Subscribe
Share
Share
Embed
AI Wereld Vandaag houdt je dagelijks op de hoogte van het belangrijkste nieuws over kunstmatige intelligentie.
Van OpenAI en ChatGPT tot Google, Microsoft, Claude en de nieuwste AI-tools. Je hoort wat er gebeurt in de wereld van AI, welke ontwikkelingen ertoe doen en wat ze betekenen voor jou.
Kort, helder en toegankelijk. Zonder onnodige hype of ingewikkeld jargon. Ideaal om tijdens je ontbijt, onderweg of tussendoor bij te blijven.
AI Wereld Vandaag is een podcast van AIWereld.nl, dé Nederlandse website over kunstmatige intelligentie.
Dit is AI Wereld Vandaag.
Een gesprek met ChatGPT kan aanleiding zijn voor een melding bij de politie. OpenAI zegt in het derde kwartaal meer dan tweehonderd keer informatie over dreigend geweld te hebben doorgegeven aan opsporingsdiensten. Het bedrijf maakte dat vrijdag bekend, samen met nieuwe maatregelen voor de veiligheid van gebruikers.
Dat zijn meldingen, geen tweehonderd bewezen misdrijven. Uit het cijfer blijkt niet hoeveel mensen zijn aangehouden of hoeveel waarschuwingen achteraf terecht waren. Een uitgebreidere veiligheidsrapportage moet begin volgend jaar verschijnen.
Hoe komt zo'n melding tot stand? In een eerdere uitleg beschreef OpenAI een combinatie van automatische signalering en menselijke beoordeling. Software markeert mogelijk zorgwekkende activiteit. Getrainde medewerkers bekijken vervolgens de context. Bij een geloofwaardig en onmiddellijk risico op ernstig geweld tegen anderen kan het bedrijf de politie inschakelen.
Een losse vraag over een historische aanslag is iets anders dan een concreet plan om iemand iets aan te doen. Juist dat onderscheid maakt de beoordeling ingewikkeld. De context van eerdere berichten kan een ogenschijnlijk gewone vraag een andere betekenis geven. Maar een computer kan ook een grap, een fictief verhaal of een onhandige formulering verkeerd begrijpen.
OpenAI werkt daarnaast aan een functie die een gesprek kan beëindigen wanneer iemand zich steeds sterker op geweld richt. Bij herhaling kan het account tijdelijk worden gepauzeerd. Voor minderjarigen worden de grenzen aan praktische informatie over wapens en beveiligingssystemen strenger. De aangekondigde maatregelen moeten in de komende weken gaan uitrollen.
Daarmee is dit niet alleen een verhaal over wat een chatbot wel of niet antwoordt. Het gaat ook over wat de aanbieder doet met signalen uit een gesprek. Een weigering op je scherm, een tijdelijk geblokkeerd account en een melding aan de politie zijn verschillende ingrepen.
Om die aanpak te beoordelen, heb je meer nodig dan een totaal van tweehonderd meldingen. Hoe vaak wordt een gevaar op tijd herkend? Hoe vaak is er loos alarm? En hoe worden verkeerde beoordelingen hersteld? De beloofde rapportage moet meer zicht geven op de werking van die bescherming.
Voor alledaags werk krijgt de chatomgeving ondertussen een andere functie. Google laat je nu documenten, presentaties en spreadsheets rechtstreeks in Gemini bekijken en aanpassen. Ook pdf-bestanden kun je daar maken en bewerken.
Tot nu toe zat bij veel AI-werk een extra stap tussen het antwoord en het eindresultaat. De chatbot schreef iets, jij kopieerde het naar een ander programma en daar begon het bijwerken. Met de nieuwe mogelijkheden kun je binnen hetzelfde gesprek blijven terwijl je het bestand verfijnt.
Stel dat je voor een vereniging een informatieblad maakt. Je laat een eerste versie opstellen en ziet meteen dat de inleiding te lang is. Je selecteert die passage, vraagt om een kortere versie en past daarna zelf een naam of datum aan. Niet opnieuw het hele document laten schrijven, maar gericht verder werken aan wat er al staat.
Google kondigde de uitbreiding donderdag aan voor alle gebruikers en alle talen waarin de Gemini-app beschikbaar is. Er zit wel verschil tussen apparaten. Pdf's bekijken en bewerken werkt volgens de aankondiging op het web en mobiel. De overige genoemde bestandsformaten zijn voor deze nieuwe functies voorlopig beperkt tot de webversie.
De aankondiging gaat over beschikbaarheid, niet over onbeperkt gebruik. Ook verandert een verzorgde opmaak niets aan de controle die nodig blijft. Een presentatie kan prachtig ogen en toch het verkeerde jaartal noemen. Het handige is dat je correcties dichter bij het oorspronkelijke gesprek kunt uitvoeren.
Over gebruiksruimte is er ook nieuws voor mensen die met ChatGPT en Codex werken. Sommige Pro-abonnees krijgen meer ruimte voor langere opdrachten. Tegelijk bestaat er onduidelijkheid over een mogelijke gezamenlijke limiet vanaf december. Die twee berichten moet je niet door elkaar halen.
AI Wereld schreef vrijdag over een melding op een abonnementscherm. Daarin wordt een gedeelde grens voor ChatGPT en Codex vanaf december genoemd. Maar hoeveel gebruik daarin past en welke gewone gesprekken meetellen, staat er niet bij. Het is nog geen complete uitleg van nieuwe voorwaarden.
Wat wel officieel vaststaat: de abonnementen die OpenAI Pro honderd en Pro vijfhonderd noemt, krijgen twee keer hun eerdere gebruiksruimte voor Work en Codex. Work is bedoeld voor grotere opdrachten, zoals onderzoek en het maken van bestanden. Codex helpt bij softwareontwikkeling.
Ook draait OpenAI een aangekondigde verlaging voor Pro tweehonderd terug. Wie de hogere ruimte al had, houdt die. Gebruikers die nog op de lagere hoeveelheid zaten, worden gelijkgetrokken. Deze wijziging staat in de officiële productupdates van negenentwintig oktober.
Dat betekent niet dat iedere betalende gebruiker nu automatisch twee keer zoveel kan. Het gaat om specifieke abonnementen en functies. Ook is gebruik niet simpelweg hetzelfde als het tellen van berichten. Een korte tekstwijziging en een lange programmeeropdracht vragen niet evenveel van het systeem.
Voor jou is het eigen gebruiksoverzicht daarom nuttiger dan alleen de naam van je abonnement. Daar zie je wat je nog over hebt en wanneer de ruimte wordt aangevuld. De bevestigde verhoging maakt het bericht over december niet ineens volledig duidelijk. Daarvoor zijn de precieze nieuwe regels nog nodig.
AI die langer aan een opdracht werkt, is ook interessant voor onderzoekers. Anthropic breidt zijn programma voor wetenschappelijk onderzoek uit met twintig stichtingen, instellingen en onderzoeksgroepen. Zij krijgen onder meer gebruikstegoed voor Claude.
Het programma bestaat sinds vorig jaar. Nieuw is de bredere samenwerking met organisaties. Daar zitten bijvoorbeeld het Europese moleculair-biologische laboratorium EMBL en het instituut achter de wetenschappelijke werkzaamheden van grote ruimtetelescopen bij. Het gaat dus niet alleen om bedrijven die medicijnen ontwikkelen.
De gedachte is dat onderzoekers minder tijd kwijt zijn aan het doorzoeken en ordenen van informatie. Maar er wordt ook gekeken naar een stap verder: AI die met laboratoriumapparatuur kan samenwerken.
Anthropic ontwikkelde daarvoor eerder met onderzoekscentrum Janelia een gezamenlijke manier om apparaten aan te sturen. Een microscoop en een robotarm hebben normaal hun eigen bediening en software. Via zulke afspraken kan een AI-assistent informatie opvragen of een toegestane handeling uitvoeren zonder voor ieder apparaat een volledig nieuwe koppeling te bouwen.
Die techniek is nog een onderzoeksversie, geen standaard die nu ineens in ieder laboratorium werkt. De aankondiging van deze week gaat over de uitbreiding van het wetenschapsprogramma; de technische proef werd al in augustus beschreven.
Stel dat een onderzoeker een reeks metingen wil vergelijken. Het doel is niet dat de assistent een overtuigend verhaal verzint over wat er waarschijnlijk is gebeurd. Hij moet kunnen laten zien welke gegevens zijn gebruikt, welke stappen zijn uitgevoerd en waar iets ontbreekt. Anders bespaar je misschien tijd bij het schrijven, maar verlies je die weer bij het controleren.
Gebruikstegoed en slimme software zijn bovendien nog geen ontdekking. Het resultaat moet wetenschappelijk overeind blijven. De interessante vraag is welke experimenten onderzoekers hierdoor kunnen uitvoeren die eerder te veel tijd of handmatig werk vroegen.
En na al die grote vragen eindigen we met een klein digitaal dier. Meta heeft een app gemaakt waarin je een pixelhuisdier verzorgt en vertelt hoe je dag is verlopen. Waddle World heet het. Deze week kreeg het experiment meer aandacht.
Je laat een ei uitkomen, geeft het dier een naam en kunt het voeren of kleine spelletjes doen. Maar het huisdier doet iets wat een klassieke Tamagotchi niet kon: het luistert naar jouw verhaal en maakt daar een dagboekstukje met een tekening van.
Je kunt praten of typen. Volgens de makers leert de app zo herkennen wat jou bezighoudt. Later krijg je geïllustreerde berichtjes terug over dingen die je hebt verteld. Het is dus deels een spel en deels een persoonlijke verzameling herinneringen.
Stel dat je na een drukke dag kort vertelt over een lastig overleg en een fijne wandeling. In plaats van zelf een leeg dagboek open te slaan, reageert er iets op je verhaal. Dat kan de drempel om te schrijven kleiner maken. Het blijft wel een door software gemaakte reactie, geen dier dat werkelijk weet hoe jij je voelt.
De vormgeving oogt kindvriendelijk, maar de eigen beschrijving zegt dat gebruikers minstens achttien jaar moeten zijn. De app is onder meer zichtbaar in de Filipijnse appstore. Een brede Nederlandse introductie is niet bevestigd.
Meta zegt dat je dagboek niet automatisch met andere mensen wordt gedeeld. Dat is niet hetzelfde als zeggen dat de aanbieder geen gegevens verwerkt. Een digitaal dagboek bij een technologiebedrijf vraagt om andere afwegingen dan een schrift in je nachtkastje.
Daar zit misschien wel de opvallendste verschuiving: we vragen AI niet meer alleen iets uit te zoeken of te maken. We nodigen haar ook uit om naar onze dag te luisteren. Dan doet niet alleen de kwaliteit van het antwoord ertoe, maar ook wat er achter dat vriendelijke gezicht gebeurt.
Vond je dit een interessante aflevering? Volg dan AI Wereld Vandaag en stuur deze aflevering door naar een vriend of collega die ook wil bijblijven.
Deze productie is gerund door AI. Meer leren en lezen? Kom langs bij AI Wereld punt en el.