Abonneren
Delen
Delen
Embedden
AI Wereld Vandaag houdt je dagelijks op de hoogte van het belangrijkste nieuws over kunstmatige intelligentie.
Van OpenAI en ChatGPT tot Google, Microsoft, Claude en de nieuwste AI-tools. Je hoort wat er gebeurt in de wereld van AI, welke ontwikkelingen ertoe doen en wat ze betekenen voor jou.
Kort, helder en toegankelijk. Zonder onnodige hype of ingewikkeld jargon. Ideaal om tijdens je ontbijt, onderweg of tussendoor bij te blijven.
AI Wereld Vandaag is een podcast van AIWereld.nl, dé Nederlandse website over kunstmatige intelligentie.
Dit is AI Wereld Vandaag, het is vrijdag 30 oktober 2026.
Een AI-assistent die een foto bekijkt en een gesproken vraag beantwoordt, zonder die gegevens eerst naar een grote clouddienst te sturen. Liquid AI heeft nieuwe, compacte modellen uitgebracht waarmee ontwikkelaars zulke toepassingen op apparaten zelf kunnen bouwen. De rekenkracht zit dan bijvoorbeeld in je telefoon of laptop.
Het bedrijf noemt de nieuwe familie LFM drie. Er zijn aparte uitvoeringen voor tekst, beeld en geluid, plus een variant die deze soorten informatie combineert. Je downloadt dus niet één wonderprogramma dat automatisch alles op iedere telefoon regelt. Ontwikkelaars kiezen het model dat bij hun toepassing past.
Denk aan een app die gegevens uit een kassabon haalt. Die hoeft niet ook een heel softwareproject te kunnen programmeren. Liquid wil zijn modellen juist geschikt maken voor zulke afgebakende taken. Een ontwikkelaar kan ze verder trainen met voorbeelden uit zijn eigen werk.
Een compacte uitvoering van het tekstmodel neemt volgens Liquid ongeveer één gigabyte in. Dat is opvallend klein. Maar tijdens het gebruik is extra geheugen nodig, bijvoorbeeld om het gesprek bij te houden. De omvang van het modelbestand vertelt dus niet hoeveel ruimte de hele app uiteindelijk gebruikt.
Voor Nederlandse gebruikers is er nog iets om op te letten. Nederlands staat niet bij de zestien talen die de maker voor dit tekstmodel vermeldt. Dat bewijst niet dat het geen Nederlands kan, maar goede prestaties zijn daarmee ook niet bevestigd.
Liquid waarschuwt zelf dat het kleine model niet de beste keuze is voor ingewikkelde redeneertaken en zelfstandig programmeren. De bedoeling is niet om ieder groot model te vervangen. Wel om voor een eenvoudige klus minder zware technologie nodig te hebben.
En lokaal betekent alleen lokaal als de rest van de toepassing ook zo is ingericht. Een ingebouwde zoekfunctie kan nog steeds gegevens versturen. De interessante mogelijkheid is dat een ontwikkelaar daarvoor kan kiezen, in plaats van iedere opdracht automatisch buiten het apparaat te laten uitvoeren.
Hoe goed begrijpen we de AI die we al gebruiken? Een nieuwe Vlaamse meting geeft daar een opvallend antwoord op. Zevenenvijftig procent van de deelnemers denkt dat een uitgebreid chatbotantwoord waarschijnlijker klopt, of weet niet of dat zo is.
Dat laatste hoort nadrukkelijk bij het cijfer. Het zijn niet allemaal mensen die overtuigd zijn dat een lang antwoord waar moet zijn. Ook de twijfelaars zijn meegeteld.
Arteveldehogeschool onderzocht ruim vierenveertighonderd Vlamingen van zestien tot achtennegentig jaar. Deelnemers kregen concrete voorbeelden en situaties voorgelegd over onder meer reclame, online veiligheid, sociale media en AI. De Vlaamse overheid publiceerde donderdag de uitkomsten.
Op bekende trucs scoorden deelnemers vaak goed. Zevenentachtig procent herkende in de test een phishingmail. Tegelijk blijkt het lastiger om de betrouwbaarheid van een chatbot in te schatten. Een helder antwoord met veel details kan deskundig overkomen, zonder dat die details gecontroleerd zijn.
Het onderzoek doorbreekt ook het idee dat jongeren alleen maar gedachteloos op hun telefoon zitten. Jongere deelnemers herkennen vaker hoe platformen en influencers hen beïnvloeden. Bijna twee op de drie uit de jongste onderzochte generatie weten hoe ze hun sociale algoritme kunnen bijsturen. Bij oudere groepen ligt dat aandeel lager.
Daarmee zijn jongeren niet op ieder onderdeel automatisch beter. Het onderzoek geeft juist geen algemeen rapportcijfer voor mediawijsheid. Ook waren hoger opgeleiden iets oververtegenwoordigd in de online steekproef. De uitkomsten gaan over Vlaanderen, niet rechtstreeks over alle Nederlanders.
Voor wie zelf een chatbot gebruikt, is de vraag dus niet hoeveel alinea's het antwoord heeft. Vraag je af waarop de bewering rust. Een uitgebreid verhaal en een controleerbare bron zijn twee verschillende dingen.
Ook achter de schermen van AI speelt een vraag over vertrouwen. Amerikaanse justitie stelt volgens Reuters vragen over Nvidia's geplande overname van Hugging Face. Daarbij gaat het om de invloed op de verspreiding van AI-modellen. Er is geen besluit bekend om de overname te blokkeren en ook geen overtreding vastgesteld.
Hugging Face kun je zien als een grote verzamelplaats voor AI-bouwstenen. Ontwikkelaars zetten er modellen neer, leggen uit waarvoor ze bedoeld zijn en delen bestanden waarmee anderen kunnen werken. Ook de nieuwe modellen van Liquid staan er.
Dat is iets anders dan één chatbot waar je een vraag intypt. Wie zelf een AI-toepassing bouwt, kan op zo'n platform een model vinden en het daarna op eigen apparatuur of bij een cloudaanbieder gebruiken. Ook informatie over beperkingen en testresultaten hoort erbij.
Nvidia kondigde de overeenkomst begin september aan, voor ongeveer dertien miljard dollar. Het bedrijf wil de infrastructuur van Hugging Face uitbreiden. Volgens Nvidia blijven ontwikkelaars vrij om modellen, clouddiensten en chips van andere aanbieders te kiezen. Nvidia-hardware zou dus geen voorwaarde worden.
Die belofte staat naast de vraag die de overname oproept. Als een grote leverancier van AI-chips ook zo'n belangrijke ontmoetingsplaats voor ontwikkelaars bezit, hoe blijft de keuzevrijheid dan gewaarborgd? Dat is een vraag over de toekomstige inrichting van het platform, niet het bewijs dat die vrijheid nu al is verdwenen.
In Nederland profiteert ondertussen een minder bekende naam van de vraag naar AI-chips. ASM International uit Almere verwacht volgend jaar meer dan vijf komma zeven miljard euro omzet te halen. Dat was eerder het doel voor tweeduizenddertig. De ambitie komt volgens het bedrijf drie jaar dichterbij.
ASM is niet ASML. Het zijn verschillende bedrijven. ASM maakt machines die uiterst dunne laagjes materiaal aanbrengen tijdens de productie van chips. Dat gebeurt zo nauwkeurig dat de lagen ook om ingewikkelde, driedimensionale structuren moeten passen.
Je kunt het vergelijken met iets bekleden zonder open plekken achter te laten, maar dan op een schaal waarop een gewone verflaag onvoorstelbaar grof zou zijn. De machines bouwen het materiaal stap voor stap op.
In het derde kwartaal behaalde ASM ongeveer één komma zestien miljard euro omzet, vijfenveertig procent meer dan een jaar eerder. Het bedrijf schrijft de sterke vraag onder meer toe aan de uitbreiding van AI-infrastructuur. Niet alleen processors vragen om geavanceerde machines; ook de productie van geheugenchips draagt bij.
Het nieuwe omzetdoel is een verwachting bij gelijkblijvende wisselkoersen, geen bedrag dat al binnen is. ASM wijst bovendien op druk in de toeleveringsketen. Voldoende ruimte in de eigen fabriek helpt niet als een leverancier een belangrijk onderdeel te laat levert.
De Nederlandse rol in AI zit daarmee niet alleen in het maken van slimme software. Ook de machines waarmee de benodigde chips worden gebouwd, bepalen hoe snel de sector verder kan groeien.
En we eindigen in de gamewereld. Daar wil Epic Games ruimte maken om AI te trainen met materiaal dat met Unreal Engine en MetaHuman is gemaakt. Topman Tim Sweeney zegt dat het bedrijf aan aangepaste voorwaarden werkt.
Unreal Engine is gereedschap om games en digitale omgevingen te bouwen. MetaHuman helpt bij het maken van menselijke personages. Zulke werelden en figuren kunnen interessant zijn voor AI-ontwikkelaars. Maar wie mag bepalen of dat materiaal als lesstof wordt gebruikt?
Volgens Sweeney moeten de makers van afzonderlijke games daar hun eigen voorwaarden aan kunnen stellen. Een versoepeling door Epic geeft dus niet automatisch toestemming om ieder spel dat met Unreal Engine is gebouwd te gebruiken.
Stel dat een studio een zelfbedachte wereld heeft gemaakt. Dat zij de gereedschappen van Epic gebruikt, betekent niet dat Epic namens haar alle rechten op die wereld kan weggeven. En gebruikt de studio materialen van andere makers, dan kunnen daar weer afzonderlijke afspraken bij horen.
In de gepubliceerde licentie staan nog beperkingen op AI-training. Die gaan onder meer over de technologie van Epic zelf en bepaalde toepassingen van MetaHuman. Er is nog geen definitieve vervangende tekst of ingangsdatum bekend.
Daarom is het te vroeg om te zeggen dat Epic de deur al volledig heeft opengezet. Het gaat om een aangekondigde richting. De uiteindelijke voorwaarden moeten duidelijk maken wat verandert en welke rechten bij de makers blijven.
Tot nu toe gaat het bij games vaak over wat AI voor de speler of ontwikkelaar kan maken. Hier draait de vraag om: wat mogen AI-bedrijven leren van het werk dat die ontwikkelaars al hebben gedaan?
Vond je dit een interessante aflevering? Volg dan AI Wereld Vandaag en stuur deze aflevering door naar een vriend of collega die ook wil bijblijven.
Deze productie is gerund door AI. Meer leren en lezen? Kom langs bij AI Wereld punt en el. Daar zitten wél mensen aan de knoppen overigens.