Abonneren
Delen
Delen
Embedden
Ruimtezoekers is een podcast waarin we het hebben over de zoektocht naar ruimte. Hoe neem je het, hoe geef je het en hoe deel je het? Want we kunnen wel wat meer ruimte gebruiken in de samenleving. Luister naar Ruimtezoekers en ontdek hoeveel ruimte er voor jou is, en hoe we samen meer ruimte kunnen maken voor iedereen.
0:00:00
Hallo lieve luisteraar, welkom bij Ruimtezoekers. De podcast waarin we het hebben over de zoektocht naar ruimte. Hoe neem je het, hoe geef je het en hoe deel je het? Want we kunnen wel wat meer ruimte gebruiken in de samenleving. Mijn naam is Rocher Koendjbiharie en vandaag zit ik tegenover een vrouw die zich hard maakt voor de ruimte van Palestina. Het is de ongeëvenade Esther van der Most. Hi Esther, hoe gaat het met je? Wat een introductie. Nou ja, als ik zie wat je allemaal doet, sowieso voor alles, voor Palestina eigenlijk in de
0:00:50
afgelopen dagen, weken, maanden, jaren, dan vind ik wel dat het ongeëvenaard is. Ja, ik werk inderdaad wel heel veel en heel hard. En het is ook heel mooi om in termen van olijfbomen te blijven om te zien dat daar vruchten van komen. Want de stichting is natuurlijk heel erg gegroeid en de community vooral ook. En ja, daar ben ik natuurlijk heel trots op. Ja, voor de luisteraar die het nog niet weet. Esther is de directeur van stichting Plant een Olijfboom. De stichting heeft als missie om
0:01:23
Palestijnen te ondersteunen door de bewustwording van de situatie in Palestina te vergroten en solidariteit te tonen door Olijfbomen te sponsoren en andere steun te geven. Plant een Olijfboom werkt voor rechtvaardige vrede met gelijkwaardigheid voor alle burgers inclusief recht op terugkeer voor Palestijnse vluchtelingen. En als we bij het begin beginnen Esther, hoe is de stichting Plant een Olijfboom tot stand gekomen? Het is eigenlijk het planten van olijfbomen is een oproep geweest in 2002 van een Palestijnse organisatie die zei van als wij bomen planten dan kunnen we daarmee het land beschermen. Want het Israëlische regime heeft heel veel wetten
0:02:03
die onrechtvaardig zijn. Dus dan wordt onrecht ineens de wet en een van die wetten is dat als Palestijnen hun land niet beplanten met iets of niet cultiveren dan kan het ingenomen worden en verklaard worden tot Israëlisch staatsland. Dus door bomen te planten helpen we daarmee en verzetten we ons eigenlijk tegen de kolonisatie van het Palestijnse land. Dus dat dat niet verder gaat. En in 2004 zijn er vijf Nederlandse organisaties met name met een christelijke achtergrond die zijn de olijfbomencampagne in Nederland gaan organiseren als een project. Op een gegeven moment hadden zij
0:02:45
niet echt meer budget dus dat zou stoppen en toen hebben een aantal mensen waaronder ik gezegd laten we dan een autonome stichting opzetten. Waarbij we dat christelijke eigenlijk loslaten. Want ja, we waren geen christenen. Waarbij we dan zeggen van, we gaan gewoon door met iedereen. Want het is eigenlijk een zaak wat iedereen aangaat.
0:03:04
Palestina, onrecht, bestrijden. Dat is gewoon belangrijk dat iedereen zich daaraan verbonden voelt. Dus toen in 2015 is stichting plant en olijfboom opgericht en in het begin hadden we ik zag toevallig gisteren het waren 1100 bomen ongeveer in dat eerste jaar terwijl dat al doorging op die jaren daarvoor. Toen ging dat naar 1500 en zo groeide dat steeds meer 2000, 7000, 20.000, 40.000 en dit jaar planten we uiteindelijk 76.000 olijfbomen aan.
0:03:35
Als in totaal of is het meer dat al die aantallen per jaar, dus dat je per jaar steeds meer gaat planten? Ja, nee, steeds meer. Dus echt op dit moment, het plantseizoen is altijd tussen december en eind maart. Dus op dit moment zijn ze bezig met het aanplanten van 76.000 en een beetje olijfbomen. Wauw! Ja.
0:03:54
Wauw! En dat is allemaal op de Westoever, omdat daar die wet wordt gebruikt. We hebben ook wel eens bomen geplant in Gaza, maar dan is het meer humanitair eigenlijk om bomen te steunen. En om ook, ja, we hadden altijd zoiets van, het is ook wel belangrijk om dingen in Gaza te doen, want juist die segregatie van de bezetter daar waarin je eigenlijk de het het onrecht ook verschillend laat zijn want de de
0:04:21
Palestijnen op de Westoever die hebben te maken met een militaire bezetting waarbij ook heel veel nederzettingen worden gebouwd kolonisten die daar dan in die nederzettingen gaan wonen en die ook met de jaren steeds gewelddadiger worden, die Palestijnen gewoon doodmaken. Auto's van kolonistenvrouwen die dan gewoon over een kind heen rijden en dan denk je je bent misschien zelf wel moeder hoe hoe hoe dan maar dat is omdat gewoon palestijnen zo onmenselijk zijn in de ogen van israelische kolonisten dat ja dat dat gewoon
0:04:56
gerechtvaardigd voelt of zo nou ja in gaza heb je al 18 jaar dat gaza opgesloten is afgesloten van de rest van de wereld. We hebben nu ook wel beelden steeds laten zien van het grote hek waar wat om Gaza heen zit. Maar daarbij zit er ook heel veel surveillance om Gaza heen. Dus in de grond, in de zee, in de lucht, drones die constant overvliegen en het hele leven in Gaza in de gaten houden. En dan daarbij nog het bezettingsleger, zeg maar, wat met snipers en allerlei wapens Palestijnen
0:05:36
daar binnen kan houden. Dus dat onrecht is weer heel heel anders. En dan heb je ook nog Jeruzalem waarbij steeds meer Palestijnen uit hun huizen worden verdreven omdat het doel van de Israëlische, van het Israëlische regime is om Jeruzalem te verjoodsen, dus dat daar alleen maar een joodse populatie woont en daarom is er heel veel druk om de Palestijnen daaruit te verjagen. En zo heb je dan ook bijvoorbeeld weer dat als een Palestijn uit Jeruzalem een relatie krijgt met een Palestijn uit de Westofer, dan kan je door het verschillende
0:06:13
ID-systeem wat er is, kan je als Palestijn uit Jeruzalem niet, of kan je wel in de Westoefer gaan wonen, maar niet andersom. Dus op die manier zijn er ook weer steeds meer mensen die hun ID's daar verliezen. Er is zoveel te vertellen eigenlijk. Ja, er is ook heel veel te vertellen. Maar als ik het zo hoor wat je vertelt over hoe Palestijn in zowel Gaza als de West-Oever,
0:06:38
als in Jeroenissch en verschillend behandeld worden en met verschillende maten van onrecht te maken krijgen, is het dan ook een soort verdeel- en heerstactiek dat de verschillende Palestijnen onderling daar dan elkaar nog net niet daar soort van vijhandig gaan bejegenen omdat ze dus in andere situaties... tenminste het klinkt wel een beetje alsof inderdaad Gaza en in ieder geval de Westbank van elkaar gescheiden worden zodat er geen één nationale identiteit volgehouden kan worden.
0:07:05
Ja, het is wel dat er gewoon heel erg een verschil is, maar dat gescheiden houden is ook echt heel letterlijk. Dus het is ook niet dat je elkaar tegen kan komen, want de mensen zijn gewoon letterlijk van elkaar afgescheiden. Ik denk wel dat er misschien soms, ja, dat mensen elkaar daardoor dus ook misschien minder kennen.
0:07:25
En je ziet het ook in het eten. Bijvoorbeeld Palestijnen uit Gaza, die houden heel erg van spicy food en van vis. Op de Westhoever hebben ze geen zee, dus hebben ze ook bijna geen vis en wordt er veel minder pittig gegeten. Dus er zitten wel culturele verschillen die dan ook niet meer bij elkaar komen. Maar ja, die verdeel-en-heerstactiek die is zeer zeker waar het bezettingsregime echt heel slim eigenlijk in is.
0:07:52
Ja, je bent dan ook directeur van Stichting Planten en Olijfboom. Welke persoonlijke ervaringen hebben voor jou ertoe geleid dat je betrokken raakte bij de stichting? Nou het was eigenlijk in 2014 was ik nog heel erg van door het schoolsysteem van Israël is het land waar joden veilig kunnen leven. Dat er Palestijnen waren daar had ik eigenlijk niet zoveel oog voor ook door het Nederlandse nieuws, door de media had ik zoiets van nou daar is hoop gedoe. Dat gaat altijd zo blijven, Dat gaat nooit veranderen. Misschien ook waar twee vechten hebben twee schuld, maar dan misschien toch wel meer
0:08:28
ja dat beeld van die Palestijnse terroristen en weet je wel dat arme Joodse volk zeg maar. En toen had ik een vriend en die had een heel ander perspectief. Maar die was er nog nooit geweest. Dus ik had zoiets van ik koop tickets en dan gaan we daar naartoe voor jouw verjaardag. Hij is toevallig vandaag ook jaarig. Maar toen zijn we dus rond deze tijd in 2014 daar naartoe gevlogen.
0:08:57
En ja, ik dacht dat ik dan gelijk zou krijgen, zeg maar, en dat hij wel zou zien dat het allemaal een beetje mee zou vallen. Maar het tegenovergestelde gebeurde. En ik zag daar hoe soldaten omgingen met kinderen bij de checkpoint, hoe ze in hun tasje moesten laten kijken, hoe hoog de muur is, hoe de nederzettingen eruit zagen en dat ze daar wel water hadden,
0:09:21
terwijl de Palestijnen heel erg moesten struggelen voor water. Er was eigenlijk heel veel dat ik dacht van wow, dit klopt echt helemaal niet en ik moet hier veel meer over weten en leren. Dus na die ene week ben ik meer gaan lezen, documentaires kijken. Five Broken Cameras was de eerste film die ik keek waarbij je echt heel erg ziet van de impact op kinderen ook van de bezetting.
0:09:49
En toen in oktober ben ik weer teruggegaan met de olijfbomencampagne toen nog om olijven te helpen oogsten en zag ik bij die reizen die we dus normaal gesproken ook aanbieden voor mensen om daar naar toe te gaan, om zelf met eigen ogen te zien hoe het is. Maar dat is nu wat lastiger vanwege het veiligheidsrisico wat er wordt gezegd, hoewel er nog wel steeds veel mensen naar de West overgaan hoor. Maar dan heb je gewoon dat je
0:10:21
niet verzekerd bent bijvoorbeeld. Ja. Dus dat is lastiger. Zo ben ik me gaan ontwikkelen en toen kwam er dus op een gegeven moment dat het hele programma van die stichtingen weg zou vallen. En toen hebben we Stichting Plant en Olijfboom opgericht. Ja, en sindsdien ben je dus gewoon keihard aan de slag. Ja, eerst de hele tijd gewoon als vrijwilliger en toen op een gegeven moment was er iemand die zei van ik wil graag een donatie geven aan deze stichting die wat hoger is, maar ik wil niet dat dat is voor bomen of voor het gewone, gewoon wat jullie al doen, maar ik wil dat daarmee die stichting sterker wordt.
0:10:57
En op dat moment kreeg ik toevallig, was ik zwanger en ik moest gewoon zorgen dat ik ook gewoon geld kon verdienen. Dus ik zou nooit meer zoveel vrijwilligerswerk kunnen doen als ik deed. Dus toen ben ik eigenlijk eerst parttime gaan werken en werken en dat is toen zo ontzettend gegroeid dat ik nu zeven dagen per week werk. Voor de stichting? Ja. Ik heb ook wel gezien dat Plant en Lijbemom als stichting ook op social media ook wel eens een verband wordt gebracht met de Palestina Fonds. Hoe verhoudt verband wordt gebracht met het Palestinafonds.
0:11:28
Hoe verhoudt dat zich tot elkaar? Het Palestinafonds is gewoon een project van plantenolijfboom. We hebben in 2021 werd Gaza ook al elf dagen lang gebombardeerd. Gisteren deelde ik toevallig een filmpje van mijn schoonzusje Nermin die is vermoord in december 2023 door een bombardement en wij hadden in 2021 een gesprek waarin we het hadden over dat het zo bizar is hoe israël of alles rondom israël zo wordt omgedraaid dat zij bombarderen maar het wordt gedaan alsof de palestijnen de fouten zijn de terroristen zijn en in 2021 was dat nog duidelijker dan ooit tevoren omdat
0:12:10
er toen letterlijk geen aanleiding was dus vaak wel een soort van actie reactie actie reactie actie reactie en dan zeggen ze van nou nu gaan wij harder in en dan is het van ja maar de Palestijnen zijn begonnen. Maar nu was er eigenlijk gewoon, er was gewoon een bezetting en een onderdrukking en toen ineens boom, boom, boom, weet je wel veel meer. En toch werd er in de media naar manieren gezocht om weer de Palestijnen daar als aansticht ervan te benoemen terwijl Palestijnen zelfs het recht hebben op verzet volgens het internationaal
0:12:42
recht en maar in ieder geval in 2021 heel veel bombardementen en zoveel schade en toen voelde het gewoon niet genoeg om alleen maar bomen te planten. Ik had zoiets van we moeten ook echt naast de mensen gaan staan. Dus toen hebben we een noodfonds opgerikt en toen was de nood, de directe nood weg, leek, maar er was natuurlijk nog steeds heel veel nood. Dus toen zeiden we, dan noemen we het het Palestina Fonds,
0:13:03
waarmee we hulp waar nodig kunnen geven in Palestina. Dus als je een donatie doet aan het Palestinafonds is dat gewoon onder dezelfde ambi als die we zijn als plant en olijfboom. Ja. En lukt het ook om nu in de huidige situatie, om het eventjes heel ambiguur te omschrijven, om ook hulp te bieden midmiddels het Palestinafonds? Ja, nee, dat lukt heel goed. Je kan het niet echt goed plannen. Je kan niet echt zeggen van, oh, je ziet heel veel stichtingen die zeggen van nou, voor 10 euro help jij drie gezinnen aan een voedselpakket ofzo. Dat is
0:13:38
in de afgelopen jaren kon dat eigenlijk niet, omdat je niet wist wat iets ging kosten. Want die prijzen in Gaza die gingen op en neer. Op het ene moment kwam er heel veel binnen en dan waren de prijzen weer heel laag en dan weer heel hoog. Dus dat is vrij lastig dan om dat op die manier te organiseren. Maar wij hebben steeds partijen opgekocht van winkels en van de leveranciers, zeg maar, waarbij we dan speelgoed hadden voor kinderen, kinderkleding, volwassenen kleding,
0:14:13
want we vinden het ook belangrijk om heel veel organisaties zijn van we willen iets doen voor de kinderen, maar ja ook die moeders en vaders of mensen zonder kinderen hebben natuurlijk ook behoeftes en dingen nodig en dan konden we weer eten vinden en nou ja nu hebben we net pakjes drinken aan mensen uitgedeeld. Ik vond het echt hartverwarmend al die beelden om te zien.
0:14:33
En water, we hebben heel veel water uitgedeeld omdat we dan van die watertankers inkochten. Dat werd gezuiverd in Gaza zelf, of dat wordt nog steeds. En dan gaan we naar de wijken en komen mensen met hun jerrycans en die geven we dan water omdat er gewoon geen andere optie is. Goed en belangrijk dat dus het Fonds nog steeds voldoende hulp kan bieden aan iedereen daar. Als we meer stilstaan bij planten olijfboom en echt wat meer inzoomen op de olijfboom.
0:15:07
Heeft een olijfboom een bepaalde symboliek? Waar staat het voor? Omdat het dan, je vertelt dan dat het in 2002 volgens mij, als ik het goed begrijp, dat het begon met planten. Zodat die wet van het ongebruikte land niet ingezet kan worden als het ware. Maar waarom is er gekozen voor een olijfboom? Heeft dat een symboliek? Een olijfboom heeft sowieso heel veel symboliek, maar het is ook gewoon heel praktisch. Een olijfboom heeft weinig zorg nodig en als Palestijn weet je nooit of je je land kan bereiken
0:15:39
om het te verzorgen. Andere soort fruitbomen die hebben heel veel water nodig, heel veel, weet je, moet je meer snoeien en bij olijfbomen in Palestina is het zo dat je gewoon, je moet in ieder geval in juli en in augustus als het heel erg heet is in de zomer, moet je één keer water geven. Maar verder eigenlijk de rest van het jaar niet. Ze kunnen tegen sneeuw, wat je ook in Palestina soms hebt in de wintermaanden. En heel veel Palestijnen houden van olijfolie, dus daar is gewoon heel veel behoefte aan. Dat is echt onderdeel van de maaltijd, van iedere maaltijd,
0:16:11
ook olijven zelf. Ja en daarnaast het is een boom van geduld. Een olijfboom groeit langzaam en na vijf tot zeven jaar zit die op zijn gemeelde qua olijven wat die geeft. Het is een boom die geworteld is in het Palestijnse land en die staat voor standvastigheid. Dus in die zin heeft het heel veel symboliek ook met het Palestijnse volk wat al decennia, sinds 1948, maar eigenlijk ook al daarvoor moet vechten voor hun bestaan op dat land. En er van alle kanten gepoogd wordt om hun te ontwortelen uit hun land. Dus die olijfboom
0:16:47
heeft in die zin ja heel veel emotionele, culturele en ook financiële waarden voor Palestijnen. De olijfboom is dus gewoon eigenlijk heel veerkrachtig. Ja. En kan heel veel doorstaanan, heeft weinig nodig. Ja. En staat dus in direct verbinding met het Palestijnse land. Ja.
0:17:08
Ja, prachtig. Ik denk ook, tenminste dat is hoe ik er zelf in sta, dat symboliek zo krachtig is, omdat het zoveel, symboliek kan zoveel meer betekenis geven aan de dingen die zijn en kan ook hoop bieden en daar kan kracht uitgehaald worden. En ik denk zeker voor iedereen die zich hiervoor wil inzetten ook, dat is dan ook als hij dan
0:17:30
kijkt naar de olijfboom en ook naar stichting Plant een Olijfboom. Want als ik ook kijk naar je stichting of jullie stichting, met alle vrijwilligers ook, die is mijns inziens net zo veerkrachtig als een olijfboom. Als je alleen maar kijkt naar hoe, want er wordt veel gebruik gemaakt van social media om beelden te delen, want dat is natuurlijk eigenlijk de manier waarop er zoveel steun is verkregen denk ik. Zeker in de afgelopen bijna anderhalf jaar. En dat dat heel veel social media platformen, zeker nu met al die tech miljardairs die gewoon helemaal de kant van Trump op kruipen. Dat er zoveel ondertrukt wordt, maar dat de stichting alsnog door blijft gaan. Dat op zoveel verschillende manieren.
0:18:08
Ja. Dus ik denk dat er heel veel symboliek en heel veel kracht zit in die olijfboom. Ja, en dat is eigenlijk al wel altijd hoor. Dat je gewoon steeds weer dat je dingen meemaakt. Dat je denkt van dit kan niet waar zijn, weet je wel. En dan moet je daar weer op de kracht in vinden
0:18:28
om toch maar door te gaan en ook de creativiteit en het leven eigenlijk. Want er zijn ook best wel gewoon mensen geweest die je niet dingen gunnen of zo of die willen niet dat je als stichting groeit. Dus dan... Ja, misschien is dit niet heel interessant. Nee, maar het is zeker interessant. Want ik bedoel, het sluit ook wel aan bij waar ik benieuwd naar ben.
0:18:54
Namelijk, welke ruimte jij wil dat Stichting Plant & Olijfboom inneemt in de samenleving en hoe je dat nu ook al een beetje omschrijft is dat er niet veel mensen zijn die het liefst alle ruimte van de stichting zouden willen ontnemen. Maar wat zijn jouw ideale wensen daarbij? Welke ruimte wil jij dat de stichting inneemt in de Nederlandse samenleving? Nou, ik denk dat het gewoon belangrijk zou zijn dat we niet elke keer vanuit een soort van verdediging ofzo in de media, dat merkte je in het begin ook wel.
0:19:25
Het eerste interview dat ik had bij OP1 aan een talkshow tafel, dat het eigenlijk meteen ging over Hamas en hoe zeg je dat? Do you condemn Hamas? Ja, veroordeel je de daden van Hamas. Ja, precies. Dat wordt gevraagd, alsof wanneer je vraagt van Palestijnse rechten gewoon
0:19:48
mensenrechten dat ze niet vermoord worden en zo dat dat je dan automatisch daarmee staat voor wat zij vinden dat Hamas is en niet want er wordt niet gezegd van beoordeel je dat er verzet is tegen de bezetting waar Hamas mee is begonnen in 1987 volgens mij. Dat is helemaal niet zeg maar aan de orde in Nederland. En ik denk dat het eerlijker verhaal verteld moet worden door de media, door ook bedrijven, dat er niet zo bang gedaan hoeft te worden over dat je samenwerkt met een organisatie
0:20:29
die zich inzet voor rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. Eigenlijk waar wij heel veel mee bezig zijn is het normaliseren van wat eigenlijk normaal zou moeten zijn. Want op de een of andere manier is alles omgedraaid in deze wereld. Ja bezig met normaliseren en humaniseren van Palestijnse mensen. Ja, maar dat zou normaal moeten zijn. Je zou niet bezig moeten zijn met het humaniseren van, weet je, Palestijnen zijn gewoon
0:20:55
mensen. Dat is gewoon en dan daarbij nog, meest geweldige mensen die ik ken. Gewoon intelligent, warm. Als je daar komt, weet je, je mag niet meer naar huis, want je moet blijven slapen. Ja, maar ik heb geen tandenborstel. Ik heb een tandenborstel voor je. Hier heb je een piano. Je mag niet meer naar huis want je moet blijven slapen. Ik heb een tandenborstel voor je. Hier heb je een pyjama. Alles willen ze aan je geven.
0:21:17
Als je eet, eet meer. Eet meer. Het zijn gewoon mensen met mooie dromen. Met hoop en liefde voor het land. Eigenlijk iets wat wij als Nederlanders best wel kwijt zijn. We hebben niet zoveel met het land.
0:21:35
We zijn alleen maar bezig met alles wat moet. Je wordt zo geleefd door het systeem, heb ik het gevoel. En Palestijnen die hebben dat heel anders. Ja, die zijn eigenlijk gewoon bezig met het mooiste te maken binnen de onzekerheid die er is. Want je weet nooit, als je opstaat, hoe je dag gaat verlopen. Of je überhaupt wel aankomt bij je school, bij je werk of bij je vrienden die op bezoek wilt gaan.
0:22:02
Dat is heel anders. Ja, het doet me ook denken aan, want ik zag een deze dag een video op de Instagram pagina van Planten en Rijpen van heel veel Palestijnen die nu terugkeren naar Noord-Gaza en dat er twee tweelingbroers waren die elkaar weer zagen na een hele lange tijd. 500 dagen stond er volgens mij ook in de caption en dat een van de twee zo blij was, zo hard moest huilen en daarna de grond kuste en bedankte.
0:22:30
En precies wat je nu zegt is ook, daar stond ik zelf ook bij stil, dat de relatie die Palestijnen hebben met hun land, het land waar de olijfboom in geworteld is, dat dat inderdaad een relatie is die wij hier niet, eigenlijk in de hele Westerse wereld, niet kennen. Dat de relatie die heel veel mensen hebben in de Westerse wereld, dat is om land alleen maar uit te buiten en te gebruiken en te zien als iets wat gebruikt kan worden voor andere doeleinden, maar gewoon liefde hebben voor het land en liefde hebben om te geven. Wat je ook vertelt van alle mensen die je kent,
0:22:59
dat ze heel veel liefde te geven hebben. Dat ze heel anders in dingen staan dan zoals wij dat doen. En dan niet wij, jij en ik, maar meer wij de westerse mens. Nou ja, ook wel misschien. Ja, ik weet niet over jou, maar ik bedoel, ik heb geen tijd om bijvoorbeeld dingen te gaan planten of zo. Ik heb wel heel vaak die behoefte. Ik heb veel meer de behoefte om in de natuur te zijn. Maar zelfs als ik zeg maar denk van nou ik heb een tuin en ik ga daar een moestuintje in planten, dat heeft niet eens meer zin want je eet daarna gewoon gif op.
0:23:33
Ja, al die pefas. Ja, alles wat hier maar gewoon in de grond wordt gegooid. En ik snap om heel eerlijk te zijn niets van deze wereld en toch weet ik dat het het waard is om ervoor te strijden dat het verandert. Zodat we gewoon wel een toekomst hebben ook voor onze kinderen en voor iedereen. Het moet echt een wereld zijn voor iedereen. Ja, want ik denk inderdaad, want ik heb het precies hetzelfde dat ik soms denk van waar doe je het voor? Want het lijkt alsof je tegen de stroming in zwemt, maar dat die stroming dan een hele grote waterval is waar je eigenlijk niet tegenop kan.
0:24:08
Maar de voorbeelden die jij net noemde van al die Palestijnse mensen die jij kent die zoveel liefde te geven hebben. Ik denk dat heel veel van ons ook in staat zijn om zoveel liefde te geven en elkaar te overspoelen met liefde. En dat dat het waard is om voor te vechten. Omdat er alleen maar juist vanuit haat geregeerd wordt en vanuit haat macht verkregen wordt, zodat we elkaar maar niet gaan lief hebben. Ja, en die macht heeft gewoon zoveel geld. En dat gebruiken ze om dan nog meer geld te krijgen.
0:24:37
En dan denk ik ook, wat moeten die mensen met al dat geld? Ik bedoel, nog meer macht kopen om de wereld kapot te maken. En ja, het voelt inderdaad soms als van, kan dit nog omgekeerd worden? Maar daar moet je niet te veel bij stilstaan, want uiteindelijk maakt het niet uit of het lukt of het ons lukt. Het lukt in ieder geval een beetje.
0:24:59
En dat vind ik ook wel zo bijzonder aan Plant an Olive Boom. Het is echt een stichting van iedereen voelt zich erbij thuis. Of misschien niet iedereen. Er zijn misschien mensen die denken, wat een onzin. Ik vind het niks. Maar dat mag ook.
0:25:14
Maar er zijn oude mensen, jonge mensen, mensen van alle culturen, achtergronden, weet je, iedereen. En dat vind ik zo mooi. Weet je, mensen die ook alle klasses enzo. Daar ben ik wel heel dankbaar voor dat we dat ook hebben kunnen doen. Het is niet alleen iets wat voor Palestina is, het is juist ook iets wat we voor onszelf doen om onze menselijkheid te behouden. Ja en ik denk ook heel veel mensen voelen zich
0:25:45
machteloos en burn-out en weet ik veel wat allemaal gebeurt. Maar de beste manier om je niet meer machteloos te voelen is door gewoon iets te gaan doen. In beweging te komen. Ja, en dat voelt heel spannend en heel moeilijk. En weet je, ik moest vroeger, als ik op een podium moest gaan staan, dan moest ik eerst even in een ruimte achter. Dan ging ik zo drie minuten en dan één minuut op je ademhaling letten en dan één minuut op je, weet je wel, van die mindfulness. Dat doe ik nu, heb ik daar ook geen tijd meer voor, maar ik heb het ook niet echt meer nodig.
0:26:20
Misschien ben ik wel heel mindful, is het gewoon in me gekomen, maar meer van ik hoef niet meer die stapjes te zetten, ik stap nu gewoon het podium op en ik doe mijn ding. En natuurlijk voel ik nog wel spanning, of weet je wel, je moet ook constant maar bedenken van ga ik geen verkeerde dingen zeggen, want overal, alles kan zo uitvergroot worden. Dus je hebt nooit eigenlijk dat je gewoon rustig kan praten ofzo.
0:26:50
Dat is heel jammer. Je moet constant op je woorden letten. Ik vind het wel mooi wat je zegt, want het klinkt gewoon alsof er rondom de Palestijnse beweging, maar ook rondom plant en lijf, gewoon een gemeenschap is ontstaan. Waarbij mensen uit allerlei hoeken in de samenleving, dat allerlei stukjes andere gemeenschappen
0:27:07
samenkomen en een nieuwe gemeenschap vormen, omdat ze gezamenlijk willen strijden voor een bevrijd Palestina. En dat creëert dan ook weer die saamhorigheid en dat gevoel van een collectief. Want we hadden het net eerder over die verdeel en heers die dan toegepast wordt eigenlijk op Palestijn en Jeruzalem, de Westoever en Gaza, maar ook zoveel onder ons. Want als wij het gevoel hebben dat we alleen maar alleen staan, dan voelt het alsof we een druppel op een hele plaats zijn. Maar als gemeenschappen samenkomen dan zijn we net zo machtig en ontelbaar als de oceaan.
0:27:37
Ja. En het klinkt inderdaad, en ik zie het ook wel, als ik ook zie jullie protesten en de dingen waar ik daar ook een paar mooie vragen over heb. Iedereen samenkomt en zo graag wil inzetten voor planten en olijfboom. Ja, dat is heel bijzonder. Ken je die film Pride toevallig? Hij is een beetje ouder misschien. Maar dat gaat over de miners in de UK. Die worden ineens heel erg onderdrukt.
0:28:06
En het begint dan met een homo-stijl die dan tegen elkaar zeggen van hoezo is die politie nu ineens niet meer met ons bezig? En dat is omdat ze dus druk zijn aan het inslaan op die minors. En dan zeggen zij van wij moeten nu met elkaar gaan opstaan voor die minors. En die minors die hadden zoiets van, want die de LHGBTQI whatever, nou ja in ieder geval die community daar kenden ze helemaal niks van.
0:28:34
Nee. En dan komen daar, ze konden bijna niemand, want ze zijn geld gaan inzamelen om die miners te gaan helpen, maar niemand wilde dat geld aannemen van die community. Maar op een gegeven moment was er dan een plaatsje waar ze dat wel wilden en zo kwamen die strijden, dat werd dan één zeg maar, strijden tegen de macht en tegen de gevestigde orde en dat heeft zoveel impact gehad daar, dat was in de tijd van Thatcher zeg maar. Oh ja.
0:28:59
En die film daar zitten heel veel mooie liedjes in ook van strijd en zo en revolutie en ik weet niet, Pride, dat is echt zo'n film die ik echt heel mooi vind en heel tof en waar ik heel erg door geïnspireerd raak, omdat we dat zo moeten hebben. Gewoon met elkaar, weet je wel, één zijn. Ja, solidariteit. Ja, heel mooi. Je had het net over je ervaring bij Op1. Ik denk dat heel veel mensen ook inmiddels wel weten dat er wat een paar weken geleden gebeurde bij Barlaat. Daar was je te gast en je spreektaart was aanzienlijk ingekort, want je zou ook vertellen
0:29:36
over je familieleden en foto's van hen laten zien, maar er was geen ruimte meer voor op het moment zelf. Dat werd er op het laatste moment al gezegd en als reactie daarop ben je weggelopen. Wat eigenlijk betekent is dat ze je had die ruimte beloofd. En die ruimte hebben ze op het laatste moment weer ontnomen. Hoe kijk je daar nu op terug? Nou ja, ik had nooit toen ik opstond toen dacht ik ook echt van ja, ik dacht dat het negatieve consequenties zou hebben eigenlijk
0:30:03
dat ik nooit meer ergens uitgenodigd zou worden. Maar wat voor mij belangrijk was, was dat ik bij mezelf bleef. En het voelde gewoon, ik kon daar niet met een oké gezicht blijven zitten. Want het voelde zo onrechtvaardig wat daar gebeurde. En niet alleen omdat ik dan niet mocht spreken, maar ik mocht hun gezichten laten zien. En ineens, weet je, was dat er gewoon niet en werd er gewoon doorgegaan.
0:30:32
En ik vond dat ik het op zich vrij netjes had gedaan door in het overgangsfilmpje op te staan, waardoor niet een hele inbeeld scène kwam. Wel had ik natuurlijk voordat ik opstond gezegd dat dit niet de afspraak was en dat ik dat heel erg jammer vond. En kon ik het ook niet laten gaan dat ze daarvoor nog benoemden dat om Israël veilig te houden moesten die Palestijnen maar weg. Dat je denkt van oké, er worden gewoon zoveel dingen maar even gezegd op de televisie zonder context, zonder van oké,
0:31:13
maar dat kun je wel zeggen dat om een volk veilig te willen houden dat er misschien, dat is geen optie eigenlijk om dat zo te zeggen, omdat dat is gewoon etnische zuivering, crimineel, genocide, dat mag niet gezegd worden zonder context, zonder duiding. En dan ook nog door de journalist die daar zit om de duiding te geven. Dus dan ben ik er en dan ga ik die duiding geven, maar daar was dus ook eigenlijk helemaal
0:31:41
geen ruimte voor. Je ruimte werd steeds afgenomen. Het is dan dat ze gewoon eigenlijk heel erg specifiek zijn voor de ruimte die ze uitdelen. En de ruimte die ze dan uitdelen draagt eigenlijk alleen maar een eigen functie voor hun eigen doelen. Nou ja, het is ook... Want bij ieder televisie interview wat je doet, je hebt altijd het gevoel aan het einde van ik heb niet alles kunnen zeggen.
0:32:04
En ik heb niet het zo kunnen doen zoals ik wilde. Nou niet altijd, ik heb ook heel vaak het gevoel dat het heel goed ging hoor. Maar toch heb je dat vaak. Maar in dit geval was het zo dat we hadden een andere afspraak. Die Sander van Hoorn zou iets zeggen, daarna ik, daarna Sander, daarna ik weer. En dat stukje van mij werd afgenomen.
0:32:23
En dat was het probleem. Ik denk dat als het anders was gegaan, dat ik misschien graag nog iets had willen zeggen, maar dat het niet zo was afgesproken, dan was het ook niet zo gelopen. Maar als je iets afspreekt, dan moet je je daar wel aan houden. Zeker. En in de dagen erna kwam Bianna Vara met een statement waarin ze zeiden dat ze het betreurden,
0:32:46
om het zo te zeggen, dat jij je niet gehoord voelde. In die bewoording leggen ze de verantwoordelijkheid bij jou neer. En hoe laat je dat voelen? Dat het gaat over dat jij je niet gehoord voelt in plaats van dat ze zelf een bepaalde verantwoordelijkheid nemen. Nou ja, het was ook dat er heel veel andere mediareacties erop schreven waardoor ik me heel erg gehoord voelde. Ja zelfs afgelopen week dat Joep van het Hek een column heeft geschreven waarin hij zegt dat hij hoopt dat ik een trend heb gezet en ja andere media die gewoon het ontplofte echt gewoon Het was heel apart om te zien.
0:33:24
En dat BNNVARA, wat ik ze echt kwalijk neem, is dat Sophie in het programma tegen mij persoonlijk, maar ook aan het einde, nog even zei van, Esther mag nog een keer terugkomen. Ik ga nu even naar achter naar Esther. Nou ten eerste, ik was natuurlijk al weg. Ze heeft me niet nog even gebeld. Maar ik ben ook niet door de redactie of de redactie die belde de volgende dag.
0:33:50
En toen zei ik van ja Sophie noemde dat ik nog weer terug kon komen. En toen zei ze van nou als het er weer een keer over gaat, dan gaan we altijd kijken welke gasten passen en dan komt er zeker een moment dat we jou weer uitnodigen. Nou het is er heel veel over gegaan nadat ik daar ben geweest, maar ik heb niks meer gehoord en dat vind ik wel heel zwak. Ja, je hebt het gewoon erg bewust vaag gehouden dan eigenlijk. Nee, maar het is weer, ik bedoel ze doen het gewoon nog een keer. Wat zij hadden moeten doen als ze slim waren geweest, was mij gewoon die volgende dag daar weer neer moeten zetten.
0:34:26
Dan was ik hartstikke moe geweest, dat ik waarschijnlijk niet zo fantastisch gedaan, maar dan had ik daar gewoon gezeten en dan had heel Nederland gezien van, oh kijk, zie ze houden hun woord, ze zijn betrouwbaar als media. Ik bedoel, het was heel simpel. Ja. Maar nee, ze hebben liever dat je dan blijkbaar monddood gemaakt wordt en dat je het podium niet meer krijgt. En ja, dat is... Nee, daar kan ik niet echt iets goeds over zeggen. Nee, het klinkt gewoon alsof ze dan heel erg bang zijn om hun handen te branden en dat ze het dan bewust vaag houden en dat dan maar in het midden laten.
0:35:00
Als ik het zo hoor, maar dat is mijn eigen subjectieve interpretatie, dat ze het dan een beetje afpoeierend doen. Maar eigenlijk doordat ze het zo vaag hebben gehouden, hun handen niet wilden branden, hebben ze hun handen nog meer gebrand. Omdat er dus niks meer gebeurd. Ondertussen heb jij heel veel aandacht gekregen, je voelde je juister gehoord. En geeft dit juiste nummer meer een negatief image op BNNVARA
0:35:25
dat ze dit soort dingen op deze manier afhandelen? Ja, in ieder geval bij dat programma. Want de VARA-gids is natuurlijk ook van BNNVARA, die schrijft wel dat artikel in die column. Dus ik wil ook niet zeggen dat de hele omroep daarin... Nee.
0:35:43
We hebben ook bijvoorbeeld ooit olijfbomen geplant via Sahil Amar Aisha. Die heeft toen van BNNVARA uit bomen laten planten. Dus het is niet dat er bij de omroep geen hele betrokken mensen ook zijn. Maar het is heel erg, ja, de media wordt gewoon heel erg een bepaalde kant opgetrokken. Door waarschijnlijk het geld. Dat ze mis kunnen lopen op het moment dat ze een ander geluid laten horen en dat is heel triest aan de samenleving en daarom ben ik ook heel trots op media die wel
0:36:21
een ander geluid laten horen of die wel zegt van we bieden een podium aan mensen die een minder standaard verhaal laten horen, vertellen. Want hoe hebben ze dat dan gedaan? Omdat je, jij vertelde ook diezelfde avond dat je hetzelfde had meegemaakt bij Op1, het gebeurt dan nu bij dit talkshowprogramma. Een beetje een trend volgens mij ook bij talkshows,
0:36:44
maar je geeft dan ook aan dat er dan fijne ervaringen zijn of dat er media zijn die dat wel doen. Op welke manier hebben ze dat gedaan of kunnen ze dat doen? Nou, ik ben bijvoorbeeld ook bij Bo aan tafel geweest, het programma Bo. En dat is ook zo'n talkshow. En daar was voor mijn gevoel alle tijd om naar mij te luisteren, om met me in gesprek te gaan. Ik heb ook een keer bij Jeroen Pau een goed gesprek gehad.
0:37:12
Het zijn alleen hele korte stukjes natuurlijk. En ik denk dat voor de balans dat het goed zou zijn dat ze veel meer die stemmen programmeren. En dat er veel meer ruimte is voor het Palestijnse verhaal. En niet alleen vanuit het perspectief van, oh wat zielig. Maar ook vanuit de kracht en de rechten die die Palestijnse mensen hebben en niet krijgen van de wereld. En de blijdschap misschien ook wel.
0:37:40
Want het is natuurlijk ook iets om alleen maar leed te tonen van een volk en ze op die manier inderdaad wat zielig, als zielig neer te zetten daarin. Ja. Laten we niet wel hopen dat... wat zielig, als zielig neer te zetten daarin. Ja. Laten we niet wel hopen dat talkshows geleerd hebben, want ik ben het eens, ik ben het niet vaak eens met Joep van het Hek, maar ik ben het wel eens met het feit dat ik hoop dat er een trend gezet is, dat mensen veel meer, that people are gonna call out talkshows for
0:38:06
zeg maar, want ze willen voornamelijk gewoon clickbait en gewoon ze zijn heel erg vaak hebben de behoefte om tegengestelde belangen tegen elkaar over te zetten en dan maar een discussie neer te zetten, discussie te willen hebben over dingen in plaats van onderwerpen oprecht te behandelen. Nu klinkt het ook alsof ik heel erg binair daarin denk, maar dat idee krijg ik soms wel daarin. Dus laten we hopen dat daar verandering in komt. Hopen dat er een
0:38:30
trend in komt. Ja, en ik denk ook dat wat voor ons heel belangrijk is, is dat we gewoon op een rustige manier ons punt maken. Want we hebben een heel goed punt op heel veel vlakken als het gaat over Palestijnen, maar ook als het gaat over de ruimte waar wij recht op hebben om als mensen gewoon ons verhaal te kunnen vertellen. Ik was toen een keer bij een talkshow uitgenodigd voor rondom 4 en 5 mei. En toen heb ik daar een discussie gehad ook met Job Cohen. En dat ging heel erg, ik vond dat heel prettig. We hadden heel erg ruimte, had ik het idee,
0:39:06
voor elkaar. Wel achteraf mensen toch wel zoiets hadden van bepaalde standpunten, waren ze het niet mee eens. Maar dat is juist mooi want je hoeft niet alle standpunten van de ander, je hoeft niet met elkaar eens te zijn, maar je kan wel een goed gesprek hebben en daar was ook de tijd en de ruimte om dat gesprek met elkaar te voeren. Dus ik denk dat er heel veel voorbeelden wel meer komen waarin het ook goed gaat. En als daar veel meer televisie van komt, dat zou heel fijn
0:39:40
zijn. Dan leren we ook inderdaad om dingen veel genuanceerder te zien in plaats van dat het maar gewoon klikbeet discussies moeten zijn. Als we kijken naar een van de mooie dingen, een van de rakende dingen die planten en lijfboom doet, dan is dat het herdenkingsprotest. Eens in de zoveel tijd organiseren jullie dit protest door ergens in Nederland een open plek vol te leggen met talloze kinderschoenen. En al deze schoenen representeren de duizenden en duizenden vermoorde Palestijnse kinderen. Op die middag lezen jullie dan ook een namenlees voor van al deze kinderen
0:40:12
en met dit herdenkingsprotest nemen jullie letterlijk fysieke ruimte in. Hoe is dat protest tot stand gekomen? Het was eigenlijk een idee van twee ouders die zelf ook kinderen hadden die dachten van we willen meer aandacht voor de kinderen maar ook het ontastbare aantal kinderen, want het waren er toen 8000 toen we begonnen, willen we tastbaar maken en nu volgens de officiële aantallen zijn het geloof ik 17 of 18 duizend kinderen maar we weten dat er veel meer Palestijnen vermoord zijn dan dat de cijfers dan dat bekend is en en toen hebben we eigenlijk dat steeds
0:40:52
verder ontwikkeld dus naast dat we de schoenen neerzetten, gingen we ook inderdaad de namen erbij lezen. In Hilversum, daar heb jij ook gelezen. Daar hadden we ook bijvoorbeeld nog weer de borden van Palestijnse journalisten, die ook door de media helemaal niet gezien worden als hun collega's. Ik bedoel het is toch absurd dat meer dan 120, 130, 140 Palestijnse journalisten zijn vermoord
0:41:22
en er is geen global outcry. Ik bedoel alle media zou toch op zwart moeten? Je gaat toch niet meer gewoon lekker je werk lopen doen als je weet dat gewoon je hele beroepsgroep wordt uitgemoord omdat ze tot een bepaald volk behoren. Een beroepsgroep die ook gezien wordt als de hoeders van de democratie en een van de controrende machten van
0:41:45
macht. Ja en als je dat dan hier zo laat gebeuren ja dan zet je dus zelf ook gewoon de democratie opzij. Dus dat zijn ook wel heel veel dingen waar ik echt boos over ben. En nou ja het herdenkingsprotest is voor mensen in Nederland een manier om te zien ook dat protesten anders kunnen zijn. Ik vind iedere vorm van protest legitiem of iets bijdragen, want je vraagt er aandacht mee en dat is belangrijk. De tendens bij heel veel Nederlanders is toch wel dat doordat die protesten zo gekriminaliseerd zijn
0:42:26
ook in de media vooral, terwijl het grootste deel gewoon geweldloos is verlopen en weet je, is dat dat dit voor heel veel mensen toch wel een manier is om er wel toegang toe te voelen en dat het toegankelijk is om wel het gesprek aan te gaan met een van de vele vrijwilligers die bij zo'n protest is, die de folders uitdelen, die mensen gewoon uitnodigen om ook een manier te vinden om iets te doen. Want we kunnen zoveel meer doen dan dat we denken. We denken heel vaak van dat we ook letterlijk machteloos zijn,
0:42:59
maar met elkaar kunnen we wel druk leggen. Zijn er wel bedrijven die gestopt zijn met hun investeringen in het Israelische bedrijven wel bedrijven die gestopt zijn met hun investeringen in het israelische bedrijven, bedrijven die bedrijven die dan vervolgens het israelische regime financieren. Als er minder geld is voor de bezetting en voor genocide dan kunnen er ook minder mensen vermoord worden, elk leven wat je daarmee redt is een leven. Dus BDS weet je, boycotten, het niet kopen van producten waarvan je weet dat het van gestolen
0:43:33
land komt, juist wel kopen van Palestijnse producten om juist daar wel geld naar toe te laten gaan, doneren om op die manier hulp te bieden, maar ook het land te beschermen met die olijfbomen. Brieven schrijven naar de media, zodat waar wij het net over hadden, dat ze ook weten van oh, maar dit vindt ook echt iedereen. Iedereen irriteert zich maatloos aan. Dat zie je ook nu. Dat ik dan zo'n Joep van het Hek stukje heb ik dan op Instagram geplaatst.
0:44:02
Je ziet mensen als Doe en Kendi Dolfer, die dan artiesten die dan zeggen van ja, dit vind ik eigenlijk ook. Of ja, die hebben daar ook een mening over of een gevoel bij en last van. Maar als niemand dat zegt of laat merken, dan gaat het ook niet veranderen. En misschien gaat het nu wel veranderen. Brieven naar de politici.
0:44:22
Die politici die hier nu zitten, die hebben er waarschijnlijk echt schijt aan. Maar de mensen die wel het goed doen om hun te laten weten dat je trots op ze bent dat geeft ze kracht om door te gaan. En mensen die het niet goed doen die kunnen denken van misschien als ik een beetje verander heb ik misschien een beetje meer kans op ook die stem. Geen idee. Maar populistisch is zeg maar wat politiek is tegenwoordig in deze tijd. Dus als wij daar druk op blijven voeren en bedrijven gewoon bedrijven gaan om geld.
0:44:54
Dus ja als je bedrijven ook ook laat weten van weet je want je kan natuurlijk die israelische aardappel of dadel laten liggen. Maar je kan ook tegen de manager zeggen van hoezo verkoop jij dit hier in het schap? Ik moet dat niet, weet je wel. Of het expres wel kopen en dan bij de balie terugbrengen om te zeggen van oh ik heb net gekocht maar ik zie dat dit komt van gestolen land. Ik kom het weer terugbrengen. Kun je dat alsjeblieft met een aantekening even
0:45:21
weer terugnemen? Dat zijn echt signalen die je af kan geven, die impact kunnen hebben. Zo zijn protesten heel erg uniek en het herdenkingsprotest is dat ook, want het raakt je erg. Je zette het net al aan, ik wilde mezelf niet daarin centraliseren, maar ik was ook gevraagd of ik namen wilde voorlezen. Het waren de meest krachtige, maar ook de meest lange 10 minuten van mijn leven. Ik heb nog nooit eerder zoiets gedaan. Ik heb ook nog nooit...
0:45:48
Ik vond het spannend en ik was heel gefocust op, oké, ga ik de namen goed kunnen uitspreken? Ik maakte me echt druk om dat soort dingen. En ik stond daar en ik weet het niet, het was gewoon, de emoties waren zo intens en ik voelde dat mijn hoofd zich los koppelde van de rest van mijn lichaam, waar alle emoties als een soort hurricane class 5 door heel mijn lichaam raasden. En omdat ik dacht van ik moet dit doen, dit gaat nu daar om, dit gaat nu daar om. En ik heb daarna nog een paar uur op het media park rondgelopen,
0:46:24
gewoon te kijken hoe de rest het deed enzo. En ook gewoon, nou want ik ken ook een aantal van je vrijwilligers, ook te ondersteunen en zo. Maar de klap die ik kreeg, de emotie die ernaartoe liet, ik heb nog nooit zoiets gevoeld, denk ik. Wauw.
0:46:39
Maar, en ik heb ook daar echt dagenlang nog van moeten bijkomen, van al die emoties. Maar ik heb voor mezelf meteen gesteld van, als het me nog een keer gevraagd zou worden, zou ik het meteen doen. Want het zijn allemaal die kleine dingetjes, wat jij ook eerder zei, alle kleine dingetjes die we samen kunnen doen.
0:46:59
Dan worden we samen die onstuimige oceaan waarmee we een collectief zijn en een gemeenschap vormen om verandering teweeg te brengen vanuit die liefde en vanuit de wens dat we leven willen behouden. Ja, het is echt heel belangrijk om het zelf te voelen, maar ook om zelf te voelen dat je dus iets kan doen. En ja, beste medicijn tegen alle stress die je voelt. Gewoon, want iedereen voelt zich machteloos, maar als je iets doet, dan voel je je een beetje minder machteloos. En als je het samen doet dan nog een stukje minder.
0:47:36
Ja. Ik kom weer bij mijn laatste vraag voor je. Wat is jouw wens voor de toekomst als het gaat om enerzijds het lot van Palestijnen, maar anderzijds ook het ruimte die zij krijgen op het wereldtoneel. Nou mijn wens voor de Palestijnen is gewoon dat ze vrij zijn met rechtvaardigheid. Dat ze gezien worden als mensen, mensenrechten hebben. En ik wens hun dat ze gewoon Palestina zijn zonder dat de hele wereld met ze bezig is, maar dat ze gewoon lekker kunnen leven.
0:48:10
Ja, ik hoop met je mee. En ik hoop, ik weet niet of ik het durf te hopen, maar ik doe het toch, dat het ook in onze lifetime, dat we daar ook maar een stukje meer van mogen zien. Ja, nee zeker. En dat, soms dan zie je hele oude mensen die dan heel lang gestreden hebben en die dat dan niet, weet je Dries van Acht bijvoorbeeld, zijn aankomende week is zijn sterf en geboortedag, maar die is vorig jaar overleden. Maar die heeft
0:48:39
het niet gehaald en die heeft natuurlijk wel gestreden voor de rechten van het Palestijnse volk en ik hoop niet dat mij dat overkomt want dan zitten we decennia verder en dat dat geloof ik gewoon niet. Ik geloof ook niet dat het nog weer terug gaat naar wat het was. Er zijn zoveel mensen letterlijk wakker geworden naar tot wie Palestijnen zijn en daar zit zoveel hoop in en zoveel kracht. Dus dat moeten we ook doorzetten en niet weer terug naar het oude of niet weer… er is nu een soort van box opengegaan en die gaat niet meer dicht
0:49:12
totdat Palestina vrij is. Ja, we zijn die golf van hoop samen. Esther, heel hartelijk bedankt voor dit mooie gesprek, de kwetsbaarheid die je toonde en de uitwisseling die wij samen hadden. Ik ben heel blij dat je dat je dit wilde doen, dat je deze vragen wilde beantwoorden. Jij ook bedankt voor de ruimte die je biedt. De ruimte die ik met liefde ook geef. Dus ik ben echt heel blij dat we dit gesprek hebben kunnen voeren.
0:49:40
Luisteraar, wederom ook mijn dank aan jou dat je er voor koos om deze aflevering te beluisteren. Heb je genoten van deze aflevering? Laat dan een review achter in de podcast die jij nu gebruikt. Reviews, ongeacht wat voor één, helpen met de zichtbaarheid en vindbaarheid van Ruimtezoekers en zo kunnen ruimtezoekers ook weer een stukje meer ruimte innemen in het podcastlandschap. Voor nu, dank je wel luisteraar en tot de volgende keer.