen wil
doen...
dan geef ik wel even een seintje aan
je lichaam...
dat we daar echt helemaal geen zin in
hebben.
En ik geef je hersenen de opdracht om
gedachten te verzinnen...
die volledig legitimeren waardoor we niet in actie
komen.
Dus jij bent toch geen special forces.
Jij bent niet zo.
Dat kun je je hele leven al niet.
Als mensen het hebben over het stemmetje...
ik noem dat maar die penningmeester die jou
verleidt...
om de status quo zoals die is te
omarmen...
want in actie komen kost energie.
Terwijl dat hele...
Noem het maar...
Dit is een verstandelijk verhaal.
Dus...
Ik denk dat we twee dingen uit elkaar
moeten halen...
terwijl ik het zo aan het vertellen ben.
Eén, hoe je iets wil bereiken.
Iets waar je passie ligt.
Dat is waar we het net over hadden.
En de andere kant is...
hoe je...
dat je er blij mee bent.
Ook gewoon dat hier en nu...
omarmt en dat je daar ook blij bent.
Dus hoe kan ik in een zo optimaal
mogelijke stemming...
mijn doelen bereiken zonder dat het voelt als
een mega leidersweg.
De ene kunst is gewoon...
een continu goede stemming hebben.
Het enige wat ik hier kan meten is
dat wij nu een stemming hebben.
Die heb ik niet gisteren, die heb ik
niet morgen, die heb ik nu.
En terwijl we die goede stemming hebben, hoe
kan ik die stemming meenemen...
terwijl ik iets constructief uit mijn handen voortlaat
vloeien...
terwijl ik mijn doel nastreef...
zonder dat ik dat helemaal overdrijf.
Dus dat zijn de twee dingen.
En dat nastreven van dat doel...
waar we het net over hadden...
daar wil je je niet te veel laten
hinderen...
door niet helpende gedachten.
En daar zit echt maar één manier op...
om dat te bereiken, voor mijn idee...
is dat je iets doet...
waardoor je iets nieuws ervaart.
En dat zeg ik altijd, dat is het
verschil tussen...
neem dan mezelf of die andere mensen die
ik net noemde.
Het enige verschil is...
wij hebben in onze vorige loopbaan dingen gedaan.
Daardoor hebben wij dingen ervaren.
Door die ervaring hebben wij daar een betekenis
aan gegeven...
van wat voel ik.
Mijn betekenis is trots.
Mijn betekenis is, ik kan dit.
En ik heb dat vaak gedaan.
En dat heb ik zo vaak gedaan dat
ik ervan overtuigd ben...
dat ik me dan geen zorgen maak over
de situatie A, B of C.
Dus het enige verschil is ervaring.
Dus het enige wat ik mensen wil vragen...
ga ervaren dan.
Dit spelletje win je niet...
door te discussiëren met je verstand.
Maar als ik vanaf nu me voorneem om
dat te doen...
daar lukt het niet mee.
Het lichaam heeft een ervaring nodig...
om dat nieuwe gevoel te krijgen.
Maar die ervaring en wat je geleerd hebt...
tijdens de opleiding en in de praktijk...
heeft jou geprogrammeerd en gemaakt tot wie je
bent.
Ja, doordat dat een repeterend verhaal is...
van ervaringen en normen...
die je zelf wilde naleven...
dat heeft in mijn geval gezorgd...
voor een bepaalde overtuiging.
Maar dat is dat werk.
Niet vergeten dat jij...
je hebt helemaal niet dat werk gedaan...
maar doordat jij bent gaan doen wat je
nu doet...
ongetwijfeld de eerste keer dat jij besloot...
weet je wat ik ga doen?
Ik ga gewoon dingen vertellen over mijn mindset.
Er was ooit een keer dat je het
niet deed.
En er is een moment geweest dat je
het wel bent gaan doen.
En ik denk, daar ga ik er maar
van uit...
dat toen je dat bent gaan doen, dat
je denkt...
maar dit voelt goed.
Dit is wat ik wil, dit is mijn
richting.
Nu, als ik je nu zeg, je bent
gewoon...
ook overtuigd dat jij dat kan.
Dat je mensen kan raken, want je hebt
het gezien.
En dat heb je alleen maar doordat je
dat hebt ervaren.
Maar eerst was je dit niet.
En jij bent helemaal geen commando.
Dus dit is een oproep van...
niet altijd maar...
dat eeuwige labeltje special forces erbij halen.
Dat wil ik zelf het bewijs van spreken
van af.
Maar ik bedoel...
ook ik moet mezelf ontdekken...
op hele andere vlakken.
En ik doe mijn best om...
de best practices van daar mee te nemen.
En dat tegen mezelf te zeggen.
Maar ook ik stond de eerste keer zonder
pak.
Zonder dat je ergens op kon baseren...
een autoriteitsclaim kon hebben.
Ben ik ook maar gaan zeggen...
ik denk dat ik CEO's kan helpen.
Als ik in hun boardroom zit...
ik kan ze iets vertellen, overleiding geven in
hun taal...
en over conflicten oplossen.
Dat kan ik.
Nooit gedaan.
Maar ik was wel overtuigd.
Let's go, gaan we doen.
Dus...
laat dat een houvast zijn voor heel veel
mensen.
Het is maar een tak van sport, special
forces.
Maar ik zie heel veel mensen in Nederland...
voor wie ik heel veel denk...
die deden dit en die doen dit...
en die zijn zelf mee.
Die zijn zelf dingen gaan doen.
En leren ook van die mensen, denk ik
dan.
Het heeft ook te maken met...
je zei het al een paar keer...
doorzettingsvermogen.
Zelfdiscipline, zelfvertrouwen.
Je zou kunnen zeggen...
als je dat niet hebt...
ik heb weinig vertrouwen in mezelf.
Ik vertrouw mezelf niet.
Ik geloof niet eigenlijk in mezelf.
Ik heb niet de discipline...
om als ik me iets voorneem...
om dan ook me daar aan te houden...
en door te zetten.
Als ik er geen zin in heb...
om het toch te doen.
Andere mensen zeggen...
ik heb er geen zin in, maar ik
doe het toch.
Ik weet niet of ik het kan.
Ik probeer het toch.
Gaat het fout, kan ik ervan leren.
Je ziet heel duidelijk dat...
er twee soorten mensen zijn.
Kan jij duiden...
waar dat verschil ontstaat?
Hoe dat ontstaat?
En als je daar dus last van hebt...
dat je zegt...
ik mis dat vertrouwen in mezelf.
Ik heb niet die discipline.
Hoe kan ik bij die andere groep...
gaan behoren?
Kijk, als heel veel mensen...
in hun leven een soort optelsom hebben...
van zoals het zelfvremen...
mislukkingen.
Dat is de taal die ze gebruiken...
naar zichzelf ook.
In hun hoofd.
Dat leidt tot overtuigingen.
Lees Mindset.
Ja, dat lukt die lui wel...
dat lukt mij toch nooit.
Dat is mij nooit gelukt.
Dat kan komen door van alles.
Dat ze vroeger heel klein zijn gemaakt...
als mensje.
Door ouders.
Vanuit liefde.
Nee, dat doe maar niet.
Dat is niks voor jou.
Of dat ze...
door een andere reden...
een laag zelfbeeld hebben...
dan is het voor mij...
de kunst.
Je kunt makkelijk zeggen...
ja, verdwaal niet zo daarin.
Maar ja, dat is voor die mensen...
moeilijk blijkbaar.
Dus ook die mensen...
zul je...
moeten overtuigen.
Hé, er is alleen maar even nu.
Hier maak je het verschil.
Ik maak niet morgen...
maar ik maak nu hier het verschil.
Om ze een reden te geven...
een doorleven...
dus niet omdat ik het vind...
niet omdat ouders het vinden...
maar...
what makes them tick.
En dat kan iets heel groots...
en meeslepend zijn.
Maar om in ieder geval...
maar dat eerste kleine stapje...
in die richting te laten doen.
Hoe klein ook.
Wat voor andere mensen echt...
een soort futiliteit lijkt.
Maar kan ik met die mensen zeggen...
joh, al doe je dit letterlijk...
dit kleine stapje.
En dat is een afspraak...
die jij met jou maakt.
Alleen maar omdat het...
jouw eigen afspraak is.
Vind je dat echt?
Wil je dit echt?
Waarom wil je dit?
Weet je echt goed waarom je dit wil?
Leg me dat eens uit dan.
Ja, oké.
Dus ik wilde eigenlijk die mensen...
verleiden tot een interne handshake.
Maak jij die afspraak met jou?
Mooi.
Oké.
Let op.
Je gaat verleid worden...
door die penningmeester.
Die gaat zeggen dat het geen goed idee
is.
Lichaam zegt nee.
Gedachten zeggen nee.
Maar jij zegt ja.
Ga je doen?
Ja.
Als die mensen dat kleine stapje...
dan maar maken...
dan betekent dat dat zij...
als ze dat goed doen...
een afspraak hebben kunnen maken...
met zichzelf.
Dat ze zichzelf...
op hun eigen afspraak...
kunnen vertrouwen.
Zelf vertrouwen.
En laat dat dan...
de beste aanmoediging zijn...
om het nog een keer te doen.
En nog een keer.
En dat is een vliegwiel...
dat je op gang wil hebben.
Maar dat...
de moeite die ze voelen...
om dat op dat moment te doen.
Dat leiden, noem ik het maar...
met een lange ei.
Dat ze dat op dat moment...
kun je dat in verband brengen...
met jouw toekomstige doel.
Waarom wilde je het ook alweer?
Weet je dat?
Dus dat is eigenlijk...
wat er in zo'n commando-opleiding...
ook gebeurt.
Dat lichaam en die geest...
schreeuwen de hele tijd al.
Waar ben jij in hemelsnaam mee bezig, joh?
Dat je ons zo verschrikkelijk...
veel pijn doet.
Redenen die mensen vinden...
van ja, maar weet je...
als ik nu stop...
dat is ook wel prima.
Dus dan krijg je toch...
kan ik met behoud van ego...
toch zeggen...
dat het niet gelukt is.
Dus dan krijg je altijd...
externe attributen.
Ja, bij mij thuis vonden ze...
dat was niet zo'n goed idee.
En toen dacht ik van...
dat is maar beter dan...
Je vindt altijd de onderbouwing...
voor je eigen gelijk.
Altijd.
De mensen zijn meester daarin.
Iedereen.
Iedereen.
En de kunst is van...
of je dan als dat lijden gebeurt...
en die verleidingen die ontstaan...
of je dan kan denken...
nee, maar ik kan dit lijden...
in verbinding brengen...
met dat einddoel.
Dat is een trucje van de ratio.
Dat zeker.
En zo ga ik door.
En terwijl ik die weg afleg...
die nog steeds vervelend is...
kan ik toch...
met een soort...
inner peace...
al klinkt dat raar...
kan ik hem toch afleggen...
omdat ik gewoon volledig accepteer...
wat nu is...
en ik zal dingetjes moeten doen...
en ik laat...
maar in plaats van...
ja, ik had nu ook...
daar en daar kunnen zitten.
Of die lui zitten allemaal...
daar en daar.
Ja, dat helpt allemaal niet.
Dit gaat over iedereen, hè?
Ik merk weleens dat mensen dan denken van...
dit is een beetje voor de kneusjes...
in de samenleving.
Maar ik spreek ook met CEO's...
en met serieuze ondernemers...
die...
laten we zeggen...
succesvol ogen...
veel geld verdienen...
veel bedrijven hebben die goed lopen.
Maar als ik dan zo met ze zit...
dan zijn er blokkades...
waar ze tegenaan lopen...
die ze of niet...
van zichzelf herkennen.
En als ik dan help...
dan zeggen ze...
ja, daar heb ik last van.
Of ja, maar...
maar dat ga ik niet doen.
Ja, ja, ja, hakken interessant.
Misschien moet je even...
iets van jezelf loslaten...
dat je...
ja, dat mensen je...
wat meer accepteren...
dat ze je gaan begrijpen.
Niet dat jij altijd maar gelijk moet hebben...
om...
voor het grote geheel...
een betere uitkomst te krijgen.
Dat heb ik zelf ook moeten leren.
Vond ik...
vond ik eerst moeilijk...
zag ik ook niet.
Maar ik merk dat iedereen...
heeft zijn eigen sabotage...
en zijn eigen blokkades...
op ieder niveau.
Of je nou 18...
of 30...
of 60 bent.
En...
er is altijd wel ergens...
een knelpunt...
waar iemand op vastloopt.
Dat heeft iedereen.
Sommige mensen meer natuurlijk.
Daar vind ik jou heel goed in...
om dat eruit te halen bij mensen...
maar ook om dan te helpen.
Als we dan even terug gaan...
naar de opleiding.
Wat leer je dan...
mensen tijdens zo'n opleiding...
als je ze opleidt...
voor de commandotroep?
Op mentaal gebied...
wil ik dan over.
Nou...
Want dat zijn ook mensen.
Die zitten ook ergens mee.
Kijk, we moeten het misschien...
even uit elkaar halen.
Wat je mij ziet zeggen...
woord zeggen in media...
is inmiddels wel een...
een...
een combinatie...
van...
lessons learned...
door commandotroepen...
met daaraan een bepaalde taal gegeven...
die voor iedereen te begrijpen is.
Een fascinatie voor...
laten we zeggen...
voor filosofen...
voor NLP...
voor mentale kracht...
voor heel veel dingen.
Een beetje gemixt met...
hele harde...
ingeramde overtuigingen.
Niet ingeramd door iemand...
maar...
door waar ik vandaan kom...
ben ik zeer overtuigd...
dat niemand meer dan iemand is.
Dat je tegen niemand op hoeft te kijken...
en op niemand meer mag kijken.
Dus ik ben heel erg van gelijkwaardigheid.
Vandaar als ik met die mensen zit...
dat ik ze wil terugbrengen tot...
je bent gewoon sterveling, joh.
Doe niet zo ingewikkeld.
Dat al die sabotagedingen...
dat zijn echt dingen van het verstand.
Dat zijn dingen van je ego.
En dan zeg ik niet...
weet je, het is allemaal mooi...
dat je een egoloze wereld kan hebben.
Maar zo zit het natuurlijk ook niet helemaal.
Want het gaat erom...
of die verschijning die jij laat zien...
of die heel erg afdrijft...
van de wezenskern die je eigenlijk hebt.
Iedereen heeft trots.
Trots is ook iets van het ego.
Dat vinden we een mooi woord.
Maar zodra ik het ijdel noem...
dan raken we er van in de war.
Maar wat leren we dus in die opleiding...
is vorming.
Dus als ik...
kijk, ik kan vaardigheden aanleren.
Hoe goed kun je schieten?
Hoe goed kun je iets?
Maar dat iets wat je goed moet kunnen...
daarvan willen wij dat je dat kunt...
onder specifiek ingewikkelde omstandigheden.
Wanneer je eigenlijk...
de gedachten op hol kunnen slaan...
stress te overhand kan nemen.
Dus vaardigheden is één.
Vorming...
de commando-opleiding is aan de ene kant...
ik wil je toetsen op stress-tolerantie.
Hoe wekken we die stress op?
Dat is deels doordat...
je jezelf als instructeur...
ook als een stresssoor kunt gedragen.
Tijdsdruk, mensen onzeker maken...
dat ze niet weten wat ze aan je
hebben.
Mensen niet erkennen in de status...
die ze normaal gesproken zouden hebben.
Dus dat is allemaal hetzelfde pakje aan.
En de bekende vrezen...
waterdiepte enzovoort.
Daar kun je allemaal stress-tolerantie toetsen.
Dus...
als ik jou simpele handelingen opdraag...
komt dat nog steeds normaal uit je vingers...
of word je overmand door je stressreactie?
En de andere kant...
als ik het zou moeten plats slaan...
is dat we heel erg groot beroep doen...
op het adaptieve vermogen van een individu.
Simpel vertaald...
hoe goed ben jij in het accepteren van
het huidige nu?
Hoe goed kan je dat?
Hoe snel kan je accepteren dat is wat
is?
Niet meer hangen aan...
ja, maar we zouden toch...
en als ik nou niet...
nee, dat is niet.
Dit is wat het is.
Accepteer dat, handel.
Het is niet dat dat iets robotisch is...
maar adaptiviteit is iets.
Wat ik alle mensen tegenwoordig zou gunnen...
want dat is de kunst.
We moeten ons die hele tijd...
tot andere omstandigheden verhouden.
En er zijn twee ingrediënten...
adaptiviteit en stresstolerantie...
wat in iedere missie wel terugkomt...
van een special-force-operator.
En ik denk dat je...
dat wat goed lukte...
in zo'n commandopleiding...
is als je mensen wil vormen...
dat je dan de mensen op een moment
moet toespreken...
waarvan je weet...
nu zijn ze zeer ontvankelijk...
voor wat ik nu ga zeggen.
Wanneer is dat dan?
Nou, dat is deels wel geconditioneerd.
Dus dat heeft natuurlijk ook wel te maken...
met dat ze lijden...
of dat ze moe zijn.
Maar ook het moment dat je voelt...
het klinkt bijna spiritueel...
maar ik heb momenten gehad...
in zo'n opleiding...
dat je in het begin...
zie je zo'n hele commandoopleiding...
is een soort timide...
en dan denken ze van...
oké, mag ik dit initiatief ondernemen?
Wat moet ik doen...
zodat zij het goed vinden?
Maar daar gaat het helemaal niet over.
Ze moeten eigen zijn.
Oorspronkelijk wil je hun eigen gedrag zien...
totdat je voelt dat ze een groepje worden.
En dan...
dat heb ik met een paar lichtingen meegemaakt...
dan voel je dat er iets over zo
'n groep komt...
en dat noem ik dan maar...
een soort onoverwinnelijkheidsgevoel.
Ook al zitten ze nog in die opleiding...
al moeten ze nog vijf weken...
maar dat is het eerste moment...
dat ze voelen van...
hé, maar dit zijn wij.
En als wij echt goed met elkaar zijn...
dan is de kracht van het wij...
ook al heel groot.
Dus de eenheid, de verbinding...
dat maakt de kracht.
Ja, dat maakt dan op dat moment ook
de kracht.
Dus je moet zowel individueel iets kunnen zijn...
maar als je dat gevoel van die verbinding...
dan kunt hebben...
en je kunt dan ook woorden geven...
in dit geval van wat dat dan is...
van voelen we dit?
Ik ben heel opmerkzaam voor sfeer.
Echt zeer gevoelig...
ook voor mensen en waarom ik denk...
maar op het moment dat ik dat benoem...
voelen we dit?
Dit voelen we toch?
Wat je niet kan pakken...
maar dat wel is.
Dat we groter kunnen worden...
dan dat we ooit dachten dat we konden.
Dit moet je nooit vergeten...
dat dit gevoel bestaat...
en dat kun je zelf opwekken.
Dus als je ooit een keer stuk zit...
en je bent met elkaar...
dan denk je hier aan.
Je ankert ook eigenlijk die momenten...
door ze te benoemen...
en door ze bewust te maken.
En zo laat je die mensen...
met ervaringen...
zo vorm je dan ook...
en dat is ook...
is dat opleiden?
Is dat vormen?
Dat is heel erg momentgebonden.
Dus het staat niet in een draaiboekje.
Zo doen we dit.
Dus omdat je zo intensief betrokken bent...
bij zo'n hele grote club...
ga je met elkaar zo'n traject in.
Zij zien ons nooit als tegenstander.
Maar ze zien ons ook niet als...
gelijk als een wij.
Wij doen nou eenmaal wat nodig is...
en soms sta ik met je...
soms sta ik tegenover je...
om die mensen dat gevoel te geven.
Maar je moet ze mentaal wel heel sterk
maken, toch?
Ja.
Jij moet toch mentaal ook heel sterk zijn?
Ja, goed.
Zij zullen...
veerkrachtig moeten zijn.
Zij zullen om moeten kunnen gaan...
met tegenslagen.
Ze zullen redeneren.
Hoe leer je mensen dat?
Want we hebben allemaal tegenslagen in ons leven.
Nou, door ze ook...
door ze dingen te laten ervaren.
Zoals?
Door die uithoeken van dat lichaam...
en de uithoeken van die geest...
door ze dat te laten ervaren...
en dat soms ook te kunnen benoemen...
en ook te kunnen benoemen...
zie je dat je daarvan herstelt.
Dus daar moet je ze soms tools voor
geven.
En het is natuurlijk niet zo...
dat wij de hele opleiding...
maar alleen maar tools aan het geven zijn.
Want we willen ook zien...
wat is er een soort basis dan?
Is er een fundament?
Want je moet wel voldoen in de kern
al.
En daarnaast kunnen we je heel veel...
kunnen we je nog veel beter maken...
in dit soort dingen.
Dus er wordt ook nu een cursus...
mentale kracht gegeven, veerkracht.
Maar dat gaat over de dingen...
nou ja, over de usual suspects.
Over hoe focus je nou?
En leer eerst je eigen systeem maar eens
kennen.
Wat gebeurt er hier dan allemaal?
En waarom denk je wat je denkt...
en doe je wat je doet?
Hoe leer je dat aan iemand?
Dat je het jezelf vertelt.
Ja, dat is logisch.
Maar hoe doe je dat nou?
Ja, dat...
Ik denk dat we daar nog wel...
donderdrie uur over kunnen praten.
Maar...
het heeft ook te maken met...
wat voor...
in wat voor cultuur je wil...
dat mensen...
gedijen, wonen en werken.
Dus je kunt het individu laden.
Dus ik weet, ik realiseer me...
ik kan je niet...
even in no time allemaal...
dat gaat niet.
Ik zit te kijken nu dat ik denk...
wat haal ik nou uit Erik vandaag...
waar ik iets mee kan in mijn dagelijks
leven?
Over de dingen waar je het nu over
hebt.
Hoe kan ik veel krachtiger worden?
Hoe kan ik weerbaarder worden?
Nou ja, daar...
Ja, dan zou ik zeggen...
maar dat is dan echt reclame.
Dit is nou precies wat wij online...
willen meegeven aan mensen.
Dus echt van joh, dit is veerkracht.
Zo zit jouw binnenwereld, zo zit jouw buitenwereld
in elkaar.
Dit zijn jouw menselijke vermogens.
Dit zijn thema's die onder veerkracht leiden.
We beginnen met visie.
Dus ik wil jou in connectie brengen met
jouw visie.
Dus waar jij vindt dat je voor op
aarde bent.
Dus niet wat anderen vinden, maar voel dat
maar.
Je hebt je persoonlijke statement.
Vervolgens ga ik je leren...
oké, die visie wordt constant uitgedaagd.
Maar dit is volharder.
Wat is volharder nou?
Hoe kun je dat dan op zijn minst
trainen?
Dus je geeft mensen kennis van kennis.
Dat is al een tool op zich.
Zodat als ze door het leven bewegen, dat
ze denken...
hé verrek joh, dit wat ik nu ervaar...
daar heb ik ineens taal voor, dat is
dit.
Dus eigenlijk geven wij...
onze training heet Sterk.
Dat is een online training?
Dat is een online training.
En dat gaat over veerkracht.
En de kunst is ook...
dat mensen het dus ook vooral zelf moeten
doen.
Want ik weet wel dat het werkt.
Maar dat wat ik je net vertelde...
die penningmeester die gaat verleiden van...
ja, wat kan ik nou alleen maar...
als ik dat online zou kijken met...
ik krijg opdrachten en dat moet ik doen.
Het werkt pas als ik echt tegenover hem
zit.
Dan geloof ik het wel.
Dat is een overtuiging die niet helpt.
We geven deze tools, we lezen voor het
eigen werk.
Ook wij hebben het niet zo makkelijk.
Het lukt mij ook niet altijd.
Dus dat is om te beginnen al...
het lukt mij ook niet altijd.
Ik moet ook hard werken...
om mezelf bij mijn eigen visie te houden.
Om te volhouden als het nodig is.
Om ook vervelende boodschappen...
naast me neer te kunnen leggen...
in plaats van dat ik denk...
iemand vond mij een lul op tv.
Wat vind ik daar eigenlijk van?
Ik moet het zelf doen.
Dus ik moet dat zelf ook constant voorleven.
Dan raak ik ervan overtuigd.
Dat is de manier waarop ik het zou
leren.
En in een commando-opleiding...
heb je gewoon wat we mee hebben.
Dat zijn de specifieke omstandigheden...
die nodig zijn...
waardoor vorming en dat leren...
in een snelpleinvaart gaat...
waarbij je ook merkt...
niet iedereen is daar even geschikt voor.
Maar let op, ze zijn wel geschikt als
mensen.
Iedereen is geschikt.
Anders was je hier niet.
Het is alleen...
het maakt je geen commando, geen operator.
Wat je vertelt.
Weerbaarheid, eigenaarschap.
Is het een keuze?
Kun je dit leren?
Kan je hiervoor kiezen dat je zegt...
ik ga zo'n programma volgen...
en ik ga dat ook doen.
Dus ik ga mezelf verbeteren.
Ik ga zorgen dat ik mentaal weerbaarder word.
Ik laat me niet meer continu overmannen door
emoties.
Ik laat me niet meer sturen door het
leven...
en alles wat me overkomt.
Maar ik ga de controle weer terugnemen...
de regie over mijn leven.
Er zijn altijd uitzonderingen.
Anders krijg ik in de comments van...
ja, maar ik...
Maar voor de meeste mensen geldt...
kan je dit leren?
Of is het ook een stukje aangeboren talent...
en is het niet voor iedereen weggelegd?
Ik ben ervan overtuigd dat het trainbaar is...
en dat je er beter in kunt worden.
En dat iedereen...
in een bepaalde mate progressie kan boeken.
Dat ben ik echt van overtuigd.
Op zijn eigen niveau.
Op zijn eigen niveau.
Hebben mensen daar aanleg voor?
Nou, dan zeg ik...
iedereen zoals ze hier nu naar ons zitten
te kijken...
al die mensen hebben al een verleden.
En laat ik dan zeggen...
dat is dan, noem ik het maar even,
de aanleg.
Dat is hun basis.
Dus iedereen heeft een bepaalde veerkrachtsbasis.
De een is wat elastischer daarin...
dan de ander.
Dat komt puur...
ik heb al dingen meegemaakt.
Daar heb ik mezelf wel overheen gezet.
Dus ik ben al gewend om een beetje
veerkrachtig te zijn.
Dat is supergoed.
Dus die zullen mogelijk wat sneller gaan.
Maar of dat genetisch bepaald is...
daar wil ik even ver van blijven.
We zijn allemaal geladen met ons eigen verleden.
Dus we hebben een bepaalde standaard voor veerkrachtig
zijn.
Maar we kunnen er allemaal nog beter in
worden.
Hetzelfde als dat mensen zeggen...
maar jongen, ik heb een burn-out.
Dus je kan het nog wel mooi lullen...
maar ik moet eerst iets anders oplossen.
Dan zeg ik eens, en dat begrijp ik
ook...
echter, veerkrachtig zijn...
veerkrachtig worden kan geen kwaad.
Dat is per definitie handig om te hebben.
Dat je weet wat je eigen persoonlijke missie
is.
Het is handig om te snappen hoe je
kalmte kunt bewaren.
Het is het belang van samenwerken.
Het is heel belangrijk dat je snapt hoe
dat werkt en hoe je dat doet.
Het is belangrijk om je redeneervermogen te trainen.
Dat je kansen ziet in plaats van eigen
goed.
Al die dingen zijn per definitie handig.
En het is ook iets dat je...
Veerkrachtig is iets dat je ook proactief kunt
trainen.
Dus niet alleen maar als je een probleem
hebt...
Laat ik het nu maar doen.
Ik ben daar zelf dagelijks.
Gezondheid is ook zo'n ding.
Je hebt toch maar één zo'n apparaat.
Dus wat je erin stopt, in vaste vorm
of digitaal...
de resultante is toch echt dit.
Dus gezondheid is een heel belangrijke zuil onder
veerkracht.
En daar kun je allemaal mee aan de
slag.
Is het dan de keuze die we wel
of niet maken...
dat we prioriteit geven aan...
ik ga mezelf werken, persoonlijke ontwikkeling...
persoonlijk leiderschap, mijn gezondheid.
Of ik ben te druk, want ik heb
zelf andere dingen...
en hier kom ik helaas niet aan toe.
Ja, eigenlijk wat ik net zei.
Die penningmeester zegt dit.
Zo erg is het.
Dus die gaat redenen verzinnen waarom we niet
in actie hoeven te komen.
En we zijn perfect in staat om dat
helemaal sluitend te maken.
En hoe slimmer de mens, hoe makkelijker het
wordt...
om zichzelf te slim af te zijn.
Heb je daar zelf weleens last van?
Tuurlijk.
Wanneer?
Ik heb ook gewoon mijn eigen verleider.
Het gaat over simpele dingen...
waarvan je weet dat ze nodig zijn...
maar die je gewoon op een reden uitstaat
gedrag.
Dat heb ik heel simpel.
Dit kan ik dagelijks.
Dat vind ik leuk, dagelijks doen.
Maar ik doe op sommige vlakken mijn eigen
administratie.
Af en toe is het een ramp.
En ik doe het wel...
Heel herkenbaar, omdat het moet.
En omdat ik het ook wil.
Maar ik merk wel dat die gesprekken...
van je kan ook straks of dan...
Ik merk dat en dan denk ik...
nee, Prutser, ga dit doen.
Of dat ik denk...
ja, eigenlijk, dit lichaam wordt wat ouder.
Je moet niet alleen maar hardlopen en een
beetje crossfitten.
Je moet ook wat meer mobiliteitsoefeningen doen.
Dus doe dat dan gewoon.
Maar omdat dat niet in mijn gewoontepatroon zit...
doe ik dat dus niet.
En legitimeer ik ook zelf dat ik dat
dan niet doe.
En dat vind ik mezelf ook echt een
mega...
Ik ben echt strenger voor mezelf dan voor
iedereen.
Maar dat...
Dus als mensen altijd denken...
ja, bij jullie gaat het allemaal zo makkelijk.
Nou, echt niet.
Echt gewoon niet, hè.
Maar ik doe wel mijn best om...
en dat vind ik denk ik het belangrijkste...
om zo vaak mogelijk per dag...
in een goede stemming te verkeren.
Want als je dat lukt...
Ja, dat vind ik wel een heel waardevol
iets...
om dat voor elkaar te krijgen.
En dat het allemaal niet perfect gaat, dat
is ook prima, joh.
Dan gaat het een keer niet goed en
dan morgen ben ik blij.
Dan ben ik dan trots dat ik wel
een uurtje...
die bonnen heb weg zitten werken.
Nou, dan heb ik een beter gevoel.
Nou, lekker weer wat gedaan.
Soms is het maar klein, joh.
Probeer je iedere dag nieuwe dingen te leren.
Ik hoor je ook vaak in andere gesprekken
zeggen...
ik leer van iedereen.
Uit elk gesprek met iedereen die je omgaat...
het is niet zo moeilijk als je bewust
bent...
om daarvan te leren.
Maar wil je ook bewust elke dag iets
leren?
Nou, kijk, elke dag...
Ik kan niet zeggen dat ik elke dag...
mijn leven zo inricht dat ik leer.
Maar het is meer...
Ik twing mezelf om nieuwsgierig te zijn...
naar anderen en naar situaties...
en te denken...
Ik kan ook heel enthousiast...
wat zou ik dan doen als ik die
persoon...
of heb ik daar een vraag over?
Dus ik ben ook wel zo snel haakjes
maken...
omdat ik het ook leuk vind om ermee
te denken.
Maar in eerste instantie nieuwsgierig zijn...
waarom doet die persoon wat die doet?
Hele belangrijke eigenschappen, nieuwsgierig zijn.
Dat kun je ook beoefenen.
Nieuwe dingen willen weten.
En dat vind ik moeilijk...
om alleen maar nieuwsgierig te zijn...
en dus ook even op je handen te
zitten.
Terwijl als ik in een bepaalde context zit...
dus als ik de vragen stellen zou zijn...
dan lukt me dat wel goed...
want dan weet ik, oké, zo werkt het.
Maar vaak als ik nieuwsgierig aan het vragen
ben...
op een gegeven moment door enthousiasme...
ga ik ook gewoon meedoen.
Dan denk ik, dat was dan net niet
het verhaal.
Ik wil vragen, leg me eens uit...
waarom jij helemaal gelijk hebt in wat jij
zegt.
En dat ik dan denk, oh joh.
Leer me dan eens...
ook vaardigheidsdingen.
Dat is dan ook zoiets van...
oké, hier zou ik wel iets beter in
willen worden.
En dan krijg je soms ook wel een
soort...
belemmering.
Dat je denkt, laat maar, dat is niks
voor mij.
Dat gevoel heb ik dan ook.
En dan dwing ik mezelf om wel...
al is het maar een klein dingetje...
dat ik zelf ook eens een keer iets
doe...
in een slide, in een powerpoint.
Dat is cool, dat heb ik ook gedaan.
Of dat dan gaat over AI of iets.
Ook daar wil ik mee...
tot een bepaalde hoogte om het te kunnen
snappen.
Zijn er dingen op dit moment...
die je nog graag zou willen leren zelf?
Ja, zoveel.
Zoveel in mijn...
Ik zou heel graag...
vloeiend piano willen spelen.
Ik zou heel graag een andere taal vloeiend
willen spreken.
Maar dan is de vraag...
Is dat een wens of een hoop...
of wil je het ook echt?
Precies.
Dat is een soort droombeeld...
dat ik aan de ene kant kan accepteren...
dat het in mijn huidige leven...
de keuzes die ik al heb gemaakt...
dat ik denk, nee, dat gebeurt daar niet.
Want dan weet ik ook...
je kunt wel...
ik kan wel piano les gaan nemen.
Maar dat betekent ook...
committed zijn.
Moet je wel dingen gaan doen...
dat gaat allemaal niet vanzelf.
En dan weet ik wat er achter weg
komt.
En dan denk ik, oké, maar dat zou
ook naïef zijn...
om dat te doen.
Omdat ik ook weet...
dat de rest van mijn dag ook gebaseerd
is...
op hele bewuste keuzes.
Dus ja, je kunt niet alles doen.
Maar ik kan er wel...
Ik zou daar wel van...
Ik kan wel een beetje wegmijmeren...
dat ik het wel zou kunnen.
Maar dat is wel niet per se dat
ik het wil.
Maar dat zou ik...
Ja, dat zou ik...
Dat zou ik wel mooi vinden.
Dus misschien dat je het goed zegt.
Misschien is het wel een droom...
of misschien een wens.
Misschien komt dat later.
Maar ik ben ook realistisch...
dat niet alles wat je dan leuk vindt...
dat het dan gelijk maar moet kunnen.
Want ook een taal.
Ja, wat dan?
Dan moet je ook weer leren.
Boek.
Dan moet ik het ook wel doen.
Elke dag een uur aan besteden.
Ja.
Als je het echt wil, doe je dat.
Nee, precies.
Maar als je het echt wil...
dan zeg ik ook...
blijkbaar wil ik het dan nu nog niet
graag genoeg.
Dus...
Het is geen prioriteit.
Nee.
Andere dingen verkies je...
nu boven dat leren van die taal.
Zeker.
En soms ook gewoon...
Het is wel een valkuil bij veel mensen,
denk ik.
Ik hoor dit vaak.
O, dit zou ik wel willen.
Dat zou ik wel willen.
Hoeveel tijd besteed je dan?
Ja, nee, ik heb er geen tijd voor.
Maar ik wil het echt.
Ik zeg, nee.
Je wil het niet echt.
Nee, niet graag genoeg.
Nee, dat zeg ik ook tegen mensen.
Als je zegt, ik wil het echt...
dan zie ik het wel gebeuren, zeg ik
dan.
Dat is aan jou, niet aan mij.
Alleen, want ik herken dit...
dan naar jezelf zeggen.
Ja, ja.
In die spiegel kijken.
Gewoon, je hoeft tegen niemand verantwoording af te
leggen...
maar gewoon naar jezelf.
Ik wil het dus niet echt.
Dat voelt dan als...
ja, kut, weet je.
Ik roep het wel.
Ja.
Ik doe wel alsof, maar...
het moet gewoon eerlijk zijn.
Het is meer...
Jij zet me nu een beetje onder markt...
om te vragen ook van...
wat zou je willen?
Dus eigenlijk meer...
waar droom ik van?
Wat zou je...
dan zou ik dit wel graag willen.
Maar het is niet zo dat ik dit
dagelijks verkondig...
dat ik het van plan ben en het
niet doe.
Ja, maar als je zegt...
qua persoonlijke ontwikkeling...
kijk bijvoorbeeld terug.
De laatste vijf jaar.
Je bent vijf jaar weg bij Defensie.
Ben je ondernemer geworden?
Heel ander vak ineens.
Je moet heel veel dingen leren, toch?
Hoe ben je nou persoonlijk ontwikkeld...
in de afgelopen vijf jaar?
Waarvan je zegt...
dat zijn echt drie dingen.
Die heb ik echt wel geleerd.
Of die moest ik leren.
Ja.
Grenzen stellen.
Echt afbakenen...
op meerdere fronten.
Eén.
Wanneer ik voel dat...
zeker in media.
Wanneer iets...
stiekem...
betaal zou worden.
Dus dat je jezelf zou verlogenen.
Dus dat je leert van...
heel dicht bij je eigen waarde blijven.
Omdat er verleiding is...
om overal maar ja op te zeggen.
Maar dat je dan moet denken van...
ja, maar wacht effe.
Dit ben ik niet, schuinerscheep.
Dat wil ik niet zijn.
Dus op die manier grens afbakenen.
Andere manier van grens afbakenen.
Omdat nu als ondernemer...
en ik niet meer bij Defensie hoorde...
er zitten ook geen grenzen aan...
wat mogelijk is.
En mijn probleem is dat ik heel veel
dingen...
leuk en interessant vind.
En dat ik ook de neiging heb...
om heel snel mensen te helpen...
of me ergens in te storten.
Waardoor ik me niet goed realiseer...
dat als ik daar ja op zeg...
wat er dan allemaal achter...
achter weg komt.
Al die consequenties.
Al die consequenties.
En dan ben ik te committed.
En dan denk ik...
wat heb ik mezelf nou weer...
op mijn hals gehaald...
door hier ja tegen te zeggen.
Terwijl ik dat...
Dus ik moet afbakenen.
Durf je dan later ook...
daarop terug te komen en te zeggen...
ik heb wel ja gezegd, maar...
ik heb er nog eens over nagedacht.
Helaas moet ik me terugtrekken.
Ik kan daar niet aan voldoen.
Het is meer dat ik...
dat ik niet zomaar terugtrek.
Maar dat ik...
wel gaandeweg even herdefineer.
Jongens, wachten.
Ik geef jullie even een overview...
hoe mijn leven eruit ziet.
Dat is dit, dit en dit.
Hebben jullie geen boodschap aan.
Maar ik wel.
Dus wat ik kan leveren hier...
is dit, maar niet meer dan dat.
Ik kan niet constant...
in deze operatie van jullie zitten.
Dat gaat gewoon niet.
En de stap verder is...
dat ik op voorhand al kan denken...
wat wordt dit?
Is dit een project...
met een begin en een eind?
Klaar, kan het wel?
Of is dit heel langlopend...
en denk ik van...
dat wordt een...
mensen gaan mij...
Gaan jouw agenda bepalen.
Gaan mij gebruiken...
omdat ik mooi toe kan zijn...
in hun plan.
Maar dan denk ik...
nee, dat wil ik niet.
Maar daar moet ik zelf ook op letten.
Wat zijn jouw belangrijke eigen kernwaarden?
Nou, die van mij is echt...
de overtuiging van de gelijkwaardigheid.
Echt van mensen.
Dat ik toch wel ga voor een...
Het is een beetje tussen...
normen en waarden...
en liefde zit het een beetje in.
Verbreding, daar zit ik heel erg in.
Dus nieuwsgierigheid, verbreding.
Ik vind het interessant...
om het leven in de breedte te verkennen.
En ik weet niet of dat een waard
is...
maar het is meer een overtuiging...
hoe ik erin wil staan.
Ik voel me altijd superverantwoordelijk...
voor de mensen...
die echt in mijn hart zitten.
Dat neem ik heel serieus.
Dus ik ben...
Verantwoordelijkheid.
Ja, dat ik denk van...
daar laat ik alles acuut voor vallen...
en dat moet ik...
dat wil ik ook.
En ik...
Dat klinkt misschien een beetje dubbel.
Pas heel goed op met...
wanneer jij voor jezelf...
een duidelijke norm stelt.
Dat is ook een keuze.
Want als je hem stelt...
dan is die van jou...
en dan sta je erachter...
en dan ben je er ook van.
Dus soms zit dat ook...
een bepaalde mate van flexibiliteit...
in de weg.
Dus als ik nu wel eens kijk...
naar de maatschappijen...
van de laatste vijftig jaar...
dan snap ik ook wel eens...
waarom mensen...
soms zelfzoekend zijn.
Dus als je kijkt...
vanaf de sixties tot aan nu...
hoe de maatschappelijke norm...
is verschoven.
Ik bedoel helemaal niet positief...
niet negatief...
maar mooi observerend van aard.
Er zijn hele andere normen...
houden we er met de maatschappij op na.
Op heel veel onderwerpen...
en dat is dan heersen.
En het individu...
moet daar maar de hele tijd in mee.
Dus als jij dacht dat je als individu...
ook nog eigen normen had...
dan kan het heel goed zijn...
dat je de afgelopen veertig jaar...
hebt gezien...
maar dat vind ik helemaal niet.
Oh, maar blijkbaar vindt iedereen...
dat nu ineens wel.
Maar hoe moet ik dat dan nu ook
vinden?
Dus dat maakt het voor een mens...
best ingewikkeld...
om ene kant met je eigen integriteit...
met je eigen normen te staan...
in een wereld waarvan je ziet...
dat die normen door de jaren heen...
de hele tijd veranderen.
En hoe werkt dat dan?
En moet je je dan schuldig voelen...
dat jij vindt wat jij vindt...
omdat de rest dat helemaal niet vindt?
Dus pas goed op...
wanneer jij echt heel overtuigd bent...
van jouw eigen normen.
Want dat betekent ook...
dat je ze gaat naleven.
Want als je dat dan niet doet...
dan balaas je jezelf ook.
Normen zijn ook dingen van het verstand.
Die hebben we zelf verzonnen.
Je ziet wel dat we in de maatschappij
leven...
inmiddels waarin we allemaal...
in onze unieke waarheid geloven.
Heel veel mensen twijfelen aan...
wat is nou de waarheid?
Ik heb dat zelf ook van...
wat kan ik nog geloven?
Ik merk wel...
tien jaar geleden had ik dat...
veel minder dan nu.
Dat ik denk...
als ik iets lees of zie...
dat ik denk...
is dit nou echt waar?
Zelfs video's dat je denkt...
is dit echt?
Kan ik hierop vertrouwen?
En er ontstaat een enorme polarisatie...
omdat ik vind iets anders dan jij.
En heel snel botsen we...
en zijn we boos.
Laten we zeggen...
de ruimte voor begrip...
neemt wel af.
Heb ik zelf het gevoel van.
En...
we kunnen ons steeds minder goed inleven...
in de ander.
We zijn steeds stelliger...
en overtuigend...
overtuigd van...
van onze mening, onze kant.
En wat je net al zei...
polarisatie...
dat bestaat gewoon bij de gratis...
van de aanwezigheid van twee polen.
Anders bestaat dat niet.
En blijkbaar...
word je gedwongen...
om één van de twee kampen te kiezen.
Dat vinden mensen lekker...
om dat maar te framen.
Want als je dat niet doet...
dan ben je opinieloos.
Dus ze dwingen je...
en zeker media...
dat zullen jullie jou ook uitdagen.
Zeker.
Mij ook.
Ben je proof, ben je tegen dat.
En als je niks zegt, weet je...
dan vind ik jou tegen.
Maar als ik nou zeg...
ik wil gewoon dit beschouwen...
omdat ik me heel goed wil afvragen...
wat ik dan vind.
En dat ik het op z'n minst
al bijzonder wil vinden...
dat die polen er überhaupt...
op deze manier zo zijn.
En dat je er ook voor kan kiezen...
om niet constant...
beïnvloed te worden.
Ik merk voor mezelf...
dat ik...
dat ik...
Ik wil niet...
gelaten is niet het woord.
Ik wil best zien...
wat er aan de hand is in de
wereld.
Maar omdat het zo...
fluctuerend...
is...
net als het beleid van overheid...
in alles fluctueert...
dat ik denk...
het heeft niet zoveel zin...
om je iedere keer maar tot dat ene
te verhouden.
Want je wordt er doodmoe van.
Ik denk van nou...
breng het maar gewoon even terug...
tot jezelf.
Want ik ben gewoon hier vandaag met jou.
Gewoon weer klein maken.
Het heeft niks te maken...
met je kop in het zand steken.
Want ik vind heus wel iets...
maar ik wil me niet laten verleiden...
om maar in iedere discussie...
de verontwaardigde...
of de constant maar te oordelen.
Want ik merk dat het hele vervelende energie
is...
die je in jezelf oproept.
Het leidt ook tot niks.
Wat kan ik vandaag bijdragen aan jij...
om de problemen in de wereld op te
lossen...
of om de wereld mooier te maken?
Wat kunnen wij doen?
Vergelijk twee mensen maar.
De ene die pauzeloos bezig is...
met alles wat er gebeurt...
buiten de wereld.
En de ander die dat even niet doet.
Vragen aan elkaar...
hoe was jouw dag dan?
Dus nogmaals...
het is niet een oproep van...
stop je kop in het zand.
Daar gaat het niet om.
Maar realiseer je goed...
wat al die...
al die opties en al die indrukken...
met je stemming doen.
En wat er dan nog uit je handen...
uit je vingers voortvloeit.
Het is echt een dilemma.
Dat je soms gewoon maar kijkt...
laat mij maar gewoon even observeren.
Zonder heel...
Zonder directe oordelen.
Zonder een kamp ook te kiezen.
Dat is moeilijk zat.
Ja, maar lastige tijd.
Ik merk dat ook wel.
We begonnen met rust in je hoofd.
Jouw rust in jouw hoofd.
Je hebt onder veel druk...
moeten presteren.
Je bent in...
Schebrenica geweest.
Irak ben je geweest.
Nog meer?
Afghanistan.
Afghanistan.
Je hebt oorlog meegemaakt.
Schieten, kogels, mijnen.
Ik heb wel eens het verhaal gehoord...
van een commandant van je...
die op een mijn trapte waar je naast
stond.
Toen was je nog vrij jong.
Veel jonger dan nu.
Dingen die heel veel impact hebben.
Je hebt onder grote druk...
moeten presteren.
Hoe kan je onder druk...
en dat geldt voor iedereen...
want we leven allemaal...
in onze eigen druk.
In ons dagelijks leven.
Hoe kan je die rust...
in jezelf bewaren?
Of kan dat niet?
Nou, kijk.
Ik kan nu achteraf kijken...
hoe dat toen ging.
Maar het gaat meer...
hoe je net...
hoe je er op dat moment...
mee omgaat.
Dus dat heeft toch te maken met...
de stressregulatie op dat moment.
Maar ik denk dat de kracht ook vooral
zit.
Of dat de druk vooral zit.
Hoe je er daarna mee omgaat...
en het een plaats geeft.
Na het moment.
Na het event.
Ja.
Hoe je ermee omgaat.
Hoe groot je dat kan maken.
En of je niet...
Dus op het moment dat jij...
onder druk bewuste keuzes...
weet te maken.
Bewuste keuzes.
Dus niet onbedachte...
maar bewuste keuzes.
Dat voorkomt dat je daarna...
met spijt terugkijkt.
Omdat het verleden onomkeerbaar is.
Ja.
En ik heb gemerkt dat in een goede
cultuur...
met elkaar werken...
dus ik heb een superfijne team...
superfijne teams gehad.
Mogen werken in een superfijne eenheid...
met een hele fijne cultuur...
waar alles gezegd kon worden.
Dat gevoel heb ik in ieder geval altijd
gehad...
en ook geprobeerd te creëren voor mensen.
Dat je ook kan zeggen waar je van
baalt...
of waarvan je dacht...
fuck, dat gaat mis.
Of dat je denkt...
wow, ik ben echt vandaag helemaal kapot.
Wat is er gebeurd?
Ik knijp hem wel een beetje.
Dat helpt ook al om het...
om te zijn...
om authentiek te zijn op die plek waar
je bent.
Dus dat je je niet steeds als een
ander moet voordoen...
op het moment dat je onder druk aan
het presteren bent.
Dat je denkt...
ik moet dit maar in stand houden...
maar eigenlijk voel ik me helemaal niet zo.
Ja, we zijn goed opgeleid...
goed getraind, goed gevormd.
Op het moment suprem kan het lastig zijn.
Voel je ook stress?
Weet je, dit is stress.
Hoort erbij.
Kijk elkaar in de ogen.
Voel jij het ook?
Ik voel het ook.
Kom op, man.
Weet je, dat.
Dus dat samen, dat helpt ook.
Om het daarna ook af te sluiten...
en het een plaats te geven.
En dat gaat negen van de tien echt
goed.
Maar er zijn zeker ook echt gevallen...
ook bij ons waar dat niet altijd lukte.
Ik prijs mezelf alleen maar gelukkig...
dat ik op dit moment...
dat ik er zo over kan spreken.
En dat is niet beter of slechter.
Maar het is meer wat het is.
Want ik heb heel erg te doen met
gasten...
die denken, fuck, het lukt je niet nog...
om een plek te geven, om los te
laten...
of om je niet schuldig te voelen of
geen spijt te hebben.
Ik ben alleen maar blij dat we dat
tegenwoordig ook weten.
Ook van commando's.
Zijn geen supermensen, gebeuren ook dingen.
Geloof mij maar.
Veel van je wijsheden...
het staat ook in je naam, hè?
Wegen wijs.
Het staat in je boek, met blote handen.
Ik zou het aanraden, mooi boek om te
lezen.
Ik denk dat het veel aan het denken
zet.
Hoeveel pagina's is het?
Tweehonderd...
Je weet het uit je hoofd.
Tweehonderdzestig pagina's.
Was ik een van de eersten die het
gelezen had?
Je was de eerste.
Wat was mijn reactie?
Dat weet ik niet meer.
De eerste versie had je heel goede inhoudelijke...
Het ging over volgordelijkheid en over dit en
dat.
Dus inhoudelijk had je fijne dingen.
Je vond het een boeiend verhaal.
Ook omdat je van jezelf zei...
Ik ben niet zozeer van een leger verleden.
Maar dat je het fijn vond dat het
meer was dan alleen een groen boek.
Dat ik er als lezer ook iets aan
heb.
Dat ik niet alleen maar een commando-boek
aan het lezen ben.
Dus ik doe het nu nog even dunnetjes
over.
Zo'n leuke teaser.
Dat ik een leuk boekje aan het maken
ben.
Dat komt denk ik augustus uit.
Dat komt omdat jouw dochter het een te
dik boek vond.
Ja, die vond het een te dik boek.
Hoe oud is die?
Die is vijftien.
Dus die vond het dik.
Toen dacht ik, dan ga ik dat samenvatten.
Dus ik ga nu thematisch wat dingetjes langs.
Dat is misschien wel een leuk nieuwtje.
Daar komt nog wel meer informatie over.
Maar ik ga daar ook het theater mee
in volgend jaar.
Wat leuk.
Ja, van de week heb ik dat beklonken.
Omdat ik eigenlijk live het allerleukste vind.
Dit vind ik ook fantastisch.
Live in het theater is magisch.
Ja, en dan ook dat ik dan denk,
ik sta best voor veel bedrijven.
Maar nooit voor mensen die ook eens een
keer willen.
Mensen die een kaartje voor jou kopen om
naar jou te luisteren.
Dat is een heel apart gevoel.
Andere dynamiek.
En dat komt eigenlijk doordat ik bij Faya
op het podium stond.
Oh, je stond daar op het podium.
Ja, met haar op het podium.
En toen heb ik het een beetje overwogen.
En toen dacht ik, dan is het een
mooie aanleiding.
Dat als dat boekje komt, die de Wegenwijzer
gaat heten.
Van A tot Z.
Van A tot Z.
Dat ik dan daar in januari denk...
Ja, in januari ga ik het theater in.
Maar daar volgt...
Dus je bent ook de eerste die dat
nu hoort eigenlijk.
Leuk.
Dank je wel voor al je kennis en
je wijsheid.
Nou, heel graag gedaan.
Maar ik bedank je om als gast te
komen.
Veel geluk.
Thanks.