Subscribe
Share
Share
Embed
Over COBOTASSIST:
In de wereld van productie streven klanten naar hoogwaardige, op maat gemaakte producten tegen minimale kosten en met snelle levertijden. Het nabewerken van producten uit staal en kunststof zoals het wegwerken van krasjes of scherpe hoeken, is echter een uitdaging. Meer dan 70% van deze producten vereist nabewerking, wat 20% van de totale productietijd en wel 15% van de kosten vertegenwoordigt. Het handmatige nabewerkingsproces is daarbij arbeidsintensief, vuil en eentonig, wat werving bemoeilijkt door de strikte arbeidsomstandigheden en een tekort aan gespecialiseerd personeel.
Bedrijven geven zelf aan dat robotisering noodzakelijk is om te komen tot een kwalitatiever, efficiënter en sneller proces. Investeren in een robotcel die het volledige nabewerkingsproces automatiseert, biedt vaak geen oplossing omdat deze vooral geschikt zijn voor grotere reeksen. Voor kleinere reeksen is een andere aanpak zinvoller: collaboratieve robots (cobots) inzetten als geautomatiseerde nabewerkingsassistent naast de ervaren operator. De operator kan zich concentreren op complexere taken, terwijl de cobot repetitieve taken automatiseert. Hoewel cobots een aantal voordelen hebben t.o.v. klassieke (industriële) robots hebben ze ook een aantal duidelijke beperkingen. Cobots zullen voor nabewerking dus niet altijd de beste oplossing zijn. In het project wordt daarom zowel gekeken naar cobots als robots zodat de bedrijven advies krijgen over de beste oplossing voor hun specifieke case. Dankzij de automatisatie kunnen bedrijven competitiever worden en groeien. Daarbovenop wordt door de inzet van een cobot de nabewerking aangenamer en wordt het beroep van operator aantrekkelijker.
COBOTASSIST biedt de volgende ondersteuning aan bedrijven:
* Informeren over de verschillende mogelijkheden binnen automatisatie
* Opleiden via hands on workshops en opleidingsmodules
* Stimuleren om zelf actie te ondernemen d.m.v. een vouchersysteem
* Uitwisselen van ervaringen via roadshow en lerend netwerk
Het project sluit aan bij het Europese, nationale en regionale beleid, met aandacht voor robotisering om processen competitiever te maken, de transformatie naar Industrie 4.0 te bevorderen en KMO/MKB-bedrijven kennis te laten maken met robotisering en flexibele automatisering.
Welkom bij een nieuwe aflevering van de podcastserie over cobot assist en vandaag ben ik op bezoek in Genk bij Siris en bij mij aan de tafel zit Jan Kempeneers. Welkom Jan. Jan, voor de luisteraar die jou niet kent en het bedrijf waarvoor je werkt, kun je vertellen wie jij bent en wat dat bedrijf doet?
Jan Kempeneers:Jazeker, ik ben Jan Kempeneers. Ik werk bij Siris sinds 2009. Siris is het collectief kenniscentrum voor de technologische industrie in België en wij helpen bedrijven met technologische innovatie in verschillende domeinen. Siris is een 160 technische medewerkers groot, maar gezien de breedte waarin we werken is dat nummer eigenlijk een beetje misleidend als je naar specifieke technologieën gaat kijken. Mijn functie binnen Siris is projectleider, dus ik ben project engineer.
Jan Kempeneers:Ik voer, ik zet projecten op eerst en ik voer projecten uit. Ja, dat is het ongeveer.
Ronald Scheer:Ja, en we zijn nu in Genk op het THORpark. Daar was ik een aantal jaren geleden voor een andere podcastserie ook al en net pand waar we nu zitten is redelijk nieuw, toch?
Jan Kempeneers:Ja, dat klopt. Het pand op zich is nieuw. Wij waren hier de eerste huurder in dit gebouw eigenlijk. Wij zaten voordien op de universitaire campus in Diepenbeek en wij zijn als eerste huurder hier ingetrokken begin 2025.
Ronald Scheer:En nu zijn er op dat THORpark meerdere bedrijven en onderzoeks nee, ik zeg het niet goed, bedrijven en opleidingsinstellingen gevestigd. Werken jullie daar ook mee samen?
Jan Kempeneers:Jazeker, onder andere in het project Cobot Assist werken we daarmee samen. Dus zoals je zegt, het is eigenlijk een campus hier waar we zitten. In onze factory is een gebouw op deze campus. Maar de campus op zichzelf is een heel ecosysteem van incubatoren waar kleine bedrijven kunnen beginnen met hun activiteiten. De factory is dan eigenlijk gezet met als bedoeling dat je van incubator kan doorgroeien naar een bedrijf met een eigen eerste piloot productie of piloot lijn.
Jan Kempeneers:En dat in onmiddellijke nabijheid van kennisinstellingen zoals wijzelf. Maar daarnaast op de volledige TOR campus heb je ook nog organisaties zoals T2, het opleidingscentrum van Syntra PXL en dat is een van de partners in ons Cobot Assist project.
Ronald Scheer:Ja, want dat factory wat je noemt, is dat dan de naam van het pand waarin we zitten?
Jan Kempeneers:Ja, dat is eigenlijk de naam van het pand waarin we zitten en de naam van de organisatie of de pand en organisatie die probeert die mogelijkheid te geven aan de incubator bedrijven om door te groeien met een piloot productie. Dus het is eigenlijk een pand dat voorziet in een combinatie van bureauruimtes en productieruimtes.
Ronald Scheer:Zijn er al van die kleine bedrijfjes ingetrokken hier?
Jan Kempeneers:Jazeker, dit gebouw waar we ons nu bevinden is eigenlijk de eerste sectie van een of de eerste blok van een reeks eigenlijk. In principe zouden er zo nog 3 blokken moeten gaan bijkomen, dus dat wordt een aanzienlijk groot gebouw. En het huidige men heeft eigenlijk natuurlijk een beetje de kat uit de boom gekeken. Men heeft eerst geprobeerd dit gebouw te vullen met huurders en daar is men ongeveer geraakt. Nu de tweede blok gelijkaardig aan deze wat er al staat, die is dat nu in de steigers om aan te gaan beginnen.
Jan Kempeneers:Bedrijven die hier al zitten zijn ook heel uiteenlopend van activiteiten. Dus je hebt bedrijven zoals Boolean dat we kennen, die dan specifiek focussen op integratie van apparatuur met een digitale laag erbovenop. Met nog een beetje specifieke focus naar energiemanagement. Maar je hebt ook bedrijven zoals VimePro die eigenlijk verdeler is van visual components. Dat is een simulatie software voor robotica.
Jan Kempeneers:En we zullen straks zien dat dat voor ons natuurlijk ook een interessante partner is. En zo zijn er wel een aantal partners in het gebouw die voor ons wel meer en meer waar we regelmatig contacten mee hebben en regelmatig dingen doen.
Ronald Scheer:Kun je eens wat meer vertellen over die specifieke rol van jullie? En dan voor de luisteraar is het wel interessant. In het voorgesprek heb ik een korte rondleiding gekregen op de werkvloer en daar heb je mij ook een aantal machines laten zien. Voor degenen die niet kent kun je misschien eens een korte beschrijving geven van wat hebben jullie aan machines staan en waarom en wat is dan jullie rol binnen de industrie?
Jan Kempeneers:Zeker met veel plezier. Dus inderdaad, de introductie aan het begin van het gesprek over Siris was natuurlijk heel summier, maar om Siris eventjes wat meer te beschrijven. Wat doen we nu precies? Wij zitten op 8 locaties in België en onze rol naar de industrie toe, Dat is bedrijven helpen innoveren met technologie. Maar dat is zo'n algemeen begrip.
Jan Kempeneers:Hoe doen we dat nu heel concreet? Dat is doordat wij eigenlijk op de meeste van onze sites ook labo's hebben, proberen wij heel toegepast onderzoek te doen voor bedrijven. Dus wij proberen bedrijven die een idee hebben om bepaalde zaken te gaan verbeteren, optimaliseren ga ik het noemen. Het heeft niet altijd met automatisering te maken, verbeteren, technologisch verbeteren, die gaan wij proberen te helpen. Hands on door dingen uit te testen, ook door studies te doen.
Jan Kempeneers:Zodanig dat voor hun het risico om een bepaalde innovatie te gaan doen eigenlijk verlaagd wordt. Heel specifiek in de context van dit gesprek zitten we hier in Genk. Hier in Genk kijken we naar hoofdzakelijk 2 dingen. Dat is machineing, dus CNC bewerken eigenlijk. Maar daarnaast ook de nieuwere technologieën die komen kijken bij materiaal afnemend bewerken.
Jan Kempeneers:Daar zit onder andere ook laser textureren tussen, dus een micro structuur aanbrengen in een oppervlak van een metaal om bepaalde eigenschappen te creëren. Maar daar zitten ook bepaalde AI technologieën tussen om bijvoorbeeld model-based machine te kunnen gaan doen. Dus eigenlijk uw dynamiek van uw machine gaan voorspellen op basis van modellen zodanig dat u uw verspaningsparameters al van de eerste keer juist kunt zetten. Dat soort zaken doen we enerzijds. Anderzijds kijken we in deze afdeling of in deze site moet ik zeggen.
Jan Kempeneers:Kijken we naar flexibele automatisering ooit begonnen als zijnde flexibele automatisering in en rond machines. Maar natuurlijk eens je daarmee begint, dat kent als het ware geen einde. Want eens je de machine geautomatiseerd hebt, dan moet je ook, ga je ook kijken naar in productie materiaal aan en afvoer, AGV's, AMR's. Dat is ook 1 van onze speerpunten. Als je dan kijkt naar het automatiseren zelf en je wil dat flexibel gaan doen, ja dan kom je al vaak snel uit bij een collaboratieve robot.
Jan Kempeneers:Vroeger was die collaboratief, vandaag moeten we daar heel voorzichtig mee zijn met die term. Want het collaboratieve aan de collaboratieve robot is natuurlijk door verandering van de normering ook wel wat veranderd van invulling. Maar het blijft een interessante technologie voor bepaalde toepassingen, daar kijken we sterk naar. En als je dat allemaal doet, ja dan zit je ook met de connectie van al die dingen. Dus het digitale backbone zeg maar, de machine-to-machine communication.
Jan Kempeneers:Dat is ook nog een van onze speerpunten in deze site.
Ronald Scheer:Nu is het mijn rol om afkortingen die jij gebruikt om die uit te leggen. Je noemde de AEGV, ik denk dat dat een automated guided vehicle is. Dat klopt. En een AMR?
Jan Kempeneers:Dat noemen we een autonoom mobile robot en dat is natuurlijk een term waar je ook weer wat meer onder kan verstaan. In principe wordt vandaag de dag het onderscheid gemaakt tussen AGV en AMR. Een AGV die volgt een voorgeprogrammeerde lijn en als er iets in de weg staat dan gaat die stoppen en wachten tot die weg vrij is. Een AMR die kan zijn eigen weg omheen obstakels gaan zoeken. Dus hij heeft een geprefereerde regio, een geprefereerde lijn.
Jan Kempeneers:Staat daar iets op? Dan kan hij eigenlijk autonoom gaan zoeken naar omwegen daarrond binnen bepaalde beperkingen die je dan ook weer kan instellen. Maar zo maken we het onderscheid tussen AGV en AMR.
Ronald Scheer:Prima. Maar vandaag gaan we denk ik onder andere kijken naar slijpen, schuren, afbramen toch vanuit cobot, weet ik niet. Waar wil jij de focus gaan aanleggen?
Jan Kempeneers:Ja, het cobot assist project kijkt inderdaad naar die thema's die je net aanhaalt. En de reden daarvoor, ik ga misschien toch nog een klein beetje geschiedenis meegeven van hoe we daartoe gekomen zijn. Wat ik daarstraks zei, als je flexibel gaat automatiseren kom je snel uit bij cobots. Koopels zijn relatief jong, maar ik kan dat zeggen omdat ik al een iets ouder persoon ben. Voor een jonge persoon zijn die natuurlijk niet meer zo jong.
Jan Kempeneers:Wij zijn naar cobots beginnen kijken, circa 2014, 2012, 2014 ongeveer in die periode. En toen waren cobots vrij nieuw op de markt. Dus de eerste cobot voor industrieel gebruik is op de markt gekomen in 2008. Dus we waren toen nog vrij vrij vroeg. En we deden dat toen om voor bedrijven te gaan kijken.
Jan Kempeneers:Wat kan je nu met cobot meer of anders dan dat je met een gewone robot kan doen. En hoe kan je dat inzetten? Waar mag je dat inzetten? Wat kan dat, wat kan dat niet? Dat waren de vrij basic zaken die we destijds in het begin voor bedrijven uitzochten.
Jan Kempeneers:Naarmate die meer en meer zijn ingang vond en ook meer en meer merken op de markt kwamen, dan gingen wij ook telkens maar op zoek naar de verdere grenzen. Dus hoe kan je eigenlijk met die kracht gevoeligheid die oorspronkelijk was ingebouwd voor de veiligheid, hoe kan je met die kracht gevoeligheid ook processen gaan besturen? In eerste instantie waren dat dan vaak complexe assemblage processen waar je dingen niet gewoon kan samen zetten, maar waar je echt op gevoel dingen moet gaan samen bouwen. En in begin, in die periode ongeveer werden we ook meer en meer sporades. Gewoon vanuit de markt benaderd met vragen over kunnen we dit stukje ontbramen met de cobot, want die voelt toch?
Jan Kempeneers:Of kunnen we dit stukje gaan schuren met de cobot op basis van kracht gevoeligheid? En dan op een gegeven moment is er een bedrijf naar ons gekomen en die hebben gevraagd Ja, ik ben een spuitgietbedrijf, dus ik maak kunststof producten. Ik maak ook mijn eigen matrijzen en ik ben heel benieuwd of met zo'n cobot ook zouden kunnen gaan hoogglans polijsten. En we hadden al een paar van die, ik zal zeggen minder veeleisende toepassingen sporadisch gedaan voor bedrijven, maar op deze vraag moesten we het antwoord schuldig blijven. We wisten het niet En we hebben dan eigenlijk wel een literatuurstudie gedaan en gezien van wat bestaat er?
Jan Kempeneers:En we merkten dat er eigenlijk op dat moment niks van literatuur rond bestond of zo goed als geen. We zijn dan de internationale buurlanden markt opgegaan. We hebben een aantal kennisinstellingen bezocht en we zijn uiteindelijk uitgekomen met dat idee bij FRUN over IPT in Ake. Dat is een gerenommeerd instituut die onder andere ook bezig zijn met gerobotiseerd polijsten, dus de industriële robot gebruiken om te gaan polijsten. En dan zit daar natuurlijk een actieve compensator op het doeleinde om contact met uw oppervlak te kunnen onder constante kracht te houden.
Jan Kempeneers:En met dat idee kwamen we bij hun af en ze waren zeer geïnteresseerd. Ze hadden zelf op dat moment ook dat idee gespeeld, maar nog nooit iets rond gedaan. En dan hebben we samen met hun eigenlijk een eerste onderzoeksproject opgezet rond het zeer veeleisende, hoogglans polijsten van matrijsonderdelen. Toen dat project was afgelopen hebben we eigenlijk kunnen vaststellen, of in dat project hebben we kunnen vaststellen dat er eigenlijk wel mogelijkheden zijn. Dus de de afwerkingskwaliteit ligt niet enkel aan de, hoe moet ik de finesse, de fijn gevoeligheid van de robot of robot.
Jan Kempeneers:Natuurlijk speelt die ook een rol. Je kan niet zomaar met je moet een goeie controle hebben over de kracht, maar de controle die een robot kan hebben en de cyclustijd die hij heeft om kracht berekening te doen, die dan in de grote orde van 2 milliseconden ligt, die is voldoende om een goeie kwaliteit te bereiken. Dat hebben we daaruit eigenlijk geleerd. Dus dat hoogglans polijsten ligt binnen het bereik van een kwalitatieve cobot. En het is dat wat ons aan het denken gezet heeft achteraf.
Jan Kempeneers:Want wat ontbrak er dan voor ik ga het verhaal compleet maken, wat ontbrak er dan voor het hoogglans polijsten van het reisonderdeel, dat is eigenlijk gebruiksvriendelijkheid. Dus je krijgt het wel klaar, technologisch, het gebruiksgemak om dat op enkel stuks productie te doen, ja, dat was, dat was eigenlijk op die tijd of in die periode nog ondermaats. Maar we hebben dan wel gezien, oké, als dit kan met een hoogwaardige cobot, ja, dan kunnen misschien ook veel minder veeleisende taken met een cobot waar de gebruiksgemak wel van die aard is, dat je dat eigenlijk zonder Ik zal niet zeggen dat het allemaal zonder moeite gaat, maar zonder experten en coderingskennis kan gaan implementeren in het bedrijf. Daar hebben we een tweede project rond opgestart om die minder veeleisende zaken te gaan bekijken. Vanuit Siris hebben we dat gedaan voor bedrijven van oké, maar welke cases zitten jullie allemaal?
Jan Kempeneers:Dat is het ontbramen van kunststof, dat is het wegnemen van bramen aan gietstukken, aluminium gietstukken. Dus we hebben een hele resem van nabewerkingsoperaties bekeken voor bedrijven. En dat heeft ook weer tegelijkertijd, met dat wij die projecten uitvoerden zag je ook de evoluties in de markt, het gebruiksgemak, de software eigenlijk die het gebruik alsmaar makkelijker maakte om ook die nabewerkingen gaan te doen, zag je groeien. En dat heeft ons eigenlijk al ja, een aantal inzichten gebracht die we nu ook naar bedrijven nog zoveel mogelijk overbrengen. Maar, en nu kom ik eigenlijk aan de laatste stap en nu kom ik eigenlijk aan Cobot Assist.
Jan Kempeneers:Omdat wij natuurlijk als onderzoekscentrum telkens weer naar nieuwe dingen moeten gaan kijken, hebben we zoiets van oké, we hebben nu zoveel kennis opgebouwd. Willen dat nu eigenlijk de beschikking stellen van de industrie voor langere tijd. Want als wij naar een volgend project gaan, ja, dan is onze tijd weer beperkt om bedrijven daarin te helpen. We willen onszelf eigenlijk een beetje uit de vergelijking halen en we willen die kennis die we hebben in een opleiding krijgen. En daarvoor hebben we Interreg Cobot Assist eigenlijk opgestart samen met partners, want wij zijn zelf geen opleidingscentrum.
Jan Kempeneers:En dan komen we bij Syntra PXL uit, maar ook aan de Nederlandse zijde. Komen we dan uit bij Avans en Menno Fontys en ook de netwerkinstellingen zoals Breda Robotics en HiteagNL om samen proberen dat volledig plaatje naar de industrie te krijgen voor langere tijd.
Ronald Scheer:Ja, en doe je dat nog voor specifieke sectoren of is dat industrie breed?
Jan Kempeneers:Dat is in se industrie breed, maar we komen natuurlijk we komen vaak uit bij de metaalverwerking industrie. Dat is zo, maar op zee is dat industrie breed. Zoals ik daarstraks al zei, het project en de aanloop hiervan hebben we ook kunststof projecten, kunststof producten nabewerkt. Hebben we ook composiet producten nabewerkt, dus dat gaat wel industrie breed. Nu, daar kom je wel op een interessant iets en dat is dat niet enkel is het automatiseren van die beweging die de operator maakt om iets na te bewerken belangrijk.
Jan Kempeneers:Maar er zit ook in een hele component proceskennis in. En die proceskennis is wel anders voor welk materiaal of welk product je gaat nabewerken. Dus dat is wel een belangrijk een belangrijk iets om voor bedrijven die luisteren om zich van bewust te zijn. De ene nabewerking is de andere niet. Daar is een heel groot verschil in.
Jan Kempeneers:En dan kom je op zaken zoals welke schuurmiddelen zijn hiervoor het best geschikt? Maar ook welke tools zijn hiervoor het best geschikt? En welke valkuilen zijn er hier in dit proces? Dit is eigenlijk verrassend te zien hoe verscheiden dat dat toch is. Als je daar eens induikt in die verschillende cases.
Jan Kempeneers:Dus dat vind ik wel een interessante om vast te stellen eigenlijk.
Ronald Scheer:Je hebt nu de luisteraar en mij meegenomen in het project en hoe je er toe gekomen bent en voor welke sectoren dit dan interessant is. En degene die nu denkt ja, dit is wel wat voor mij. Wat voor randvoorwaarden moeten bedrijven hebben om met deze technologie aan de slag te gaan?
Jan Kempeneers:Ja, is ik vind dat een heel goeie en terechte vraag, want wat ik daarstraks ook al zei ik kan niet beweren dat het allemaal vanzelf gaat. Je moet, ten eerste het bedrijf zelf en dan vaak de schuur-apparaten zelf. Dus de man die de slijptol vast heeft of de schuurtol vast heeft. Dat is vaak de persoon die het proces het beste kent. En als je mij mijn mening vraag, ik draai al een tijdje mee in de industrie.
Jan Kempeneers:Het schuurproces is een sterk ondergewaardeerd proces. Het is een ongewild proces. Het is soms ook een onbedoeld proces. Het is soms een proces dat men helemaal niet voorzien had en het krijgt dan ook relatief weinig aandacht. Met weinig aandacht bedoel ik de parameters waarmee dat het proces gebeurt.
Jan Kempeneers:Welke schuurmiddelen zijn hier nu het beste? Wat zijn nu best practices? Wat is eigenlijk de beschrijving van het proces hoe we dat moeten nabewerken? Dat is vaak ontbrekend in veel bedrijven en dat zit allemaal in het hoofd van die schuur operator. In mijn ogen veel meer dan een andere processen.
Jan Kempeneers:Als je een CNC bewerking gaat kijken of naar een las bewerking, daar liggen die parameters vast vanuit het bedrijf. Daar weet men precies hoe men dat gaat doen. Bij schuren is dat zo'n beetje de kennis die zit in die man die het doet eigenlijk. En dat maakt dus ook dat als je dat wilt gaan automatiseren, ja, dan moet je eigenlijk eerst al die dingen aan het licht brengen. Je moet die eerst allemaal naar boven brengen, want je moet die wel mee hebben.
Jan Kempeneers:En daarom is het ook belangrijk om de schuur-operator, de schuur-expert als je hem zo mag noemen om die mee in het verhaal te betrekken. Zodanig dat je automatisering is maar de automatisering. Je moet ook de instellingen en de aanpakken moet je ook overnemen. Dus dat is wel een belangrijk iets. Dat is iets waar je als bedrijf op moet letten als je daar mee wil beginnen.
Jan Kempeneers:1 van de zaken alleszins. Een ander aspect, ik kan het misschien toch ook al vlug toevoegen. Een ander aspect is natuurlijk als je gaat automatiseren vandaag, het gaat nog altijd niet vanzelf. Je hebt een zekere kennis nodig en de mens, schuur operator is vaak heel verscheiden om te beginnen. Maar vaak zijn dat mensen die niet gewend zijn met computers te werken of met robots te werken.
Jan Kempeneers:Laat ik het zo zeggen. Dus je moet toch een zekere kennis, zeker als je vaak wilt gaan omstellen. Je zoekt maximale flexibiliteit in de installatie die je aanschaft. Maar als je dan dingen wilt gaan omstellen moet je je bewust zijn van oké, wie kan dat? Wat is daarvoor nodig?
Jan Kempeneers:Welke skills heeft mijn personeel nodig? Wie gaat wat doen in de toekomst als we dat implementeren? Dus dat zijn wel zaken die je ook moet mee bekijken om niet te rooskleurig beeld te hebben bij vertrek.
Ronald Scheer:Ja, had je gevraagd naar een aantal randvoorwaarden en die heb je ook benoemd en wellicht noemde je net ook een soort van obstakel wat je tegen kan komen of zijn er nog meer obstakels die jij zo ziet?
Jan Kempeneers:Ja natuurlijk, je het, ik zou het kunnen omkeren als je die dingen niet doet, zijn dat obstakels natuurlijk. Dat zijn potentiële valkuilen waar je in kan trappen. Door de aanpak te simpel voor te stellen. Ik zal het zo zeggen en de aanpak daardoor niet grondig genoeg te doen. Een andere iets waar je voor zou kunnen uitkijken of waar ik voor zou aanraden om uit te kijken is als je een partner zoekt voor een bepaalde toepassing zoek iemand die zich al bewezen heeft in de materie.
Jan Kempeneers:Dus ik bedoel, je hebt heel veel algemeen integratoren, maar het schuurproces is iets heel specifiek. En dat geldt eigenlijk bijna voor alle processen. Als je een lascel wilt installeren in je bedrijf vandaag dan ga je naar een integrator die gespecialiseerd is in lascellen. Je gaat dat vaak niet neerleggen bij een algemene machinebouwer. En dat is een punt waar je eventueel kan aan denken als je dan gaat zoeken naar een schuuroplossing.
Jan Kempeneers:Zijn er al integratoren die zich hebben toegespitst op schuuroplossingen. Dus dat is zeker ook iets waar je best naar kijkt.
Ronald Scheer:Ja, nu denk ik dat het wel geld kost om dit allemaal te
Jan Kempeneers:gaan
Ronald Scheer:automatiseren. Heb jij zicht op economische voordelen van gerobotiseerd nabewerken of de kosten of de opbrengsten?
Jan Kempeneers:Ja, dat is uiteraard Dat wordt altijd meegenomen in het verhaal. De ROI, de terugverdientijd beter gezegd, die moet er zijn. Afhankelijk van type bedrijf liggen die ergens in de regio van 2, 3, 4 jaar moet dat minstens terugverdiend zijn. Maar de vraag is hoe bereken je die terugverdientijd of de terugverdient in euro's uitgedrukt eigenlijk. Hoe bereken je dat?
Jan Kempeneers:En ik denk dat dat vandaag een iets is dat in beweging is in die zin, zoals ik daarstraks zei, het een ondergewaardeerd proces. Het is een proces waar we ons eigenlijk niet mee willen bezighouden. Dus we willen er ook zeker geen geld aan uitgeven in eerste instantie. Dat is 1 zijde van de medaille. De andere zijde van de medaille vandaag is vinden niemand meer die het nog wil doen.
Jan Kempeneers:We vinden gewoon niemand meer die het nog wil doen. Het doet er niet meer toe wat ik welke terugverdientijd ik er op heb. Als ik het niet doe, ben ik gewoon mijn markt kwijt. Ik kan gewoon mijn producten niet meer afleveren. Zijn natuurlijk alternatieven voor automatiseren.
Jan Kempeneers:Je kan dat werk ook gaan uitbesteden in lageloonlanden. Je kan het ook uitbesteden bij maatwerkbedrijven. Maar het probleem wordt alsmaar groter om maatwerkbedrijven om mensen te vinden die dat soort werk nog willen doen. Dus die vergelijking van wat kost het mij nu echt en hoe verdien ik het terug eigenlijk? Dat is eigenlijk de factor.
Jan Kempeneers:Ja, die wordt Bij kleinere bedrijven ziet de mensen al meer en meer neigen naar ik heb het gewoon nodig en het is geen machine van 500000 euro ook niet. We gaan daar typisch bij kleine opstellingen Vertrekt dat van net boven de 100000. En dat gaat dan hoger naarmate je er meer toeters en bellen aan toevoegt. Maar er zijn bedragen afhankelijk van hoezeer is de pijn om dat geautomatiseerd te krijgen die daar vaak de doorslag geeft. Het is natuurlijk zo, de gemakkelijkste berekening is terugverdientijd uitrekenen op basis van uitgespaarde mens uren.
Jan Kempeneers:Dat is het meest strijdforward. Maar dus die tweede factor die ik net noem, die komt erbij. Maar daar komen ook nog andere factoren bij zoals, ja, als ik dat vandaag door Jan laat doen en morgen laat ik dat door Piet doen en overmorgen door nog iemand anders, dan is die kwaliteit ook verschillend. Dat is heel moeilijk naar eindklanten om hard te maken van Oké, waarom is dat nu anders dan 3 weken geleden? Dat was toch beter?
Jan Kempeneers:En daar komen we terug op. Wat is beter? Hoe meet je beter of slechter? Dan kom je terug eigenlijk op het punt van daarstraks. Die nabewerking is zo ondergewaardeerd, zo slecht gedocumenteerd dat zelfs dat vaak een subjectieve beoordeling is.
Jan Kempeneers:En dan heb je ook nog eens niet alleen van de kwaliteitsverschillen tussen verschillende personen, maar dan heb je ook nog eens de troep. Mijn beste operator die dat schuurt, die doet er 10 stuks op een uur en de andere minder goeie operator, die doet er misschien maar 7 stuks op een uur. Dus hoe kan ik nu in godsnaam plannen wanneer ik klaar ben met mijn werk? Hoe kan ik mijn klanten daarover informeren? Dat zijn allemaal factoren die moeilijk in die terugverdientijd berekening te betrekken zijn, maar die je wel als bedrijf moet maken.
Ronald Scheer:Ja, nu noemde je net het bedrag van 100000 euro. Ik neem aan dat we je daar niet op moeten vastpinnen, maar dat dat een voorbeeld bedrag was?
Jan Kempeneers:Ja, We zijn geen integrator, we zetten geen systemen in de markt en 100000 euro is inderdaad waarschijnlijk een heel scherpe ondergrens maar het is wel een van een grote orde.
Ronald Scheer:Oké, als we dan eens kijken naar de toekomst van geautomatiseerde nabewerking. Hoe zien jullie die toekomst binnen de maakindustrie?
Jan Kempeneers:Ja, ik denk dat dat nog een groei is. Wij zijn een aantal jaar geleden, zoals ik zei, die onderzoeksprojecten begonnen en toen was dat quasi onbestaande. Goed, pas op, ga nuanceren. Onze partner, Vrouw Nover, die met ons het eerste onderzoeksproject gedaan heeft, die was al decennialang met robotschuren voor hoogglans producten bezig. Maar dat was robotschuren, hoogglans producten, grote series.
Jan Kempeneers:Dus ik zeg maar iets. Kranen voor badkamers, hoogglans gepolijst. Dat wordt typisch al heel lang met robots gepolijst. Maar dat zijn grote series. En de nood in België is eigenlijk om ook steeds maar kleinere series te kunnen gaan nabewerken.
Jan Kempeneers:En daar kom je met die systemen niet terecht. En in die wereld is er ook een relatief goed aanbod van integratoren die geautomatiseerde nabewerking stellen bouwen op basis van industriële robots. En dat voor enkele producten die dan eigenlijk jaren daarop draaien. Maar ik denk waar mijn mening over de situatie van de markt op vandaag voor kleinere series is dat die nog in groei is. We zien dat er ook een aantal kleine, een aantal integratoren zich op gaan specialiseren zijn om dat aanbod te laten groeien.
Jan Kempeneers:En als dat aanbod en dat gebruiksgemak groeit en wij weten, want we hebben het onderzocht dat het technologisch eigenlijk kan dan gaan er ook meer en meer bedrijven op investeren. We zien wel de eerste daar die weg inslaan, maar het is inderdaad nog een pad te gaan. Dus ik zie daar zeker nog groeipotentieel.
Ronald Scheer:Ja, en kun jij voor de luisteraar ook eens een aantal innovaties delen die jij verwacht?
Jan Kempeneers:Ja, iedereen natuurlijk aan denkt op vandaag en ik ben het daar deels mee eens, dat is gebruiksgemak verhogen door het invoeren of het betrekken van artificiële intelligentie in dat proces. Dus je gaat eigenlijk een stuk met een camera bekijken en je gaat dan robotbanen genereren op basis van de analyse van die beelden. Nu, we hebben zelf in het project naar aanloop van Cobot Assist hebben we die piste ook bewandeld en we zien dat daar toch wel wat uitdagingen bij zijn. Dat is 1, ook daar weer als een mooie glooiend product is zonder weinig opstaande randen en zo, oké, dan ga je daar een eind mee kunnen komen. Maar mijn bedenking is, zelfs in het ideale scenario dat dat voor ieder product zou kunnen.
Jan Kempeneers:Dan nog zit je met het feit dat het niet alleen het automatiseren van die bewegingen is van die robot. Het is het hele proces wat moeilijk is. Moeilijk is in die zin omdat niet alle parameters altijd goed gedocumenteerd zijn. Niet alle beslissingen over het product is goed of het product is slecht zijn goed gedocumenteerd. Er bestaan weinig beelden van, dus je kan er ook moeilijke AI modellen op gaan trainen.
Jan Kempeneers:Al dat soort zaken. De kracht gevoeligheid die de robot moet toepassen, die krachtinformatie die de mens uitoefent, die is niet geregistreerd. Er bestaat geen informatie van, dus je kan er ook weer geen modellen op gaan trainen. Dus ik zie daar toch nog wel wat uitdagingen, maar om toch een antwoord te geven op uw vraag. Het gaat zeker een rol spelen, denk ik.
Jan Kempeneers:Dat is zeker een evolutie op technologisch vlak.
Ronald Scheer:Ja, dus als ik nou luisteraar ben en ik ben werkzaam in die industrie die jij net hebt beschreven en ik wil wel, maar ik weet niet waar en hoe. Maar wat zou je dan aanraden aan bedrijven die ermee willen, zo'n cobot willen inzetten?
Jan Kempeneers:Ja, ik zou in eerste instantie aanraden om een kleine, noem het voorstudie te maken van welke aanbieders zijn er op de markt? Welke aanbieders zijn er op de markt omdat die zo kort mogelijk aanleunen om dat te doen wat ik zou willen doen in mijn productie. Dat kan zijn richting gebruiksgemak, dat kan zijn richting kwaliteit, dat kan op al die aspecten gaan kijken van welke aanbieders zijn er in de markt? Dus eerst die voorstudie goed doen en niet zomaar moet ik het zeggen? Zoals ik daarstraks zei, er zijn aanbieders voor grote series schuur bewerkingen.
Jan Kempeneers:Ja oké, als je zegt ik heb geen grote series en je ziet niet dat die kleine series ook doet. Ja, dan is het tijdverlies om met die aan tafel gaan te zitten. Maar ik neem nu maar een voorbeeld. Zo zijn er nog voorbeelden te bedenken. Dus die voorstudie moet je, al is dat ik aanraden even te doen om uzelf tijd te besparen en dan gericht met een aantal partners gaan spreken.
Jan Kempeneers:Wij deden en doen nog steeds vanuit zelf ook haalbaarheidstesten als er twijfel is. Als toepassingen zijn waarvan we zelf zeggen van kijk, dit zijn we nog niet tegengekomen, we zien er nog geen voorbeelden van, dan zouden we het best toch wel eventjes gaan onderzoeken. Dan doen wij ook haalbaarheidstesten. Maar de integratoren die zich toeleggen op kleine series schuurwerk bieden ook dat meer en meer aan vanuit de markt. En dan ben je natuurlijk vaak beter door met zo iemand aan tafel gaan te zitten.
Jan Kempeneers:Want ja, als je dan beslist om met hem ook in zee te gaan, ja, dan heeft hij al direct alle kennis. Dan heeft hij uw product al getest. Dus daarom dat ik zou aanraden ga naar die bestaande integratoren in de markt als eerste. Doe eerst uw voorstudie, ga dan gericht naar bestaande integratoren in de markt. Kijk wat die hun reactie is en de meesten kennen we daarvan.
Jan Kempeneers:En als zij zelf veel twijfel hebben en ze zien het niet zitten, dan komen ze vaak ook naar ons om te vragen van kun je ons helpen om dat eens te bekijken? Dus dat is de aanpak die ik op dit moment zou kunnen aanraden als je zelf daarmee aan de slag wil gaan. Ja,
Ronald Scheer:nu kan ik me voorstellen dat er in de markt ook wel opvattingen zijn en vooral misvattingen en valkuilen over dit hele proces, inclusief implementatie. Stel ik ben een luisteraar en ik denk: ik vind dit geweldig, ik wil dit. Hoe kan ik dan de mensen binnen mijn organisatie meekrijgen om dit te omarmen?
Jan Kempeneers:Ja, dat is eigenlijk Ik zit nu al een tijdje in die flexibele automatisering en ondersteuning van bedrijven rond flexibele automatiseringen. In het begin zagen we wel wat weerstand bij mensen op de vloer, operatoren, soms ook mensen in het bedrijf. Een beetje angst zeg maar voor wat dat met hun job gaat doen, wat het met hun baan gaat doen. Maar ik moet zeggen, en dat is voor mij een verrassing, bij het schuren, het ontbramen, deze vuile en vaak ook ergonomisch belastende taken toch wel. Is dat minder en minder is dat in mijn ogen minder een aspect geweest dan vroeger in de zin dat mensen doen het eigenlijk ook gewoon niet graag.
Jan Kempeneers:Het is niet alleen de werkgever die zit te schreeuwen van ik vind niemand die dat wil doen. Het is eigenlijk ook de operator zelf die vaak zegt van ja, geef mij een systeem dat mij kan ondersteunen, dat mij ergonomisch kan ontlasten. Vaak kan die operator dan een aantal, hoe moet ik zeggen, de cel nog steeds bedienen. Kan daardoor meer throughput genereren waardoor je toch nog die terugverdien potentieel hebt. Naast constantere kwaliteit enzovoorts.
Jan Kempeneers:Trouwens, een interessant, wist je dat je? Is ook van als je schuurbewerking gaat automatiseren of het nu met een robot, een robot of wat dan ook is. Het schuurmiddelverbruik daalt drastisch. Dat daalt typisch tussen de 30 en de 50 procent. Dus dat is ook alweer een bron van potentieel terugverdien mogelijkheid.
Jan Kempeneers:Dus ja, dat is eigenlijk toch wel een aantal zaken waar je moet naar kijken. En die angst bij de mensen, was wat ik eigenlijk was aan het zeggen was, zien we bij het nabewerken toch wel iets minder omdat er gewoon een heel groot tekort is.
Ronald Scheer:Ja, nou wat mij betreft zijn de vragen die ik had die ik jou graag wou stellen, die zijn wel beantwoord. Maar is er nog iets wat ik niet heb gevraagd wat jij graag wil toevoegen?
Jan Kempeneers:Ja, wat ik eventueel kan meegeven om mee af te sluiten, want ik begrijp zo'n podcast. Ja, en dan ga je niet direct achter je computer kruipen misschien. Als er bedrijven zijn die die toch nog een beetje een drempel hebben om iets bedrijven te zoeken online of whatever. Jullie kunnen ook altijd met Siris contact opnemen. Wij helpen jullie graag verder.
Jan Kempeneers:Dus ja, dat is zeker iets wat tot de mogelijkheden behoort.
Ronald Scheer:En waar vind ik meer over dit project, Cobot Assist?
Jan Kempeneers:Goblot Assist is voor alle duidelijkheid een Interreg project. Dus daar vind je in de eerste plaats op de Interreg webpagina ga je daar meer informatie over vinden. De partners die daar in dat project zitten heb ik denk ik terloops al genoemd. Misschien behalve POM Limburg. Dat is een belangrijke partner nog aan de Belgische kant voor bestendigheid van het verhaal.
Jan Kempeneers:Dus op al die hun webpagina's vind je ook meer informatie over cobot assist en dan uiteraard de website van Siris. WWW punt siris. Be met dubbel r.
Ronald Scheer:Oké, dan wil ik jou bedanken voor dit gesprek.
Jan Kempeneers:Dat was een plezier. Dank je wel om mij hier te hebben.
Ronald Scheer:En voor de luisteraar die ooit nog eens op het TORpark is, je vindt Siris in het gebouw aan de linkerkant dan moet je voorbij het hoofdgebouw. Neem wel ook de tijd om het hoofdgebouw een keer in te lopen want ik ben er een paar keer in geweest en van binnen is het heel erg mooi. Als je dan iets doorrijdt aan de linkerkant daar vind je dit gebouw waar Siris in zit. Mijn advies meld je vooraf aan dan kun je je bestelling doorgeven aan de catering en ik heb vandaag gemerkt dat die catering hier dikke prima is. Jan nogmaals dank en ik wil ook de luisteraar bedanken voor het feit dat je tot het einde bij ons bent gebleven.
Ronald Scheer:Vergeet niet om je te abonneren want binnenkort staat er weer een nieuwe aflevering voor je klaar. Graag tot dan.