In Cultuurshift hoor je elke aflevering een internationale case. Denk aan innovaties rondom AI, immersieve ervaringen, gamification en datagedreven werken. Hoe pakken andere organisaties dit aan? En vooral: wat levert het ze op?
Host Anic van Damme en sidekick Splinter Chabot gaan daarover in gesprek met een buitenlandse pionier én een Nederlandse maker of professional. Samen trekken ze het voorbeeld naar de Nederlandse praktijk.
Dat levert niet alleen inspiratie op, maar ook concrete handvatten. Want naast het verhaal hoor je ook:
• waar je kunt beginnen
• wat je beter (nog) niet kunt doen
• en hoe je kleine eerste stappen zet richting een eigen project
Iedereen wil het, maar weinig culturele organisaties lukt het: jongeren lostrekken van hun feeds en tijdlijnen om cultuur te ontdekken. In Oostenrijk weten ze wel hoe je dat doet. Daar is namelijk een 300 jaar oud museum omgetoverd tot een speeltuin voor de TikTok generatie. En dat doen ze, surprise surprise, niet met TikTok. Dat moeten we bespreken in Cultuurshift.
Ja, leuk dat je kijkt bij deze podcast van DEN, dé aanjager van digitale transformatie in de cultuursector. Hoe zet je digitaal in om de sector toekomstbestendig te maken? We willen graag weten hoe je een nieuwe generatie verliefd laat worden op kunst.
Ja, eerst maar eens even, vaste gast, Splinter Chabot. Hallo, welkom. Dank je wel. Gezellig weer. Leuk. Ja hè? Cultuurliefhebber, auteur, programmamaker en nog net GenZ-er. Ik ben, dat is, ik ben nog net, op de valreep, ben ik ook heel trots op. Dat maakt je heel oud. Als je heel trots bent dat je GenZ-er bent. Ja hè? Dan ben je natuurlijk eigenlijk al een boomer. Maar nee, ik ben officieel nog net een GenZ-er volgens de officiële generatielijnen.
En je hebt heel veel culturele voorstellingen en, en organisaties al bezocht. Is er een bepaalde plek die, die voor jou, toen je tiener was, jou fan voor het leven maakte? Oeh, van kunst en cultuur? Nou kijk, ik heb natuurlijk sowieso het voordeel dat ik als kind heel erg veel naar musea en naar het theater en, mijn vader is natuurlijk schrijver, dus ook met veel, met boeken in aanraking kwam.
Maar ik weet bijvoorbeeld… Ik denk dat voor elk kind het geldt dat de ervaring die ik nu ga hebben als elk kind dat zou krijgen, dat hij ook verliefd wordt op de podiumkunsten. Ik weet namelijk nog wel dat we als familie, ik heb drie broers, dat we volgens mij… Toen waren we veertien of dertien of vijftien. Maar die leeftijd, puber, ingewikkelde puber, mee ging naar het wereld… Nee, naar het, het, het grootste Zwanenmeer ter wereld heette dat dan. Ik weet niet of het ook echt zo is. Dat heb ik niet onderzocht, maar het was in ieder geval… Zo werd het aangekondigd. In het Forum hier in Den Haag, waar we zitten, hadden ze het omgebouwd. Ik weet niet precies hoe het toen heette, maar in ieder geval, daar was het dan.
En ik weet nog, als kind begrijp je natuurlijk helemaal niks van dat hele verhaal, met dat Zwanenmeer. En… Maar als op een gegeven moment, ja, tientallen ballerina’s, in witte jurkjes eigenlijk, het podium op komen en dan die muziek van Tsjaikovski eronder, dat is, dat is natuurlijk ja, dramatisch en romantisch en, en magisch, sprookjesachtig. Ja. Dat raakte jou in je puberhart. Ja, ik weet echt dat ik, dat vond ik ontroerend mooi. Dus dat ik denk dat: elk kind gun je zo’n beleving als tiener. Want dan ben je voor eeuwig verknocht aan de podiumkunsten. Nice.
Tegenover jou zit Selin Sen. Jij hebt een bak aan bagage als het gaat om tieners en ook deze doelgroep dus te bereiken. Eerder was je verantwoordelijk voor marketing en communicatie bij Cinekid en het Nederlands Filmfestival. En sinds een maandje een nieuwe baan. Klopt inderdaad. Sinds een maandje… Ik ben trouwens een millennial, dus ik zit nog in die generatie. Heerlijk.
Maar sinds een maandje werk ik bij Dutch Design Foundation. Dat is de overkoepelende organisatie van onder andere Dutch Design Week. Dus dat is superleuk. Een heel ander festival, een hele andere kant uit, maar nog steeds met eigenlijk nog grotere doelgroepen die we aantrekken.
Over doelgroepen gesproken, om het misschien even goed helder te kaderen. Selin, misschien kan jij dat doen? Wanneer heb je nou Gen Alpha? Wanneer zit, wanneer zit je in Gen Z? Kan je die generaties eens even kaderen, die doelgroepen? Als je het hebt over letterlijk de, de jaartallen. Daar kijken wij niet per se naar. Of tenminste in mijn ervaring. Het gaat veel meer over de leeftijdscategorieën waar je in zit.
Dus niet zozeer van, ik ben dan geboren, maar stel, ik zit in… Ik ben ongeveer… Nou, tot en met tien zie je vaak een soort van grens. Die willen namelijk daarboven… Alles daarboven wil echt niet meer horen bij tien. Dus wij kijken veel meer op die manier naar categorieën van leeftijden. Dus niet zozeer eigenlijk naar de Millennials, de Gen Z, de Gen Alpha, al die dingen kijken waar ik niet meer naar. Dus je laat, dat hokjes, die hokjes, die generaties eigenlijk los. Ja. En je kijkt… Eigenlijk is tien voor jou een, een keerpunt.
Bij Cinekid was dat in elk geval een keerpunt. Moet ik ook wel zeggen dat ik dat een beetje mee heb genomen in algehele marketing. Waarom? Er is zoveel onderzoek gedaan, zoveel onderzoek ook wat wij zelf hebben gedaan, waar je heel erg ziet dat daarna… Eigenlijk kinderen die worden tien en dan is van: ik ben een tiener. Nu is de wereld anders. Nu is gewoon… Nou ben ik volwassen. Of ja, in elk geval in hun perspectief. Dat denken ze ja.
Precies, in hun perspectief. Dus dan willen ze al niet meer worden meegenomen in de communicatie die je eigenlijk voor daaronder zou gebruiken. Dan moet het al volwassener en dan moet het al… Ja, dan krijg je ook al concepten af in wat is wat, wat is cool, wat hoort daarbij, wat voor woorden ze dan ook gebruiken. En dat geldt allemaal vanaf die tienerleeftijd. Daar gaat dan al leven, want je gaat je ook langzaam voorbereiden op de toets, op de Cito. En welke school ga je naartoe? En dan wil je gewoon bij een andere doelgroep kijken.
Daarbij, wat, wat voor woorden ze dan ook gebruiken. En dat geldt allemaal vanaf die tienerleeftijd. Daar gaat dan al leven, want je gaat je ook langzaam voorbereiden op de toets, op de Cito. En welke school ga je naartoe? En dan wil je gewoon bij een andere doelgroep kijken.
En ik denk dat het al heel vroeg begint, want ik ben zelf ook een moeder. Maar ik zie, ik zie het al bij de eerste generatie als in de 1- 2-jarigen. Die zitten al zo met grote ogen te kijken naar de oudere kinderen. En dit is natuurlijk ook een beetje wat oudere kinderen doen. Maar dan wie? Naar wie gaan zij kijken?
En dat is ook een beetje hun eigen referentiekader van influencers, ouders, hun eigen omgeving en iedereen die ouder is. Eigenlijk… Maar niet te oud he? Heel erg opkijken naar iets ouder in leeftijd dus.
En er zijn natuurlijk heel veel… Organisaties willen natuurlijk weten: wat is de heilige graal om, hoe ga ik deze, dit publiek aanspreken? We gaan eens kijken hoe ze het aanpakken in Oostenrijk.
Het Belvedere Museum in Wenen is een wereldberoemd barok paleiscomplex. Hoe ontwikkel je daar een ultieme jongerenbeleving? Ze ontwikkelden een augmented reality game samen met het bedrijf achter Pokémon Go. En door hun collectie naar Roblox te brengen, bereiken ze publiek dat misschien nog nooit van Gustav Klimt heeft gehoord. Zo spreek je deze generatie aan. En belangrijk, zorg je dat het geen eenmalige PR stunt wordt.
Ja, dat Belvedere Museum, het ziet er waanzinnig uit. Wat weet jij van dat museum, Splinter? Ja, voor de mensen die de podcast bekijken. We zijn op YouTube ook te zien. Die hebben de beelden van het museum een beetje kunnen zien. Maar het is voor de mensen die luisteren… Ik zal proberen dat in woorden te vangen.
Het is, het is natuurlijk een paleis, een paleizencomplex. Ook als je het op beelden ziet. Het, een soort van Disney locatie eigenlijk. Je ziet meteen de prinsessenjurk en de prinsen… jurken wou ik zeggen, maar de prinsessenpakken zie je meteen ook voor je. Je. Je. Je zou een nachtje willen slapen het liefst. Geweldige ruimtes.
Even los van de kunst die er te zien is. Maar geschilderde plafonds, bibliotheken etc. Dit is natuurlijk echt een waanzinnig magisch sprookjesachtige paleizencomplex. Uit 1714 overigens ongeveer. Dus 1714–1716. En een van de dingen, je noemde het net al, in de instart ook. Gustav Klimt, De Kus hangt daar. Dus helemaal met goud, ja, glinstering en kleuren. Prachtig. Een van natuurlijk de grootste kunstwerken. Heel bekend schilderij ja. Heel bekend schilderij, ja.
Het is dus een plek waar je ook in de tuinen eindeloos kunt rondwandelen. Ja, een prachtige plek om te zijn. En dat wat, wat ik hier heel gaaf aan vind. Daar gaan we natuurlijk zo meteen dieper op induiken. Maar dat ze dus, dat ze een middel hebben gevonden, waarbij jongeren, en kinderen ook, dus echt het kunst induiken.
Het is niet gemaakt van oh we bedenken iets kinderachtigs, het is voor kinderen, want we denken als ouderen dat het voor kinderen leuk werkt. Nee, je ziet echt iets. Hier gaan kinderen zelf op avontuur. Die gaan bij wijze nog net niet door paleis heen rennen en mogen digitaal dan het kunstwerk induiken.
Ja, ik moet zeggen, ik krijg zelf ook wel zin om dat kunstwerk in te duiken. Daar zal de volgende spreekster ontzettend blij mee zijn om te horen dat jij daar al zin hebt om daar naar toe te gaan. Want ik sprak met Constanze Mitterhuemer en zij is hoofd van digitale communicatie en innovatie bij het Belvedere Museum. En ik vroeg haar: waarom is dit nou zo’n belangrijke doelgroep?
Ik moet zeggen dat voor het publiek in de jongere leeftijd zoals de Gen Alpha het niet altijd makkelijk is hun aandacht te trekken. Dus dit is uh, iets waar wij veel aan werken. En we, we doen veel verschillende dingen om dit te laten slagen want we waarderen hen als een van onze meest belangrijke publieksgroepen, dus het is altijd… Oh, dat is interessant.
Waarom is dat je, een van je belangrijkste publieksgroepen? Omdat we geloven dat dit is, zij zijn ook onze toekomstige bezoekers en ook vanuit een maatschappelijk oogpunt. Het museum is een plek waar gesprekken en discussies plaatsvinden waar je ook in aanraking komt met grotere thema’s die van maatschappelijk belang zijn.
Dus we vinden het heel belangrijk dat deze jonge bezoekers in aanraking komen met het museum en dat ze, dat ze niet het gevoel hebben dat er een drempel is om erheen te gaan.
Selin, ik zou denken die jongere generaties zijn ook gewoon belangrijk om, omdat dat degenen zijn die jouw tickets gaan kopen over een aantal jaar. Dus meer vanuit een business perspectief. Zie jij nog een extra reden waarom dit zo’n belangrijke doelgroep is?
Ja, het zijn inderdaad, het zijn ook natuurlijk de makers en bezoekers van morgen. Dus dat alleen al is een hele belangrijke reden. Wat ook interessant is aan deze doelgroep is dat ze nog super speels zijn. Dus ook hun feedback is mega belangrijk voor ons organisaties natuurlijk om mee te nemen.
Kun je eens een voorbeeld noemen? Want wat je terugkreeg van iemand, van een tiener waarvan je dacht oh, dat heb ik eigenlijk nooit zo gezien? Of dat… Ja zeker, ik wil… Wat ik heel interessant vond, zeker bij Cinekid was er ook… En trouwens meerdere festivals, die hebben dit, en ik vind het ook super goed: een soort van jongerenraad die mee gaat denken.
Dus van tevoren ook allerlei onderdelen test van een festival. En ik kreeg op een gegeven moment terug van: ja, maar ik snap jouw campagne niet. Wow oké. Harde kritiek ook. Heel eerlijk. Heel eerlijk.
En dat lag hem ook een beetje in dat er nog best wel een grafisch onderdeel zat in de campagne. Terwijl kinderen gaan veel meer aan op beelden en het gaat veel meer over: maar wat, wat, hoe zie ik mezelf daar dan in? Maar dat was, dat was best wel een jongere doelgroep onder de kinderen. Dat was volgens mij iemand van zeven of zo. Een goede spiegel voor je. Ja, dat was inderdaad een goede spiegel.
Wat zijn de manieren om kinderen warm te maken voor cultuur? Jij zegt eigenlijk nu al: maak ze de hoofdrol of laat ze meedoen. Geef ze de hoofdrol. Ja, ja, dat was letterlijk trouwens ook de tagline. Echt waar? Dus ja, ja, word de regisseur van je herfstvakantie was het toen, was bij Cinekid. Of, pak je eigen hoofdrol in je eigen film. Dus ja, ik vind dat ook wel dat, voor die doelgroep werkte dat heel goed.
Als je dan gaat kijken naar hé, 10+, dan moet je eigenlijk weer in de breedte gaan kijken van wat heb je te bieden en hoe kun je samenwerken. Dus hoe kun je echt ervaringen gaan creëren die naar die doelgroepen toe gaan? Ja, dus dat is net iets anders.
Over die ervaring, want dan moet je ze natuurlijk eerst al naar je toe krijgen. Dan moeten ze naar je toe komen. Maar eerst nog even op dat marketingvlak. Hoe bereik je ze, die eerste stappen?
Je zou denken in marketing geldt, je moet zijn waar je doelgroep is. Nou, dat is op social, maar daar loop je meteen tegen een probleem aan. Ja, klopt inderdaad.
Wat lastig is aan deze doelgroep is, je mag ze niet targetten, dus je mag, en daarmee bedoelen we van, je mag zeker content voor ze maken die relevant voor ze is, maar je mag geen content maken die, waar een kaartverkoop element in zit of een product element, dat is gewoon verboden. We mogen ons niet richten op kinderen.
Ik vind het ook persoonlijk heel erg belangrijk dat we dat niet doen. Ja? wel? Jazeker. Als het voor de culturele sector geldt? Ik bedoel voor de sigaretten enzo begrijp ik het, maar. Ja, nee, maar ook voor de culturele sector als het gaat over verkoop. Daar, daar moeten zij helemaal niet mee bezig zijn. Een kind moet kind zijn en niet bezig met de uitgaves en uitgaves van de portemonnee van hun ouders.
Op wat voor manier zorg je dan dat je ze toch bereikt? Maar zonder dat accent te leggen op ticketverkoop? Op wat voor manier zet je, zou je social wel inzetten voor deze doelgroep?
Hoe ik in elk geval vaker social media heb ingezet, is door eigenlijk user generated content te maken. Dus dat betekent dat we zelf allerlei ervaringen hebben gecreëerd. En dan niet ervaringen, waar dan ook nog die doelgroep echt naar toe moet, maar waar ze al zijn. Dat is echt key, want anders ben je eigenlijk aan het dubbel aan het vermarkten als het ware.
En wat je dan ziet als je daar activaties aan koppelt, is dat ouders en kinderen zelf ook daar content over gaan maken als ze aanwezig zijn. En dat gaat ook weer zelf leven. En verder is met influencers, en de juiste keuze maken in de influencers, ook een belangrijk aspect.
Je wilt niet zenden. Nee, nee. Dat is eigenlijk waar je van weg wilt blijven. Zeker eigenlijk, ik vind bij elke doelgroep, maar voor deze zeker, want die hebben dat zo door. En dit is een doelgroep die super gewild is en heel erg druk met wat ze allemaal al tot zich moeten nemen. Ik bedoel, dat gaat overal en die zijn constant inderdaad op social media.
En dat is best wel moeilijk natuurlijk, ook om tussen te komen. Dus dan moet je het hebben van samenwerkingen. Zeker als culturele organisaties met toch wel mindere budgetten.
En trouwens meerdere festivals, die hebben dit, en ik vind het ook super goed: een soort van jongerenraad die mee gaat denken. Dus van tevoren ook allerlei onderdelen test van een festival.
En ik kreeg op een gegeven moment terug van: ja, maar ik snap jouw campagne niet. Wow oké. Harde kritiek ook. Heel eerlijk. Heel eerlijk.
En dat lag hem ook een beetje in dat er nog best wel een grafisch onderdeel zat in de campagne. Terwijl kinderen gaan veel meer aan op beelden en het gaat veel meer over: maar wat, wat, hoe zie ik mezelf daar dan in?
Maar dat was, dat was best wel een jongere doelgroep onder de, onder de kinderen. Dat was volgens mij iemand van zeven of zo. Een goede spiegel voor je. Ja, dat was inderdaad een goede spiegel.
Wat zijn de manieren om kinderen warm te maken voor cultuur? Jij zegt eigenlijk nu al: maak ze de hoofdrol of laat ze meedoen. Geef ze de hoofdrol. Ja, ja, dat was letterlijk trouwens ook de tagline. Echt waar? Dus ja, ja, word de regisseur van je herfstvakantie was het toen, was bij Cinekid. Of, pak je eigen hoofdrol in je eigen film.
Dus ja, ik vind dat ook wel dat, voor die doelgroep werkte dat heel goed. Als je dan gaat kijken naar hé, 10+, dan moet je eigenlijk weer in de breedte gaan kijken van wat heb je te bieden en hoe kun je samenwerken. Dus hoe kun je echt ervaringen gaan creëren die naar die doelgroepen toe gaan? Ja, dus dat is net iets anders.
Over die ervaring, want dan moet je ze natuurlijk eerst al naar je toe krijgen. Dan moeten ze naar je toe komen. Maar eerst nog even op dat marketingvlak. Hoe bereik je ze, die eerste stappen?
Je zou denken in marketing geldt, je moet zijn waar je doelgroep is. Nou, dat is op social, maar daar loop je meteen tegen een probleem aan. Ja, klopt inderdaad.
Wat lastig is aan deze doelgroep is, je mag ze niet targetten, dus je mag, en daarmee bedoelen we van, je mag zeker content voor ze maken die relevant voor ze is, maar je mag geen content maken die, waar een kaartverkoop element in zit of een product element. Dat is gewoon verboden. We mogen ons niet richten op kinderen.
Ik vind het ook persoonlijk heel erg belangrijk dat we dat niet doen. Ja? wel? Jazeker. Als het voor de culturele sector geldt? Ik bedoel voor de sigaretten enzo begrijp ik het, maar. Ja, nee, maar ook voor de culturele sector als het gaat over verkoop. Daar, daar moeten zij helemaal niet mee bezig zijn. Een kind moet kind zijn en niet bezig met de uitgaves en uitgaves van de portemonnee van hun ouders.
Op wat voor manier zorg je dan dat je ze toch bereikt? Maar zonder dat accent te leggen op ticketverkoop? Op wat voor manier zet je, zou je social wel inzetten voor deze doelgroep?
Hoe ik in elk geval vaker social media heb ingezet, is door eigenlijk user generated content te maken. Dus dat betekent dat we zelf allerlei ervaringen hebben gecreëerd. En dan niet ervaringen, waar dan ook nog die doelgroep echt naar toe moet, maar waar ze al zijn. Dat is echt key, want anders ben je eigenlijk aan het dubbel aan het vermarkten als het ware.
En wat je dan ziet als je daar activaties aan koppelt, is dat ouders en kinderen zelf ook daar content over gaan maken als ze aanwezig zijn. En dat gaat ook weer zelf leven. En verder is met influencers, en de juiste keuze maken in de influencers, ook een belangrijk aspect.
Je wilt niet zenden. Nee, nee. Dat is eigenlijk waar je van weg wilt blijven. Zeker eigenlijk, ik vind bij elke doelgroep, maar voor deze zeker, want die hebben dat zo door. En dit is een doelgroep die super gewild is en heel erg druk met wat ze allemaal al tot zich moeten nemen. Ik bedoel, dat gaat overal en die zijn constant inderdaad op social media.
En dat is best wel moeilijk natuurlijk, ook om tussen te komen. Dus dan moet je het hebben van samenwerkingen. Zeker als culturele organisaties met toch wel mindere budgetten.
Over moeilijk om daar tussen te komen gesproken. Constanze worstelt daar ook mee. Hoe gaan we dat nou aanpakken op de plek waar ze willen zijn?
Maar zij zegt, er was eigenlijk één optie voor ons en dat was gaming. Als we kijken naar waar jongeren echt hun tijd doorbrengen, dan kun je niet om Roblox heen, zegt zij. En in bepaalde doelgroepen zitten kids daar zelfs langer op dan op TikTok en Instagram bij elkaar. Dus besloten zij om hun eigen Roblox game te bouwen.
Maar we kijken ook naar het bereiken van publieksgroepen overal ter wereld, die misschien nooit van het Belvedere hebben gehoord en die misschien nog nooit in een museum zijn geweest. We hebben een game ontwikkeld waar zij het museum in de game binnen kunnen gaan en zelfs in de schilderijen kunnen springen en een immersieve ervaring kunnen hebben met kleine mini games in, in de grote schilderijen.
Het is een typische Roblox game toch? Ja, het is een typische Roblox game. We hebben samengewerkt met een heel ervaren bureau in game ontwikkeling die veel kennis met ze hebben meegebracht als het ging over hoe een Roblox game eigenlijk werkt, hoe het eruit ziet, welke spelers ze daar gebruiken. En dat is zo waardevol. Dus ik kan dit echt heel erg aanbevelen.
Als je ooit kijkt naar een platform waar je niet in thuis bent, probeer iemand te vinden die dat wel is om je wat tips en inzichten te geven, want anders kun je cringe overkomen. En als je iets wilt voorkomen dan is het wel om cringe te zijn.
Dat is helemaal waar. Dus je wilt niet, je wilt, je wilt authentiek zijn. En tegelijkertijd wil je de dingen communiceren volgens de kwaliteitsstandaard waar je gewoonlijk aan voldoet. Dus dit is ook… Dat is altijd de, de balans die je moet bewaken.
Wat ik goed hieraan vind, in elk geval, wat ik heel tof vind, is dat ze samenwerking opzoeken en dat ze gebruik maken van het kanaal waar kinderen al heel veel zijn. Een nadeel vind ik daar wel aan dat, het is ook een gevaarlijke omgeving. We hebben eigenlijk, zeker als ouderen, als volwassenen niet heel veel zeggenschap over wat daar gebeurt omdat het community-driven is. Dus het gaat zo vanuit de gemeenschap die inlogt en dat kan iedereen zijn.
Dat vind ik soms een beetje het nadeel aan apps en dingen als Roblox. Kijk, het idee van zo’n game is natuurlijk dat een kind helemaal in dat kunstwerk zich inleeft en in de kunstwereld begeeft, maar daar ook in opgaat. En dan wil je wel eens een kind daarin opgaat, dat het een positieve, mooie, inspirerende ervaring is en dat het spelenderwijs natuurlijk ook dingen leert.
En ik denk dat dat heel goed kan. Ik denk als je als kind in een Klimt schilderij mag springen. We zagen beeldend hoe dat ook achter het doek er dan uitziet, want digitaal spring je dus echt in. Ja. Ja, dat vergeet je denk ik nooit meer. En ik vind het wel heel goed… Super vet!
En je hoeft als kind natuurlijk helemaal niet te begrijpen wie Gustav Klimt precies was en uit welke tijd hij kwam en in welke stroming die was. Maar het leuke is, als nu het zaadje is geplant, dat ze over acht jaar bijvoorbeeld als ze die, die ingewikkelde puber van veertien zijn, dat ze denken oh, maar dat vond ik toen eigenlijk wel interessant.
En over weer tien jaar later, 24, dat ze denken ja, maar nou wil ik even weten, hoe zit dat eigenlijk met die Kus? En dan weer tien jaar later gaan ze het aan hun eigen kinderen vertellen. Dat doe je natuurlijk wel met zoiets. Een positieve eerste kennismaking met, met kunst en cultuur. Ja.
En dat kan overal worden geïmplementeerd, denk ik. Als er iemand luistert die denkt, dat pak ik op. Ja precies. Dit zijn tips. Zeker.
Maar dat zijn manieren om kinderen voor de eerste keer in aanraking te kunnen laten komen met kunst en cultuur. Als je kinderen eenmaal of tieners moet ik… Het zijn officieel nog kinderen, maar de tieners, natuurlijk een heel andere, apart slag.
Als je die eenmaal over de vloer hebt, moet je ze wel een ervaring kunnen bieden. Kan jij een voorbeeld geven van hoe jij dat in je, misschien in je vorige banen hebt gedaan? Zeker.
Communiceren volgens de kwaliteitsstandaard waar je gewoonlijk aan voldoet. Dus dit is ook… Dat is altijd de, de, de balans die je moet bewaken.
Wat ik goed hieraan vind, in elk geval, wat ik heel tof vind, is dat ze samenwerking opzoeken en dat ze gebruik maken van het kanaal waar kinderen al heel veel zijn. Een nadeel vind ik daar wel aan dat, het is ook een gevaarlijke omgeving. We hebben eigenlijk, zeker als ouderen, als volwassenen niet heel veel zeggenschap over wat daar gebeurt omdat het community-driven is. Dus het gaat zo vanuit de gemeenschap die inlogt en dat kan iedereen zijn.
Dat vind ik soms een beetje het nadeel aan apps en dingen als Roblox. Kijk, het idee van zo’n game is natuurlijk dat een kind helemaal in dat kunstwerk zich inleeft en in de kunstwereld begeeft, maar daar ook in opgaat. En dan wil je wel eens een kind daarin opgaat, dat het een positieve, mooie, inspirerende ervaring is en dat het spelenderwijs natuurlijk ook dingen leert.
En ik denk dat dat heel goed kan. Ik denk als je als kind in een Klimt schilderij mag springen. We zagen beeldend hoe dat ook achter het doek er dan uitziet, want digitaal spring je dus echt in. Ja. Ja, dat vergeet je denk ik nooit meer. En ik vind het wel heel goed… Super vet!
En je hoeft als kind natuurlijk helemaal niet te begrijpen wie Gustav Klimt precies was en uit welke tijd hij kwam en in welke stroming die was. Maar het leuke is, als nu het zaadje is geplant, dat ze over acht jaar bijvoorbeeld als ze die, die ingewikkelde puber van veertien zijn, dat ze denken oh, maar dat vond ik toen eigenlijk wel interessant.
En over weer tien jaar later, 24, dat ze denken ja, maar nou wil ik even weten, hoe zit dat eigenlijk met die Kus? En dan weer tien jaar later gaan ze het aan hun eigen kinderen vertellen. Dat doe je natuurlijk wel met zoiets. Een positieve eerste kennismaking met, met kunst en cultuur. Ja.
En dat kan overal worden geïmplementeerd, denk ik. Als er iemand luistert die denkt, dat pak ik op. Ja precies. Dit zijn tips. Zeker.
Maar dat zijn manieren om kinderen voor de eerste keer in aanraking te kunnen laten komen met kunst en cultuur. Als je kinderen eenmaal of tieners moet ik… Het zijn officieel nog kinderen, maar de tieners, natuurlijk een heel andere, apart slag.
Als je die eenmaal over de vloer hebt, moet je ze wel een ervaring kunnen bieden. Kan jij een voorbeeld geven van hoe jij dat in je, misschien in je vorige banen hebt gedaan? Zeker.
Ik denk dat wat een hele mooie was… We hadden vanuit verschillende festivals ook al vaker contacten met bijvoorbeeld platformen als Centercom of met Blowup Media, wat gewoon heel, die hebben heel veel grote schermen.
Wat wij ook een keer hebben gedaan is in Hoog Catharijne zijn we gewoon films gaan kijken, dus hebben we gewoon echt live een soort van bioscoop gebouwd. Ook buiten nog bij dat plein voor het station. Gewoon echt een bioscoopzaal gecreëerd en gingen we films kijken op het scherm.
Dus dat was echt een ervaring die je dan bracht naar, naar voorbijgangers, vaak moeders met shoppende kinderen die daar plaats gingen nemen en die gewoon mee films gingen kijken en uiteindelijk weer op die manier ook weer met het festival in aanraking kwamen.
Wat een slimme manier eigenlijk. Dus het is een offline experience, het is een ervaring, die je brengt naar waar mensen zijn, maar niet op socials gericht. Maar je gebruikt wel een digitaal middel. Vervolgens de film om ze mee, mee naar binnen te trekken… In de wereld van het festival.
Ja, en daar kwamen ook wel veel socials vanaf. Dus dat is weer het stukje waar ik het net over had. Dat user generated content. Mensen vonden dat zelf vet, gingen zelf posten van ik ben hier. En, nou ze konden natuurlijk ook allerlei dingen winnen. Gratis PR ook eigenlijk toch wat mensen zelf delen. Precies, het is, het is, het is inderdaad ook een PR ding. Ja, slim.
Het Belvedere Museum pakt dat aan met een augmented reality game en die heet The Fantastic Plastics. Dat is een, een game wat gemaakt is door hetzelfde bedrijf als Pokémon Go. Niantic heet dat bedrijf.
Splinter, jij hebt die game gecheckt hè? Ja, en ik vond dat dus echt heel erg leuk. Ik bedoel, het is voor kinderen, maar ik denk, dat dat ouders ook met hun kinderen, maar ook gewoon, als je… Tieners. Tieners, maar ook jongvolwassenen zouden dit ook heel erg leuk kunnen vinden.
Want je hebt bijvoorbeeld… Je hebt verschillende figuren die dan in het museum zichtbaar worden. Dus een leeuw en een struisvogel en andere, en een van de mythische beelden die daar, die komt ook tot leven. En dan moet je bijvoorbeeld een opdracht gaan doen.
Maar je kan ook in ruimtes, en dan is één ruimte bijvoorbeeld, dan kijk je naar de schouw van een schoorsteen en dan komt opeens die struisvogel eruit en die gaat een verhaal vertellen.
Dus het is echt zoals Pokémon Go ook natuurlijk is, dat je figuren in de realiteit ziet, dat je je eigen mobiel gebruikt of noem maar op. Zo zie je dat hier ook tot leven komen en je wordt dus…
Nou, wat ik er knap aan vind is… Vaak is een museum natuurlijk wat, als ik het even heel erg generaliserend zeg, is… Het moet stil zijn, het is wat stoffig, er hangt een schilderij aan de muur, er zit een suppoost in een hoek die bijna in slaap valt en mag niet gepraat worden. Alleen de vloer kraakt.
En nu voel je dat, door het game element, zien kinderen ook, los van dat schilderij, ook dat, die digitale figuren daar staan. En dan gaan ze dus ook op in dat museum. Dan wordt, dat wordt opeens één groot speelterrein waar je in op kan gaan en waar je dingen kunt beleven en op avontuur kunt gaan.
Wat vind jij charmant aan deze AR game? Ik vind het echt geweldig. Ik denk dat het super goed is. Een van de producten zeg maar. Of nou ja, de workshops die het beste liepen bij Cinekid was ook altijd het Medialab. Dus dat was eigenlijk heel veel van dit soort games, maar dan gericht op mediawijsheid. En hoe ga je daar, nou ja, hoe ga je daar mee om? En dat was altijd uitverkocht.
Dat is gewoon… Je weet dat je doelgroep dit tof vindt, dus laten we daar gebruik van maken en dan zorgen dat dat in een veilige setting kan. Dan ben ik daar 100% voor. Ja.
Nou, ze heeft dat, dit loopt al een tijdje, deze AR game en daar hebben ze ook enorm veel inzicht in opgedaan. Dus mocht je zelf hiermee aan de slag willen. Constanze vertelt wat ze leerde van deze AR ervaring.
We ontdekten al snel dat de kids natuurlijk van de interactieve delen met de mobiele telefoon het meest hielden. Dus we gebruikten dit om de andere delen van de games te dragen, waarin we de populaire augmented reality laag opvolgden met een diepgaandere educatieve laag, dus dit was heel interessant.
We deden ook wat user tests terwijl we de game aan het creëren en ontwikkelen waren. Wat technologische learnings waren dat als je zegt dat het meebrengen van je eigen device nodig is voor de game, je altijd rekening moet houden met mensen die niet de laatste versie van de software hebben dus je moet altijd een hele batterij-vriendelijke game hebben en ook een software- en update-vriendelijke game, want je weet nooit wat je tegen gaat komen.
Nou, die inzichten kan je alvast meenemen als je hiermee aan de slag wilt. Jij zei net… Vooral die batterij laag verbruik game had ik niet echt bij stilgestaan. Anders heb je natuurlijk hele chagrijnige jongeren die alleen maar klagen dat hun mobiel leeg is.
Dan heeft Constanze Mitterhuemer nog wel een tip voor je. Want, zegt ze. Als de insteek verkeerd is dan loopt het op een gegeven moment dood. Dus, eerst moet je een geweldig idee hebben, en daarna moet de zoektocht starten om te onderzoeken welk type platform of medium hiervoor nodig is.
Want als je het omdraait dan loop je het risico dat je, het project loopt risico, om een eenmalige gimmick te worden waar niet meer naar omgekeken wordt nadat het gelanceerd is. Want wat je ook doet, zorg ervoor dat je het kunt volhouden, het kunt onderhouden en het kunt doorontwikkelen, want anders is het eigenlijk meer een soort PR stunt.
En als je iets betekenisvols wilt creëren, dan moet je een paar jaar vooruitdenken over hoe je dit tot een succes kan maken.
En Selin, je bent net begonnen bij DDF, Dutch Design Foundation, waar we de Dutch Design Week van kennen. Ik kan me voorstellen dat je ook nog een beetje aan het kijken bent, waar liggen de kansen en waar liggen de mogelijkheden?
Maar zouden we, zou je één belangrijke beslissing die flink impact gaat hebben op je organisatie komend jaar maken vanuit alles wat je geleerd hebt bij je andere werkgevers? Wat zou dan die belangrijke beslissing zijn?
Nou, ik denk, zeker als het gaat over deze doelgroep. We weten dat we ze niet mogen targetten, maar we kunnen er wel voor zorgen dat ze het natuurlijk gewoon over ons hebben. En daarvoor zijn dit soort voorbeelden die we net hebben gehad super key. Dus daar zou ik naar willen gaan kijken.
Dat ze over je gaan roddelen in de positieve zin. Roddelen in de positieve zin. Dit is de enige keer dat het mag. Je creëert de hype eigenlijk in die zin. Ja. En ik denk dat dat heel belangrijk is. Ja, en dan kan dat vervolgens wel op social gebeuren. Dat kan zeker op social gebeuren. Ja.
Nice one. Zeg, we gaan naar de kettingvraag. Ja. In een andere aflevering zit Darius Heydarpour hier aan tafel. Hij was verantwoordelijk voor de IT toen er een cyberaanval, een ransomware aanval, bij zijn organisatie plaatsvond. Heel spannend verhaal. Heel. Ja, ja.
Hij vertelt daar heel open over en over de impact, ook op hem persoonlijk dus. Luister die aflevering zeker terug. En. Maar hij heeft ook een vraag aan jou.
Mijn vraag is hoe kun je je als creatieve jongere nog onderscheiden in een wereld vol content?
Dit is natuurlijk super, super relevant. Kijk, we zitten momenteel in een wereld vol met fast content en… Oh, die term kende ik eigenlijk nog niet. Maar ik zie het wel meteen voor me, ja. Ja toch? Fast food, fast fashion, en ook fast content. Dus Instagram en TikTok is fast content. Precies. Het moet snel, het moet snel. Het is kwantiteit. Snappy. Precies.
En ik denk dat je een heel groot verschil kan maken als je gaat focussen op kwaliteit. Kijk, het gaat altijd moeilijk blijven om ergens tussen te komen. Zeker omdat er zoveel is en we hebben te maken met allerlei algoritmes waar je bijna niet tegenop kan boksen.
Maar we weten wel een paar key dingen daarvan. En dat is: wees jezelf, wees authentiek en neem alsjeblieft je tijd, want die tijd, die kun je gewoon pakken, want uiteindelijk gaat het altijd, er is altijd iemand die bepaalde soort content gaat ontdekken. En dan gaat het verder leven omdat het gedeeld wordt. En daar wil je tussen zitten.
Ja. Maar wees jezelf, wees authentiek, dan heb je het erover. Ga niet popie jopie taal mee lopen doen. Bedoel je dat, vanuit een organisatie? Ik zou daar inderdaad voor wijken, en ik denk dat het heel erg blijft bij waar we het net ook over hadden van je wil niet cringe zijn, je wil niet cringe zijn. Dus ga… Blijf vooral bij wat jouw kernwaarden zijn als organisatie, maar ook gewoon als persoon en waar jij je comfortabel bij voelt.
Ja, en dan dus echt kwaliteit boven kwantiteit. En, en probeer dan te zorgen dat, dat jongeren toch cultuur gaan beleven op een bepaalde manier.
Ja, oe jongeren, echt specifiek tieners, cultuur beleven, dat hebben we nog niet altijd even scherp, zegt DEN adviseur Su yin Timp Gan. Zij luisterde mee en helpt je op weg om jouw publiek van de toekomst te vinden.
Wat interessant is aan dit gesprek is dat het niet alleen gaat over jongeren bereiken. Het gaat er vooral om dat je jongeren serieus neemt als publiek van de toekomst. Bij het Belvedere Museum hoor je hoe ze daar bewust over nadenken. Wie zijn nu eigenlijk onze bezoekers van morgen? En hoe bouw je daar nu al een relatie mee op?
En dat gaat dus verder dan marketing. Je investeert in een generatie die nu misschien nog niet je betalende kernpubliek is, maar dat over een paar jaar wel wordt. En dat zie je breder in de culturele sector. Er ligt nog veel onbenut potentieel als het gaat om jongeren en podiumkunsten.
Want de vraag is begrijpen we eigenlijk wel hoe deze generatie cultuur beleeft? Hun wereld is digitaal, sociaal en veel interactiever dan we soms denken.
Bij DEN helpen we organisaties om die vraag systematisch te verkennen. Bijvoorbeeld met onze Incompany Workshop Publiek van de Toekomst. Daarin onderzoek je samen met je team wie je publiek van morgen is, en hoe je daar vandaag al een duurzame relatie mee kunt opbouwen.
Ja, zij zegt: maak jongeren warm voor podiumkunsten. Nou, dat heeft Het Zwanenmeer bij jou zeker gedaan. Zeker! En, en als Het Zwanenmeer nou ook nog een gameversie is waarbij je zelf een ballerina moet volgen of iets dergelijks, wordt het denk ik helemaal een wilde bedoening.
Eigenlijk is het devies heel simpel: speel mee en geniet. Nou ja, of, of… Ik zou bijna willen zeggen: Ga op avontuur met cultuur!
Nou heerlijk, we gaan er zo uit. Dank je wel Splinter Chabot en Seline Sen en ik ben Anic van Damme. En je luisterde natuurlijk naar Cultuurshift. Leuk dat je erbij was.