Subscribe
Share
Share
Embed
AI Wereld Vandaag houdt je dagelijks op de hoogte van het belangrijkste nieuws over kunstmatige intelligentie.
Van OpenAI en ChatGPT tot Google, Microsoft, Claude en de nieuwste AI-tools. Je hoort wat er gebeurt in de wereld van AI, welke ontwikkelingen ertoe doen en wat ze betekenen voor jou.
Kort, helder en toegankelijk. Zonder onnodige hype of ingewikkeld jargon. Ideaal om tijdens je ontbijt, onderweg of tussendoor bij te blijven.
AI Wereld Vandaag is een podcast van AIWereld.nl, dé Nederlandse website over kunstmatige intelligentie.
Dit is AI Wereld Vandaag, het is dinsdag 27 oktober 2026.
Microsoft biedt ongeveer zestigduizend medewerkers een vertrekregeling aan. Dat is meer dan een kwart van het personeel. Terwijl het bedrijf miljarden in kunstmatige intelligentie steekt, krijgen tienduizenden mensen de mogelijkheid om met financiële ondersteuning te vertrekken.
Maar eerst een belangrijk onderscheid: dit zijn geen zestigduizend aangekondigde ontslagen. Het gaat om mensen die voor een vrijwillig aanbod in aanmerking komen. Hoeveel medewerkers daadwerkelijk vertrekken, is nog niet bekend.
Microsoft maakte de regeling maandag bekend. Ze geldt voor geselecteerde teams in de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk en India. Nederland staat niet in die lijst. Deelnemers krijgen financiële ondersteuning en hulp bij de volgende stap in hun loopbaan. Niet iedere afdeling doet mee.
Persbureau Reuters plaatst de maatregel in de context van kostenbeheersing en de enorme AI-investeringen. Microsoft zelf spreekt over het aanpassen van de organisatie aan veranderende behoeften. Dat is niet hetzelfde als vaststellen dat een chatbot het werk van iedere vertrekkende medewerker overneemt.
Er kunnen namelijk twee verschillende dingen spelen. AI kan taken automatiseren, waardoor werk verandert. Maar een bedrijf kan ook besparen op personeel omdat het meer geld wil vrijmaken voor computers, chips en gebouwen. Het ene gaat over wat technologie kan. Het andere over waar een onderneming haar geld aan uitgeeft.
Voor medewerkers voelt dat onderscheid misschien minder belangrijk. Zij moeten beslissen of ze blijven of een aanbod aannemen, terwijl hun werkgever volop investeert in de toekomst. Voor ons begrip van de AI-revolutie telt het wel. Een vertrekregeling bewijst niet hoeveel banen software zelfstandig kan uitvoeren.
Hoeveel mensen vertrekken en wat dat voor hun teams betekent, moet nog blijken. Ook bij de bouwers van AI verandert de verdeling tussen mensen, technologie en kosten.
Nederlandse bedrijven proberen die kosten soms juist te beperken door niet het grootste Amerikaanse AI-model te gebruiken. Ze kijken naar downloadbare modellen uit China, die ze zelf kunnen laten draaien.
Een concreet voorbeeld is het Amsterdamse advocatenkantoor Driven Lawyers. Dat gebruikt een kleine versie van Qwen, een model van Alibaba, op servers in Duitsland. Het kantoor maakt er samenvattingen van juridische contracten mee. Oprichter Arvid van Oorschot vertelde de NOS dat het model minder goed is dan de grootste Amerikaanse alternatieven, maar voor bepaalde werkzaamheden voldoet.
Dat klinkt misschien tegenstrijdig: Chinese technologie gebruiken om meer controle over gegevens te houden. Toch zijn de herkomst van een model en de plek waar je documenten verwerkt twee verschillende dingen. Wie geschikte modelbestanden downloadt, kan die op eigen infrastructuur gebruiken. Een contract hoeft dan niet voor iedere vraag naar de oorspronkelijke maker.
Vergelijk het met een programma dat je op je eigen computer installeert, in plaats van een document naar een online dienst te sturen. De software kan uit het buitenland komen, terwijl de verwerking bij jou blijft.
Dat maakt de toepassing niet vanzelf veilig of gratis. Je moet apparatuur, beheer en beveiliging regelen. Ook kan aanvullende software alsnog contact maken met externe diensten. En een samenvatting moet kloppen: een vergeten uitzondering in een contract verdwijnt niet uit de werkelijkheid omdat de AI haar overslaat.
Voor ondernemers is de interessante vraag dus minder spectaculair dan wie de slimste chatbot heeft. Hoe goed moet een model zijn voor deze ene taak, en wat kost het om dat betrouwbaar te organiseren? Voor een afgebakende klus kan kleiner soms voldoende zijn.
Bij medische diagnoses ligt de lat vanzelfsprekend anders. Microsoft publiceerde vorige week een studie waarin zijn AI-systeem vaker de juiste diagnose vond dan de deelnemende artsen. Maar wat is er precies getest?
De onderzoekers lieten het systeem bestaande medische casussen uitwerken. Bij ingewikkelde gevallen uit het New England Journal of Medicine kwam de AI in ongeveer drieëntachtig procent tot de juiste diagnose. De artsen, die naslagmiddelen mochten gebruiken, haalden ongeveer zesendertig procent.
Het systeem krijgt niet meteen alle informatie. Het begint met een korte beschrijving en moet kiezen wat het wil weten: welke vraag helpt verder, welk onderzoek is nodig en wanneer is er genoeg informatie voor een conclusie?
Verschillende AI-rollen toetsen mogelijke diagnoses en spreken elkaar tegen. Een beetje zoals een overleg waarin iemand vraagt: hebben we deze andere verklaring al uitgesloten? De uitkomst draait dus niet alleen om een slim antwoord, maar ook om de route ernaartoe.
Toch blijft dit een nagebootst consult op basis van tekst. De AI onderzoekt geen patiënt en merkt niet zelf op dat iemand bij het opstaan duizelig wordt. Een apart systeem geeft informatie uit het dossier en kan ontbrekende uitslagen simuleren. Dat is anders dan de rommelige werkelijkheid van een spreekkamer.
De studie verscheen op tweeëntwintig oktober in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Microsoft kondigt ook een onderzoek met patiënten aan, samen met een ziekenhuis in Boston. Daar moet blijken hoe de aanpak buiten deze testomgeving werkt.
De resultaten zijn veelbelovend, maar ze betekenen niet dat een gewone chatbot jouw arts kan vervangen. Een hoge score op bestaande casussen en aantoonbaar betere zorg voor patiënten zijn twee verschillende mijlpalen. Die tweede moet nog worden onderzocht.
Van medische gegevens naar de informatie in je eigen mailbox. Google heeft zijn privacybeleid aangepast rond het koppelen van persoonlijke gegevens aan andere diensten. Informatie uit bijvoorbeeld Gmail of Google Foto's kan onder bepaalde voorwaarden ook gebruikt worden voor gepersonaliseerde advertenties.
Dat betekent niet dat Google vanaf nu automatisch iedere mailbox doorzoekt om reclame te verkopen. De uitzondering geldt wanneer je gegevens beschikbaar maakt aan een andere Google-dienst die persoonlijke advertenties ondersteunt. De instellingen en de dienst waarmee je koppelt, zijn bepalend.
Google maakt daarbij een onderscheid dat gemakkelijk aan je voorbijgaat. Advertenties worden volgens het bedrijf niet rechtstreeks gebaseerd op je oorspronkelijke inbox of fotobibliotheek. Maar samenvattingen, tekstfragmenten en conclusies die Search daaruit haalt, kunnen wel meetellen.
Stel dat je een assistent vraagt om ideeën voor een vakantie. Je laat hem daarvoor je eerdere reisboekingen bekijken. De informatie helpt dan niet alleen om een passend antwoord te geven. Volgens Googles uitleg kan de afgeleide informatie ook invloed hebben op welke advertenties je ziet.
Google zegt dat adverteerders daardoor geen toegang krijgen tot je volledige mailbox of foto's. Ook blijven gevoelige categorieën, zoals gezondheid, uitgesloten van persoonlijke advertentietargeting. Maar het verschil tussen je gegevens delen voor hulp en ze laten meewegen bij reclame verdient aandacht.
Voor Europees Nederland is deze koppeling van persoonlijke apps aan Search voorlopig niet beschikbaar. Hier staat dus niet ineens bij iedereen een nieuwe instelling aan. Kijk bij zulke koppelingen niet alleen wat de assistent mag lezen, maar ook waarvoor die informatie daarna gebruikt mag worden.
We eindigen met een AI die juist zonder geschreven tekst heeft leren praten. Het bedrijf Block presenteert Dessa, een spraakmodel dat volgens de makers vanaf nul is getraind op menselijke gesprekken. Geen tekstverzameling en geen eerder getraind taalmodel als basis.
Waarom is dat interessant? Bij veel spraakassistenten wordt wat jij zegt eerst omgezet in tekst. Daarna volgt een geschreven antwoord, dat weer wordt uitgesproken. Maar een gesprek bestaat uit meer dan woorden.
Neem de zin: dat heb je goed gedaan. Je kunt die oprecht zeggen, opgelucht of juist sarcastisch. Op papier staan steeds dezelfde woorden. In je stem zit een groot deel van de betekenis.
Dessa verwerkt geluid rechtstreeks en kan tegelijk luisteren en spreken. Daardoor moet het beter kunnen omgaan met onderbrekingen, korte reacties en veranderend tempo. In de demonstraties hoor je gesprekken waarin het systeem bijvoorbeeld reageert terwijl de ander nog praat.
Dat rechtstreeks werken met spraak is niet helemaal nieuw. Het Franse Kyutai liet eerder iets vergelijkbaars zien met Moshi. De opvallende keuze bij Dessa is vooral dat het volgens Block uitsluitend met gesproken taal is getraind.
De voorbeelden komen van de makers zelf. Een stem die begrijpend klinkt, bewijst nog niet dat de informatie klopt of dat het systeem werkelijk begrijpt hoe iemand zich voelt. De huidige demonstraties geven daar geen onafhankelijk antwoord op.
Block biedt een wachtlijst aan en nodigt veiligheidsonderzoekers uit voor vroege toegang. Het model kan volgens het bedrijf lokaal draaien op een krachtige MacBook Pro. Een algemene consumentenrelease of bevestigde ondersteuning voor Nederlands is nog niet aangekondigd.
Toch is de richting boeiend. Misschien wordt praten met een computer niet alleen prettiger door hem steeds meer woorden te leren, maar ook door beter te leren luisteren naar wat er tussen die woorden gebeurt.
Vond je dit een interessante aflevering? Volg dan AI Wereld Vandaag en stuur deze aflevering door naar een vriend of collega die ook wil bijblijven.
Deze productie is gerund door AI. Meer leren en lezen? Kom langs bij AI Wereld punt en el. Daar zitten wél mensen aan de knoppen overigens.